Fourth Stasimon
Ἀντιγόνη
καὶ μὴν ὅδʼ ἡμῖν, ὡς ἔοικεν, ξένος
1250 ἀνδρῶν γε μοῦνος, πάτερ, διʼ ὄμματος
ἀστακτὶ λείβων δάκρυον ὧδʼ ὁδοιπορεῖ.
Οἰδίπους
τίς οὗτος;
ὅνπερ καὶ πάλαι κατείχομεν
γνώμῃ, πάρεστι δεῦρο Πολυνείκης ὅδε.
Πολυνείκης
οἴμοι, τί δράσω; πότερα τἀμαυτοῦ κακὰ
1255 πρόσθεν δακρύσω, παῖδες, τὰ τοῦδʼ ὁρῶν
πατρὸς γέροντος; ὃς ξένης ἐπὶ χθονὸς
σὺν σφῷν ἐφηύρηκʼ ἐνθάδʼ ἐκβεβλημένον
ἐσθῆτι σὺν τοιᾷδε, τῆς δυσφιλὴς
γέρων γέροντι συγκατῴκηκεν πίνος
1260 πλευρὰν μαραίνων, κρατὶ δʼ ὀμματοστερεῖ
κόμη διʼ αὔρας ἀκτένιστος ᾄσσεται·
ἀδελφὰ δʼ, ὡς ἔοικε, τούτοισιν φορεῖ
τὰ τῆς ταλαίνης νηδύος θρεπτήρια.
ἁγὼ πανώλης ὄψʼ ἄγαν ἐκμανθάνω·
1265 καὶ μαρτυρῶ κάκιστος ἀνθρώπων τροφαῖς
ταῖς σαῖσιν ἥκειν· τἀμὰ μὴ ʼξ ἄλλων πύθῃ.
ἀλλʼ ἔστι γὰρ καὶ Ζηνὶ σύνθακος θρόνων
Αἰδὼς ἐπʼ ἔργοις πᾶσι, καὶ πρὸς σοί, πάτερ,
παρασταθήτω· τῶν γὰρ ἡμαρτημένων
1270 ἄκη μέν ἐστι, προσφορὰ δʼ οὐκ ἔστʼ ἔτι.
τί σιγᾷς;
φώνησον, πάτερ, τι· μή μʼ ἀποστραφῇς.
οὐδʼ ἀνταμείβει μʼ οὐδέν, ἀλλʼ ἀτιμάσας
πέμψεις ἄναυδος, οὐδʼ μηνίεις φράσας;
1275 σπέρματʼ ἀνδρὸς τοῦδʼ, ἐμαὶ δʼ ὁμαίμονες,
πειράσατʼ ἀλλʼ ὑμεῖς γε κινῆσαι πατρὸς
τὸ δυσπρόσοιστον κἀπροσήγορον στόμα,
ὡς μή μʼ ἄτιμον, τοῦ θεοῦ γε προστάτην,
οὕτως ἀφῇ με μηδὲν ἀντειπὼν ἔπος.
Ἀντιγόνη
1280 λέγʼ, ταλαίπωρʼ, αὐτὸς ὧν χρείᾳ πάρει·
τὰ πολλὰ γάρ τοι ῥήματʼ τέρψαντά τι,
δυσχεράναντʼ κατοικτίσαντά πως,
παρέσχε φωνὴν τοῖς ἀφωνήτοις τινά.
Πολυνείκης
ἀλλʼ ἐξερῶ· καλῶς γὰρ ἐξηγεῖ σύ μοι·
1285 πρῶτον μὲν αὐτὸν τὸν θεὸν ποιούμενος
ἀρωγόν, ἔνθεν μʼ ὧδʼ ἀνέστησεν μολεῖν
τῆσδε τῆς γῆς κοίρανος, διδοὺς ἐμοὶ
λέξαι τʼ ἀκοῦσαί τʼ ἀσφαλεῖ σὺν ἐξόδῳ.
καὶ ταῦτʼ ἀφʼ ὑμῶν, ξένοι, βουλήσομαι
1290 καὶ ταῖνδʼ ἀδελφαῖν καὶ πατρὸς κυρεῖν ἐμοί.
δʼ ἦλθον, ἤδη σοι θέλω λέξαι, πάτερ.
