First Stasimon
Χορός
τίνα θροεῖς αὐδάν; τίνα βοᾷς λόγον;
ἔνεπε, τίς φοβεῖ σε φήμα, γύναι,
φρένας ἐπίσσυτος;
Φαίδρα
575 ἀπωλόμεσθα. ταῖσδἐπιστᾶσαι πύλαις
ἀκούσαθοἷος κέλαδος ἐν δόμοις πίτνει.
Χορός
σὺ παρὰ κλῇθρα, σοὶ μέλει πομπίμα
φάτις δωμάτων.
ἔνεπε δἔνεπέ μοι, τί ποτἔβα κακόν;
Φαίδρα
τῆς φιλίππου παῖς Ἀμαζόνος βοᾷ
Ἱππόλυτος, αὐδῶν δεινὰ πρόσπολον κακά.
Χορός
585 ἀχὰν μὲν κλύω, σαφὲς δοὐκ ἔχω·
γεγωνεῖ δὅπᾳ
διὰ πύλας ἔμολεν ἔμολε σοὶ βοά.
Φαίδρα
καὶ μὴν σαφῶς γε τὴν κακῶν προμνήστριαν,
590 τὴν δεσπότου προδοῦσαν ἐξαυδᾷ λέχος.
Χορός
ὤμοι ἐγὼ κακῶν· προδέδοσαι, φίλα.
τί σοι μήσομαι;
τὰ κρυπτὰ γὰρ πέφηνε, διὰ δὄλλυσαι
Φαίδρα
αἰαῖ, .
Χορός
595 πρόδοτος ἐκ φίλων.
Φαίδρα
ἀπώλεσέν μεἰποῦσα συμφορὰς ἐμάς,
φίλως, καλῶς δοὐ τήνδἰωμένη νόσον.
Χορός
πῶς οὖν; τί δράσεις, παθοῦσἀμήχανα;
Φαίδρα
οὐκ οἶδα πλὴν ἕν· κατθανεῖν ὅσον τάχος,
600 τῶν νῦν παρόντων πημάτων ἄκος μόνον.
Ἱππόλυτος
γαῖα μῆτερ ἡλίου τἀναπτυχαί,
οἵων λόγων ἄρρητον εἰσήκουσὄπα.
Τροφός
σίγησον, παῖ, πρίν τιναἰσθέσθαι βοῆς.
Ἱππόλυτος
οὐκ ἔστἀκούσας δείνὅπως σιγήσομαι.
Τροφός
605 ναὶ πρός σε τῆς σῆς δεξιᾶς εὐωλένου.
Ἱππόλυτος
οὐ μὴ προσοίσεις χεῖρα μηδἅψῃ πέπλων.
Τροφός
πρός σε γονάτων, μηδαμῶς μἐξεργάσῃ.
Ἱππόλυτος
τί δ’, εἴπερ, ὡς φῄς, μηδὲν εἴρηκας κακόν;
Τροφός
μῦθος, παῖ, κοινὸς οὐδαμῶς ὅδε.
Ἱππόλυτος
610 τά τοι κάλἐν πολλοῖσι κάλλιον λέγειν.
Τροφός
τέκνον, ὅρκους μηδαμῶς ἀτιμάσῃς.
Ἱππόλυτος
γλῶσσὀμώμοχ’, δὲ φρὴν ἀνώμοτος.
Τροφός
παῖ, τί δράσεις; σοὺς φίλους διεργάσῃ;
Ἱππόλυτος
ἀπέπτυσ’· οὐδεὶς ἄδικός ἐστί μοι φίλος.
Τροφός
615 σύγγνωθ’· ἁμαρτεῖν εἰκὸς ἀνθρώπους, τέκνον.
Ἱππόλυτος
Ζεῦ, τί δὴ κίβδηλον ἀνθρώποις κακὸν
γυναῖκας ἐς φῶς ἡλίου κατῴκισας;
εἰ γὰρ βρότειον ἤθελες σπεῖραι γένος,
οὐκ ἐκ γυναικῶν χρῆν παρασχέσθαι τόδε,
620 ἀλλ’ ἀντιθέντας σοῖσιν ἐν ναοῖς βροτοὺς
χρυσὸν σίδηρον χαλκοῦ βάρος
παίδων πρίασθαι σπέρμα, τοῦ τιμήματος
τῆς ἀξίας ἕκαστον, ἐν δὲ δώμασιν
ναίειν ἐλευθέροισι θηλειῶν ἄτερ.
625 νῦν δἐς δόμους μὲν πρῶτον ἄξεσθαι κακὸν
μέλλοντες ὄλβον δωμάτων ἐκπίνομεν.
