Exodos
§9.1106–9.1247
Θεράπων
κλειναὶ γυναῖκες, ποῦ κόρην Ἐρεχθέως,
δέσποιναν εὕρω; πανταχῇ γὰρ ἄστεως
ζητῶν νιν ἐξέπλησα κοὐκ ἔχω λαβεῖν.
Χορός
τί δʼ ἔστιν, ξύνδουλε; τίς προθυμία
1110 ποδῶν ἔχει σε, καὶ λόγους τίνας φέρεις;
Θεράπων
θηρώμεθʼ· ἀρχαὶ δʼ ἁπιχώριοι χθονὸς
ζητοῦσιν αὐτήν, ὡς θάνῃ πετρουμένη.
Χορός
οἴμοι, τί λέξεις; οὔτι που λελήμμεθα
κρυφαῖον ἐς παῖδʼ ἐκπορίζουσαι φόνον;
Θεράπων
1115 ἔγνως; — μεθέξεις οὐκ ἐν ὑστάτοις κακοῦ.
Χορός
ὤφθη δὲ πῶς τὰ κρυπτὰ μηχανήματα;
Θεράπων
τὸ μὴ δίκαιον τῆς δίκης ἡσσώμενον
ἐξηῦρεν θεός, οὐ μιανθῆναι θέλων.
Χορός
πῶς; ἀντιάζω σʼ ἱκέτις ἐξειπεῖν τάδε.
1120 πεπυσμέναι γάρ, εἰ θανεῖν ὅμως χρεών,
ἥδιον ἂν θάνοιμεν, εἴθʼ ὁρᾶν φάος.
Θεράπων
ἐπεὶ θεοῦ μαντεῖον ᾤχετʼ ἐκλιπὼν
πόσις Κρεούσης, παῖδα τὸν καινὸν λαβὼν
πρὸς δεῖπνα θυσίας θʼ ἃς θεοῖς ὡπλίζετο,
1125 Ξοῦθος μὲν ᾤχετʼ ἔνθα πῦρ πηδᾷ θεοῦ
βακχεῖον, ὡς σφαγαῖσι Διονύσου πέτρας
δεύσειε δισσὰς παιδὸς ἀντʼ ὀπτηρίων,
λέξας· Σὺ μὲν νῦν, τέκνον, ἀμφήρεις μένων
σκηνὰς ἀνίστη τεκτόνων μοχθήμασι.
1130 θύσας δὲ Γενέταις Θεοῖσιν ἢν μακρὸν χρόνον
μένω, παροῦσι δαῖτες ἔστωσαν φίλοις.
λαβὼν δὲ μόσχους ᾤχεθʼ· δὲ νεανίας
σεμνῶς ἀτοίχους περιβολὰς σκηνωμάτων
ὀρθοστάταις ἱδρύεθʼ, ἡλίου βολὰς
1135 καλῶς φυλάξας, οὔτε πρὸς μέσας φλογὸς
ἀκτῖνας, οὔτʼ αὖ πρὸς τελευτώσας βίον,
πλέθρου σταθμήσας μῆκος εἰς εὐγωνίαν,
μέτρημʼ ἔχουσαν τοὐν μέσῳ γε μυρίων
ποδῶν ἀριθμόν, ὡς λέγουσιν οἱ σοφοί,
1140 ὡς πάντα Δελφῶν λαὸν ἐς θοίνην καλῶν.
λαβὼν δʼ ὑφάσμαθʼ ἱερὰ θησαυρῶν πάρα
κατεσκίαζε, θαύματʼ ἀνθρώποις ὁρᾶν.
πρῶτον μὲν ὀρόφῳ πτέρυγα περιβάλλει πέπλων,
ἀνάθημα Δίου παιδός, οὓς Ἡρακλέης
1145 Ἀμαζόνων σκυλεύματʼ ἤνεγκεν θεῷ.
ἐνῆν δʼ ὑφανταὶ γράμμασιν τοιαίδʼ ὑφαί,
Οὐρανὸς ἀθροίζων ἄστρʼ ἐν αἰθέρος κύκλῳ.
ἵππους μὲν ἤλαυνʼ ἐς τελευταίαν φλόγα
Ἥλιος, ἐφέλκων λαμπρὸν Ἑσπέρου φάος·
1150 μελάμπεπλος δὲ Νὺξ ἀσείρωτον ζυγοῖς
ὄχημʼ ἔπαλλεν, ἄστρα δʼ ὡμάρτει θεᾷ·
Πλειὰς μὲν ᾔει μεσοπόρου διʼ αἰθέρος
τε ξιφήρης Ὠρίων, ὕπερθε δὲ
Ἄρκτος στρέφουσʼ οὐραῖα χρυσήρη πόλῳ·
1155 κύκλος δὲ πανσέληνος ἠκόντιζʼ ἄνω
μηνὸς διχήρης, Ὑάδες τε, ναυτίλοις
σαφέστατον σημεῖον, τε φωσφόρος
Ἕως διώκουσʼ ἄστρα. τοίχοισιν δʼ ἔπι
ἤμπισχεν ἄλλα βαρβάρων ὑφάσματα·
1160 εὐηρέτμους ναῦς ἀντίας Ἑλληνίσιν,
καὶ μιξόθηρας φῶτας, ἱππείας τʼ ἄγρας
ἐλάφων, λεόντων τʼ ἀγρίων θηράματα.
κατʼ εἰσόδους δὲ Κέκροπα θυγατέρων πέλας
σπείραισιν εἱλίσσοντʼ, Ἀθηναίων τινὸς
1165 ἀνάθημα· χρυσέους τʼ ἐν μέσῳ συσσιτίῳ
κρατῆρας ἔστησʼ. ἐν δʼ ἄκροισι βὰς ποσὶ
κῆρυξ ἀνεῖπε τὸν θέλοντʼ ἐγχωρίων
ἐς δαῖτα χωρεῖν. ὡς δʼ ἐπληρώθη στέγη,
στεφάνοισι κοσμηθέντες εὐόχθου βορᾶς
1170 ψυχὴν ἐπλήρουν. ὡς δʼ ἀνεῖσαν ἡδονήν,
παρελθὼν πρέσβυς ἐς μέσον πέδον
ἔστη, γέλων δʼ ἔθηκε συνδείπνοις πολύν,
πρόθυμα πράσσων· ἔκ τε γὰρ κρωσσῶν ὕδωρ
χεροῖν ἔπεμπε νίπτρα, κἀξεθυμία
1175 σμύρνης ἱδρῶτα, χρυσέων τʼ ἐκπωμάτων
ἦρχʼ, αὐτὸς αὑτῷ τόνδε προστάξας πόνον.
