Second Episode
§5.456–5.605
Χορός
ἀλλʼ οἵδε χέρας δεσμοῖς δίδυμοι
συνερεισθέντες χωροῦσι, νέον
πρόσφαγμα θεᾶς· σιγᾶτε, φίλαι.
τὰ γὰρ Ἑλλήνων ἀκροθίνια δὴ
460 ναοῖσι πέλας τάδε βαίνει·
οὐδʼ ἀγγελίας ψευδεῖς ἔλακεν
βουφορβὸς ἀνήρ.
πότνιʼ, εἴ σοι τάδʼ ἀρεσκόντως
πόλις ἥδε τελεῖ, δέξαι θυσίας,
465 ἃς παρʼ ἡμῖν νόμος οὐχ ὁσίας
Ἕλλησι διδοὺς ἀναφαίνει.
Ἰφιγένεια
εἶἑν·
τὰ τῆς θεοῦ μὲν πρῶτον ὡς καλῶς ἔχῃ
φροντιστέον μοι. μέθετε τῶν ξένων χέρας,
ὡς ὄντες ἱεροὶ μηκέτʼ ὦσι δέσμιοι.
470 ναοῦ δʼ ἔσω στείχοντες εὐτρεπίζετε
χρὴ ʼπὶ τοῖς παροῦσι καὶ νομίζεται.
φεῦ·
τίς ἆρα μήτηρ τεκοῦσʼ ὑμᾶς ποτε
πατήρ τʼ; ἀδελφή τʼ, εἰ γεγῶσα τυγχάνει
οἵων στερεῖσα διπτύχων νεανιῶν
475 ἀνάδελφος ἔσται. — τὰς τύχας τίς οἶδʼ ὅτῳ
τοιαίδʼ ἔσονται; πάντα γὰρ τὰ τῶν θεῶν
ἐς ἀφανὲς ἕρπει, κοὐδὲν οἶδʼ οὐδεὶς κακὸν
γὰρ τύχη παρήγαγʼ ἐς τὸ δυσμαθές.
πόθεν ποθʼ ἥκετʼ, ταλαίπωροι ξένοι;
480 ὡς διὰ μακροῦ μὲν τήνδʼ ἐπλεύσατε χθόνα,
μακρὸν δʼ ἀπʼ οἴκων χρόνον ἔσεσθʼ ἀεὶ κάτω.
Ὀρέστης
τί ταῦτʼ ὀδύρῃ, κἀπὶ τοῖς μέλλουσι νῷν
κακοῖσι λυπεῖς, ἥτις εἶ ποτʼ, γύναι;
οὔτοι νομίζω σοφόν, ὃς ἂν μέλλων κτενεῖν
485 οἴκτῳ τὸ δεῖμα τοὐλέθρου νικᾶν θέλῃ.
οὐχ ὅστις Ἅιδην ἐγγὺς ὄντʼ οἰκτίζεται
σωτηρίας ἄνελπις· ὡς δύʼ ἐξ ἑνὸς
κακὼ συνάπτει, μωρίαν τʼ ὀφλισκάνει
θνῄσκει θʼ ὁμοίως· τὴν τύχην δʼ ἐᾶν χρεών.
490 ἡμᾶς δὲ μὴ θρήνει σύ· τὰς γὰρ ἐνθάδε
θυσίας ἐπιστάμεσθα καὶ γιγνώσκομεν.
Ἰφιγένεια
πότερος ἄρʼ ὑμῶν ἐνθάδʼ ὠνομασμένος
Πυλάδης κέκληται; τόδε μαθεῖν πρῶτον θέλω.
Ὀρέστης
ὅδʼ, εἴ τι δή σοι τοῦτʼ ἐν ἡδονῇ μαθεῖν.
Ἰφιγένεια
495 ποίας πολίτης πατρίδος Ἕλληνος γεγώς;
Ὀρέστης
τί δʼ ἂν μαθοῦσα τόδε πλέον λάβοις, γύναι;
Ἰφιγένεια
πότερον ἀδελφὼ μητρός ἐστον ἐκ μιᾶς;
Ὀρέστης
φιλότητί γʼ· ἐσμὲν δʼ οὐ κασιγνήτω, γύναι.
Ἰφιγένεια
σοὶ δʼ ὄνομα ποῖον ἔθεθʼ γεννήσας πατήρ;
Ὀρέστης
500 τὸ μὲν δίκαιον Δυστυχὴς καλοίμεθʼ ἄν.
Ἰφιγένεια
οὐ τοῦτʼ ἐρωτῶ· τοῦτο μὲν δὸς τῇ τύχῃ.
Ὀρέστης
ἀνώνυμοι θανόντες οὐ γελῴμεθʼ ἄν.
Ἰφιγένεια
τί δὲ φθονεῖς τοῦτο; φρονεῖς οὕτω μέγα;
Ὀρέστης
τὸ σῶμα θύσεις τοὐμόν, οὐχὶ τοὔνομα.
Ἰφιγένεια
505 οὐδʼ ἂν πόλιν φράσειας ἥτις ἐστί σοι;
Ὀρέστης
ζητεῖς γὰρ οὐδὲν κέρδος, ὡς θανουμένῳ.
Ἰφιγένεια
χάριν δὲ δοῦναι τήνδε κωλύει τί σε;
Ὀρέστης
τὸ κλεινὸν Ἄργος πατρίδʼ ἐμὴν ἐπεύχομαι.
Ἰφιγένεια
πρὸς θεῶν, ἀληθῶς, ξένʼ, εἶ κεῖθεν γεγώς;
Ὀρέστης
510 ἐκ τῶν Μυκηνῶν γʼ, αἵ ποτʼ ἦσαν ὄλβιαι.
Ἰφιγένεια
φυγὰς δʼ ἀπῆρας πατρίδος, ποίᾳ τύχῃ;
Ὀρέστης
φεύγω τρόπον γε δή τινʼ οὐχ ἑκὼν ἑκών.
Ἰφιγένεια
ἆρʼ ἄν τί μοι φράσειας ὧν ἐγὼ θέλω;
Ὀρέστης
ὡς ἐν παρέργῳ τῆς ἐμῆς δυσπραξίας.
Ἰφιγένεια
515 καὶ μὴν ποθεινός γʼ ἦλθες ἐξ Ἄργους μολών.
Ὀρέστης
οὔκουν ἐμαυτῷ γʼ· εἰ δὲ σοί, σὺ τοῦτʼ ἔρα.
Ἰφιγένεια
Τροίαν ἴσως οἶσθʼ, ἧς ἁπανταχοῦ λόγος.
Ὀρέστης
ὡς μήποτʼ ὤφελόν γε μηδʼ ἰδὼν ὄναρ.
Ἰφιγένεια
φασίν νιν οὐκέτʼ οὖσαν οἴχεσθαι δορί.
Ὀρέστης
520 ἔστιν γὰρ οὕτως οὐδʼ ἄκραντʼ ἠκούσατε.
Ἰφιγένεια
Ἑλένη δʼ ἀφῖκται δῶμα Μενέλεω πάλιν;
Ὀρέστης
ἥκει, κακῶς γʼ ἐλθοῦσα τῶν ἐμῶν τινι.
Ἰφιγένεια
καὶ ποῦ ʼστι; κἀμοὶ γάρ τι προυφείλει κακόν.
Ὀρέστης
Σπάρτῃ ξυνοικεῖ τῷ πάρος ξυνευνέτῃ.
Ἰφιγένεια
525 μῖσος εἰς Ἕλληνας, οὐκ ἐμοὶ μόνῃ.
Ὀρέστης
ἀπέλαυσα κἀγὼ δή τι τῶν κείνης γάμων.
Ἰφιγένεια
νόστος δʼ Ἀχαιῶν ἐγένεθʼ, ὡς κηρύσσεται;
Ὀρέστης
ὡς πάνθʼ ἅπαξ με συλλαβοῦσʼ ἀνιστορεῖς.
Ἰφιγένεια
πρὶν γὰρ θανεῖν σε, τοῦδʼ ἐπαυρέσθαι θέλω.