τούτῳ δὲ δῆλον ὡς γυνὴ κακὸν μέγα·
προσθεὶς γὰρ σπείρας τε καὶ θρέψας πατὴρ
φερνὰς ἀπῴκισ’, ὡς ἀπαλλαχθῇ κακοῦ.
630 δαὖ λαβὼν ἀτηρὸν ἐς δόμους φυτὸν
γέγηθε κόσμον προστιθεὶς ἀγάλματι
καλὸν κακίστῳ καὶ πέπλοισιν ἐκπονεῖ
δύστηνος, ὄλβον δωμάτων ὑπεξελών.
ἔχει δἀνάγκην, ὥστε κηδεύσας καλοῖς
635 γαμβροῖσι χαίρων σῴζεται πικρὸν λέχος,
χρηστὰ λέκτρα, πενθεροὺς δἀνωφελεῖς
λαβὼν πιέζει τἀγαθῷ τὸ δυστυχές.
ῥᾷστον δὅτῳ τὸ μηδέν, ἀλλἀνωφελὴς
εὐηθίᾳ κατοἶκον ἵδρυται γυνή.
640 σοφὴν δὲ μισῶ· μὴ γὰρ ἔν γἐμοῖς δόμοις
εἴη φρονοῦσα πλείον γυναῖκα χρή.
τὸ γὰρ κακοῦργον μᾶλλον ἐντίκτει Κύπρις
ἐν ταῖς σοφαῖσιν· δἀμήχανος γυνὴ
γνώμῃ βραχείᾳ μωρίαν ἀφῃρέθη.
645 χρῆν δἐς γυναῖκα πρόσπολον μὲν οὐ περᾶν,
ἄφθογγα δαὐταῖς συγκατοικίζειν δάκη
θηρῶν, ἵνεἶχον μήτε προσφωνεῖν τινα
μήτἐξ ἐκείνων φθέγμα δέξασθαι πάλιν.
νῦν δαἳ μὲν ἔνδον δρῶσιν αἱ κακαὶ κακὰ
650 βουλεύματ’, ἔξω δἐκφέρουσι πρόσπολοι.
ὡς καὶ σύ γἡμῖν πατρός, κακὸν κάρα,
λέκτρων ἀθίκτων ἦλθες ἐς συναλλαγάς·
ἁγὼ ῥυτοῖς νασμοῖσιν ἐξομόρξομαι,
ἐς ὦτα κλύζων. πῶς ἂν οὖν εἴην κακός,
655 ὃς οὐδἀκούσας τοιάδἁγνεύειν δοκῶ;
εὖ δἴσθι, τοὐμόν σεὐσεβὲς σῴζει, γύναι·
εἰ μὴ γὰρ ὅρκοις θεῶν ἄφαρκτος ᾑρέθην,
οὐκ ἄν ποτἔσχον μὴ οὐ τάδἐξειπεῖν πατρί.
νῦν δἐκ δόμων μέν, ἔστἂν ἔκδημος χθονὸς
660 Θησεύς, ἄπειμι· σῖγα δἕξομεν στόμα.
θεάσομαι δὲ σὺν πατρὸς μολὼν ποδὶ
πῶς νιν προσόψῃ καὶ σὺ καὶ δέσποινα σή·
τῆς σῆς δὲ τόλμης εἴσομαι γεγευμένος.
ὄλοισθε. μισῶν δοὔποτἐμπλησθήσομαι
665 γυναῖκας, οὐδεἴ φησί τίς μἀεὶ λέγειν·
ἀεὶ γὰρ οὖν πώς εἰσι κἀκεῖναι κακαί.
νύν τις αὐτὰς σωφρονεῖν διδαξάτω,
κἄμἐάτω ταῖσδἐπεμβαίνειν ἀεί.
τάλανες κακοτυχεῖς
γυναικῶν πότμοι.
670 τίνα νῦν τέχναν ἔχομεν τίνας
σφαλεῖσαι κάθαμμα λύειν λόγους;
ἐτύχομεν δίκας· ἰὼ γᾶ καὶ φῶς.
πᾷ ποτἐξαλύξω τύχας;
πῶς δὲ πῆμα κρύψω, φίλαι;
675 τίς ἂν θεῶν ἀρωγὸς τίς ἂν βροτῶν
πάρεδρος ξυνεργὸς ἀδίκων ἔργων
φανείη; τὸ γὰρ παρἡμῖν πάθος
πέραν δυσεκπέρατον ἔρχεται βίου.
κακοτυχεστάτα γυναικῶν ἐγώ.
680 φεῦ φεῦ· πέπρακται, κοὐ κατώρθωνται τέχναι,
δέσποινα, τῆς σῆς προσπόλου, κακῶς δἔχει.