ἐπεὶ δʼ ἐς αὐλοὺς ἧκον ἐς κρατῆρά τε
κοινόν, γέρων ἔλεξʼ· Ἀφαρπάζειν χρεὼν
οἰνηρὰ τεύχη σμικρά, μεγάλα δʼ ἐσφέρειν,
1180 ὡς θᾶσσον ἔλθωσʼ οἵδʼ ἐς ἡδονὰς φρενῶν.
ἦν δὴ φερόντων μόχθος ἀργυρηλάτους
χρυσέας τε φιάλας· δὲ λαβὼν ἐξαίρετον,
ὡς τῷ νέῳ δὴ δεσπότῃ χάριν φέρων,
ἔδωκε πλῆρες τεῦχος, εἰς οἶνον βαλὼν
1185 φασι δοῦναι φάρμακον δραστήριον
δέσποιναν, ὡς παῖς νέος ἐκλίποι φάος·
κοὐδεὶς τάδʼ ᾔδειν. ἐν χεροῖν ἔχοντι δὲ
σπονδὰς μετʼ ἄλλων παιδὶ τῷ πεφηνότι
βλασφημίαν τις οἰκετῶν ἐφθέγξατο·
1190 δʼ, ὡς ἐν ἱερῷ μάντεσίν τʼ ἐσθλοῖς τραφείς,
οἰωνὸν ἔθετο, κἀκέλευσʼ ἄλλον νέον
κρατῆρα πληροῦν· τὰς δὲ πρὶν σπονδὰς θεοῦ
δίδωσι γαίᾳ, πᾶσί τʼ ἐκσπένδειν λέγει.
σιγὴ δʼ ὑπῆλθεν. ἐκ δʼ ἐπίμπλαμεν δρόσου
1195 κρατῆρας ἱεροὺς Βυβλίνου τε πώματος.
κἀν τῷδε μόχθῳ πτηνὸς ἐσπίπτει δόμοις
κῶμος πελειῶνΛοξίου γὰρ ἐν δόμοις
ἄτρεστα ναίουσʼ — ὡς δʼ ἀπέσπεισαν μέθυ,
ἐς αὐτὸ χείλη πώματος κεχρημέναι
1200 καθῆκαν, εἷλκον δʼ εὐπτέρους ἐς αὐχένας.
καὶ ταῖς μὲν ἄλλαις ἄνοσος ἦν λοιβὴ θεοῦ·
δʼ ἕζετʼ ἔνθʼ καινὸς ἔσπεισεν γόνος,
ποτοῦ τʼ ἐγεύσατʼ, εὐθὺς εὔπτερον δέμας
ἔσεισε κἀβάκχευσεν, ἐκ δʼ ἔκλαγξʼ ὄπα
1205 ἀξύνετον αἰάζουσʼ· ἐθάμβησεν δὲ πᾶς
θοινατόρων ὅμιλος ὄρνιθος πόνους.
θνῄσκει δʼ ἀπασπαίρουσα, φοινικοσκελεῖς
χηλὰς παρεῖσα. γυμνὰ δʼ ἐκ πέπλων μέλη
ὑπὲρ τραπέζης ἧχʼ μαντευτὸς γόνος,
1210 βοᾷ δέ· Τίς μʼ ἔμελλεν ἀνθρώπων κτενεῖν;
σήμαινε, πρέσβυ· σὴ γὰρ προθυμία,
καὶ πῶμα χειρὸς σῆς ἐδεξάμην πάρα.
εὐθὺς δʼ ἐρευνᾷ γραῖαν ὠλένην λαβών,
ἐπʼ αὐτοφώρῳ πρέσβυν ὡς ἔχονθʼ ἕλοι.
1215 ὤφθη δὲ καὶ κατεῖπʼ ἀναγκασθεὶς μόγις
τόλμας Κρεούσης πώματός τε μηχανάς.
θεῖ δʼ εὐθὺς ἔξω συλλαβὼν θοινάτορας
πυθόχρηστος Λοξίου νεανίας,
κἀν κοιράνοισι Πυθικοῖς σταθεὶς λέγει·
1220 Γαῖα σεμνή, τῆς Ἐρεχθέως ὕπο,
ξένης γυναικός, φαρμάκοισι θνῄσκομεν.
Δελφῶν δʼ ἄνακτες ὥρισαν πετρορριφῆ
θανεῖν ἐμὴν δέσποιναν οὐ ψήφῳ μιᾷ,
τὸν ἱερὸν ὡς κτείνουσαν ἔν τʼ ἀνακτόροις
1225 φόνον τιθεῖσαν. πᾶσα δὲ ζητεῖ πόλις
τὴν ἀθλίως σπεύσασαν ἀθλίαν ὁδόν·
παίδων γὰρ ἐλθοῦσʼ εἰς ἔρον Φοίβου πάρα,
τὸ σῶμα κοινῇ τοῖς τέκνοις ἀπώλεσεν.
Χορός
οὐκ ἔστʼ οὐκ ἔστιν θανάτου
1230 παρατροπὰ μελέᾳ μοι·
φανερὰ γὰρ φανερὰ τάδʼ ἤδη,
σπονδᾶς ἐκ Διονύσου,
βοτρύων θοᾶς ἐχίδνας
σταγόσι μειγνυμένας φόνῳ
1235 φανερὰ θύματα νερτέρων,
συμφοραὶ μὲν ἐμῷ βίῳ,
λεύσιμοι δὲ καταφθοραὶ δεσποίνᾳ.
τίνα φυγὰν πτερόεσσαν
χθονὸς ὑπὸ σκοτίων μυχῶν πορευθῶ,
1240 θανάτου λεύσιμον ἄταν
ἀποφεύγουσα, τεθρίππων
ὠκιστᾶν χαλᾶν ἐπιβᾶσʼ,
πρύμνας ἐπὶ ναῶν;
οὐκ ἔστι λαθεῖν, ὅτε μὴ χρῄζων
1245 θεὸς ἐκκλέπτει.
