Book 5
§5.2 Haec erunt vilici officia. disciplina bona utatur. feriae serventur. alieno manum abstineat, sua servet diligenter. litibus familia supersedeat: siquis quid deliquerit, pro noxa bono modo vindicet. familiae male ne sit, ne algeat, ne esuriat: opere bene exerceat, facilius malo et alieno prohibebit. vilicus si nolet male facere, non faciet. si passus erit, dominus inpune ne sinat esse. pro beneficio gratiam referat, ut aliis recte facere libeat. vilicus ne sit ambulator, sobrius siet semper, ad cenam nequo eat. familiam exerceat, consideret, quae dominus imperaverit fiant. ne plus censeat sapere se quam dominum. amicos domini, eos habeat sibi amicos. cui iussus siet, auscultet. rem divinam nisi Conpitalibus in conpito aut in foco ne faciat. iniussu domini credat nemini: quod dominus crediderit, exigat. satui semen, cibaria, far, vinum, oleum mutuum dederit nemini. duas aut tres familias habeat, unde utenda roget et quibus det, praeterea nemini. rationem cum domino crebro putet. operarium, mercennarium, politorem diutius eundem ne habeat die. nequid emisse velit insciente domino, neu quid dominum celavisse velit. parasitum nequem habeat. haruspicem, augurem, hariolum, Chaldaeum nequem consuluisse velit. segetem ne defrudet: nam id infelix est. opus rusticum omne curet uti sciat facere, et id faciat saepe, dum ne lassus fiat: si fecerit, scibit in mente familiae quid sit, et illi animo aequiore facient. si hoc faciet, minus libebit ambulare et valebit rectius et dormibit libentius. primus cubitu surgat, postremus cubitum eat. prius villam videat clausa uti siet, et uti suo quisque loco cubet et uti iumenta pabulum habeant. Boves maxima diligentia curatos habeto. bubulcis opsequito partim, quo libentius boves curent. aratra vomeresque facito uti bonos habeas. terram cariosam cave ne ares, neve plostrum neve pecus inpellas. si ita non caveris, quo inpuleris, triennii fructum amittes. pecori et bubus diligenter substernatur, ungulae curentur. scabiem pecori et iumentis caveto: id ex fame et si inpluit fieri solet. opera omnia mature conficias face. nam res rustica sic est, si unam rem sero feceris, omnia opera sero facies. stramenta si deerunt, frondem iligneam legito, eam substernito ovibus bubusque. stercilinum magnum stude ut habeas. stercus sedulo conserva: cum exportabis, purgato et conminuito; per autumnum evehito. circum oleas autumnitate ablaqueato et stercus addito. frondem populneam, ulmeam, querneam caedito per tempus: eam condito non peraridam, pabulum ovibus. item faenum cordum, sicilimenta de prato, ea arida condito. post imbrem autumnum rapinam, pabulum lupinumque serito.
Tap any Latin word to look it up
An open-access project

Tap any Latin word to look it up