Ὀρέστης
530 ἔλεγχʼ, ἐπειδὴ τοῦδʼ ἐρᾷς· λέξω δʼ ἐγώ.
Ἰφιγένεια
Κάλχας τις ἦλθε μάντις ἐκ Τροίας πάλιν;
Ὀρέστης
ὄλωλεν, ὡς ἦν ἐν Μυκηναίοις λόγος.
Ἰφιγένεια
πότνιʼ, ὡς εὖ. — τί γὰρ Λαέρτου γόνος;
Ὀρέστης
οὔπω νενόστηκʼ οἶκον, ἔστι δʼ, ὡς λόγος.
Ἰφιγένεια
535 ὄλοιτο, νόστου μήποτʼ ἐς πάτραν τυχών.
Ὀρέστης
μηδὲν κατεύχου· πάντα τἀκείνου νοσεῖ.
Ἰφιγένεια
Θέτιδος δʼ τῆς Νηρῇδος ἔστι παῖς ἔτι;
Ὀρέστης
οὐκ ἔστιν· ἄλλως λέκτρʼ ἔγημʼ ἐν Αὐλίδι.
Ἰφιγένεια
δόλια γάρ, ὡς ἴσασιν οἱ πεπονθότες.
Ὀρέστης
540 τίς εἶ ποθʼ; ὡς εὖ πυνθάνῃ τἀφʼ Ἑλλάδος.
Ἰφιγένεια
ἐκεῖθέν εἰμι· παῖς ἔτʼ οὖσʼ ἀπωλόμην.
Ὀρέστης
ὀρθῶς ποθεῖς ἄρʼ εἰδέναι τἀκεῖ, γύναι.
Ἰφιγένεια
τί δʼ στρατηγός, ὃν λέγουσʼ εὐδαιμονεῖν;
Ὀρέστης
τίς; οὐ γὰρ ὅν γʼ ἐγᾦδα τῶν εὐδαιμόνων.
Ἰφιγένεια
545 Ἀτρέως ἐλέγετο δή τις Ἀγαμέμνων ἄναξ.
Ὀρέστης
οὐκ οἶδʼ· ἄπελθε τοῦ λόγου τούτου, γύναι.
Ἰφιγένεια
μὴ πρὸς θεῶν, ἀλλʼ εἴφʼ, ἵνʼ εὐφρανθῶ, ξένε.
Ὀρέστης
τέθνηχʼ τλήμων, πρὸς δʼ ἀπώλεσέν τινα.
Ἰφιγένεια
τέθνηκε; ποίᾳ συμφορᾷ; τάλαινʼ ἐγώ.
Ὀρέστης
550 τί δʼ ἐστέναξας τοῦτο; μῶν προσῆκέ σοι;
Ἰφιγένεια
τὸν ὄλβον αὐτοῦ τὸν πάροιθʼ ἀναστένω.
Ὀρέστης
δεινῶς γὰρ ἐκ γυναικὸς οἴχεται σφαγείς.
Ἰφιγένεια
πανδάκρυτος κτανοῦσα χὡ κτανών.
Ὀρέστης
παῦσαί νυν ἤδη μηδʼ ἐρωτήσῃς πέρα.
Ἰφιγένεια
555 τοσόνδε γʼ, εἰ ζῇ τοῦ ταλαιπώρου δάμαρ.
Ὀρέστης
οὐκ ἔστι· παῖς νιν ὃν ἔτεχʼ, οὗτος ὤλεσεν.
Ἰφιγένεια
συνταραχθεὶς οἶκος. ὡς τί δὴ θέλων;
Ὀρέστης
πατρὸς θανόντος τήνδε τιμωρούμενος.
Ἰφιγένεια
φεῦ·
ὡς εὖ κακὸν δίκαιον εἰσεπράξατο.
Ὀρέστης
560 ἀλλʼ οὐ τὰ πρὸς θεῶν εὐτυχεῖ δίκαιος ὤν.
Ἰφιγένεια
λείπει δʼ ἐν οἴκοις ἄλλον Ἀγαμέμνων γόνον;
Ὀρέστης
λέλοιπεν Ἠλέκτραν γε παρθένον μίαν.
Ἰφιγένεια
τί δέ; σφαγείσης θυγατρὸς ἔστι τις λόγος;
Ὀρέστης
οὐδείς γε, πλὴν θανοῦσαν οὐχ ὁρᾶν φάος.
Ἰφιγένεια
565 τάλαινʼ ἐκείνη χὡ κτανὼν αὐτὴν πατήρ.
Ὀρέστης
κακῆς γυναικὸς χάριν ἄχαριν ἀπώλετο.
Ἰφιγένεια
τοῦ θανόντος δʼ ἔστι παῖς Ἄργει πατρός;
Ὀρέστης
ἔστʼ, ἄθλιός γε, κοὐδαμοῦ καὶ πανταχοῦ.
Ἰφιγένεια
ψευδεῖς ὄνειροι, χαίρετʼ· οὐδὲν ἦτʼ ἄρα.
Ὀρέστης
570 οὐδʼ οἱ σοφοί γε δαίμονες κεκλημένοι
πτηνῶν ὀνείρων εἰσὶν ἀψευδέστεροι.
πολὺς ταραγμὸς ἔν τε τοῖς θείοις ἔνι
κἀν τοῖς βροτείοις· ἓν δὲ λυπεῖται μόνον,
ὃς οὐκ ἄφρων ὢν μάντεων πεισθεὶς λόγοις
575 ὄλωλενὡς ὄλωλε τοῖσιν εἰδόσιν.
Χορός
φεῦ φεῦ· τί δʼ ἡμεῖς οἵ τʼ ἐμοὶ γεννήτορες;
ἆρʼ εἰσίν; ἆρʼ οὐκ εἰσί; τίς φράσειεν ἄν;
Ἰφιγένεια
ἀκούσατʼ· ἐς γὰρ δή τινʼ ἥκομεν λόγον,
ὑμῖν τʼ ὄνησιν, ξένοι, σπουδῆς ἅμα
580 κἀμοί. τὸ δʼ εὖ μάλιστά γʼ οὕτω γίγνεται,
εἰ πᾶσι ταὐτὸν πρᾶγμʼ ἀρεσκόντως ἔχει.
θέλοις ἄν, εἰ σῴσαιμί σʼ, ἀγγεῖλαί τί μοι
πρὸς Ἄργος ἐλθὼν τοῖς ἐμοῖς ἐκεῖ φίλοις,
δέλτον τʼ ἐνεγκεῖν, ἥν τις οἰκτίρας ἐμὲ
585 ἔγραψεν αἰχμάλωτος, οὐχὶ τὴν ἐμὴν
φονέα νομίζων χεῖρα, τοῦ νόμου δʼ ὕπο
θνῄσκειν τὰ τῆς θεοῦ, τάδε δίκαιʼ ἡγουμένης;
οὐδένα γὰρ εἶχον ὅστις ἀγγείλαι μολὼν
ἐς Ἄργος αὖθις, τάς τʼ ἐμὰς ἐπιστολὰς
590 πέμψειε σωθεὶς τῶν ἐμῶν φίλων τινί.
σὺ δʼ — εἶ γάρ, ὡς ἔοικας, οὔτε δυσμενὴς
καὶ τὰς Μυκήνας οἶσθα χοὓς κἀγὼ θέλω
σώθητι, καὶ σὺ μισθὸν οὐκ αἰσχρὸν λαβών,
κούφων ἕκατι γραμμάτων σωτηρίαν.
595 οὗτος δʼ, ἐπείπερ πόλις ἀναγκάζει τάδε,
θεᾷ γενέσθω θῦμα χωρισθεὶς σέθεν.
Ὀρέστης
καλῶς ἔλεξας τἄλλα πλὴν ἕν, ξένη·
τὸ γὰρ σφαγῆναι τόνδε μοι βάρος μέγα.
ναυστολῶν γάρ εἰμʼ ἐγὼ τὰς συμφοράς,
600 οὗτος δὲ συμπλεῖ τῶν ἐμῶν μόχθων χάριν.
