Fifth Episode
Φιλοκλέων
οὔτοι ποτὲ ζῶν τοῦτον ἀποδυθήσομαι,
ἐπεὶ μόνος μʼ ἔσωσε παρατεταγμένον,
ὅθʼ βορέας μέγας ἐπεστρατεύσατο.
Βδελυκλέων
1125 ἀγαθὸν ἔοικας οὐδὲν ἐπιθυμεῖν παθεῖν.
Φιλοκλέων
μὰ τὸν Δίʼ οὐ γὰρ οὐδαμῶς μοι ξύμφορον.
καὶ γὰρ πρότερον ἐπανθρακίδων ἐμπλήμενος
ἀπέδωκʼ ὀφείλων τῷ κναφεῖ τριώβολον.
Βδελυκλέων
ἀλλʼ οὖν πεπειράσθω γʼ, ἐπειδήπερ γʼ ἅπαξ
1130 ἐμοὶ σεαυτὸν παραδέδωκας εὖ ποιεῖν.
Φιλοκλέων
τί οὖν κελεύεις δρᾶν με;
τὸν τρίβωνʼ ἄφες,
Βδελυκλέων
τηνδὶ δὲ χλαῖναν ἀναβαλοῦ τριβωνικῶς.
Φιλοκλέων
ἔπειτα παῖδας χρὴ φυτεύειν καὶ τρέφειν,
ὅθʼ οὑτοσί με νῦν ἀποπνῖξαι βούλεται;
Βδελυκλέων
1135 ἔχʼ ἀναβαλοῦ τηνδὶ λαβὼν καὶ μὴ λάλει.
Φιλοκλέων
τουτὶ τὸ κακὸν τί ἐστι πρὸς πάντων θεῶν;
Βδελυκλέων
οἱ μὲν καλοῦσι Περσίδʼ οἱ δὲ καυνάκην.
Φιλοκλέων
ἐγὼ δὲ σισύραν ᾠόμην Θυμαιτίδα.
Βδελυκλέων
κοὐ θαῦμά γʼ· ἐς Σάρδεις γὰρ οὐκ ἐλήλυθας.
1140 ἔγνως γὰρ ἄν· νῦν δʼ οὐχὶ γιγνώσκεις.
1140 ἐγώ;
Φιλοκλέων
μὰ τὸν Δίʼ οὐ τοίνυν· ἀτὰρ δοκεῖ γέ μοι
ἐοικέναι μάλιστα Μορύχου σάγματι.
Βδελυκλέων
οὔκ, ἀλλʼ ἐν Ἐκβατάνοισι ταῦθʼ ὑφαίνεται.
Φιλοκλέων
ἐν Ἐκβατάνοισι γίγνεται κρόκης χόλιξ;
Βδελυκλέων
1145 πόθεν ὦγάθʼ; ἀλλὰ τοῦτο τοῖσι βαρβάροις
ὑφαίνεται πολλαῖς δαπάναις. αὕτη γέ τοι
ἐρίων τάλαντον καταπέπωκε ῥᾳδίως.
Φιλοκλέων
οὔκουν ἐριώλην δῆτʼ ἐχρῆν αὐτὴν καλεῖν
δικαιότερον καυνάκην;
ἔχʼ ὦγαθέ,
Βδελυκλέων
1150 καὶ στῆθʼ ἀναμπισχόμενος.
1150 οἴμοι δείλαιος·
Φιλοκλέων
ὡς θερμὸν μιαρά τί μου κατήρυγεν.
Βδελυκλέων
οὐκ ἀναβαλεῖ;
μὰ Δίʼ οὐκ ἔγωγʼ. ἀλλʼ ὦγαθέ,
Φιλοκλέων
εἴπερ γʼ ἀνάγκη, κρίβανόν μʼ ἀμπίσχετε.
Βδελυκλέων
φέρʼ ἀλλʼ ἐγώ σε περιβαλῶ· σὺ δʼ οὖν ἴθι.
Φιλοκλέων
1155 παράθου γε μέντοι καὶ κρεάγραν.
1155 τιὴ τί δή;
ἵνʼ ἐξέλῃς με πρὶν διερρυηκέναι.
Βδελυκλέων
ἄγε νυν ὑπολύου τὰς καταράτους ἐμβάδας,
τασδὶ δʼ ἀνύσαςὑπόδυθιτὰς Λακωνικάς.
Φιλοκλέων
ἐγὼ γὰρ ἂν τλαίην ὑποδήσασθαί ποτε
1160 ἐχθρῶν παρʼ ἀνδρῶν δυσμενῆ καττύματα;
Βδελυκλέων
ἔνθες ποτʼ τᾶν κἀπόβαινʼ ἐρρωμένως
ἐς τὴν Λακωνικὴν ἀνύσας.
ἀκικεῖς γέ με
Φιλοκλέων
ἐς τὴν πολεμίαν ἀποβιβάζων τὸν πόδα.
Βδελυκλέων
φέρε καὶ τὸν ἕτερον.
μηδαμῶς τοῦτόν γʼ, ἐπεὶ
Φιλοκλέων
1165 πάνυ μισολάκων αὐτοῦ ʼστιν εἷς τῶν δακτύλων.
Βδελυκλέων
οὐκ ἔστι παρὰ ταῦτʼ ἄλλα.
κακοδαίμων ἐγώ,
Φιλοκλέων