τί ποτʼ, μελέα δέσποινα, μένει
ψυχῇ σε παθεῖν; ἆρα θέλουσαι
§9.1248–9.1363
δρᾶσαί τι κακὸν τοὺς πέλας αὐταὶ
πεισόμεθʼ, ὥσπερ τὸ δίκαιον;
Κρέουσα
1250 πρόσπολοι, διωκόμεσθα θανασίμους ἐπὶ σφαγάς,
Πυθίᾳ ψήφῳ κρατηθεῖσʼ, ἔκδοτος δὲ γίγνομαι.
Χορός
ἴσμεν, τάλαινα, τὰς σὰς συμφοράς, ἵνʼ εἶ τύχης.
Κρέουσα
ποῖ φύγω δῆτʼ; ἐκ γὰρ οἴκων προύλαβον μόγις πόδα
μὴ θανεῖν, κλοπῇ δʼ ἀφῖγμαι διαφυγοῦσα πολεμίους.
Χορός
1255 ποῖ δʼ ἂν ἄλλοσʼ ʼπὶ βωμόν;
1255 καὶ τί μοι πλέον τόδε;
ἱκέτιν οὐ θέμις φονεύειν.
τῷ νόμῳ δέ γʼ ὄλλυμαι.
χειρία γʼ ἁλοῦσα.
καὶ μὴν οἵδʼ ἀγωνισταὶ πικροὶ
Κρέουσα
δεῦρʼ ἐπείγονται ξιφήρεις.
ἵζε νυν πυρᾶς ἔπι.
Χορός
κἂν θάνῃς γὰρ ἐνθάδʼ οὖσα, τοῖς ἀποκτείνασί σε
1260 προστρόπαιον αἷμα θήσεις· οἰστέον δὲ τὴν τύχην.
Ἴων
ταυρόμορφον ὄμμα Κηφισοῦ πατρός,
οἵαν ἔχιδναν τήνδʼ ἔφυσας πυρὸς
δράκοντʼ ἀναβλέποντα φοινίαν φλόγα,
τόλμα πᾶσʼ ἔνεστιν, οὐδʼ ἥσσων ἔφυ
1265 Γοργοῦς σταλαγμῶν, οἷς ἔμελλέ με κτενεῖν.
λάζυσθʼ, ἵνʼ αὐτῆς τοὺς ἀκηράτους πλόκους
κόμης καταξήνωσι Παρνασοῦ πλάκες,
ὅθεν πετραῖον ἅλμα δισκηθήσεται.
ἐσθλοῦ δʼ ἔκυρσα δαίμονος, πρὶν ἐς πόλιν
1270 μολεῖν Ἀθηνῶν χὑπὸ μητρυιὰν πεσεῖν.
ἐν συμμάχοις γὰρ ἀνεμετρησάμην φρένας
τὰς σάς, ὅσον μοι πῆμα δυσμενής τʼ ἔφυς·
ἔσω γὰρ ἄν με περιβαλοῦσα δωμάτων
ἄρδην ἂν ἐξέπεμψας εἰς Ἅιδου δόμους.
1275 ἀλλʼ οὔτε βωμὸς οὔτʼ Ἀπόλλωνος δόμος
σώσει σʼ· δʼ οἶκτος σὸς ἐμοὶ κρείσσων πάρα
καὶ μητρὶ τἠμῇ· καὶ γὰρ εἰ τὸ σῶμά μοι
ἄπεστιν αὐτῆς, τοὔνομʼ οὐκ ἄπεστί πω.
ἴδεσθε τὴν πανοῦργον, ἐκ τέχνης τέχνην
1280 οἵαν ἔπλεξε· βωμὸν ἔπτηξεν θεοῦ,
ὡς οὐ δίκην δώσουσα τῶν εἰργασμένων.
Κρέουσα
ἀπεννέπω σε μὴ κατακτείνειν ἐμὲ
ὑπέρ τʼ ἐμαυτῆς τοῦ θεοῦ θʼ ἵνʼ ἕσταμεν.
Ἴων
τί δʼ ἐστὶ Φοίβῳ σοί τε κοινὸν ἐν μέσῳ;
Κρέουσα
1285 ἱερὸν τὸ σῶμα τῷ θεῷ δίδωμʼ ἔχειν.
Ἴων
κἄπειτʼ ἔκαινες φαρμάκοις τὸν τοῦ θεοῦ;
Κρέουσα
ἀλλʼ οὐκέτʼ ἦσθα Λοξίου, πατρὸς δὲ σοῦ.
Ἴων
ἀλλʼ ἐγενόμεσθα πατρός· οὐσίαν λέγω.
Κρέουσα
οὐκοῦν τότʼ ἦσθα· νῦν δʼ ἐγώ, σὺ δʼ οὐκέτι.
Ἴων
1290 οὐκ εὐσεβεῖς γε· τἀμὰ δʼ εὐσεβῆ τότʼ ἦν.
Κρέουσα
ἔκτεινά σʼ ὄντα πολέμιον δόμοις ἐμοῖς.
Ἴων
οὔτοι σὺν ὅπλοις ἦλθον ἐς τὴν σὴν χθόνα.
Κρέουσα
μάλιστα· κἀπίμπρης γʼ Ἐρεχθέως δόμους.
Ἴων
ποίοισι πανοῖς πυρὸς ποίᾳ φλογί;
Κρέουσα
1295 ἔμελλες οἰκεῖν τἄμʼ, ἐμοῦ βίᾳ λαβών.
Ἴων
πατρός γε γῆν διδόντος ἣν ἐκτήσατο.
Κρέουσα
τοῖς Αἰόλου δὲ πῶς μετῆν τῶν Παλλάδος;
Ἴων
ὅπλοισιν αὐτήν, οὐ λόγοις ἐρρύσατο.
Κρέουσα
ἐπίκουρος οἰκήτωρ γʼ ἂν οὐκ εἴη χθονός.
Ἴων
1300 κἄπειτα τοῦ μέλλειν μʼ ἀπέκτεινες φόβῳ;
Κρέουσα
ὡς μὴ θάνοιμί γʼ, εἰ σὺ μὴ μέλλων τύχοις.
Ἴων
φθονεῖς ἄπαις οὖσʼ, εἰ πατὴρ ἐξηῦρέ με.
Κρέουσα
σὺ τῶν ἀτέκνων δῆτʼ ἀναρπάσεις δόμους;
Ἴων
ἡμῖν δέ γʼ ἀλλὰ πατρικῆς οὐκ ἦν μέρος;
Κρέουσα
1305 ὅσʼ ἀσπὶς ἔγχος θʼ· ἥδε σοι παμπησία.
