Exodos
Χορός
οὐκ οἶδʼ ὅπως σε φῶ βεβουλεῦσθαι καλῶς·
κρείσσων γὰρ ἦσθα μηκέτʼ ὢν ζῶν τυφλός.
Οἰδίπους
ὡς μὲν τάδʼ οὐχ ὧδʼ ἔστʼ ἄριστʼ εἰργασμένα,
1370 μή μʼ ἐκδίδασκε, μηδὲ συμβούλευʼ ἔτι.
ἐγὼ γὰρ οὐκ οἶδʼ ὄμμασιν ποίοις βλέπων
πατέρα ποτʼ ἂν προσεῖδον εἰς Ἅιδου μολὼν
οὐδʼ αὖ τάλαιναν μητέρʼ, οἷν ἐμοὶ δυοῖν
ἔργʼ ἐστὶ κρείσσονʼ ἀγχόνης εἰργασμένα.
1375 ἀλλʼ τέκνων δῆτʼ ὄψις ἦν ἐφίμερος,
βλαστοῦσʼ ὅπως ἔβλαστε, προσλεύσσειν ἐμοί;
οὐ δῆτα τοῖς γʼ ἐμοῖσιν ὀφθαλμοῖς ποτε·
οὐδʼ ἄστυ γʼ οὐδὲ πύργος οὐδὲ δαιμόνων
ἀγάλμαθʼ ἱερά, τῶν παντλήμων ἐγὼ
1380 κάλλιστʼ ἀνὴρ εἷς ἔν γε ταῖς Θήβαις τραφεὶς
ἀπεστέρησʼ ἐμαυτόν, αὐτὸς ἐννέπων
ὠθεῖν ἅπαντας τὸν ἀσεβῆ, τὸν ἐκ θεῶν
φανέντʼ ἄναγνον καὶ γένους τοῦ Λαΐου.
τοιάνδʼ ἐγὼ κηλῖδα μηνύσας ἐμὴν
1385 ὀρθοῖς ἔμελλον ὄμμασιν τούτους ὁρᾶν;
ἥκιστά γʼ· ἀλλʼ εἰ τῆς ἀκουούσης ἔτʼ ἦν
πηγῆς διʼ ὤτων φραγμός, οὐκ ἂν ἐσχόμην
τὸ μὴ ἀποκλῇσαι τοὐμὸν ἄθλιον δέμας,
ἵνʼ τυφλός τε καὶ κλύων μηδέν· τὸ γὰρ
1390 τὴν φροντίδʼ ἔξω τῶν κακῶν οἰκεῖν γλυκύ.
ἰὼ Κιθαιρών, τί μʼ ἐδέχου; τί μʼ οὐ λαβὼν
ἔκτεινας εὐθύς, ὡς ἔδειξα μήποτε
ἐμαυτὸν ἀνθρώποισιν ἔνθεν γεγώς;
Πόλυβε καὶ Κόρινθε καὶ τὰ πάτρια
1395 λόγῳ παλαιὰ δώμαθʼ, οἷον ἆρά με
κάλλος κακῶν ὕπουλον ἐξεθρέψατε·
νῦν γὰρ κακός τʼ ὢν κἀκ κακῶν εὑρίσκομαι.
τρεῖς κέλευθοι καὶ κεκρυμμένη νάπη
δρυμός τε καὶ στενωπὸς ἐν τριπλαῖς ὁδοῖς,
1400 αἳ τοὐμὸν αἷμα τῶν ἐμῶν χειρῶν ἄπο
ἐπίετε πατρός, ἆρά μου μέμνησθʼ ἔτι
οἷʼ ἔργα δράσας ὑμὶν εἶτα δεῦρʼ ἰὼν
ὁποῖʼ ἔπρασσον αὖθις; γάμοι γάμοι,
ἐφύσαθʼ ἡμᾶς, καὶ φυτεύσαντες πάλιν
1405 ἀνεῖτε ταὐτοῦ σπέρμα, κἀπεδείξατε
πατέρας, ἀδελφούς, παῖδας, αἷμʼ ἐμφύλιον,
νύμφας, γυναῖκας μητέρας τε, χὠπόσα
αἴσχιστʼ ἐν ἀνθρώποισιν ἔργα γίγνεται.
ἀλλʼ οὐ γὰρ αὐδᾶν ἔσθʼ μηδὲ δρᾶν καλόν,
1410 ὅπως τάχιστα πρὸς θεῶν ἔξω μέ που
καλύψατʼ φονεύσατʼ θαλάσσιον
ἐκρίψατʼ, ἔνθα μήποτʼ εἰσόψεσθʼ ἔτι.
ἴτʼ, ἀξιώσατʼ ἀνδρὸς ἀθλίου θιγεῖν.
πίθεσθε, μὴ δείσητε· τἀμὰ γὰρ κακὰ
1415 οὐδεὶς οἷός τε πλὴν ἐμοῦ φέρειν βροτῶν.
Χορός
ἀλλʼ ὧν ἐπαιτεῖς εἰς δέον πάρεσθʼ ὅδε
Κρέων τὸ πράσσειν καὶ τὸ βουλεύειν, ἐπεὶ