οὔκουν δίκαιον ἐπʼ ὀλέθρῳ τῷ τοῦδʼ ἐμὲ
χάριν τίθεσθαι καὐτὸν ἐκδῦναι κακῶν.
ἀλλʼ ὣς γενέσθω· τῷδε μὲν δέλτον δίδου·
πέμψει γὰρ Ἄργος, ὥστε σοι καλῶς ἔχειν·
605 ἡμᾶς δʼ χρῄζων κτεινέτω. τὰ τῶν φίλων
§5.606–5.761
αἴσχιστον ὅστις καταβαλὼν ἐς ξυμφορὰς
αὐτὸς σέσῳσται. τυγχάνει δʼ ὅδʼ ὢν φίλος,
ὃν οὐδὲν ἧσσον ʼμὲ φῶς ὁρᾶν θέλω.
Ἰφιγένεια
λῆμʼ ἄριστον, ὡς ἀπʼ εὐγενοῦς τινος
610 ῥίζης πέφυκας τοῖς φίλοις τʼ ὀρθῶς φίλος.
τοιοῦτος εἴη τῶν ἐμῶν ὁμοσπόρων
ὅσπερ λέλειπται. καὶ γὰρ οὐδʼ ἐγώ, ξένοι,
ἀνάδελφός εἰμι, πλὴν ὅσʼ οὐχ ὁρῶσά νιν.
ἐπεὶ δὲ βούλῃ ταῦτα, τόνδε πέμψομεν
615 δέλτον φέροντα, σὺ δὲ θανῇ· πολλὴ δέ τις
προθυμία σε τοῦδʼ ἔχουσα τυγχάνει.
Ὀρέστης
θύσει δὲ τίς με καὶ τὰ δεινὰ τλήσεται;
Ἰφιγένεια
ἐγώ· θεᾶς γὰρ τῆσδε προστροπὴν ἔχω.
Ὀρέστης
ἄζηλά γʼ, νεᾶνι, κοὐκ εὐδαίμονα.
Ἰφιγένεια
620 ἀλλʼ εἰς ἀνάγκην κείμεθʼ, ἣν φυλακτέον.
Ὀρέστης
αὐτὴ ξίφει θύουσα θῆλυς ἄρσενας;
Ἰφιγένεια
οὔκ, ἀλλὰ χαίτην ἀμφὶ σὴν χερνίψομαι.
Ὀρέστης
δὲ σφαγεὺς τίς; εἰ τάδʼ ἱστορεῖν με χρή.
Ἰφιγένεια
ἔσω δόμων τῶνδʼ εἰσὶν οἷς μέλει τάδε.
Ὀρέστης
625 τάφος δὲ ποῖος δέξεταί μʼ, ὅταν θάνω;
Ἰφιγένεια
πῦρ ἱερὸν ἔνδον χάσμα τʼ εὐρωπὸν πέτρας.
Ὀρέστης
φεῦ·
πῶς ἄν μʼ ἀδελφῆς χεὶρ περιστείλειεν ἄν;
Ἰφιγένεια
μάταιον εὐχήν, τάλας, ὅστις ποτʼ εἶ,
ηὔξω· μακρὰν γὰρ βαρβάρου ναίει χθονός.
630 οὐ μήν, ἐπειδὴ τυγχάνεις Ἀργεῖος ὤν,
ἀλλʼ ὧν γε δυνατὸν οὐδʼ ἐγὼ λείψω χάριν.
πολύν τε γάρ σοι κόσμον ἐνθήσω τάφῳ,
ξανθῷ τʼ ἐλαίῳ σῶμα σὸν κατασβέσω,
καὶ τῆς ὀρείας ἀνθεμόρρυτον γάνος
635 ξουθῆς μελίσσης ἐς πυρὰν βαλῶ σέθεν.
ἀλλʼ εἶμι δέλτον τʼ ἐκ θεᾶς ἀνακτόρων
οἴσω· τὸ μέντοι δυσμενὲς μὴ ʼμοὶ λάβῃς.
φυλάσσετʼ αὐτούς, πρόσπολοι, δεσμῶν ἄτερ
ἴσως ἄελπτα τῶν ἐμῶν φίλων τινὶ
640 πέμψω πρὸς Ἄργος, ὃν μάλιστʼ ἐγὼ φιλῶ,
καὶ δέλτος αὐτῷ ζῶντας οὓς δοκεῖ θανεῖν
λέγουσα πιστὰς ἡδονὰς ἀπαγγελεῖ.
Χορός
κατολοφύρομαι σὲ τὸν χερνίβων
645 ῥανίσι μελόμενον αἱμακταῖς.
Ὀρέστης
οἶκτος γὰρ οὐ ταῦτʼ, ἀλλὰ χαίρετʼ, ξέναι.
Χορός
σὲ δὲ τύχας μάκαρος,
νεανία, σεβόμεθʼ, ἐς
πάτραν ὅτι ποτʼ ἐπεμβάσῃ.
Πυλάδης
650 ἄζηλά τοι φίλοισι, θνῃσκόντων φίλων.
Χορός
σχέτλιοι πομπαί.
φεῦ φεῦ, διόλλυσαι.
αἰαῖ αἰαῖ. πότερος μᾶλλον;
655 ἔτι γὰρ ἀμφίλογα δίδυμα μέμονε φρήν,
σὲ πάρος σὲ ἀναστενάξω γόοις.
Ὀρέστης
Πυλάδη, πέπονθας ταὐτὸ πρὸς θεῶν ἐμοί;
Πυλάδης
οὐκ οἶδʼ· ἐρωτᾷς οὐ λέγειν ἔχοντά με.
Ὀρέστης
660 τίς ἐστὶν νεᾶνις; ὡς Ἑλληνικῶς
ἀνήρεθʼ ἡμᾶς τούς τʼ ἐν Ἰλίῳ πόνους
νόστον τʼ Ἀχαιῶν τόν τʼ ἐν οἰωνοῖς σοφὸν
Κάλχαντʼ Ἀχιλλέως τʼ ὄνομα, καὶ τὸν ἄθλιον
Ἀγαμέμνονʼ ὡς ᾤκτιρʼ ἀνηρώτα τέ με
665 γυναῖκα παῖδάς τε. ἔστιν ξένη γένος
ἐκεῖθεν Ἀργεία τις· οὐ γὰρ ἄν ποτε
δέλτον τʼ ἔπεμπε καὶ τάδʼ ἐξεμάνθανεν,
ὡς κοινὰ πράσσουσʼ, Ἄργος εἰ πράσσει καλῶς.
Πυλάδης
ἔφθης με μικρόν· ταὐτὰ δὲ φθάσας λέγεις,
670 πλὴν ἕν· τὰ γὰρ τῶν βασιλέων παθήματα
ἴσασι πάντες, ὧν ἐπιστροφή τις ἦν.
ἀτὰρ διῆλθον χἅτερον λόγον τινά.
Ὀρέστης
τίνʼ; ἐς τὸ κοινὸν δοὺς ἄμεινον ἂν μάθοις.
Πυλάδης
αἰσχρὸν θανόντος σοῦ βλέπειν ἡμᾶς φάος·
675 κοινῇ τʼ ἔπλευσα δεῖ με καὶ κοινῇ θανεῖν.
καὶ δειλίαν γὰρ καὶ κάκην κεκτήσομαι
Ἄργει τε Φωκέων τʼ ἐν πολυπτύχῳ χθονί,
δόξω δὲ τοῖς πολλοῖσιπολλοὶ γὰρ κακοί
προδοὺς σεσῷσθαί σʼ αὐτὸς εἰς οἴκους μόνος
680 καὶ φονεύσας ἐπὶ νοσοῦσι δώμασι
ῥάψαι μόρον σοι σῆς τυραννίδος χάριν,
ἔγκληρον ὡς δὴ σὴν κασιγνήτην γαμῶν.