γῆς ἐκ πατρῴας ἐξελήλαμαι φυγάς,
τοῖς σοῖς πανάρχοις οὕνεκʼ ἐνθακεῖν θρόνοις
γονῇ πεφυκὼς ἠξίουν γεραίτερος.
1295 ἀνθʼ ὧν μʼ Ἐτεοκλῆς, ὢν φύσει νεώτερος,
γῆς ἐξέωσεν, οὔτε νικήσας λόγῳ
οὔτʼ εἰς ἔλεγχον χειρὸς οὐδʼ ἔργου μολών,
πόλιν δὲ πείσας. ὧν ἐγὼ μάλιστα μὲν
τὴν σὴν ἐρινὺν αἰτίαν εἶναι λέγω.
1300 ἔπειτα κἀπὸ μάντεων ταύτῃ κλύω.
ἐπεὶ γὰρ ἦλθον Ἄργος ἐς τὸ Δωρικόν,
λαβὼν Ἄδραστον πενθερόν, ξυνωμότας
ἔστησʼ ἐμαυτῷ γῆς ὅσοιπερ Ἀπίας
πρῶτοι καλοῦνται καὶ τετίμηνται δόρει,
1305 ὅπως τὸν ἑπτάλογχον ἐς Θήβας στόλον
ξὺν τοῖσδʼ ἀγείρας θάνοιμι πανδίκως
τοὺς τάδʼ ἐκπράξαντας ἐκβάλοιμι γῆς.
εἶεν· τί δῆτα νῦν ἀφιγμένος κυρῶ;
σοὶ προστροπαίους, πάτερ, λιτὰς ἔχων
1310 αὐτός τʼ ἐμαυτοῦ ξυμμάχων τε τῶν ἐμῶν,
οἳ νῦν σὺν ἑπτὰ τάξεσιν σὺν ἑπτά τε
λόγχαις τὸ Θήβης πέδιον ἀμφεστᾶσι πᾶν·
οἷος δορυσσοῦς Ἀμφιάρεως, τὰ πρῶτα μὲν
δόρει κρατύνων, πρῶτα δʼ οἰωνῶν ὁδοῖς·
1315 δεύτερος δʼ Αἰτωλὸς Οἰνέως τόκος
Τυδεύς. τρίτος δʼ Ἐτέοκλος, Ἀργεῖος γεγώς·
τέταρτον Ἱππομέδοντʼ ἀπέστειλεν πατὴρ
Ταλαός· πέμπτος δʼ εὔχεται κατασκαφῇ
Καπανεὺς τὸ Θήβης ἄστυ δῃώσειν πυρί·
1320 ἕκτος δὲ Παρθενοπαῖος Ἀρκὰς ὄρνυται,
ἐπώνυμος τῆς πρόσθεν ἀδμήτης χρόνῳ
μητρὸς λοχευθείς, πιστὸς Ἀταλάντης γόνος·
ἐγὼ δὲ σός, κεἰ μὴ σός, ἀλλὰ τοῦ κακοῦ
πότμου φυτευθείς, σός γέ τοι καλούμενος,
1325 ἄγω τὸν Ἄργους ἄφοβον ἐς Θήβας στρατόν.
οἵ σʼ ἀντὶ παίδων τῶνδε καὶ ψυχῆς, πάτερ,
ἱκετεύομεν ξύμπαντες ἐξαιτούμενοι
μῆνιν βαρεῖαν εἰκαθεῖν ὁρμωμένῳ
τῷδʼ ἀνδρὶ τοὐμοῦ πρὸς κασιγνήτου τίσιν,
1330 ὅς μʼ ἐξέωσε κἀπεσύλησεν πάτρας.
εἰ γάρ τι πιστόν ἐστιν ἐκ χρηστηρίων,
οἷς ἂν σὺ προσθῇ, τοῖσδʼ ἔφασκʼ εἶναι κράτος.
πρὸς νῦν σε κρηνῶν καὶ θεῶν ὁμογνίων
αἰτῶ πιθέσθαι καὶ παρεικαθεῖν, ἐπεὶ
1335 πτωχοὶ μὲν ἡμεῖς καὶ ξένοι, ξένος δὲ σύ.
ἄλλους δὲ θωπεύοντες οἰκοῦμεν σύ τε
κἀγώ, τὸν αὐτὸν δαίμονʼ ἐξειληχότες.