χώρας λέλειπται μοῦνος ἀντὶ σοῦ φύλαξ.
Οἰδίπους
οἴμοι, τί δῆτα λέξομεν πρὸς τόνδʼ ἔπος;
1420 τίς μοι φανεῖται πίστις ἔνδικος; τὰ γὰρ
πάρος πρὸς αὐτὸν πάντʼ ἐφεύρημαι κακός.
Κρέων
οὐχ ὡς γελαστής, Οἰδίπους, ἐλήλυθα,
οὐδʼ ὡς ὀνειδιῶν τι τῶν πάρος κακῶν.
ἀλλʼ εἰ τὰ θνητῶν μὴ καταισχύνεσθʼ ἔτι
1425 γένεθλα, τὴν γοῦν πάντα βόσκουσαν φλόγα
αἰδεῖσθʼ ἄνακτος Ἡλίου, τοιόνδʼ ἄγος
ἀκάλυπτον οὕτω δεικνύναι, τὸ μήτε γῆ
μήτʼ ὄμβρος ἱερὸς μήτε φῶς προσδέξεται.
ἀλλʼ ὡς τάχιστʼ ἐς οἶκον ἐσκομίζετε·
1430 τοῖς ἐν γένει γὰρ τἀγγενῆ μάλισθʼ ὁρᾶν
μόνοις τʼ ἀκούειν εὐσεβῶς ἔχει κακά.
Οἰδίπους
πρὸς θεῶν, ἐπείπερ ἐλπίδος μʼ ἀπέσπασας,
ἄριστος ἐλθὼν πρὸς κάκιστον ἄνδρʼ ἐμέ,
πιθοῦ τί μοι· πρὸς σοῦ γὰρ οὐδʼ ἐμοῦ φράσω.
Κρέων
1435 καὶ τοῦ με χρείας ὧδε λιπαρεῖς τυχεῖν;
Οἰδίπους
ῥῖψόν με γῆς ἐκ τῆσδʼ ὅσον τάχισθʼ, ὅπου
θνητῶν φανοῦμαι μηδενὸς προσήγορος.
Κρέων
ἔδρασʼ ἂν εὖ τοῦτʼ ἴσθʼ ἄν, εἰ μὴ τοῦ θεοῦ
πρώτιστʼ ἔχρῃζον ἐκμαθεῖν τί πρακτέαν.
Οἰδίπους
1440 ἀλλʼ γʼ ἐκείνου πᾶσʼ ἐδηλώθη φάτις,
τὸν πατροφόντην, τὸν ἀσεβῆ μʼ ἀπολλύναι.
Κρέων
οὕτως ἐλέχθη ταῦθʼ· ὅμως δʼ ἵνʼ ἕσταμεν
χρείας, ἄμεινον ἐκμαθεῖν τι δραστέον.
Οἰδίπους
οὕτως ἄρʼ ἀνδρὸς ἀθλίου πεύσεσθʼ ὕπερ;
Κρέων
1445 καὶ γὰρ σὺ νῦν τἂν τῷ θεῷ πίστιν φέροις.
Οἰδίπους
καὶ σοί γʼ ἐπισκήπτω τε καὶ προστέψομαι,
τῆς μὲν κατʼ οἴκους αὐτὸς ὃν θέλεις τάφον
θοῦ· καὶ γὰρ ὀρθῶς τῶν γε σῶν τελεῖς ὕπερ·
ἐμοῦ δὲ μήποτʼ ἀξιωθήτω τόδε
1450 πατρῷον ἄστυ ζῶντος οἰκητοῦ τυχεῖν,
ἀλλʼ ἔα με ναίειν ὄρεσιν, ἔνθα κλῄζεται
οὑμὸς Κιθαιρὼν οὗτος, ὃν μήτηρ τέ μοι
πατήρ τʼ ἐθέσθην ζῶντε κύριον τάφον,
ἵνʼ ἐξ ἐκείνων, οἵ μʼ ἀπωλλύτην, θάνω.
1455 καίτοι τοσοῦτόν γʼ οἶδα, μήτε μʼ ἂν νόσον
μήτʼ ἄλλο πέρσαι μηδέν· οὐ γὰρ ἄν ποτε
θνῄσκων ἐσώθην, μὴ ʼπί τῳ δεινῷ κακῷ.
ἀλλʼ μὲν ἡμῶν μοῖρʼ, ὅποιπερ εἶσʼ, ἴτω·
παίδων δὲ τῶν μὲν ἀρσένων μή μοι, Κρέων,
1460 προσθῇ μέριμναν· ἄνδρες εἰσίν, ὥστε μὴ
σπάνιν ποτὲ σχεῖν, ἔνθʼ ἂν ὦσι, τοῦ βίου·
ταῖν δʼ ἀθλίαιν οἰκτραῖν τε παρθένοιν ἐμαῖν,
αἷν οὔποθʼ ἡμὴ χωρὶς ἐστάθη βορᾶς
τράπεζʼ ἄνευ τοῦδʼ ἀνδρός, ἀλλʼ ὅσων ἐγὼ