ταῦτʼ οὖν φοβοῦμαι καὶ διʼ αἰσχύνης ἔχω,
κοὐκ ἔσθʼ ὅπως οὐ χρὴ συνεκπνεῦσαί μέ σοι
685 καὶ σὺν σφαγῆναι καὶ πυρωθῆναι δέμας,
φίλον γεγῶτα καὶ φοβούμενον ψόγον.
Ὀρέστης
εὔφημα φώνει· τἀμὰ δεῖ φέρειν κακά,
ἁπλᾶς δὲ λύπας ἐξόν, οὐκ οἴσω διπλᾶς.
γὰρ σὺ λυπρὸν κἀπονείδιστον λέγεις,
690 ταὔτʼ ἔστιν ἡμῖν, εἴ σε συμμοχθοῦντʼ ἐμοὶ
κτενῶ· τὸ μὲν γὰρ εἰς ἔμʼ οὐ κακῶς ἔχει,
πράσσονθʼ πράσσω πρὸς θεῶν, λῦσαι βίον.
σὺ δʼ ὄλβιός τʼ εἶ, καθαρά τʼ, οὐ νοσοῦντʼ, ἔχεις
μέλαθρʼ, ἐγὼ δὲ δυσσεβῆ καὶ δυστυχῆ.
695 σωθεὶς δέ, παῖδας ἐξ ἐμῆς ὁμοσπόρου
κτησάμενος, ἣν ἔδωκά σοι δάμαρτʼ ἔχειν
ὄνομά τʼ ἐμοῦ γένοιτʼ ἄν, οὐδʼ ἄπαις δόμος
πατρῷος οὑμὸς ἐξαλειφθείη ποτʼ ἄν.
ἀλλʼ ἕρπε καὶ ζῆ καὶ δόμους οἴκει πατρός.
700 ὅταν δʼ ἐς Ἑλλάδʼ ἵππιόν τʼ Ἄργος μόλῃς,
πρὸς δεξιᾶς σε τῆσδʼ ἐπισκήπτω τάδε·
τύμβον τε χῶσον κἀπίθες μνημεῖά μοι,
καὶ δάκρυʼ ἀδελφὴ καὶ κόμας δότω τάφῳ.
ἄγγελλε δʼ ὡς ὄλωλʼ ὑπʼ Ἀργείας τινὸς
705 γυναικός, ἀμφὶ βωμὸν ἁγνισθεὶς φόνῳ.
καὶ μὴ προδῷς μου τὴν κασιγνήτην ποτέ,
ἔρημα κήδη καὶ δόμους ὁρῶν πατρός.
καὶ χαῖρʼ· ἐμῶν γὰρ φίλτατόν σʼ ηὗρον φίλων,
συγκυναγὲ καὶ συνεκτραφεὶς ἐμοί,
710 πόλλʼ ἐνεγκὼν τῶν ἐμῶν ἄχθη κακῶν.
ἡμᾶς δʼ Φοῖβος μάντις ὢν ἐψεύσατο·
τέχνην δὲ θέμενος ὡς προσώταθʼ Ἑλλάδος
ἀπήλασʼ, αἰδοῖ τῶν πάρος μαντευμάτων.
πάντʼ ἐγὼ δοὺς τἀμὰ καὶ πεισθεὶς λόγοις,
715 μητέρα κατακτὰς αὐτὸς ἀνταπόλλυμαι.
Πυλάδης
ἔσται τάφος σοι, καὶ κασιγνήτης λέχος
οὐκ ἂν προδοίην, τάλας, ἐπεί σʼ ἐγὼ
θανόντα μᾶλλον βλέπονθʼ ἕξω φίλον.
ἀτὰρ τὸ τοῦ θεοῦ σʼ οὐ διέφθορέν γέ πω
720 μάντευμα· καίτοι γʼ ἐγγὺς ἕστηκας φόνου.
ἀλλʼ ἔστιν, ἔστιν, λίαν δυσπραξία
λίαν διδοῦσα μεταβολάς, ὅταν τύχῃ.
Ὀρέστης
σίγα· τὰ Φοίβου δʼ οὐδὲν ὠφελεῖ μʼ ἔπη·
γυνὴ γὰρ ἥδε δωμάτων ἔξω περᾷ.
Ἰφιγένεια
725 ἀπέλθεθʼ ὑμεῖς καὶ παρευτρεπίζετε
τἄνδον μολόντες τοῖς ἐφεστῶσι σφαγῇ.
δέλτου μὲν αἵδε πολύθυροι διαπτυχαί,
ξένοι, πάρεισιν· δʼ ἐπὶ τοῖσδε βούλομαι,
ἀκούσατʼ. οὐδεὶς αὑτὸς ἐν πόνοις τʼ ἀνὴρ
730 ὅταν τε πρὸς τὸ θάρσος ἐκ φόβου πέσῃ.
ἐγὼ δὲ ταρβῶ μὴ ἀπονοστήσας χθονὸς
θῆται παρʼ οὐδὲν τὰς ἐμὰς ἐπιστολὰς
τήνδε μέλλων δέλτον εἰς Ἄργος φέρειν.
Ὀρέστης
τί δῆτα βούλῃ; τίνος ἀμηχανεῖς πέρι;
Ἰφιγένεια
735 ὅρκον δότω μοι τάσδε πορθμεύσειν γραφὰς
πρὸς Ἄργος, οἷσι βούλομαι πέμψαι φίλων.
Ὀρέστης
κἀντιδώσεις τῷδε τοὺς αὐτοὺς λόγους;
Ἰφιγένεια
τί χρῆμα δράσειν τί μὴ δράσειν; λέγε.
Ὀρέστης
ἐκ γῆς ἀφήσειν μὴ θανόντα βαρβάρου.
Ἰφιγένεια
740 δίκαιον εἶπας· πῶς γὰρ ἀγγείλειεν ἄν;
Ὀρέστης
καὶ τύραννος ταῦτα συγχωρήσεται;
Ἰφιγένεια
πείσω σφε, καὐτὴ ναὸς εἰσβήσω σκάφος.
ναί.
Ὀρέστης
ὄμνυ· σὺ δʼ ἔξαρχʼ ὅρκον ὅστις εὐσεβής.
Ἰφιγένεια
δώσω, λέγειν χρή, τήνδε τοῖσι σοῖς φίλοις.
Πυλάδης
745 τοῖς σοῖς φίλοισι γράμματʼ ἀποδώσω τάδε.
Ἰφιγένεια
κἀγὼ σὲ σώσω κυανέας ἔξω πέτρας.
Πυλάδης
τίνʼ οὖν ἐπόμνυς τοισίδʼ ὅρκιον θεῶν;
Ἰφιγένεια
Ἄρτεμιν, ἐν ἧσπερ δώμασιν τιμὰς ἔχω.
Πυλάδης
ἐγὼ δʼ ἄνακτά γʼ οὐρανοῦ, σεμνὸν Δία.
Ἰφιγένεια
750 εἰ δʼ ἐκλιπὼν τὸν ὅρκον ἀδικοίης ἐμέ;
Πυλάδης
ἄνοστος εἴην· τί δὲ σύ, μὴ σῴσασά με;
Ἰφιγένεια
μήποτε κατʼ Ἄργος ζῶσʼ ἴχνος θείην ποδός.
Πυλάδης
ἄκουε δή νυν ὃν παρήλθομεν λόγον.
Ἰφιγένεια
ἀλλʼ αὖθις ἔσται καινός, ἢν καλῶς ἔχῃ.
Πυλάδης
755 ἐξαίρετόν μοι δὸς τόδʼ, ἤν τι ναῦς πάθῃ,
χἡ δέλτος ἐν κλύδωνι χρημάτων μέτα
ἀφανὴς γένηται, σῶμα δʼ ἐκσῴσω μόνον,
τὸν ὅρκον εἶναι τόνδε μηκέτʼ ἔμπεδον.
Ἰφιγένεια
ἀλλʼ οἶσθʼ δράσω; πολλὰ γὰρ πολλῶν κυρεῖ·
760 τἀνόντα κἀγγεγραμμένʼ ἐν δέλτου πτυχαῖς
λόγῳ φράσω σοι πάντʼ ἀναγγεῖλαι φίλοις.