Ἴων
ἔκλειπε βωμὸν καὶ θεηλάτους ἕδρας.
Κρέουσα
τὴν σὴν ὅπου σοι μητέρʼ ἐστὶ νουθέτει.
Ἴων
σὺ δʼ οὐχ ὑφέξεις ζημίαν, κτείνουσʼ ἐμέ;
Κρέουσα
ἤν γʼ ἐντὸς ἀδύτων τῶνδέ με σφάξαι θέλῃς.
Ἴων
1310 τίς ἡδονή σοι θεοῦ θανεῖν ἐν στέμμασι;
Κρέουσα
λυπήσομέν τινʼ, ὧν λελυπήμεσθʼ ὕπο.
Ἴων
δεινόν γε, θνητοῖς τοὺς νόμους ὡς οὐ καλῶς
φεῦ.
ἔθηκεν θεὸς οὐδʼ ἀπὸ γνώμης σοφῆς·
τοὺς μὲν γὰρ ἀδίκους βωμὸν οὐχ ἵζειν ἐχρῆν,
1315 ἀλλʼ ἐξελαύνειν· οὐδὲ γὰρ ψαύειν καλὸν
θεῶν πονηρὰν χεῖρα· τοῖσι δʼ ἐνδίκοις
ἱερὰ καθίζειν, ὅστις ἠδικεῖτʼ, ἐχρῆν·
καὶ μὴ ʼπὶ ταὐτὸ τοῦτʼ ἰόντʼ ἔχειν ἴσον
τόν τʼ ἐσθλὸν ὄντα τόν τε μὴ θεῶν πάρα.
Προφῆτις
1320 ἐπίσχες, παῖ· τρίποδα γὰρ χρηστήριον
λιποῦσα θριγκοῦ τοῦδʼ ὑπερβάλλω πόδα
Φοίβου προφῆτις, τρίποδος ἀρχαῖον νόμον
σῴζουσα, πασῶν Δελφίδων ἐξαίρετος.
Ἴων
χαῖρʼ, φίλη μοι μῆτερ, οὐ τεκοῦσά περ.
Προφῆτις
1325 ἀλλʼ οὖν λεγώμεθʼ· φάτις δʼ οὔ μοι πικρά.
Ἴων
ἤκουσας ὥς μʼ ἔκτεινεν ἥδε μηχαναῖς;
Προφῆτις
ἤκουσα· καὶ σὺ δʼ ὠμὸς ὢν ἁμαρτάνεις.
Ἴων
οὐ χρή με τοὺς κτείνοντας ἀνταπολλύναι;
Προφῆτις
προγονοῖς δάμαρτες δυσμενεῖς ἀεί ποτε.
Ἴων
1330 ἡμεῖς δὲ μητρυιαῖς γε πάσχοντες κακῶς.
Προφῆτις
μὴ ταῦτα· λείπων ἱερὰ καὶ στείχων πάτραν
Ἴων
τί δή με δρᾶσαι νουθετούμενον χρεών;
Προφῆτις
καθαρὸς Ἀθήνας ἔλθʼ ὑπʼ οἰωνῶν καλῶν.
Ἴων
καθαρὸς ἅπας τοι πολεμίους ὃς ἂν κτάνῃ.
Προφῆτις
1335 μὴ σύ γε· παρʼ ἡμῶν δʼ ἔκλαβʼ οὓς ἔχω λόγους.
Ἴων
λέγοις ἄν· εὔνους δʼ οὖσʼ ἐρεῖς ὅσʼ ἂν λέγῃς.
Προφῆτις
ὁρᾷς τόδʼ ἄγγος χερὸς ὑπʼ ἀγκάλαις ἐμαῖς;
Ἴων
ὁρῶ παλαιὰν ἀντίπηγʼ ἐν στέμμασιν.
Προφῆτις
ἐν τῇδέ σʼ ἔλαβον νεόγονον βρέφος ποτέ.
Ἴων
1340 τί φῄς; μῦθος εἰσενήνεκται νέος.
Προφῆτις
σιγῇ γὰρ εἶχον αὐτά· νῦν δὲ δείκνυμεν.
Ἴων
πῶς οὖν ἔκρυπτες τόδε λαβοῦσʼ ἡμᾶς πάλαι;
Προφῆτις
θεός σʼ ἐβούλετʼ ἐν δόμοις ἔχειν λάτριν.
Ἴων
νῦν δʼ οὐχὶ χρῄζει; τῷ τόδε γνῶναί με χρή;
Προφῆτις
1345 πατέρα κατειπὼν τῆσδέ σʼ ἐκπέμπει χθονός.
Ἴων
σὺ δʼ ἐκ κελευσμῶν πόθεν σῴζεις τάδε;
Προφῆτις
ἐνθύμιόν μοι τότε τίθησι Λοξίας
Ἴων
τί χρῆμα δρᾶσαι; λέγε, πέραινε σοὺς λόγους.
Προφῆτις
σῶσαι τόδʼ εὕρημʼ ἐς τὸν ὄντα νῦν χρόνον.
Ἴων
1350 ἔχει δέ μοι τί κέρδος τίνα βλάβην;
Προφῆτις
ἐνθάδε κέκρυπται σπάργανʼ οἷς ἐνῆσθα σύ.
Ἴων
μητρὸς τάδʼ ἡμῖν ἐκφέρεις ζητήματα;
Προφῆτις
ἐπεί γʼ δαίμων βούλεται· πάροιθε δʼ οὔ.
Ἴων
μακαρίων μοι φασμάτων ἥδʼ ἡμέρα.
Προφῆτις
1355 λαβών νυν αὐτὰ τὴν τεκοῦσαν ἐκπόνει.
Ἴων
πᾶσάν γʼ ἐπελθὼν Ἀσιάδʼ Εὐρώπης θʼ ὅρους.
Προφῆτις
γνώσῃ τάδʼ αὐτός. τοῦ θεοῦ δʼ ἕκατί σε
ἔθρεψά τʼ, παῖ, καὶ τάδʼ ἀποδίδωμί σοι,
κεῖνος ἀκέλευστόν μʼ ἐβουλήθη λαβεῖν
1360 σῶσαί θʼ· ὅτου δʼ ἐβούλεθʼ οὕνεκʼ, οὐκ ἔχω λέγειν.
ᾔδει δὲ θνητῶν οὔτις ἀνθρώπων τάδε
ἔχοντας ἡμᾶς, οὐδʼ ἵνʼ ἦν κεκρυμμένα.
