Prologue
Ἑρμῆς
Ἄτλας, χαλκέοισι νώτοις οὐρανὸν
θεῶν παλαιὸν οἶκον ἐκτρίβων, θεῶν
μιᾶς ἔφυσε Μαῖαν, ʼμʼ ἐγείνατο
Ἑρμῆν μεγίστῳ Ζηνί, δαιμόνων λάτριν.
5 ἥκω δὲ Δελφῶν τήνδε γῆν, ἵνʼ ὀμφαλὸν
μέσον καθίζων Φοῖβος ὑμνῳδεῖ βροτοῖς
τά τʼ ὄντα καὶ μέλλοντα θεσπίζων ἀεί.
ἔστιν γὰρ οὐκ ἄσημος Ἑλλήνων πόλις,
τῆς χρυσολόγχου Παλλάδος κεκλημένη,
10 οὗ παῖδʼ Ἐρεχθέως Φοῖβος ἔζευξεν γάμοις
βίᾳ Κρέουσαν, ἔνθα προσβόρρους πέτρας
Παλλάδος ὑπʼ ὄχθῳ τῆς Ἀθηναίων χθονὸς
Μακρὰς καλοῦσι γῆς ἄνακτες Ἀτθίδος.
ἀγνὼς δὲ πατρίτῷ θεῷ γὰρ ἦν φίλον
15 γαστρὸς διήνεγκʼ ὄγκον. ὡς δʼ ἦλθεν χρόνος,
τεκοῦσʼ ἐν οἴκοις παῖδʼ ἀπήνεγκεν βρέφος
ἐς ταὐτὸν ἄντρον οὗπερ ηὐνάσθη θεῷ
Κρέουσα, κἀκτίθησιν ὡς θανούμενον
κοίλης ἐν ἀντίπηγος εὐτρόχῳ κύκλῳ,
20 προγόνων νόμον σῴζουσα τοῦ τε γηγενοῦς
Ἐριχθονίου. κείνῳ γὰρ Διὸς κόρη
φρουρὼ παραζεύξασα φύλακε σώματος
δισσὼ δράκοντε, παρθένοις Ἀγλαυρίσι
δίδωσι σῴζειν· ὅθεν Ἐρεχθείδαις ἐκεῖ
25 νόμος τις ἔστιν ὄφεσιν ἐν χρυσηλάτοις
τρέφειν τέκνα. ἀλλʼ ἣν εἶχε παρθένος χλιδὴν
τέκνῳ προσάψασʼ ἔλιπεν ὡς θανουμένῳ.
κἄμʼ ὢν ἀδελφὸς Φοῖβος αἰτεῖται τάδε·
σύγγονʼ, ἐλθὼν λαὸν εἰς αὐτόχθονα
30 κλεινῶν Ἀθηνῶνοἶσθα γὰρ θεᾶς πόλιν
λαβὼν βρέφος νεογνὸν ἐκ κοίλης πέτρας
αὐτῷ σὺν ἄγγει σπαργάνοισί θʼ οἷς ἔχει
ἔνεγκε Δελφῶν τἀμὰ πρὸς χρηστήρια,
καὶ θὲς πρὸς αὐταῖς εἰσόδοις δόμων ἐμῶν.
35 τὰ δʼ ἄλλʼ — ἐμὸς γάρ ἐστιν, ὡς εἰδῇς, παῖς
ἡμῖν μελήσει. Λοξίᾳ δʼ ἐγὼ χάριν
πράσσων ἀδελφῷ πλεκτὸν ἐξάρας κύτος
ἤνεγκα, καὶ τὸν παῖδα κρηπίδων ἔπι
τίθημι ναοῦ τοῦδʼ, ἀναπτύξας κύτος
40 ἑλικτὸν ἀντίπηγος, ὡς ὁρῷθʼ παῖς.