ὅστις ἐπὶ γήρως χίμετλον οὐδὲν λήψομαι.
Βδελυκλέων
ἄνυσόν ποθʼ ὑποδησάμενος· εἶτα πλουσίως
ὡδὶ προβὰς τρυφερόν τι διασαλακώνισον.
Φιλοκλέων
1170 ἰδού. θεῶ τὸ σχῆμα, καὶ σκέψαι μʼ ὅτῳ
μάλιστʼ ἔοικα τὴν βάδισιν τῶν πλουσίων.
Βδελυκλέων
ὅτῳ; Δοθιῆνι σκόροδον ἠμφιεσμένῳ.
Φιλοκλέων
καὶ μὴν προθυμοῦμαί γε σαυλοπρωκτιᾶν.
Βδελυκλέων
ἄγε νυν, ἐπιστήσει λόγους σεμνοὺς λέγειν
1175 ἀνδρῶν παρόντων πολυμαθῶν καὶ δεξιῶν;
Φιλοκλέων
ἔγωγε.
τίνα δῆτʼ ἂν λέγοις;
πολλοὺς πάνυ.
πρῶτον μὲν ὡς Λάμιʼ ἁλοῦσʼ ἐπέρδετο,
ἔπειτα δʼ ὡς Καρδοπίων τὴν μητέρα.
Βδελυκλέων
μή ʼμοί γε μύθους, ἀλλὰ τῶν ἀνθρωπίνων,
1180 οἵους λέγομεν μάλιστα τοὺς κατʼ οἰκίαν.
Φιλοκλέων
ἐγᾦδα τοίνυν τῶν γε πάνυ κατʼ οἰκίαν
ἐκεῖνον ὡς οὕτω ποτʼ ἦν μῦς καὶ γαλῆ.
Βδελυκλέων
σκαιὲ κἀπαίδευτε, Θεογένης ἔφη
τῷ κοπρολόγῳ καὶ ταῦτα λοιδορούμενος,
1185 μῦς καὶ γαλᾶς μέλλεις λέγειν ἐν ἀνδράσιν;
Φιλοκλέων
ποίους τινὰς δὲ χρὴ λέγειν;
μεγαλοπρεπεῖς,
Βδελυκλέων
ὡς ξυνεθεώρεις Ἀνδροκλεῖ καὶ Κλεισθένει.
Φιλοκλέων
ἐγὼ δὲ τεθεώρηκα ποώποτʼ οὐδαμοῖ
πλὴν ἐς Πάρον, καὶ ταῦτα δὔ ὀβολὼ φέρων.
Βδελυκλέων
1190 ἀλλʼ οὖν λέγειν χρή σʼ ὡς ἐμάχετό γʼ αὐτίκα
Ἐφουδίων παγκράτιον Ἀσκώνδᾳ καλῶς,
ἤδη γέρων ὢν καὶ πολιός, ἔχων δέ τοι
πλευρὰν βαθυτάτην καὶ χέρας καὶ λαγόνα καὶ
θώρακʼ ἄριστον.
παῦε παῦʼ, οὐδὲν λέγεις.
Φιλοκλέων
1195 πῶς ἂν μαχέσαιτο παγκράτιον θώρακʼ ἔχων;
Βδελυκλέων
οὕτω διηγεῖσθαι νομίζουσʼ οἱ σοφοί.
ἀλλʼ ἕτερον εἰπέ μοι· παρʼ ἀνδράσι ξένοις
πίνων σεαυτοῦ ποῖον ἂν λέξαι δοκεῖς
ἐπὶ νεότητος ἔργον ἀνδρικώτατον;
Φιλοκλέων
1200 ἐκεῖνʼ ἐκεῖνʼ ἀνδρειότατόν γε τῶν ἐμῶν,
ὅτʼ Ἐργασίωνος τὰς χάρακας ὑφειλόμην.
Βδελυκλέων
ἀπολεῖς με. ποίας χάρακας; ἀλλʼ ὡς κάπρον
ἐδιώκαθές ποτʼ λαγών, λαμπάδα
ἔδραμες, ἀνευρὼν τι νεανικώτατον.
Φιλοκλέων
1205 ἐγᾦδα τοίνυν τό γε νεανικώτατον·
ὅτε τὸν δρομέα Φάυλλον ὢν βούπαις ἔτι
εἶλον διώκων λοιδορίας ψήφοιν δυοῖν.
Βδελυκλέων
παὖ· ἀλλὰ δευρὶ κατακλινεὶς προσμάνθανε
ξυμποτικὸς εἶναι καὶ ξυνουσιαστικός.
Φιλοκλέων
1210 πῶς οὖν κατακλινῶ; φράζʼ ἀνύσας.
1210 εὐσχημόνως.
ὡδὶ κελεύεις κατακλινῆναι;
μηδαμῶς.
πῶς δαί;
τὰ γόνατʼ ἔκτεινε καὶ γυμναστικῶς
Βδελυκλέων
ὑγρὸν χύτλασον σεαυτὸν ἐν τοῖς στρώμασιν.
ἔπειτʼ ἐπαίνεσόν τι τῶν χαλκωμάτων,
1215 ὀροφὴν θέασαι, κρεκάδιʼ αὐλῆς θαύμασον·
1206–1215