δʼ ἐν δόμοις τύραννος, τάλας ἐγώ,
κοινῇ καθʼ ἡμῶν ἐγγελῶν ἁβρύνεται·
1340 ὅν, εἰ σὺ τἠμῇ ξυμπαραστήσει φρενί,
βραχεῖ σὺν ὄγκῳ καὶ χρόνῳ διασκεδῶ.
ὥστʼ ἐν δόμοισι τοῖσι σοῖς στήσω σʼ ἄγων.
στήσω δʼ ἐμαυτόν, κεῖνον ἐκβαλὼν βίᾳ.
καὶ ταῦτα σοῦ μὲν ξυνθέλοντος ἔστι μοι
1345 κομπεῖν, ἄνευ σοῦ δʼ οὐδὲ σωθῆναι σθένω.
Χορός
τὸν ἄνδρα τοῦ πέμψαντος οὕνεκʼ, Οἰδίπους
εἰπὼν ὁποῖα ξύμφορʼ ἔκπεμψαι πάλιν.
Οἰδίπους
ἀλλʼ εἰ μέν, ἄνδρες, τῆσδε δημοῦχοι χθονός
μὴ ʼτύγχανʼ αὐτὸν δεῦρο προσπέμψας ἐμοὶ
1350 Θησεύς, δικαιῶν ὥστʼ ἐμοῦ κλύειν λόγους,
οὔ τἄν ποτʼ ὀμφῆς τῆς ἐμῆς ἐπῄσθετο·
νῦν δʼ ἀξιωθεὶς εἶσι κἀκούσας γʼ ἐμοῦ
τοιαῦθʼ τὸν τοῦδʼ οὔ ποτʼ εὐφρανεῖ βίον·
ὅς γʼ, κάκιστε, σκῆπτρα καὶ θρόνους ἔχων,
1355 νῦν σὸς ξύναιμος ἐν Θήβαις ἔχει,
τὸν αὐτὸς αὑτοῦ πατέρα τόνδʼ ἀπήλασας
κἄθηκας ἄπολιν καὶ στολὰς ταύτας φορεῖν,
ἃς νῦν δακρύεις εἰσορῶν, ὅτʼ ἐν πόνῳ
ταὐτῷ βεβηκὼς τυγχάνεις κακῶν ἐμοί.
1360 οὐ κλαυστὰ δʼ ἐστίν, ἀλλʼ ἐμοὶ μὲν οἰστέα
τάδʼ, ἕωσπερ ἂν ζῶ, σοῦ φονέως μεμνημένος·
σὺ γάρ με μόχθῳ τῷδʼ ἔθηκας ἔντροφον,
σύ μʼ ἐξέωσας, ἐκ σέθεν δʼ ἀλώμενος
ἄλλους ἐπαιτῶ τὸν καθʼ ἡμέραν βίον.
1365 εἰ δʼ ἐξέφυσα τάσδε μὴ ʼμαυτῷ τροφοὺς
τὰς παῖδας, τἂν οὐκ ἂν , τὸ σὸν μέρος·
νῦν δʼ αἵδε μʼ ἐκσῴζουσιν, αἵδʼ ἐμαὶ τροφοί,
αἵδʼ ἄνδρες, οὐ γυναῖκες, εἰς τὸ συμπονεῖν·
ὑμεῖς δʼ ἀπʼ ἄλλου κοὐκ ἐμοῦ πεφύκατον.
1370 τοιγάρ σʼ δαίμων εἰσορᾷ μὲν οὔ τί πω
ὡς αὐτίκʼ, εἴπερ οἵδε κινοῦνται λόχοι
πρὸς ἄστυ Θήβης. οὐ γὰρ ἔσθʼ ὅπως πόλιν
κείνην ἐρείψεις, ἀλλὰ πρόσθεν αἵματι
πεσεῖ μιανθεὶς χὼ σύναιμος ἐξ ἴσου.
1375 τοιάσδʼ ἀρὰς σφῷν πρόσθε τʼ ἐξανῆκʼ ἐγὼ
νῦν τʼ ἀνακαλοῦμαι ξυμμάχους ἐλθεῖν ἐμοί,
ἵνʼ ἀξιῶτον τοὺς φυτεύσαντας σέβειν
καὶ μὴ ʼξατιμάζητον, εἰ τυφλοῦ πατρὸς
τοιώδʼ ἐφύτην· αἵδε γὰρ τάδʼ οὐκ ἔδρων.