κυρεῖ δʼ ἅμʼ ἱππεύοντος ἡλίου κύκλῳ
προφῆτις ἐσβαίνουσα μαντεῖον θεοῦ·
ὄψιν δὲ προσβαλοῦσα παιδὶ νηπίῳ
ἐθαύμασʼ εἴ τις Δελφίδων τλαίη κόρη
45 λαθραῖον ὠδῖνʼ ἐς θεοῦ ῥῖψαι δόμον,
ὑπέρ τε θυμέλας διορίσαι πρόθυμος ἦν·
οἴκτῳ δʼ ἀφῆκεν ὠμότητακαὶ θεὸς
συνεργὸς ἦν τῷ παιδὶ μὴ ʼκπεσεῖν δόμων
τρέφει δέ νιν λαβοῦσα. τὸν σπείραντα δὲ
50 οὐκ οἶδε Φοῖβον οὐδὲ μητέρʼ ἧς ἔφυ,
παῖς τε τοὺς τεκόντας οὐκ ἐπίσταται.
νέος μὲν οὖν ὢν ἀμφὶ βωμίους τροφὰς
ἠλᾶτʼ ἀθύρων· ὡς δʼ ἀπηνδρώθη δέμας,
Δελφοί σφʼ ἔθεντο χρυσοφύλακα τοῦ θεοῦ
55 ταμίαν τε πάντων πιστόν, ἐν δʼ ἀνακτόροις
θεοῦ καταζῇ δεῦρʼ ἀεὶ σεμνὸν βίον.
Κρέουσα δʼ τεκοῦσα τὸν νεανίαν
Ξούθῳ γαμεῖται συμφορᾶς τοιᾶσδʼ ὕπο·
ἦν ταῖς Ἀθήναις τοῖς τε Χαλκωδοντίδαις,
60 οἳ γῆν ἔχουσʼ Εὐβοῖδα, πολέμιος κλύδων·
ὃν συμπονήσας καὶ συνεξελὼν δορὶ
γάμων Κρεούσης ἀξίωμʼ ἐδέξατο,
οὐκ ἐγγενὴς ὤν, Αἰόλου δὲ τοῦ Διὸς
γεγὼς Ἀχαιός. χρόνια δὲ σπείρας λέχη
65 ἄτεκνός ἐστι, καὶ Κρέουσʼ· ὧν οὕνεκα
ἥκουσι πρὸς μαντεῖʼ Ἀπόλλωνος τάδε
ἔρωτι παίδων. Λοξίας δὲ τὴν τύχην
ἐς τοῦτʼ ἐλαύνει, κοὐ λέληθεν, ὡς δοκεῖ.
δώσει γὰρ εἰσελθόντι μαντεῖον τόδε
70 Ξούθῳ τὸν αὑτοῦ παῖδα, καὶ πεφυκέναι
κείνου σφε φήσει, μητρὸς ὡς ἐλθὼν δόμους
γνωσθῇ Κρεούσῃ, καὶ γάμοι τε Λοξίου
κρυπτοὶ γένωνται παῖς τʼ ἔχῃ τὰ πρόσφορα.
Ἴωνα δʼ αὐτόν, κτίστορʼ Ἀσιάδος χθονός,
75 ὄνομα κεκλῆσθαι θήσεται καθʼ Ἑλλάδα.
ἀλλʼ ἐς δαφνώδη γύαλα βήσομαι τάδε,
τὸ κρανθὲν ὡς ἂν ἐκμάθω παιδὸς πέρι.
ὁρῶ γὰρ ἐκβαίνοντα Λοξίου γόνον
τόνδʼ, ὡς πρὸ ναοῦ λαμπρὰ θῇ πυλώματα
80 δάφνης κλάδοισιν. ὄνομα δʼ, οὗ μέλλει τυχεῖν,
Ἴωνʼ ἐγώ νιν πρῶτος ὀνομάζω θεῶν.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1913
OCT
Murray, OCT, 1913 · 1913
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up