§5.762–5.940
ἐν ἀσφαλεῖ γάρ· ἢν μὲν ἐκσῴσῃς γραφήν,
αὐτὴν φράσει σιγῶσα τἀγγεγραμμένα·
ἢν δʼ ἐν θαλάσσῃ γράμματʼ ἀφανισθῇ τάδε,
765 τὸ σῶμα σῴσας τοὺς λόγους σῴσεις ἐμοί.
Πυλάδης
καλῶς ἔλεξας τῶν θεῶν ἐμοῦ θʼ ὕπερ.
σήμαινε δʼ χρὴ τάσδʼ ἐπιστολὰς φέρειν
πρὸς Ἄργος τι τε χρὴ κλύοντα σοῦ λέγειν.
Ἰφιγένεια
ἄγγελλʼ Ὀρέστῃ, παιδὶ τῷ Ἀγαμέμνονος·
770 ʼν Αὐλίδι σφαγεῖσʼ ἐπιστέλλει τάδε
ζῶσʼ Ἰφιγένεια, τοῖς ἐκεῖ δʼ οὐ ζῶσʼ ἔτι
Ὀρέστης
ποῦ δʼ ἔστʼ ἐκείνη; κατθανοῦσʼ ἥκει πάλιν;
Ἰφιγένεια
ἥδʼ ἣν ὁρᾷς σύ· μὴ λόγοις ἔκπλησσέ με.
Κόμισαί μʼ ἐς Ἄργος, σύναιμε, πρὶν θανεῖν,
775 ἐκ βαρβάρου γῆς καὶ μετάστησον θεᾶς
σφαγίων, ἐφʼ οἷσι ξενοφόνους τιμὰς ἔχω.
Ὀρέστης
Πυλάδη, τί λέξω; ποῦ ποτʼ ὄνθʼ ηὑρήμεθα;
Ἰφιγένεια
σοῖς ἀραία δώμασιν γενήσομαι.
Πυλάδης
Ὀρέστα — ;
ἵνʼ αὖθις ὄνομα δὶς κλύων μάθῃς.
780 θεοί.
780 τί τοὺς θεοὺς ἀνακαλεῖς ἐν τοῖς ἐμοῖς;
οὐδέν· πέραινε δʼ· ἐξέβην γὰρ ἄλλοσε.
τάχʼ οὐκ ἐρωτῶν σʼ εἰς ἄπιστʼ ἀφίξομαι.
Ἰφιγένεια
λέγʼ οὕνεκʼ ἔλαφον ἀντιδοῦσά μου θεὰ
Ἄρτεμις ἔσῳσέ μʼ, ἣν ἔθυσʼ ἐμὸς πατήρ,
785 δοκῶν ἐς ἡμᾶς ὀξὺ φάσγανον βαλεῖν,
ἐς τήνδε δʼ ᾤκισʼ αἶαν. αἵδʼ ἐπιστολαί,
τάδʼ ἐστὶ τἀν δέλτοισιν ἐγγεγραμμένα.
Πυλάδης
ῥᾳδίοις ὅρκοισι περιβαλοῦσά με,
κάλλιστα δʼ ὀμόσασʼ, οὐ πολὺν σχήσω χρόνον,
790 τὸν δʼ ὅρκον ὃν κατώμοσʼ ἐμπεδώσομεν.
ἰδού, φέρω σοι δέλτον ἀποδίδωμί τε,
Ὀρέστα, τῆσδε σῆς κασιγνήτης πάρα.
Ὀρέστης
δέχομαι· παρεὶς δὲ γραμμάτων διαπτυχὰς
τὴν ἡδονὴν πρῶτʼ οὐ λόγοις αἱρήσομαι.
795 φιλτάτη μοι σύγγονʼ, ἐκπεπληγμένος
ὅμως σʼ ἀπίστῳ περιβαλὼν βραχίονι
ἐς τέρψιν εἶμι, πυθόμενος θαυμάστʼ ἐμοί.
Χορός
ξένʼ, οὐ δικαίως τῆς θεοῦ τὴν πρόσπολον
χραίνεις ἀθίκτοις περιβαλὼν πέπλοις χέρα.
Ὀρέστης
800 συγκασιγνήτη τε κἀκ ταὐτοῦ πατρὸς
Ἀγαμέμνονος γεγῶσα, μή μʼ ἀποστρέφου,
ἔχουσʼ ἀδελφόν, οὐ δοκοῦσʼ ἕξειν ποτέ.
Ἰφιγένεια
ἐγώ σʼ ἀδελφὸν τὸν ἐμόν; οὐ παύσῃ λέγων;
τὸ δʼ Ἄργος αὐτοῦ μεστὸν τε Ναυπλία.
Ὀρέστης
805 οὐκ ἔστʼ ἐκεῖ σός, τάλαινα, σύγγονος.
Ἰφιγένεια
ἀλλʼ Λάκαινα Τυνδαρίς σʼ ἐγείνατο;
Ὀρέστης
Πέλοπός γε παιδὶ παιδός, οὗ ʼκπέφυκʼ ἐγώ.
Ἰφιγένεια
τί φῄς; ἔχεις τι τῶνδέ μοι τεκμήριον;
Ὀρέστης
ἔχω· πατρῴων ἐκ δόμων τι πυνθάνου.
Ἰφιγένεια
810 οὐκοῦν λέγειν μὲν χρὴ σέ, μανθάνειν δʼ ἐμέ.
Ὀρέστης
λέγοιμʼ ἄν, ἀκοῇ πρῶτον Ἠλέκτρας τάδε·
Ἀτρέως Θυέστου τʼ οἶσθα γενομένην ἔριν;
Ἰφιγένεια
ἤκουσα· χρυσῆς ἀρνὸς ἦν νείκη πέρι.
Ὀρέστης
ταῦτʼ οὖν ὑφήνασʼ οἶσθʼ ἐν εὐπήνοις ὑφαῖς;
Ἰφιγένεια
815 φίλτατʼ, ἐγγὺς τῶν ἐμῶν κάμπτεις φρενῶν.
Ὀρέστης
εἰκώ τʼ ἐν ἱστοῖς ἡλίου μετάστασιν;
Ἰφιγένεια
ὕφηνα καὶ τόδʼ εἶδος εὐμίτοις πλοκαῖς.
Ὀρέστης
καὶ λούτρʼ ἐς Αὖλιν μητρὸς ἀνεδέξω πάρα;
Ἰφιγένεια
οἶδʼ· οὐ γὰρ γάμος ἐσθλὸς ὤν μʼ ἀφείλετο.
Ὀρέστης
820 τί γάρ; κόμας σὰς μητρὶ δοῦσα σῇ φέρειν;
Ἰφιγένεια
μνημεῖά γʼ ἀντὶ σώματος τοὐμοῦ τάφῳ.
Ὀρέστης
δʼ εἶδον αὐτός, τάδε φράσω τεκμήρια·
Πέλοπος παλαιὰν ἐν δόμοις λόγχην πατρός,
ἣν χερσὶ πάλλων παρθένον Πισάτιδα
825 ἐκτήσαθʼ Ἱπποδάμειαν, Οἰνόμαον κτανών,
ἐν παρθενῶσι τοῖσι σοῖς κεκρυμμένην.
Ἰφιγένεια
φίλτατʼ, οὐδὲν ἄλλο, φίλτατος γὰρ εἶ,
ἔχω σʼ, Ὀρέστα, τηλύγετον χθονὸς ἀπὸ πατρίδος
830 Ἀργόθεν, φίλος.
Ὀρέστης
κἀγώ σε τὴν θανοῦσαν, ὡς δοξάζεται.
κατὰ δὲ δάκρυ, κατὰ δὲ γόος ἅμα χαρᾷ
τὸ σὸν νοτίζει βλέφαρον, ὡσαύτως δʼ ἐμόν.