As long as I live, I will never give up this cloak; 'tis the one I wore in that battle when Boreas delivered us from such fierce attacks,

BDELYCLEON: You do not know what is good for you.

PHILOCLEON: Ah! I know not how to use fine clothing! T'other day, when cramming myself with fried fish, I dropped so many grease spots that I had to pay three obols to the cleaner.

BDELYCLEON: At least have a try, since you have once for all handed the care for your well-being over to me.

ὕδωρ κατὰ χειρός· τὰς τραπέζας ἐσφέρειν·
δειπνοῦμεν· ἀπονενίμμεθʼ· ἤδη σπένδομεν.
Φιλοκλέων
πρὸς τῶν θεῶν ἐνύπνιον ἑστιώμεθα;
Βδελυκλέων
αὑλητρὶς ἐνεφύσησεν· οἱ δὲ συμπόται
1220 εἰσὶν Θέωρος Αἰσχίνης Φᾶνος Κλέων,
ξένος τις ἕτερος πρὸς κεφαλῆς Ἀκέστορος.
τούτοις ξυνὼν τὰ σκόλιʼ ὅπως δέξει καλῶς.
Φιλοκλέων
ἄληθες; ὡς οὐδεὶς Διακρίων δέξεται.
1216–1223

Very well then! what must I do?