καὶ χαῖρʼ· ἴσον γάρ σʼ ὡς τεκοῦσʼ ἀσπάζομαι.
§9.1364–9.1495
ἄρξαι δʼ ὅθεν σὴν μητέρα ζητεῖν σε χρή·
1365 πρῶτον μὲν εἴ τις Δελφίδων τεκοῦσά σε
ἐς τούσδε ναοὺς ἐξέθηκε παρθένος,
ἔπειτα δʼ εἴ τις Ἑλλάς. — ἐξ ἡμῶν δʼ ἔχεις
ἅπαντα Φοίβου θʼ, ὃς μετέσχε τῆς τύχης.
Ἴων
φεῦ φεῦ· κατʼ ὄσσων ὡς ὑγρὸν βάλλω δάκρυ,
1370 ἐκεῖσε τὸν νοῦν δούς, ὅθʼ τεκοῦσά με
κρυφαῖα νυμφευθεῖσʼ ἀπημπόλα λάθρα
καὶ μαστὸν οὐκ ὑπέσχεν· ἀλλʼ ἀνώνυμος
ἐν θεοῦ μελάθροις εἶχον οἰκέτην βίον.
τὰ τοῦ θεοῦ μὲν χρηστά, τοῦ δὲ δαίμονος
1375 βαρέα· χρόνον γὰρ ὅν με χρῆν ἐν ἀγκάλαις
μητρὸς τρυφῆσαι καί τι τερφθῆναι βίου,
ἀπεστερήθην φιλτάτης μητρὸς τροφῆς.
τλήμων δὲ χἡ τεκοῦσά μʼ· ὡς ταὐτὸν πάθος
πέπονθε, παιδὸς ἀπολέσασα χαρμονάς.
1380 καὶ νῦν λαβὼν τήνδʼ ἀντίπηγʼ οἴσω θεῷ
ἀνάθημʼ, ἵνʼ εὕρω μηδὲν ὧν οὐ βούλομαι.
εἰ γάρ με δούλη τυγχάνει τεκοῦσά τις,
εὑρεῖν κάκιον μητέρʼ σιγῶντʼ ἐᾶν.
Φοῖβε, ναοῖς ἀνατίθημι τήνδε σοῖς
1385 καίτοι τί πάσχω; τοῦ θεοῦ προθυμίᾳ
πολεμῶ, τὰ μητρὸς σύμβολʼ ὃς σέσωκέ μοι.
ἀνοικτέον τάδʼ ἐστὶ καὶ τολμητέον·
τὰ γὰρ πεπρωμένʼ οὐχ ὑπερβαίην ποτʼ ἄν.
στέμμαθʼ ἱερά, τί ποτέ μοι κεκεύθατε,
1390 καὶ σύνδεθʼ, οἷσι τἄμʼ ἐφρουρήθη φίλα;
ἰδοὺ περίπτυγμʼ ἀντίπηγος εὐκύκλου
ὡς οὐ γεγήρακʼ ἔκ τινος θεηλάτου,
εὐρώς τʼ ἄπεστι πλεγμάτων· δʼ ἐν μέσῳ
χρόνος πολὺς δὴ τοῖσδε θησαυρίσμασιν.
Κρέουσα
1395 τί δῆτα φάσμα τῶν ἀνελπίστων ὁρῶ;
Ἴων
σίγα σύ· πολλὰ καὶ πάροιθεν οἶσθά μοι
Κρέουσα
οὐκ ἐν σιωπῇ τἀμά· μή με νουθέτει.
ὁρῶ γὰρ ἄγγος οὗ ʼξέθηκʼ ἐγώ ποτε
σέ γʼ, τέκνον μοι, βρέφος ἔτʼ ὄντα νήπιον,
1400 Κέκροπος ἐς ἄντρα καὶ Μακρὰς πετρηρεφεῖς.
λείψω δὲ βωμὸν τόνδε, κεἰ θανεῖν με χρή.
Ἴων
λάζυσθε τήνδε· θεομανὴς γὰρ ἥλατο
βωμοῦ λιποῦσα ξόανα· δεῖτε δʼ ὠλένας.
Κρέουσα
σφάζοντες οὐ λήγοιτʼ ἄν· ὡς ἀνθέξομαι
1405 καὶ τῆσδε καὶ σοῦ τῶν τε σῶν κεκρυμμένων.
Ἴων
τάδʼ οὐχὶ δεινά; ῥυσιάζομαι λόγῳ.
Κρέουσα
οὔκ, ἀλλὰ σοῖς φίλοισιν εὑρίσκῃ φίλος.
Ἴων
ἐγὼ φίλος σός; κᾆτά μʼ ἔκτεινες λάθρα;
Κρέουσα
παῖς γʼ, εἰ τόδʼ ἐστὶ τοῖς τεκοῦσι φίλτατον.
Ἴων
1410 παῦσαι πλέκουσα. — λήψομαί σʼ ἐγὼ καλῶς.
Κρέουσα
ἐς τοῦθʼ ἱκοίμην, τοῦδε τοξεύω, τέκνον.
Ἴων
κενὸν τόδʼ ἄγγος στέγει πλήρωμά τι;
Κρέουσα
σά γʼ ἔνδυθʼ, οἷσί σʼ ἐξέθηκʼ ἐγώ ποτε.
Ἴων
καὶ τοὔνομʼ αὐτῶν ἐξερεῖς πρὶν εἰσιδεῖν;
Κρέουσα
1415 κἂν μὴ φράσω γε, κατθανεῖν ὑφίσταμαι.
Ἴων
λέγʼ· ὡς ἔχει τι δεινὸν γε τόλμα σου.
Κρέουσα
σκέψασθʼ· παῖς ποτʼ οὖσʼ ὕφασμʼ ὕφηνʼ ἐγὼ
Ἴων
ποῖόν τι; πολλὰ παρθένων ὑφάσματα.
Κρέουσα
οὐ τέλεον, οἷον δʼ ἐκδίδαγμα κερκίδος.
Ἴων
1420 μορφὴν ἔχον τίνʼ; ὥς με μὴ ταύτῃ λάβῃς.
Κρέουσα
Γοργὼ μὲν ἐν μέσοισιν ἠτρίοις πέπλων.
Ἴων
Ζεῦ, τίς ἡμᾶς ἐκκυνηγετεῖ πότμος;
Κρέουσα
κεκρασπέδωται δʼ ὄφεσιν αἰγίδος τρόπον.