Ἰφιγένεια
τόδʼ ἔτι βρέφος
835 ἔλιπον ἀγκάλαισι νεαρὸν τροφοῦ
νεαρὸν ἐν δόμοις.
κρεῖσσον λόγοισιν εὐτυχοῦσά μου
ψυχά, τί φῶ; θαυμάτων
840 πέρα καὶ λόγου πρόσω τάδʼ ἐπέβα.
Ὀρέστης
τὸ λοιπὸν εὐτυχοῖμεν ἀλλήλων μέτα.
Ἰφιγένεια
ἄτοπον ἁδονὰν ἔλαβον, φίλαι·
δέδοικα δʼ ἐκ χερῶν με μὴ πρὸς αἰθέρα
ἀμπτάμενος φύγῃ·
845 ἰὼ Κυκλωπὶς ἑστία· ἰὼ πατρίς,
Μυκήνα φίλα,
χάριν ἔχω ζόας, χάριν ἔχω τροφᾶς,
ὅτι μοι συνομαίμονα τόνδε δόμοις
ἐξεθρέψω φάος.
Ὀρέστης
850 γένει μὲν εὐτυχοῦμεν, ἐς δὲ συμφοράς,
σύγγονʼ, ἡμῶν δυστυχὴς ἔφυ βίος.
Ἰφιγένεια
ἐγᾦδʼ μέλεος, οἶδʼ, ὅτε φάσγανον
δέρᾳ θῆκέ μοι μελεόφρων πατήρ.
Ὀρέστης
855 οἴμοι. δοκῶ γὰρ οὐ παρών σʼ ὁρᾶν ἐκεῖ.
Ἰφιγένεια
ἀνυμέναιος, σύγγονʼ, Ἀχιλλέως
ἐς κλισίαν λέκτρων
δολίαν ὅτʼ ἀγόμαν·
860 παρὰ δὲ βωμὸν ἦν δάκρυα καὶ γόοι.
φεῦ φεῦ χερνίβων τῶν ἐκεῖ.
Ὀρέστης
ᾤμωξα κἀγὼ τόλμαν ἣν ἔτλη πατήρ.
Ἰφιγένεια
ἀπάτορʼ ἀπάτορα πότμον ἔλαχον.
865 ἄλλα δʼ ἐξ ἄλλων κυρεῖ
Ὀρέστης
εἰ σόν γʼ ἀδελφόν, τάλαινʼ, ἀπώλεσας.
Ἰφιγένεια
δαίμονος τύχᾳ τινός.
μελέα δεινᾶς τόλμας. δείνʼ ἔτλαν
870 δείνʼ ἔτλαν, ὤμοι σύγγονε. παρὰ δʼ ὀλίγον
ἀπέφυγες ὄλεθρον ἀνόσιον ἐξ ἐμᾶν
δαϊχθεὶς χερῶν.
δʼ ἐπʼ αὐτοῖσι τίς τελευτά;
τίς τύχα μοι συγχωρήσει;
875 τίνα σοι πόρον εὑρομένα
πάλιν ἀπὸ πόλεως, ἀπὸ φόνου πέμψω
πατρίδʼ ἐς Ἀργείαν,
880 πρὶν ἐπὶ ξίφος αἵματι σῷ πελάσαι;
τόδε τόδε σόν, μελέα ψυχά,
χρέος ἀνευρίσκειν.
πότερον κατὰ χέρσον, οὐχὶ ναΐ — ;
885 ἀλλὰ ποδῶν ῥιπᾷ
θανάτῳ πελάσεις ἄρα βάρβαρα φῦλα
καὶ διʼ ὁδοὺς ἀνόδους στείχων· διὰ κυανέας μὴν
890 στενοπόρου πέτρας μακρὰ κέλευθα να-
ΐοισιν δρασμοῖς.
τάλαινα, τάλαινα.
895 τίς ἂν οὖν τάδʼ ἂν θεὸς βροτὸς
τί τῶν ἀδοκήτων,
πόρον ἄπορον ἐξανύσας, δυοῖν
τοῖν μόνοιν Ἀτρείδαιν φαίνοι
κακῶν ἔκλυσιν;
Χορός
900 ἐν τοῖσι θαυμαστοῖσι καὶ μύθων πέρα
τάδʼ εἶδον αὐτὴ κοὐ κλύουσʼ ἀπαγγελῶ.
Πυλάδης
τὸ μὲν φίλους ἐλθόντας εἰς ὄψιν φίλων,
Ὀρέστα, χειρῶν περιβολὰς εἰκὸς λαβεῖν·
λήξαντα δʼ οἴκτων κἀπʼ ἐκεῖνʼ ἐλθεῖν χρεών,
905 ὅπως τὸ κλεινὸν ὄνομα τῆς σωτηρίας
λαβόντες ἐκ γῆς βησόμεσθα βαρβάρου.
σοφῶν γὰρ ἀνδρῶν ταῦτα, μὴ ʼκβάντας τύχης,
καιρὸν λαβόντας, ἡδονὰς ἄλλας λαβεῖν.
Ὀρέστης
καλῶς ἔλεξας· τῇ τύχῃ δʼ οἶμαι μέλειν
910 τοῦδε ξὺν ἡμῖν· ἢν δέ τις πρόθυμος ,
σθένειν τὸ θεῖον μᾶλλον εἰκότως ἔχει.
Ἰφιγένεια
μηδέν μʼ ἐπίσχῃ γʼ· οὐδʼ ἀποστήσει λόγου,
πρῶτον πυθέσθαι τίνα ποτʼ Ἠλέκτρα πότμον
εἴληχε βιότου· φίλα γὰρ ἔστε πάντʼ ἐμοί.
Ὀρέστης
915 τῷδε ξυνοικεῖ βίον ἔχουσʼ εὐδαίμονα.
Ἰφιγένεια
οὗτος δὲ ποδαπὸς καὶ τίνος πέφυκε παῖς;
Ὀρέστης
Στρόφιος Φωκεὺς τοῦδε κλῄζεται πατήρ.
Ἰφιγένεια
δʼ ἐστί γʼ Ἀτρέως θυγατρός, ὁμογενὴς ἐμός;
Ὀρέστης
ἀνεψιός γε, μόνος ἐμοὶ σαφὴς φίλος.
Ἰφιγένεια
920 οὐκ ἦν τόθʼ οὗτος ὅτε πατὴρ ἔκτεινέ με.
Ὀρέστης
οὐκ ἦν· χρόνον γὰρ Στρόφιος ἦν ἄπαις τινά.
Ἰφιγένεια
χαῖρʼ πόσις μοι τῆς ἐμῆς ὁμοσπόρου.
Ὀρέστης
κἀμός γε σωτήρ, οὐχὶ συγγενὴς μόνον.
Ἰφιγένεια
τὰ δεινὰ δʼ ἔργα πῶς ἔτλης μητρὸς πέρι;
Ὀρέστης
925 σιγῶμεν αὐτά· πατρὶ τιμωρῶν ἐμῷ.
Ἰφιγένεια
δʼ αἰτία τίς ἀνθʼ ὅτου κτείνει πόσιν;
Ὀρέστης
ἔα τὰ μητρός· οὐδὲ σοὶ κλύειν καλόν.
Ἰφιγένεια
σιγῶ· τὸ δʼ Ἄργος πρὸς σὲ νῦν ἀποβλέπει;
Ὀρέστης
Μενέλαος ἄρχει· φυγάδες ἐσμὲν ἐκ πάτρας.
Ἰφιγένεια
930 οὔ που νοσοῦντας θεῖος ὕβρισεν δόμους;
Ὀρέστης
οὔκ, ἀλλʼ Ἐρινύων δεῖμά μʼ ἐκβάλλει χθονός.
Ἰφιγένεια
ταῦτʼ ἆρʼ ἐπʼ ἀκταῖς κἀνθάδʼ ἠγγέλης μανείς;
Ὀρέστης
ὤφθημεν οὐ νῦν πρῶτον ὄντες ἄθλιοι.
Ἰφιγένεια
ἔγνωκα· μητρός σʼ οὕνεκʼ ἠλάστρουν θεαί.
