Third Episode
Ἠλέκτρα
γυναῖκες, που τῶνδʼ ἀφώρμηται δόμων
845 τλήμων Ὀρέστης θεομανεῖ λύσσῃ δαμείς;
Χορός
ἥκιστα· πρὸς δʼ Ἀργεῖον οἴχεται λεών,
ψυχῆς ἀγῶνα τὸν προκείμενον πέρι
δώσων, ἐν ζῆν θανεῖν ὑμᾶς χρεών.
Ἠλέκτρα
οἴμοι· τί χρῆμʼ ἔδρασε; τίς δʼ ἔπεισέ νιν;
Χορός
850 Πυλάδης· ἔοικε δʼ οὐ μακρὰν ὅδʼ ἄγγελος
λέξειν τὰ κεῖθεν σοῦ κασιγνήτου πέρι.
Ἄγγελος
τλῆμον, δύστηνε τοῦ στρατηλάτου
Ἀγαμέμνονος παῖ, πότνιʼ Ἠλέκτρα, λόγους
ἄκουσον οὕς σοι δυστυχεῖς ἥκω φέρων.
Ἠλέκτρα
855 αἰαῖ, διοιχόμεσθα· δῆλος εἶ λόγῳ.
κακῶν γὰρ ἥκεις, ὡς ἔοικεν, ἄγγελος.
Ἄγγελος
ψήφῳ Πελασγῶν σὸν κασίγνητον θανεῖν
καὶ σέ, τάλαινʼ, ἔδοξε τῇδʼ ἐν ἡμέρᾳ.
Ἠλέκτρα
οἴμοι· προσῆλθεν ἐλπίς, ἣν φοβουμένη
860 πάλαι τὸ μέλλον ἐξετηκόμην γόοις.
ἀτὰρ τίς ἁγών, τίνες ἐν Ἀργείοις λόγοι
καθεῖλον ἡμᾶς κἀπεκύρωσαν θανεῖν;
λέγʼ, γεραιέ· πότερα λευσίμῳ χερὶ
διὰ σιδήρου πνεῦμʼ ἀπορρῆξαί με δεῖ,
865 κοινὰς ἀδελφῷ συμφορὰς κεκτημένην;
Ἄγγελος
ἐτύγχανον μὲν ἀγρόθεν πυλῶν ἔσω
βαίνων, πυθέσθαι δεόμενος τά τʼ ἀμφὶ σοῦ
τά τʼ ἀμφʼ Ὀρέστου· σῷ γὰρ εὔνοιαν πατρὶ
ἀεί ποτʼ εἶχον, καί μʼ ἔφερβε σὸς δόμος
870 πένητα μέν, χρῆσθαι δὲ γενναῖον φίλοις.
ὁρῶ δʼ ὄχλον στείχοντα καὶ θάσσοντʼ ἄκραν,
οὗ φασι πρῶτον Δαναὸν Αἰγύπτῳ δίκας
διδόντʼ ἀθροῖσαι λαὸν ἐς κοινὰς ἕδρας.
ἀστῶν δὲ δή τινʼ ἠρόμην ἄθροισμʼ ἰδών·
875 Τί καινὸν Ἄργει; μῶν τι πολεμίων πάρα
ἄγγελμʼ ἀνεπτέρωκε Δαναϊδῶν πόλιν;
δʼ εἶπʼ· Ὀρέστην κεῖνον οὐχ ὁρᾷς πέλας
στείχοντʼ, ἀγῶνα θανάσιμον δραμούμενον;
ὁρῶ δʼ ἄελπτον φάσμʼ, μήποτʼ ὤφελον,
880 Πυλάδην τε καὶ σὸν σύγγονον στείχονθʼ ὁμοῦ,
τὸν μὲν κατηφῆ καὶ παρειμένον νόσῳ,
τὸν δʼ ὥστʼ ἀδελφὸν ἴσα φίλῳ λυπούμενον,
νόσημα κηδεύοντα παιδαγωγίᾳ.
ἐπεὶ δὲ πλήρης ἐγένετʼ Ἀργείων ὄχλος,
885 κῆρυξ ἀναστὰς εἶπε· Τίς χρῄζει λέγειν,
πότερον Ὀρέστην κατθανεῖν μὴ χρεών,
μητροκτονοῦντα; κἀπὶ τῷδʼ ἀνίσταται
Ταλθύβιος, ὃς σῷ πατρὶ συνεπόρθει Φρύγας.
ἔλεξε δʼ, ὑπὸ τοῖς δυναμένοισιν ὢν ἀεί,
890 διχόμυθα, πατέρα μὲν σὸν ἐκπαγλούμενος,
σὸν δʼ οὐκ ἐπαινῶν σύγγονον, καλοὺς κακοὺς
λόγους ἑλίσσων, ὅτι καθισταίη νόμους
ἐς τοὺς τεκόντας οὐ καλούς· τὸ δʼ ὄμμʼ ἀεὶ
φαιδρωπὸν ἐδίδου τοῖσιν Αἰγίσθου φίλοις.
895 τὸ γὰρ γένος τοιοῦτον· ἐπὶ τὸν εὐτυχῆ
πηδῶσʼ ἀεὶ κήρυκες· ὅδε δʼ αὐτοῖς φίλος,
ὃς ἂν δύνηται πόλεος ἔν τʼ ἀρχαῖσιν .
ἐπὶ τῷδε δʼ ἠγόρευε Διομήδης ἄναξ.
οὗτος κτανεῖν μὲν οὔτε σὲ οὔτε σύγγονον
900 εἴα, φυγῇ δὲ ζημιοῦντας εὐσεβεῖν.