Ἴων
ἰδού·
τόδʼ ἔσθʼ ὕφασμα, θέσφαθʼ ὡς εὑρίσκομεν.
Κρέουσα
1425 χρόνιον ἱστῶν παρθένευμα τῶν ἐμῶν.
Ἴων
ἔστιν τι πρὸς τῷδʼ, μόνῳ τῷδʼ εὐτυχεῖς;
Κρέουσα
δράκοντες· ἀρχαῖόν τι παγχρύσῳ γένει
δώρημʼ Ἀθάνας, τέκνʼ ἐντρέφειν λέγει
Ἐριχθονίου γε τοῦ πάλαι μιμήματα.
Ἴων
1430 τί δρᾶν, τί χρῆσθαι, φράζε μοι, χρυσώματι;
Κρέουσα
δέραια παιδὶ νεογόνῳ φέρειν, τέκνον.
Ἴων
ἔνεισιν οἵδε· τὸ δὲ τρίτον ποθῶ μαθεῖν.
Κρέουσα
στέφανον ἐλαίας ἀμφέθηκά σοι τότε,
ἣν πρῶτʼ Ἀθάνα σκόπελον εἰσηνέγκατο,
1435 ὅς, εἴπερ ἔστιν, οὔποτʼ ἐκλείπει χλόην,
θάλλει δʼ, ἐλαίας ἐξ ἀκηράτου γεγώς.
Ἴων
φιλτάτη μοι μῆτερ, ἄσμενός σʼ ἰδὼν
πρὸς ἀσμένας πέπτωκα σὰς παρηίδας.
Κρέουσα
τέκνον, φῶς μητρὶ κρεῖσσον ἡλίου
1440 συγγνώσεται γὰρ θεόςἐν χεροῖν σʼ ἔχω,
ἄελπτον εὕρημʼ, ὃν κατὰ γᾶς ἐνέρων
χθόνιον μετὰ Περσεφόνας τʼ ἐδόκουν ναίειν.
Ἴων
ἀλλʼ, φίλη μοι μῆτερ, ἐν χεροῖν σέθεν
κατθανών τε κοὐ θανὼν φαντάζομαι.
Κρέουσα
1445 ἰὼ ἰώ, λαμπρᾶς αἰθέρος ἀμπτυχαί,
τίνʼ αὐδὰν ἀύσω,
βοάσω; πόθεν μοι
συνέκυρσʼ ἀδόκητος ἡδονά; πόθεν
ἐλάβομεν χαράν;
Ἴων
1450 ἐμοὶ γενέσθαι πάντα μᾶλλον ἄν ποτε,
μῆτερ, παρέστη τῶνδʼ, ὅπως σός εἰμʼ ἐγώ.
Κρέουσα
ἔτι φόβῳ τρέμω.
Ἴων
μῶν οὐκ ἔχειν μʼ ἔχουσα;
τὰς γὰρ ἐλπίδας
ἀπέβαλον πρόσω.
Κρέουσα
ἰὼ γύναι, πόθεν πόθεν ἔλαβες ἐμὸν
βρέφος ἐς ἀγκάλας;
1455 τίνʼ ἀνὰ χεῖρα δόμον ἔβα Λοξίου;
Ἴων
θεῖον τόδʼ· ἀλλὰ τἀπίλοιπα τῆς τύχης
εὐδαιμονοῖμεν, ὡς τὰ πρόσθε δυστυχῆ.
Κρέουσα
τέκνον, οὐκ ἀδάκρυτος ἐκλοχεύῃ,
γόοις δὲ ματρὸς ἐκ χερῶν ὁρίζῃ·
1460 νῦν δὲ γενειάσιν παρὰ σέθεν πνέω
μακαριωτάτας τυχοῦσʼ ἡδονᾶς.
Ἴων
τοὐμὸν λέγουσα καὶ τὸ σὸν κοινῶς λέγεις.
Κρέουσα
ἄπαιδες οὐκέτʼ ἐσμὲν οὐδʼ ἄτεκνοι·
δῶμʼ ἑστιοῦται, γᾶ δʼ ἔχει τυράννους·
1465 ἀνηβᾷ δʼ Ἐρεχθεύς,
τε γηγενέτας δόμος οὐκέτι νύκτα δέρκεται,
ἀελίου δʼ ἀναβλέπει λαμπάσιν.
Ἴων
μῆτερ, παρών μοι καὶ πατὴρ μετασχέτω
τῆς ἡδονῆς τῆσδʼ ἧς ἔδωχʼ ὑμῖν ἐγώ.
Κρέουσα
1470 τέκνον,
τί φῄς; οἷον οἷον ἀνελέγχομαι.
Ἴων
πῶς εἶπας;
ἄλλοθεν γέγονας, ἄλλοθεν.
ὤμοι· νόθον με παρθένευμʼ ἔτικτε σόν;
Κρέουσα
οὐχ ὑπὸ λαμπάδων οὐδὲ χορευμάτων
1475 ὑμέναιος ἐμός,
τέκνον, ἔτικτε σὸν κάρα.
Ἴων
αἰαῖ· πέφυκα δυσγενής. μῆτερ, πόθεν;
Κρέουσα
ἴστω Γοργοφόνα
τί τοῦτʼ ἔλεξας;
σκοπέλοις ἐπʼ ἐμοῖς
1480 τὸν ἐλαιοφυῆ πάγον
θάσσει
λέγεις μοι δόλια κοὐ σαφῆ τάδε.
παρʼ ἀηδόνιον πέτραν
Φοίβῳ
τί Φοῖβον αὐδᾷς;
κρυπτόμενον λέχος ηὐνάσθην
Ἴων
1485 λέγʼ· ὡς ἐρεῖς τι κεδνὸν εὐτυχές τέ μοι.
Κρέουσα
δεκάτῳ δέ σε μηνὸς ἐν
κύκλῳ κρύφιον ὠδῖνʼ ἔτεκον Φοίβῳ.
Ἴων
φίλτατʼ εἰποῦσʼ, εἰ λέγεις ἐτήτυμα.
Κρέουσα
παρθένια δʼ ἐμᾶς λάθρα ματέρος
1490 σπάργανʼ ἀμφίβολά σοι τάδʼ ἐνῆψα, κερ-
κίδος ἐμᾶς πλάνους.