1465 ψαύοιμι, πάντων τῶνδʼ ἀεὶ μετειχέτην·
αἷν μοι μέλεσθαι· καὶ μάλιστα μὲν χεροῖν
ψαῦσαί μʼ ἔασον κἀποκλαύσασθαι κακά.
ἴθʼ ὦναξ,
ἴθʼ γονῇ γενναῖε· χερσί τἂν θιγὼν
1470 δοκοῖμʼ ἔχειν σφᾶς, ὥσπερ ἡνίκʼ ἔβλεπον.
τί φημί;
οὐ δὴ κλύω που πρὸς θεῶν τοῖν μοι φίλοιν
δακρυρροούντοιν, καί μʼ ἐποικτίρας Κρέων
ἔπεμψέ μοι τὰ φίλτατʼ ἐκγόνοιν ἐμοῖν;
1475 λέγω τι;
Κρέων
λέγεις· ἐγὼ γὰρ εἰμʼ πορσύνας τάδε,
γνοὺς τὴν παροῦσαν τέρψιν, σʼ εἶχεν πάλαι.
Οἰδίπους
ἀλλʼ εὐτυχοίης, καί σε τῆσδε τῆς ὁδοῦ
δαίμων ἄμεινον ʼμὲ φρουρήσας τύχοι.
1480 τέκνα, ποῦ ποτʼ ἐστέ; δεῦρʼ ἴτʼ, ἔλθετε
ὡς τὰς ἀδελφὰς τάσδε τὰς ἐμὰς χέρας,
αἳ τοῦ φυτουργοῦ πατρὸς ὑμὶν ὧδʼ ὁρᾶν
τὰ πρόσθε λαμπρὰ προυξένησαν ὄμματα·
ὃς ὑμίν, τέκνʼ, οὔθʼ ὁρῶν οὔθʼ ἱστορῶν
1485 πατὴρ ἐφάνθην ἔνθεν αὐτὸς ἠρόθην.
καὶ σφὼ δακρύω· προσβλέπειν γὰρ οὐ σθένω·
νοούμενος τὰ λοιπὰ τοῦ πικροῦ βίου,
οἷον βιῶναι σφὼ πρὸς ἀνθρώπων χρεών.
ποίας γὰρ ἀστῶν ἥξετʼ εἰς ὁμιλίας,
1490 ποίας δʼ ἑορτάς, ἔνθεν οὐ κεκλαυμέναι
πρὸς οἶκον ἵξεσθʼ ἀντὶ τῆς θεωρίας;
ἀλλʼ ἡνίκʼ ἂν δὴ πρὸς γάμων ἥκητʼ ἀκμάς,
τίς οὗτος ἔσται, τίς παραρρίψει, τέκνα,
τοιαῦτʼ ὀνείδη λαμβάνων, ταῖς ἐμαῖς
1495 γοναῖσιν ἔσται σφῷν θʼ ὁμοῦ δηλήματα;
τί γὰρ κακῶν ἄπεστι; τὸν πατέρα πατὴρ
ὑμῶν ἔπεφνε· τὴν τεκοῦσαν ἤροσεν,
ὅθεν περ αὐτὸς ἐσπάρη, κἀκ τῶν ἴσων
ἐκτήσαθʼ ὑμᾶς, ὧνπερ αὐτὸς ἐξέφυ.
1500 τοιαῦτʼ ὀνειδιεῖσθε· κᾆτα τίς γαμεῖ;
οὐκ ἔστιν οὐδείς, τέκνʼ, ἀλλὰ δηλαδὴ
χέρσους φθαρῆναι κἀγάμους ὑμᾶς χρεών.
παῖ Μενοικέως, ἀλλʼ ἐπεὶ μόνος πατὴρ
ταύταιν λέλειψαι, νὼ γάρ, ʼφυτεύσαμεν,
1505 ὀλώλαμεν δύʼ ὄντε, μή σφε περιίδῃς
πτωχὰς ἀνάνδρους ἐκγενεῖς ἀλωμένας,
μηδʼ ἐξισώσῃς τάσδε τοῖς ἐμοῖς κακοῖς.
ἀλλʼ οἴκτισόν σφας, ὧδε τηλικάσδʼ ὁρῶν
πάντων ἐρήμους, πλὴν ὅσον τὸ σὸν μέρος.
1510 ξύννευσον, γενναῖε, σῇ ψαύσας χερί.
σφῷν δʼ, τέκνʼ, εἰ μὲν εἰχέτην ἤδη φρένας,
πόλλʼ ἂν παρῄνουν· νῦν δὲ τοῦτʼ εὔχεσθέ μοι,
οὗ καιρὸς ἐᾷ ζῆν, τοῦ βίου δὲ λῴονος
ὑμᾶς κυρῆσαι τοῦ φυτεύσαντος πατρός.
Κρέων
1515 ἅλις ἵνʼ ἐξήκεις δακρύων· ἀλλʼ ἴθι στέγης ἔσω.
πειστέον, κεἰ μηδὲν ἡδύ.
πάντα γὰρ καιρῷ καλά.