παγκακίστη καὶ φίλων διαφθορεῦ,
οἷεἰργάσω με. Ζεύς σε γεννήτωρ ἐμὸς
πρόρριζον ἐκτρίψειεν οὐτάσας πυρί.
685 οὐκ εἶπονοὐ σῆς προυνοησάμην φρενός; —
σιγᾶν ἐφοἷσι νῦν ἐγὼ κακύνομαι;
σὺ δοὐκ ἀνέσχου· τοιγὰρ οὐκέτεὐκλεεῖς
θανούμεθ’. ἀλλὰ δεῖ με δὴ καινῶν λόγων.
οὗτος γὰρ ὀργῇ συντεθηγμένος φρένας
690 ἐρεῖ καθἡμῶν πατρὶ σὰς ἁμαρτίας,
ἐρεῖ δὲ Πιτθεῖ τῷ γέροντι συμφοράς,
πλήσει τε πᾶσαν γαῖαν αἰσχίστων λόγων.
ὄλοιο καὶ σὺ χὥστις ἄκοντας φίλους
πρόθυμός ἐστι μὴ καλῶς εὐεργετεῖν.
695 δέσποιν’, ἔχεις μὲν τἀμὰ μέμψασθαι κακά·
τὸ γὰρ δάκνον σου τὴν διάγνωσιν κρατεῖ·
ἔχω δὲ κἀγὼ πρὸς τάδ’, εἰ δέξῃ, λέγειν.
ἔθρεψά σεὔνους τεἰμί· τῆς νόσου δέ σοι
ζητοῦσα φάρμαχηὗρον οὐχ ἁβουλόμην.
700 εἰ δεὖ γἔπραξα, κάρτἂν ἐν σοφοῖσιν ·
πρὸς τὰς τύχας γὰρ τὰς φρένας κεκτήμεθα.
γὰρ δίκαια ταῦτα κἀξαρκοῦντά μοι,
τρώσασαν ἡμᾶς εἶτα συγχωρεῖν λόγοις;
μακρηγοροῦμεν· οὐκ ἐσωφρόνουν ἐγώ.
705 ἀλλἔστι κἀκ τῶνδὥστε σωθῆναι, τέκνον.
παῦσαι λέγουσα· καὶ τὰ πρὶν γὰρ οὐ καλῶς
παρῄνεσάς μοι κἀπεχείρησας κακά.
ἀλλἐκποδὼν ἄπελθε καὶ σαυτῆς πέρι
φρόντιζ’· ἐγὼ γὰρ τἀμὰ θήσομαι καλῶς.
710 ὑμεῖς δέ, παῖδες εὐγενεῖς Τροζήνιαι,
τοσόνδε μοι παράσχετἐξαιτουμένῃ,
σιγῇ καλύπτειν ἁνθάδεἰσηκούσατε.
ὄμνυμι σεμνὴν Ἄρτεμιν, Διὸς κόρην,
μηδὲν κακῶν σῶν ἐς φάος δείξειν ποτέ.
715 καλῶς ἔλεξας· ἓν δὲ προτρέπουσἐγὼ
εὕρημα δῆτα τῆσδε συμφορᾶς ἔχω,
ὥστεὐκλεᾶ μὲν παισὶ προσθεῖναι βίον,
αὐτή τὀνάσθαι πρὸς τὰ νῦν πεπτωκότα.
οὐ γάρ ποταἰσχυνῶ γε Κρησίους δόμους,
720 οὐδἐς πρόσωπον Θησέως ἀφίξομαι
αἰσχροῖς ἐπἔργοις οὕνεκα ψυχῆς μιᾶς.
μέλλεις δὲ δὴ τί δρᾶν ἀνήκεστον κακόν;
θανεῖν· ὅπως δέ, τοῦτἐγὼ βουλεύσομαι.
εὔφημος ἴσθι.
καὶ σύ γεὖ με νουθέτει.
725 ἐγὼ δὲ Κύπριν, ἥπερ ἐξόλλυσί με,
ψυχῆς ἀπαλλαχθεῖσα τῇδἐν ἡμέρᾳ
τέρψω· πικροῦ δἔρωτος ἡσσηθήσομαι.
ἀτὰρ κακόν γε χἁτέρῳ γενήσομαι
θανοῦσ’, ἵνεἰδῇ μὴπὶ τοῖς ἐμοῖς κακοῖς
730 ὑψηλὸς εἶναι· τῆς νόσου δὲ τῆσδέ μοι
κοινῇ μετασχὼν σωφρονεῖν μαθήσεται.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1902
OCT
Murray, OCT, 1902 · 1902
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up