1380 τοιγὰρ τὸ σὸν θάκημα καὶ τοὺς σοὺς θρόνους
κρατοῦσιν, εἴπερ ἐστὶν παλαίφατος
Δίκη ξύνεδρος Ζηνὸς ἀρχαίοις νόμοις.
σὺ δʼ ἔρρʼ ἀπόπτυστός τε κἀπάτωρ ἐμοῦ,
κακῶν κάκιστε, τάσδε συλλαβὼν ἀράς,
1385 ἅς σοι καλοῦμαι, μήτε γῆς ἐμφυλίου
δόρει κρατῆσαι μήτε νοστῆσαί ποτε
τὸ κοῖλον Ἄργος, ἀλλὰ συγγενεῖ χερὶ
θανεῖν κτανεῖν θʼ ὑφʼ οὗπερ ἐξελήλασαι.
τοιαῦτʼ ἀρῶμαι καὶ καλῶ τὸ Ταρτάρου
1390 στυγνὸν πατρῷον ἔρεβος, ὥς σʼ ἀποικίσῃ,
καλῶ δὲ τάσδε δαίμονας, καλῶ δʼ Ἄρη
τὸν σφῷν τὸ δεινὸν μῖσος ἐμβεβληκότα.
καὶ ταῦτʼ ἀκούσας στεῖχε, κἀξάγγελλʼ ἰὼν
καὶ πᾶσι Καδμείοισι τοῖς σαυτοῦ θʼ ἅμα
1395 πιστοῖσι συμμάχοισιν, οὕνεκʼ Οἰδίπους
τοιαῦτʼ ἔνειμε παισὶ τοῖς αὑτοῦ γέρα.
Χορός
Πολύνεικες, οὔτε ταῖς παρελθούσαις ὁδοῖς
ξυνήδομαί σοι, νῦν τʼ ἴθʼ ὡς τάχος πάλιν.
Πολυνείκης
οἴμοι κελεύθου τῆς τʼ ἐμῆς δυσπραξίας,
1400 οἴμοι δʼ ἑταίρων· οἷον ἆρʼ ὁδοῦ τέλος
Ἄργους ἀφωρμήθημεν, τάλας ἐγώ,
τοιοῦτον οἷον οὐδὲ φωνῆσαί τινι
ἔξεσθʼ ἑταίρων, οὐδʼ ἀποστρέψαι πάλιν,
ἀλλʼ ὄντʼ ἄναυδον τῇδε συγκῦρσαι τύχῃ.
1405 τοῦδʼ ὅμαιμοι παῖδες, ἀλλʼ ὑμεῖς, ἐπεὶ
τὰ σκληρὰ πατρὸς κλύετε ταῦτʼ ἀρωμένου,
μή τοί με πρὸς θεῶν σφώ γʼ, ἐὰν αἱ τοῦδʼ ἀραὶ
πατρὸς τελῶνται καί τις ὑμῖν ἐς δόμους
νόστος γένηται, μή μʼ ἀτιμάσητέ γε,
1410 ἀλλʼ ἐν τάφοισι θέσθε κἀν κτερίσμασιν.
καὶ σφῷν νῦν ἔπαινος, ὃν κομίζετον
τοῦδʼ, ἀνδρὸς οἷς πονεῖτον, οὐκ ἐλάσσονα
ἔτʼ ἄλλον οἴσει τῆς ἐμῆς ὑπουργίας.
Ἀντιγόνη
Πολύνεικες, ἱκετεύω σε πεισθῆναί τί μοι.
Πολυνείκης
1415 φιλτάτη, τὸ ποῖον, Ἀντιγόνη; λέγε.
Ἀντιγόνη
στρέψαι στράτευμʼ ἐς Ἄργος ὡς τάχιστά γε,
καὶ μὴ σέ τʼ αὐτὸν καὶ πόλιν διεργάσῃ.