οἶσθʼ ἐφʼ οἷς οὖν εἶμι;
λέξεις, καὶ τότʼ εἴσομαι κλύων.
γῆς μʼ ὅπως πέμψεις ἄποικον.
τοῦ θεοῦ μʼ αἰτεῖς δόσιν.
ἀλλὰ θεοῖς γʼ ἔχθιστος ἥκω.
τοιγαροῦν τεύξει τάχα.
1520 φῂς τάδʼ οὖν;
1520 μὴ φρονῶ γὰρ οὐ φιλῶ λέγειν μάτην.
ἄπαγέ νύν μʼ ἐντεῦθεν ἤδη.
στεῖχέ νυν, τέκνων δʼ ἀφοῦ.
μηδαμῶς ταύτας γʼ ἕλῃ μου.
πάντα μὴ βούλου κρατεῖν·
καὶ γὰρ ἁκράτησας οὔ σοι τῷ βίῳ ξυνέσπετο.
πάτρας Θήβης ἔνοικοι, λεύσσετʼ, Οἰδίπους ὅδε,
1525 ὃς τὰ κλείνʼ αἰνίγματʼ ᾔδει καὶ κράτιστος ἦν ἀνήρ,
οὗ τίς οὐ ζήλῳ πολιτῶν ἦν τύχαις ἐπιβλέπων,
εἰς ὅσον κλύδωνα δεινῆς συμφορᾶς ἐλήλυθεν.
ὥστε θνητὸν ὄντα κείνην τὴν τελευταίαν ἰδεῖν
ἡμέραν ἐπισκοποῦντα μηδένʼ ὀλβίζειν, πρὶν ἂν
1530 τέρμα τοῦ βίου περάσῃ μηδὲν ἀλγεινὸν παθών.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Jebb 1912
Loeb
Jebb, Cambridge, 1912 · 1912
The Editor

Sir Richard Claverhouse Jebb (1841–1905) was one of the greatest Greek scholars in the English-speaking world. Regius Professor of Greek at Cambridge and Member of Parliament for the University, Jebb produced monumental commentaries on Sophocles (7 volumes, 1883–1896) that remain indispensable. His editions combined minute textual criticism with a profound sensitivity to Greek poetry and dramatic art.

About This Edition

Jebb's editions of Sophocles, published by Cambridge University Press, set a new standard for Greek dramatic commentary. Each play received a critical text, prose translation, and detailed commentary that addressed textual, linguistic, dramatic, and archaeological questions. Jebb's texts are conservative, preferring the manuscript tradition where defensible, and his commentary remains the starting point for serious study of each play. While the OCT by Lloyd-Jones and Wilson (1990) now provides the standard critical text, Jebb's commentary is still regularly consulted.

Translator

F. Storr (Loeb Classical Library)

Text Basis

Text based on Jebb's Cambridge edition. Storr translated for the Loeb Classical Library.

Tap any Greek word to look it up