γάλακτι δʼ οὐκ ἐπέσχον, οὐδὲ μαστῷ
τροφεῖα ματρὸς οὐδὲ λουτρὰ χειροῖν,
ἀνὰ δʼ ἄντρον ἔρημον οἰωνῶν
1495 γαμφηλαῖς φόνευμα θοίναμά τʼ εἰς
§9.1496–9.1622
Ἅιδαν ἐκβάλλῃ.
Ἴων
δεινὰ τλᾶσα μῆτερ.
ἐν φόβῳ, τέκνον,
Κρέουσα
καταδεθεῖσα σὰν
ἀπέβαλον ψυχάν·
1500 ἔκτεινά σʼ ἄκουσʼ.
1500 ἐξ ἐμοῦ τʼ οὐχ ὅσιʼ ἔθνῃσκες.
ἰώ· δειναὶ μὲν τότε τύχαι,
δεινὰ δὲ καὶ τάδʼ· ἑλισσόμεσθʼ ἐκεῖθεν
1505 ἐνθάδε δυστυχίαισιν εὐτυχίαις τε πάλιν,
μεθίσταται δὲ πνεύματα.
μενέτω· τὰ πάροιθεν ἅλις κακά· νῦν δὲ
γένοιτό τις οὖρος ἐκ κακῶν, παῖ.
Χορός
1510 μηδεὶς δοκείτω μηδὲν ἀνθρώπων ποτὲ
ἄελπτον εἶναι πρὸς τὰ τυγχάνοντα νῦν.
Ἴων
μεταβαλοῦσα μυρίους ἤδη βροτῶν
καὶ δυστυχῆσαι καὖθις αὖ πρᾶξαι καλῶς,
Τύχη, παρʼ οἵαν ἤλθομεν στάθμην βίου
1515 μητέρα φονεῦσαι καὶ παθεῖν ἀνάξια.
ἆρʼ ἐν φαενναῖς ἡλίου περιπτυχαῖς
φεῦ·
ἔνεστι πάντα τάδε καθʼ ἡμέραν μαθεῖν;
φίλον μὲν οὖν σʼ εὕρημα, μῆτερ, ηὕρομεν,
καὶ τὸ γένος οὐδὲν μεμπτόν, ὡς ἡμῖν, τόδε·
1520 τὰ δʼ ἄλλα πρὸς σὲ βούλομαι μόνην φράσαι.
δεῦρʼ ἔλθʼ· ἐς οὖς γὰρ τοὺς λόγους εἰπεῖν θέλω
καὶ περικαλύψαι τοῖσι πράγμασι σκότον.
ὅρα σύ, μῆτερ· μὴ σφαλεῖσʼ παρθένοις
ἐγγίγνεται νοσήματʼ ἐς κρυπτοὺς γάμους,
1525 ἔπειτα τῷ θεῷ προστίθης τὴν αἰτίαν,
καὶ τοὐμὸν αἰσχρὸν ἀποφυγεῖν πειρωμένη,
Φοίβῳ τεκεῖν με φῄς, τεκοῦσʼ οὐκ ἐκ θεοῦ;
Κρέουσα
μὰ τὴν παρασπίζουσαν ἅρμασίν ποτε
Νίκην Ἀθηνᾶν Ζηνὶ γηγενεῖς ἔπι,
1530 οὐκ ἔστιν ὅστις σοι πατὴρ θνητῶν, τέκνον,
ἀλλʼ ὅσπερ ἐξέθρεψε, Λοξίας ἄναξ.
Ἴων
πῶς οὖν τὸν αὑτοῦ παῖδʼ ἔδωκʼ ἄλλῳ πατρὶ
Ξούθου τέ φησι παῖδά μʼ ἐκπεφυκέναι;
Κρέουσα
πεφυκέναι μὲν οὐχί, δωρεῖται δέ σε
1535 αὑτοῦ γεγῶτα· καὶ γὰρ ἂν φίλος φίλῳ
δοίη τὸν αὑτοῦ παῖδα δεσπότην δόμων.
Ἴων
θεὸς ἀληθὴς μάτην μαντεύεται,
ἐμοῦ ταράσσει, μῆτερ, εἰκότως φρένα.
Κρέουσα
ἄκουε δή νυν ἅμʼ ἐσῆλθεν, τέκνον·
1540 εὐεργετῶν σε Λοξίας ἐς εὐγενῆ
δόμον καθίζει· τοῦ θεοῦ δὲ λεγόμενος,
οὐκ ἔσχες ἄν ποτʼ οὔτε παγκλήρους δόμους
οὔτʼ ὄνομα πατρός. πῶς γάρ, οὗ γʼ ἐγὼ γάμους
ἔκρυπτον αὐτὴ καί σʼ ἀπέκτεινον λάθρα;
1545 δʼ ὠφελῶν σε προστίθησʼ ἄλλῳ πατρί.
Ἴων
οὐχ ὧδε φαύλως αὔτʼ ἐγὼ μετέρχομαι,
ἀλλʼ ἱστορήσω Φοῖβον εἰσελθὼν δόμους,
εἴτʼ εἰμὶ θνητοῦ πατρὸς εἴτε Λοξίου.
ἔα· τίς οἴκων θυοδόκων ὑπερτελὴς
1550 ἀντήλιον πρόσωπον ἐκφαίνει θεῶν;
φεύγωμεν, τεκοῦσα, μὴ τὰ δαιμόνων
ὁρῶμενεἰ μὴ καιρός ἐσθʼ ἡμᾶς ὁρᾶν.
Ἀθήνα
μὴ φεύγετʼ· οὐ γὰρ πολεμίαν με φεύγετε,
ἀλλʼ ἔν τʼ Ἀθήναις κἀνθάδʼ οὖσαν εὐμενῆ.
1555 ἐπώνυμος δὲ σῆς ἀφικόμην χθονὸς
Παλλάς, δρόμῳ σπεύσασʼ Ἀπόλλωνος πάρα,
ὃς ἐς μὲν ὄψιν σφῷν μολεῖν οὐκ ἠξίου,
μὴ τῶν πάροιθε μέμψις ἐς μέσον μόλῃ,
ἡμᾶς δὲ πέμπει τοὺς λόγους ὑμῖν φράσαι·
1560 ὡς ἥδε τίκτει σʼ ἐξ Ἀπόλλωνος πατρός,
δίδωσι δʼ οἷς ἔδωκεν, οὐ φύσασί σε,
ἀλλʼ ὡς νομίζῃ ʼς οἶκον εὐγενέστατον.