BDELYCLEON: Take off your cloak, and put on this tunic in its stead.

PHILOCLEON: 'Twas well worth while to beget and bring up children, so that this one should now wish to choke me.

BDELYCLEON: Come, take this tunic and put it on without so much talk.

PHILOCLEON: Great gods! what sort of a cursed garment is this?

BDELYCLEON: Some call it a pelisse, others a Persian cloak.

Βδελυκλέων
ἐγὼ εἴσομαι· καὶ δὴ γάρ εἰμʼ ἐγὼ Κλέων,
1225 ᾄδω δὲ πρῶτος Ἁρμοδίου· δέξαι δὲ σύ.
οὐδεὶς πώποτʼ ἀνὴρ ἔγεντʼ Ἀθήναις
Φιλοκλέων
οὐχ οὕτω γε πανοῦργος οὐδὲ κλέπτης.
Βδελυκλέων
τουτὶ σὺ δράσεις; παραπολεῖ βοώμενος·
φήσει γὰρ ἐξολεῖν σε καὶ διαφθερεῖν
1230 καὶ τῆσδε τῆς γῆς ἐξελᾶν.
1230 ἐγὼ δέ γε,
Φιλοκλέων
ἐὰν ἀπειλῇ, νὴ Δίʼ ἕτερʼ ἀντᾴσομαι·
1224–1231

Ah! I thought it was a wraprascal like those made at Thymaetia.

BDELYCLEON: Pray, how should you know such garments? 'Tis only at Sardis you could have seen them, and you have never been there.

PHILOCLEON: I' faith, no! but it seems to me exactly like the mantle Morychus sports.

BDELYCLEON: Not at all; I tell you they are woven at Ecbatana.

PHILOCLEON: What! are there woollen ox-guts then at Ecbatana?

ὦνθρωφʼ, οὖτος μαιόμενος τὸ μέγα κράτος,
1235 ἀντρέψεις ἔτι τὰν πόλιν· δʼ ἔχεται ῥοπᾶς.
Βδελυκλέων
τί δʼ ὅταν Θέωρος πρὸς ποδῶν κατακείμενος
ᾄδῃ Κλέωνος λαβόμενος τῆς δεξιᾶς·
Ἀδμήτου λόγον ὦταῖρε μαθὼν τοὺς ἀγαθοὺς φίλει.
τούτῳ τί λέξεις σκόλιον;
ᾠδικῶς ἐγώ.
Φιλοκλέων
1240 οὐκ ἔστιν ἀλωπεκίζειν,
1232–1240

Whatever are you talking about? These are woven by the Barbarians at great cost. I am certain this pelisse has consumed more than a talent of wool.

PHILOCLEON: It should be called wool-waster then instead of pelisse.

BDELYCLEON: Come, father, just hold still for a moment and put it on.

PHILOCLEON: Oh! horrors! what a waft of heat the hussy wafts up my nose!

BDELYCLEON: Will you have done with this fooling?

οὐδʼ ἀμφοτέροισι γίγνεσθαι φίλον.
Βδελυκλέων
μετὰ τοῦτον Αἰσχίνης Σέλλου δέξεται,
ἀνὴρ σοφὸς καὶ μουσικός, κᾆτʼ ᾄσεται·
1245 χρήματα καὶ βίαν
Κλειταγόρᾳ τε κἀμοὶ
μετὰ Θετταλῶν
Φιλοκλέων
πολλὰ δὴ διεκόμπασας σὺ κἀγώ.
1241–1248

No, by Zeus! if need be, I prefer you should put me in the oven.

BDELYCLEON: Come! I will put it round you. There!

PHILOCLEON: At all events, bring out a crook.

BDELYCLEON: Why, whatever for?