Ὀρέστης
935 ὥσθʼ αἱματηρὰ στόμιʼ ἐπεμβαλεῖν ἐμοί.
Ἰφιγένεια
τί γάρ ποτʼ ἐς γῆν τήνδʼ ἐπόρθμευσας πόδα;
Ὀρέστης
Φοίβου κελευσθεὶς θεσφάτοις ἀφικόμην.
Ἰφιγένεια
τί χρῆμα δράσειν; ῥητὸν σιγώμενον;
Ὀρέστης
λέγοιμʼ ἄν· ἀρχαὶ δʼ αἵδε μοι πολλῶν πόνων.
940 ἐπεὶ τὰ μητρὸς ταῦθʼ σιγῶμεν κακὰ
§5.941–5.1088
ἐς χεῖρας ἦλθε, μεταδρομαῖς Ἐρινύων
ἠλαυνόμεσθα φυγάδες, ἔνθεν μοι πόδα
ἐς τὰς Ἀθήνας δῆτʼ ἔπεμψε Λοξίας,
δίκην παρασχεῖν ταῖς ἀνωνύμοις θεαῖς.
945 ἔστιν γὰρ ὁσία ψῆφος, ἣν Ἄρει ποτὲ
Ζεὺς εἵσατʼ ἔκ του δὴ χερῶν μιάσματος.
ἐλθὼν δʼ ἐκεῖσεπρῶτα μέν μʼ οὐδεὶς ξένων
ἑκὼν ἐδέξαθʼ, ὡς θεοῖς στυγούμενον·
οἳ δʼ ἔσχον αἰδῶ, ξένια μονοτράπεζά μοι
950 παρέσχον, οἴκων ὄντες ἐν ταὐτῷ στέγει,
σιγῇ δʼ ἐτεκτήναντʼ ἀπόφθεγκτόν μʼ, ὅπως
δαιτὸς γενοίμην πώματός τʼ αὐτοῖς δίχα,
ἐς δʼ ἄγγος ἴδιον ἴσον ἅπασι βακχίου
μέτρημα πληρώσαντες εἶχον ἡδονήν.
955 κἀγὼ ʼξελέγξαι μὲν ξένους οὐκ ἠξίουν,
ἤλγουν δὲ σιγῇ κἀδόκουν οὐκ εἰδέναι,
μέγα στενάζων οὕνεκʼ μητρὸς φονεύς.
κλύω δʼ Ἀθηναίοισι τἀμὰ δυστυχῆ
τελετὴν γενέσθαι, κἄτι τὸν νόμον μένειν,
960 χοῆρες ἄγγος Παλλάδος τιμᾶν λεών.
ὡς δʼ εἰς Ἄρειον ὄχθον ἧκον, ἐς δίκην
ἔστην, ἐγὼ μὲν θάτερον λαβὼν βάθρον,
τὸ δʼ ἄλλο πρέσβειρʼ ἥπερ ἦν Ἐρινύων.
εἰπὼν δʼ ἀκούσας θʼ αἵματος μητρὸς πέρι,
965 Φοῖβός μʼ ἔσῳσε μαρτυρῶν, ἴσας δέ μοι
ψήφους διηρίθμησε Παλλὰς ὠλένῃ·
νικῶν δʼ ἀπῆρα φόνια πειρατήρια.
ὅσαι μὲν οὖν ἕζοντο πεισθεῖσαι δίκῃ,
ψῆφον παρʼ αὐτὴν ἱερὸν ὡρίσαντʼ ἔχειν·
970 ὅσαι δʼ Ἐρινύων οὐκ ἐπείσθησαν νόμῳ,
δρόμοις ἀνιδρύτοισιν ἠλάστρουν μʼ ἀεί,
ἕως ἐς ἁγνὸν ἦλθον αὖ Φοίβου πέδον,
καὶ πρόσθεν ἀδύτων ἐκταθείς, νῆστις βορᾶς,
ἐπώμοσʼ αὐτοῦ βίον ἀπορρήξειν θανών,
975 εἰ μή με σώσει Φοῖβος, ὅς μʼ ἀπώλεσεν.
ἐντεῦθεν αὐδὴν τρίποδος ἐκ χρυσοῦ λακὼν
Φοῖβός μʼ ἔπεμψε δεῦρο, διοπετὲς λαβεῖν
ἄγαλμʼ Ἀθηνῶν τʼ ἐγκαθιδρῦσαι χθονί.
ἀλλʼ ἥνπερ ἡμῖν ὥρισεν σωτηρίαν,
980 σύμπραξον· ἢν γὰρ θεᾶς κατάσχωμεν βρέτας,
μανιῶν τε λήξω καὶ σὲ πολυκώπῳ σκάφει
στείλας Μυκήναις ἐγκαταστήσω πάλιν.
ἀλλʼ, φιληθεῖσʼ, κασίγνητον κάρα,
σῷσον πατρῷον οἶκον, ἔκσῳσον δʼ ἐμέ·
985 ὡς τἄμʼ ὄλωλε πάντα καὶ τὰ Πελοπιδῶν,
οὐράνιον εἰ μὴ ληψόμεσθα θεᾶς βρέτας.
Χορός
δεινή τις ὀργὴ δαιμόνων ἐπέζεσε
τὸ Ταντάλειον σπέρμα διὰ πόνων τʼ ἄγει.
Ἰφιγένεια
τὸ μὲν πρόθυμον, πρίν σε δεῦρʼ ἐλθεῖν, ἔχω
990 Ἄργει γενέσθαι καὶ σέ, σύγγονʼ, εἰσιδεῖν.
θέλω δʼ ἅπερ σύ, σέ τε μεταστῆσαι πόνων
νοσοῦντά τʼ οἶκον, οὐχὶ τῷ κτανόντι με
θυμουμένη, πατρῷον ὀρθῶσαι· θέλω·
σφαγῆς τε γὰρ σῆς χεῖρʼ ἀπαλλάξαιμεν ἂν
995 σῴσαιμί τʼ οἴκους. τὴν θεὸν δʼ ὅπως λάθω
δέδοικα καὶ τύραννον, ἡνίκʼ ἂν κενὰς
κρηπῖδας εὕρῃ λαΐνας ἀγάλματος.
πῶς δʼ οὐ θανοῦμαι; τίς δʼ ἔνεστί μοι λόγος;
ἀλλʼ, εἰ μὲνἕν τιτοῦθʼ ὁμοῦ γενήσεται,
1000 ἄγαλμά τʼ οἴσεις κἄμʼ ἐπʼ εὐπρύμνου νεὼς
ἄξεις, τὸ κινδύνευμα γίγνεται καλόν·
τούτου δὲ χωρισθεῖσʼ — ἐγὼ μὲν ὄλλυμαι,
σὺ δʼ ἂν τὸ σαυτοῦ θέμενος εὖ νόστου τύχοις.
οὐ μήν τι φεύγω γʼ, οὐδέ σʼ εἰ θανεῖν χρεὼν
1005 σῴσασαν· οὐ γὰρ ἀλλʼ ἀνὴρ μὲν ἐκ δόμων
θανὼν ποθεινός, τὰ δὲ γυναικὸς ἀσθενῆ.
Ὀρέστης
οὐκ ἂν γενοίμην σοῦ τε καὶ μητρὸς φονεύς·
ἅλις τὸ κείνης αἷμα· κοινόφρων δὲ σοὶ
καὶ ζῆν θέλοιμʼ ἂν καὶ θανὼν λαχεῖν ἴσον.
1010 ἄξω δέ γʼ, ἤνπερ καὐτὸς ἐνταυθοῖ περῶ,
πρὸς οἶκον, σοῦ κατθανὼν μενῶ μέτα.
γνώμης δʼ ἄκουσον· εἰ πρόσαντες ἦν τόδε
Ἀρτέμιδι, πῶς ἂν Λοξίας ἐθέσπισε
κομίσαι μʼ ἄγαλμα θεᾶς πόλισμʼ ἐς Παλλάδος
1015 καὶ σὸν πρόσωπον εἰσιδεῖν; ἅπαντα γὰρ
συνθεὶς τάδʼ εἰς ἓν νόστον ἐλπίζω λαβεῖν.