Πολυνείκης
ἀλλʼ οὐχ οἷόν τε· πῶς γὰρ αὖθις ἂν πάλιν
στράτευμʼ ἄγοιμι ταὐτόν. εἰσάπαξ τρέσας;
Ἀντιγόνη
1420 τί δʼ αὖθις, παῖ, δεῖ σε θυμοῦσθαι; τί σοι
πάτραν κατασκάψαντι κέρδος ἔρχεται;
Πολυνείκης
αἰσχρὸν τὸ φεύγειν καὶ τὸ πρεσβεύοντʼ ἐμὲ
οὕτω γελᾶσθαι τοῦ κασιγνήτου πάρα.
Ἀντιγόνη
ὁρᾷς τὰ τοῦδʼ οὖν ὡς ἐς ὀρθὸν ἐκφέρει
1425 μαντεύμαθʼ, ὃς σφῷν θάνατον ἐξ ἀμφοῖν θροεῖ;
Πολυνείκης
χρῄζει γάρ· ἡμῖν δʼ οὐχὶ συγχωρητέα.
Ἀντιγόνη
οἴμοι τάλαινα· τίς δὲ τολμήσει κλύων
τὰ τοῦδʼ ἕπεσθαι τἀνδρός, οἷʼ ἐθέσπισεν;
Πολυνείκης
οὐκ ἀγγελοῦμεν φλαῦρʼ· ἐπεὶ στρατηλάτου
1430 χρηστοῦ τὰ κρείσσω μηδὲ τἀνδεᾶ λέγειν.
Ἀντιγόνη
οὕτως ἄρʼ, παῖ, ταῦτά σοι δεδογμένα;
Πολυνείκης
καὶ μή μʼ ἐπίσχῃς γʼ· ἀλλʼ ἐμοὶ μὲν ἥδʼ ὁδὸς
ἔσται μέλουσα δύσποτμός τε καὶ κακὴ
πρὸς τοῦδε πατρὸς τῶν τε τοῦδʼ ἐρινύων·
1435 σφῷν δʼ εὖ διδοίη Ζεύς, τάδʼ εἰ θανόντι μοι
τελεῖτʼ, ἐπεὶ οὔ μοι ζῶντί γʼ αὖθις ἕξετον.
μέθεσθε δʼ ἤδη χαίρετόν τʼ· οὐ γάρ μʼ ἔτι
βλέποντʼ ἐσόψεσθʼ αὖθις.
τάλαινʼ ἐγώ.
μή τοί μʼ ὀδύρου.
καὶ τίς ἄν σʼ ὁρμώμενον
Ἀντιγόνη
1440 εἰς προὖπτον Ἅιδην οὐ καταστένοι, κάσι;
Πολυνείκης
εἰ χρή, θανοῦμαι.
μὴ σύ γʼ, ἀλλʼ ἐμοὶ πιθοῦ.
μὴ πεῖθʼ μὴ δεῖ.
δυστάλαινά τἄρʼ ἐγώ, εἴ σου στερηθῶ.
ταῦτα δʼ ἐν τῷ δαίμονι
καὶ τῇδε φῦναι χἀτέρᾳ. σφὼ δʼ οὖν ἐγὼ
1445 θεοῖς ἀρῶμαι μή ποτʼ ἀντῆσαι κακῶν·
ἀνάξιαι γὰρ πᾶσίν ἐστε δυστυχεῖν.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Jebb 1912
Loeb
Jebb, Cambridge, 1912 · 1912
The Editor

Sir Richard Claverhouse Jebb (1841–1905) was one of the greatest Greek scholars in the English-speaking world. Regius Professor of Greek at Cambridge and Member of Parliament for the University, Jebb produced monumental commentaries on Sophocles (7 volumes, 1883–1896) that remain indispensable. His editions combined minute textual criticism with a profound sensitivity to Greek poetry and dramatic art.

About This Edition

Jebb's editions of Sophocles, published by Cambridge University Press, set a new standard for Greek dramatic commentary. Each play received a critical text, prose translation, and detailed commentary that addressed textual, linguistic, dramatic, and archaeological questions. Jebb's texts are conservative, preferring the manuscript tradition where defensible, and his commentary remains the starting point for serious study of each play. While the OCT by Lloyd-Jones and Wilson (1990) now provides the standard critical text, Jebb's commentary is still regularly consulted.

Translator

F. Storr (Loeb Classical Library)

Text Basis

Text based on Jebb's Cambridge edition. Storr translated for the Loeb Classical Library.

Tap any Greek word to look it up