ἐπεὶ δʼ ἀνεῴχθη πρᾶγμα μηνυθὲν τόδε,
θανεῖν σε δείσας μητρὸς ἐκ βουλευμάτων
1565 καὶ τήνδε πρὸς σοῦ, μηχαναῖς ἐρρύσατο.
ἔμελλε δʼ αὐτὰ διασιωπήσας ἄναξ
ἐν ταῖς Ἀθήναις γνωριεῖν ταύτην τε σήν,
σέ θʼ ὡς πέφυκας τῆσδε καὶ Φοίβου πατρός.
ἀλλʼ ὡς περαίνω πρᾶγμα, καὶ χρησμοὺς θεοῦ,
1570 ἐφʼ οἷσιν ἔζευξʼ ἅρματʼ, εἰσακούσατον.
λαβοῦσα τόνδε παῖδα Κεκροπίαν χθόνα
χώρει, Κρέουσα, κἀς θρόνους τυραννικοὺς
ἵδρυσον. ἐκ γὰρ τῶν Ἐρεχθέως γεγὼς
δίκαιος ἄρχειν τῆς γʼ ἐμῆς ὅδε χθονός,
1575 ἔσται τʼ ἀνʼ Ἑλλάδʼ εὐκλεής. οἱ τοῦδε γὰρ
παῖδες γενόμενοι τέσσαρες ῥίζης μιᾶς
ἐπώνυμοι γῆς κἀπιφυλίου χθονὸς
λαῶν ἔσονται, σκόπελον οἳ ναίουσʼ ἐμόν.
Γελέων μὲν ἔσται πρῶτος· εἶτα δεύτερος
1580 Ὅπλητες Ἀργαδῆς τʼ, ἐμῆς τʼ ἀπʼ αἰγίδος
ἔμφυλον ἕξουσʼ Αἰγικορῆς. οἱ τῶνδε δʼ αὖ
παῖδες γενόμενοι σὺν χρόνῳ πεπρωμένῳ
Κυκλάδας ἐποικήσουσι νησαίας πόλεις
χέρσους τε παράλους, σθένος τἠμῇ χθονὶ
1585 δίδωσιν· ἀντίπορθμα δʼ ἠπείροιν δυοῖν
πεδία κατοικήσουσιν, Ἀσιάδος τε γῆς
Εὐρωπίας τε· τοῦδε δʼ ὀνόματος χάριν
Ἴωνες ὀνομασθέντες ἕξουσιν κλέος.
Ξούθῳ δὲ καὶ σοὶ γίγνεται κοινὸν γένος,
1590 Δῶρος μέν, ἔνθεν Δωρὶς ὑμνηθήσεται
πόλις κατʼ αἶαν Πελοπίαν· δεύτερος
Ἀχαιός, ὃς γῆς παραλίας Ῥίου πέλας
τύραννος ἔσται, κἀπισημανθήσεται
κείνου κεκλῆσθαι λαὸς ὄνομʼ ἐπώνυμος.
1595 καλῶς δʼ Ἀπόλλων πάντʼ ἔπραξε· πρῶτα μὲν
ἄνοσον λοχεύει σʼ, ὥστε μὴ γνῶναι φίλους·
ἐπεὶ δʼ ἔτικτες τόνδε παῖδα κἀπέθου
ἐν σπαργάνοισιν, ἁρπάσαντʼ ἐς ἀγκάλας
Ἑρμῆν κελεύει δεῦρο πορθμεῦσαι βρέφος,
1600 ἔθρεψέ τʼ οὐδʼ εἴασεν ἐκπνεῦσαι βίον.
νῦν οὖν σιώπα, παῖς ὅδʼ ὡς πέφυκε σός,
ἵνʼ δόκησις Ξοῦθον ἡδέως ἔχῃ,
σύ τʼ αὖ τὰ σαυτῆς ἀγάθʼ ἔχουσʼ ἴῃς, γύναι.
καὶ χαίρετʼ· ἐκ γὰρ τῆσδʼ ἀναψυχῆς πόνων
1605 εὐδαίμονʼ ὑμῖν πότμον ἐξαγγέλλομαι.
Ἴων
Διὸς Παλλὰς μεγίστου θύγατερ, οὐκ ἀπιστίᾳ
σοὺς λόγους ἐδεξάμεσθα· πείθομαι δʼ εἶναι πατρὸς
Λοξίου καὶ τῆσδε. — καὶ πρὶν τοῦτο δʼ οὐκ ἄπιστον ἦν.
Κρέουσα
τἀμὰ νῦν ἄκουσον· αἰνῶ Φοῖβον οὐκ αἰνοῦσα πρίν,
1610 οὕνεχʼ οὗ ποτʼ ἠμέλησε παιδὸς ἀποδίδωσί μοι.
αἵδε δʼ εὐωποὶ πύλαι μοι καὶ θεοῦ χρηστήρια,
δυσμενῆ πάροιθεν ὄντα. νῦν δὲ καὶ ῥόπτρων χέρας
ἡδέως ἐκκρημνάμεσθα καὶ προσεννέπω πύλας.
Ἀθήνα
ᾔνεσʼ οὕνεκʼ εὐλογεῖς θεὸν μεταβαλοῦσʼ· ἀεὶ γὰρ οὖν
1615 χρόνια μὲν τὰ τῶν θεῶν πως, ἐς τέλος δʼ οὐκ ἀσθενῆ.
Κρέουσα
τέκνον, στείχωμεν οἴκους.
στείχεθʼ, ἕψομαι δʼ ἐγώ.
ἀξία γʼ ἡμῶν ὁδουρός.
καὶ φιλοῦσά γε πτόλιν.
ἐς θρόνους δʼ ἵζου παλαιούς.
ἄξιον τὸ κτῆμά μοι.
Χορός
Διὸς Λητοῦς τʼ Ἄπολλον, χαῖρʼ· ὅτῳ δʼ ἐλαύνεται
1620 συμφοραῖς οἶκος, σέβοντα δαίμονας θαρσεῖν χρεών·
ἐς τέλος γὰρ οἱ μὲν ἐσθλοὶ τυγχάνουσιν ἀξίων,
οἱ κακοὶ δʼ, ὥσπερ πεφύκασʼ, οὔποτʼ εὖ πράξειαν ἄν.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1913
OCT
Murray, OCT, 1913 · 1913
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up