Ἰφιγένεια
πῶς οὖν γένοιτʼ ἂν ὥστε μήθʼ ἡμᾶς θανεῖν,
λαβεῖν θʼ βουλόμεσθα; τῇδε γὰρ νοσεῖ
νόστος πρὸς οἴκους· δὲ βούλησις πάρα.
Ὀρέστης
1020 ἆρʼ ἂν τύραννον διολέσαι δυναίμεθʼ ἄν;
Ἰφιγένεια
δεινὸν τόδʼ εἶπας, ξενοφονεῖν ἐπήλυδας.
Ὀρέστης
ἀλλʼ, εἰ σὲ σώσει κἀμέ, κινδυνευτέον.
Ἰφιγένεια
οὐκ ἂν δυναίμην· τὸ δὲ πρόθυμον ᾔνεσα.
Ὀρέστης
τί δʼ, εἴ με ναῷ τῷδε κρύψειας λάθρα;
Ἰφιγένεια
1025 ὡς δὴ σκότον λαβόντες ἐκσωθεῖμεν ἄν;
Ὀρέστης
κλεπτῶν γὰρ νύξ, τῆς δʼ ἀληθείας τὸ φῶς.
Ἰφιγένεια
εἴσʼ ἔνδον ἱεροὶ φύλακες, οὓς οὐ λήσομεν.
Ὀρέστης
οἴμοι, διεφθάρμεσθα· πῶς σωθεῖμεν ἄν;
Ἰφιγένεια
ἔχειν δοκῶ μοι καινὸν ἐξεύρημά τι.
Ὀρέστης
1030 ποῖόν τι; δόξης μετάδος, ὡς κἀγὼ μάθω.
Ἰφιγένεια
ταῖς σαῖς ἀνίαις χρήσομαι σοφίσμασι.
Ὀρέστης
δειναὶ γὰρ αἱ γυναῖκες εὑρίσκειν τέχνας.
Ἰφιγένεια
φονέα σε φήσω μητρὸς ἐξ Ἄργους μολεῖν.
Ὀρέστης
χρῆσαι κακοῖσι τοῖς ἐμοῖς, εἰ κερδανεῖς.
Ἰφιγένεια
1035 ὡς οὐ θέμις γε λέξομεν θύειν θεᾷ,
Ὀρέστης
τίνʼ αἰτίαν ἔχουσʼ; ὑποπτεύω τι γάρ.
Ἰφιγένεια
οὐ καθαρὸν ὄντα· τὸ δʼ ὅσιον δώσω φόβῳ.
Ὀρέστης
τί δῆτα μᾶλλον θεᾶς ἄγαλμʼ ἁλίσκεται;
Ἰφιγένεια
πόντου σε πηγαῖς ἁγνίσαι βουλήσομαι,
Ὀρέστης
1040 ἔτʼ ἐν δόμοισι βρέτας, ἐφʼ πεπλεύκαμεν.
Ἰφιγένεια
κἀκεῖνο νίψαι, σοῦ θιγόντος ὥς, ἐρῶ.
Ὀρέστης
ποῖ δῆτα; πόντου νοτερὸν εἶπας ἔκβολον;
Ἰφιγένεια
οὗ ναῦς χαλινοῖς λινοδέτοις ὁρμεῖ σέθεν.
Ὀρέστης
σὺ δʼ τις ἄλλος ἐν χεροῖν οἴσει βρέτας;
Ἰφιγένεια
1045 ἐγώ· θιγεῖν γὰρ ὅσιόν ἐστʼ ἐμοὶ μόνῃ.
Ὀρέστης
Πυλάδης δʼ ὅδʼ ἡμῖν ποῦ τετάξεται πόνου;
Ἰφιγένεια
ταὐτὸν χεροῖν σοὶ λέξεται μίασμʼ ἔχων.
Ὀρέστης
λάθρα δʼ ἄνακτος εἰδότος δράσεις τάδε;
Ἰφιγένεια
πείσασα μύθοις· οὐ γὰρ ἂν λάθοιμί γε.
Ὀρέστης
1050 καὶ μὴν νεώς γε πίτυλος εὐήρης πάρα.
Ἰφιγένεια
σοὶ δὴ μέλειν χρὴ τἄλλʼ ὅπως ἕξει καλῶς.
Ὀρέστης
ἑνὸς μόνου δεῖ, τάσδε συγκρύψαι τάδε.
ἀλλʼ ἀντίαζε καὶ λόγους πειστηρίους
εὕρισκʼ· ἔχει τοι δύναμιν εἰς οἶκτον γυνή.
1055 τὰ δʼ ἄλλʼ ἴσως — . ἅπαντα συμβαίη καλῶς.
Ἰφιγένεια
φίλταται γυναῖκες, εἰς ὑμᾶς βλέπω,
καὶ τἄμʼ ἐν ὑμῖν ἐστιν καλῶς ἔχειν
μηδὲν εἶναι καὶ στερηθῆναι πάτρας
φίλου τʼ ἀδελφοῦ φιλτάτης τε συγγόνου.
1060 καὶ πρῶτα μέν μοι τοῦ λόγου τάδʼ ἀρχέτω·
γυναῖκές ἐσμεν, φιλόφρον ἀλλήλαις γένος
σῴζειν τε κοινὰ πράγματʼ ἀσφαλέσταται.
σιγήσαθʼ ἡμῖν καὶ συνεκπονήσατε
φυγάς. καλόν τοι γλῶσσʼ ὅτῳ πιστὴ παρῇ.
1065 ὁρᾶτε δʼ ὡς τρεῖς μία τύχη τοὺς φιλτάτους,
γῆς πατρῴας νόστον θανεῖν ἔχει.
σωθεῖσα δʼ, ὡς ἂν καὶ σὺ κοινωνῇς τύχης,
σώσω σʼ ἐς Ἑλλάδʼ. ἀλλὰ πρός σε δεξιᾶς
σὲ καὶ σὲ ἱκνοῦμαι, σὲ δὲ φίλης παρηίδος,
1070 γονάτων τε καὶ τῶν ἐν δόμοισι φιλτάτων
μητρὸς πατρός τε καὶ τέκνων ὅτῳ κυρεῖ.
τί φατέ; τίς ὑμῶν φησιν τίς οὐ θέλειν
φθέγξασθεταῦτα; μὴ γὰρ αἰνουσῶν λόγους
ὄλωλα κἀγὼ καὶ κασίγνητος τάλας.
Χορός
1075 θάρσει, φίλη δέσποινα, καὶ σῴζου μόνον·
ὡς ἔκ γʼ ἐμοῦ σοι πάντα σιγηθήσεται
ἴστω μέγας Ζεύςὧν ἐπισκήπτεις πέρι.
Ἰφιγένεια
ὄναισθε μύθων καὶ γένοισθʼ εὐδαίμονες.
σὸν ἔργον ἤδη καὶ σὸν ἐσβαίνειν δόμους·
1080 ὡς αὐτίχʼ ἥξει τῆσδε κοίρανος χθονός,
θυσίαν ἐλέγχων εἰ κατείργασται ξένων.
> πότνιʼ, ἥπερ μʼ Αὐλίδος κατὰ πτυχὰς
δεινῆς ἔσωσας ἐκ πατροκτόνου χερός,
σῶσόν με καὶ νῦν τούσδε τʼ· τὸ Λοξίου
1085 οὐκέτι βροτοῖσι διὰ σὲ ἐτήτυμον στόμα.
ἀλλʼ εὐμενὴς ἔκβηθι βαρβάρου χθονὸς
ἐς τὰς Ἀθήνας· καὶ γὰρ ἐνθάδʼ οὐ πρέπει
ναίειν, παρόν σοι πόλιν ἔχειν εὐδαίμονα.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1913
OCT
Murray, OCT, 1913 · 1913
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up