PHILOCLEON: To drag me out of it before I am quite melted.

BDELYCLEON: Now take off those wretched clogs and put on these nice Laconian slippers.

PHILOCLEON: I put on odious slippers made by our foes! Never!

Βδελυκλέων
τουτὶ μὲν ἐπιεικῶς σύ γʼ ἐξεπίστασαι·
1250 ὅπως δʼ ἐπὶ δεῖπνον ἐς Φιλοκτήμονος ἴμεν.
παῖ παῖ, τὸ δεῖπνον Χρυσὲ συσκεύαζε νῷν,
ἵνα καὶ μεθυσθῶμεν διὰ χρόνου.
μηδαμῶς.
Φιλοκλέων
κακὸν τὸ πίνειν· ἀπὸ γὰρ οἴνου γίγνεται
καὶ θυροκοπῆσαι καὶ πατάξαι καὶ βαλεῖν,
1255 κἄπειτʼ ἀποτίνειν ἀργύριον ἐκ κραιπάλης.
Βδελυκλέων
οὔκ, ἢν ξυνῇς γʼ ἀνδράσι καλοῖς τε κἀγαθοῖς.
γὰρ παρῃτήσαντο τὸν πεπονθότα,
1249–1257

Come! put your foot in and push hard. Quick!

PHILOCLEON: 'Tis ill done of you. You want me to put my foot on Laconian ground.

BDELYCLEON: Now the other.

PHILOCLEON: Ah! no, not that one; one of its toes holds the Laconians in horror.

BDELYCLEON: Positively you must.

PHILOCLEON: Alas! alas! Then I shall have no chilblains in my old age.

BDELYCLEON: Now, hurry up and get them on; and now imitate the easy effeminate gait of the rich. See, like this.

λόγον ἔλεξας αὐτὸς ἀστεῖόν τινα,
Αἰσωπικὸν γέλοιον Συβαριτικόν,
1260 ὧν ἔμαθες ἐν τῷ συμποσίῳ· κᾆτʼ ἐς γέλων
τὸ πρᾶγμʼ ἔτρεψας, ὥστʼ ἀφείς σʼ ἀποιχεται.
Φιλοκλέων
μαθητέον τἄρʼ ἐστὶ πολλοὺς τῶν λόγων,
εἴπερ ἀποτείσω μηδέν, ἤν τι δρῶ κακόν.
Βδελυκλέων
ἄγε νυν ἴωμεν· μηδὲν ἡμᾶς ἰσχέτω.
1258–1268

There!... Look at my get-up and tell me which rich man I most resemble in my walk.

BDELYCLEON: Why, you look like a garlic plaster on a boil.

PHILOCLEON: Ah! I am longing to swagger and sway my rump about.

BDELYCLEON: Now, will you know how to talk gravely with well-informed men of good class?

PHILOCLEON: Undoubtedly.

BDELYCLEON: What will you say to them?

PHILOCLEON: Oh, lots of things. First of all I shall say, that Lamia, seeing herself caught, let fly a fart; then, that Cardopion and her mother....

The Athenian Society, "The Eleven Comedies" (1912)
Tap any Greek word to look it up · Tap a line to reveal the English translation
An open-access project
Hall 1906
OCT
Hall & Geldart, OCT, 1906 · 1906
The Editor

Frederick William Hall (1865–1948) was a classical scholar and Fellow of St John's College, Oxford. Together with William Martin Geldart, he produced the Oxford Classical Text of several authors. Hall was a careful editor known for his thorough collation of manuscripts and his conservative approach to textual criticism.

About This Edition

The Hall–Geldart editions in the Oxford Classical Texts series provide reliable critical texts with selective apparatus criticus. The OCT series, established in 1894 as the Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis, aims to present the best available Greek and Latin texts in a format suitable for both scholarly use and teaching. Each volume provides a clean text with the most significant manuscript variants recorded at the foot of each page.

Tap any Greek word to look it up