ἐπερρόθησαν δʼ οἳ μὲν ὡς καλῶς λέγοι,
οἳ δʼ οὐκ ἐπῄνουν. κἀπὶ τῷδʼ ἀνίσταται
ἀνήρ τις ἀθυρόγλωσσος, ἰσχύων θράσει,
Ἀργεῖος οὐκ Ἀργεῖος, ἠναγκασμένος,
905 θορύβῳ τε πίσυνος κἀμαθεῖ παρρησίᾳ,
πιθανὸς ἔτʼ αὐτοὺς περιβαλεῖν κακῷ τινι·
ὅταν γὰρ ἡδύς τις λόγοις φρονῶν κακῶς
πείθῃ τὸ πλῆθος, τῇ πόλει κακὸν μέγα·
ὅσοι δὲ σὺν νῷ χρηστὰ βουλεύουσʼ ἀεί,
910 κἂν μὴ παραυτίκʼ, αὖθίς εἰσι χρήσιμοι
πόλει. θεᾶσθαι δʼ ὧδε χρὴ τὸν προστάτην
ἰδόνθʼ· ὅμοιον γὰρ τὸ χρῆμα γίγνεται
τῷ τοὺς λόγους λέγοντι καὶ τιμωμένῳ.
ὃς εἶπʼ Ὀρέστην καὶ σὲ ἀποκτεῖναι πέτροις
915 βάλλοντας· ὑπὸ δʼ ἔτεινε Τυνδάρεως λόγους
τῷ σφὼ κατακτείνοντι τοιούτους λέγειν.
ἄλλος δʼ ἀναστὰς ἔλεγε τῷδʼ ἐναντία,
μορφῇ μὲν οὐκ εὐωπός, ἀνδρεῖος δʼ ἀνήρ,
ὀλιγάκις ἄστυ κἀγορᾶς χραίνων κύκλον,
920 αὐτουργόςοἵπερ καὶ μόνοι σῴζουσι γῆν
ξυνετὸς δέ, χωρεῖν ὁμόσε τοῖς λόγοις θέλων,
ἀκέραιος, ἀνεπίπληκτον ἠσκηκὼς βίον·
ὃς εἶπʼ Ὀρέστην παῖδα τὸν Ἀγαμέμνονος
στεφανοῦν, ὃς ἠθέλησε τιμωρεῖν πατρί,
925 κακὴν γυναῖκα κἄθεον κατακτανών,
κεῖνʼ ἀφῄρει, μήθʼ ὁπλίζεσθαι χέρα
μήτε στρατεύειν ἐκλιπόντα δώματα,
εἰ τἄνδον οἰκουρήμαθʼ οἱ λελειμμένοι
φθείρουσιν, ἀνδρῶν εὔνιδας λωβώμενοι.
930 καὶ τοῖς γε χρηστοῖς εὖ λέγειν ἐφαίνετο.
κοὐδεὶς ἔτʼ εἶπε. σὸς δʼ ἐπῆλθε σύγγονος,
ἔλεξε δʼ· γῆν Ἰνάχου κεκτημένοι,
πάλαι Πελασγοί, Δαναΐδαι δεύτερον,
ὑμῖν ἀμύνων οὐδὲν ἧσσον πατρὶ
935 ἔκτεινα μητέρʼ. εἰ γὰρ ἀρσένων φόνος
ἔσται γυναιξὶν ὅσιος, οὐ φθάνοιτʼ ἔτʼ ἂν
θνῄσκοντες, γυναιξὶ δουλεύειν χρεών·
τοὐναντίον δὲ δράσετʼ δρᾶσαι χρεών.
νῦν μὲν γὰρ προδοῦσα λέκτρʼ ἐμοῦ πατρὸς
940 τέθνηκεν· εἰ δὲ δὴ κατακτενεῖτʼ ἐμέ,
νόμος ἀνεῖται, κοὐ φθάνοι θνῄσκων τις ἄν·
ὡς τῆς γε τόλμης οὐ σπάνις γενήσεται.
ἀλλʼ οὐκ ἔπειθʼ ὅμιλον, εὖ δοκῶν λέγειν.
νικᾷ δʼ ἐκεῖνος κακὸς ἐν πλήθει λέγων,
945 ὃς ἠγόρευσε σύγγονον σέ τε κτανεῖν.
μόλις δʼ ἔπεισε μὴ πετρουμένους θανεῖν
τλήμων Ὀρέστης· αὐτόχειρι δὲ σφαγῇ
ὑπέσχετʼ ἐν τῇδʼ ἡμέρᾳ λείψειν βίον
σὺν σοί. πορεύει δʼ αὐτὸν ἐκκλήτων ἄπο
950 Πυλάδης δακρύων· σὺν δʼ ὁμαρτοῦσιν φίλοι
κλαίοντες, οἰκτίροντες· ἔρχεται δέ σοι
πικρὸν θέαμα καὶ πρόσοψις ἀθλία.
ἀλλʼ εὐτρέπιζε φάσγανʼ βρόχον δέρῃ·
ὡς δεῖ λιπεῖν σε φέγγος· εὐγένεια δὲ
955 οὐδέν σʼ ἐπωφέλησεν, οὐδʼ Πύθιος
τρίποδα καθίζων Φοῖβος, ἀλλʼ ἀπώλεσεν.
Χορός
δυστάλαινα παρθένʼ, ὡς ξυνηρεφὲς
πρόσωπον εἰς γῆν σὸν βαλοῦσʼ ἄφθογγος εἶ,
ὡς εἰς στεναγμοὺς καὶ γόους δραμουμένη.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1913
OCT
Murray, OCT, 1913 · 1913
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up