Parodos
Χορός
170 ἀλλἥδε τροφὸς γεραιὰ πρὸ θυρῶν
τήνδε κομίζουσἔξω μελάθρων·
στυγνὸν δὀφρύων νέφος αὐξάνεται.
τί ποτἔστι μαθεῖν ἔραται ψυχή,
τί δεδήληται
175 δέμας ἀλλόχροον βασιλείας.
Τροφός
κακὰ θνητῶν στυγεραί τε νόσοι.
τί σἐγὼ δράσω; τί δὲ μὴ δράσω;
τόδε σοι φέγγος λαμπρόν, ὅδαἰθήρ·
ἔξω δὲ δόμων ἤδη νοσερᾶς
180 δέμνια κοίτης.
δεῦρο γὰρ ἐλθεῖν πᾶν ἔπος ἦν σοι·
τάχα δἐς θαλάμους σπεύσεις τὸ πάλιν.
ταχὺ γὰρ σφάλλῃ κοὐδενὶ χαίρεις,
οὐδέ σἀρέσκει τὸ παρόν, τὸ δἀπὸν
185 φίλτερον ἡγῇ.
κρεῖσσον δὲ νοσεῖν θεραπεύειν·
τὸ μέν ἐστιν ἁπλοῦν, τῷ δὲ συνάπτει
λύπη τε φρενῶν χερσίν τε πόνος.
πᾶς δὀδυνηρὸς βίος ἀνθρώπων,
190 κοὐκ ἔστι πόνων ἀνάπαυσις.
ἀλλ τι τοῦ ζῆν φίλτερον ἄλλο
σκότος ἀμπίσχων κρύπτει νεφέλαις.
δυσέρωτες δὴ φαινόμεθὄντες,
τοῦ δ τι τοῦτο στίλβει κατὰ γῆν
195 διἀπειροσύνην ἄλλου βιότου
κοὐκ ἀπόδειξιν τῶν ὑπὸ γαίας·
μύθοις δἄλλως φερόμεσθα.
Φαίδρα
ἄρατέ μου δέμας, ὀρθοῦτε κάρα·
λέλυμαι μελέων σύνδεσμα φίλων.
200 λάβετεὐπήχεις χεῖρας, πρόπολοι.
βαρύ μοι κεφαλᾶς ἐπίκρανον ἔχειν·
ἄφελ’, ἀμπέτασον βόστρυχον ὤμοις.
Τροφός
θάρσει, τέκνον, καὶ μὴ χαλεπῶς
μετάβαλλε δέμας.
205 ῥᾷον δὲ νόσον μετά θἡσυχίας
καὶ γενναίου λήματος οἴσεις·
μοχθεῖν δὲ βροτοῖσιν ἀνάγκη.
Φαίδρα
αἰαῖ·
πῶς ἂν δροσερᾶς ἀπὸ κρηνῖδος
καθαρῶν ὑδάτων πῶμἀρυσαίμαν,
210 ὑπό ταἰγείροις ἔν τε κομήτῃ
λειμῶνι κλιθεῖσἀναπαυσαίμαν;
Τροφός
παῖ, τί θροεῖς;
οὐ μὴ παρὄχλῳ τάδε γηρύσῃ
μανίας ἔποχον ῥίπτουσα λόγον;
Φαίδρα
215 πέμπετέ μεἰς ὄρος· εἶμι πρὸς ὕλαν
καὶ παρὰ πεύκας, ἵνα θηροφόνοι
στείβουσι κύνες
βαλιαῖς ἐλάφοις ἐγχριμπτόμεναι·
πρὸς θεῶν, ἔραμαι κυσὶ θωΰξαι
220 καὶ παρὰ χαίταν ξανθὰν ῥῖψαι
Θεσσαλὸν ὅρπακ’, ἐπίλογχον ἔχουσ
ἐν χειρὶ βέλος.
Τροφός
τί ποτ’, τέκνον, τάδε κηραίνεις;
τί κυνηγεσίων καὶ σοὶ μελέτη;
225 τί δὲ κρηναίων νασμῶν ἔρασαι;
πάρα γὰρ δροσερὰ πύργοις συνεχὴς
κλιτύς, ὅθεν σοι πῶμα γένοιτἄν.
Φαίδρα
δέσποινἁλίας Ἄρτεμι Λίμνας
καὶ γυμνασίων τῶν ἱπποκρότων,
230 εἴθε γενοίμαν ἐν σοῖς δαπέδοις,
πώλους Ἐνέτας δαμαλιζομένα.
Τροφός
τί τόδαὖ παράφρων ἔρριψας ἔπος;
νῦν δὴ μὲν ὄρος βᾶσἐπὶ θήρας
πόθον ἐστέλλου, νῦν δαὖ ψαμάθοις
235 ἐπἀκυμάντοις πώλων ἔρασαι.
τάδε μαντείας ἄξια πολλῆς,
ὅστις σε θεῶν ἀνασειράζει
καὶ παρακόπτει φρένας, παῖ.
Φαίδρα
δύστηνος ἐγώ, τί ποτεἰργασάμην;
240 ποῖ παρεπλάγχθην γνώμης ἀγαθῆς;
ἐμάνην, ἔπεσον δαίμονος ἄτῃ.
φεῦ φεῦ, τλήμων.
μαῖα, πάλιν μου κρύψον κεφαλήν,
αἰδούμεθα γὰρ τὰ λελεγμένα μοι.
245 κρύπτε· κατὄσσων δάκρυ μοι βαίνει,
καὶ ἐπαἰσχύνην ὄμμα τέτραπται.
τὸ γὰρ ὀρθοῦσθαι γνώμην ὀδυνᾷ·
τὸ δὲ μαινόμενον κακόν· ἀλλὰ κρατεῖ
μὴ γιγνώσκοντἀπολέσθαι.
Τροφός
250 κρύπτω· τὸ δἐμὸν πότε δὴ θάνατος
σῶμα καλύψει;
πολλὰ διδάσκει μ πολὺς βίοτος.
χρῆν γὰρ μετρίας εἰς ἀλλήλους
φιλίας θνητοὺς ἀνακίρνασθαι
255 καὶ μὴ πρὸς ἄκρον μυελὸν ψυχῆς,
εὔλυτα δεἶναι στέργηθρα φρενῶν
ἀπό τὤσασθαι καὶ ξυντεῖναι.
τὸ δὑπὲρ δισσῶν μίαν ὠδίνειν
ψυχὴν χαλεπὸν βάρος, ὡς κἀγὼ
260 τῆσδὑπεραλγῶ.
βιότου δἀτρεκεῖς ἐπιτηδεύσεις
φασὶ σφάλλειν πλέον τέρπειν
τῇ θὑγιείᾳ μᾶλλον πολεμεῖν.
οὕτω τὸ λίαν ἧσσον ἐπαινῶ
265 τοῦ μηδὲν ἄγαν·
καὶ ξυμφήσουσι σοφοί μοι.
Χορός
γύναι γεραιά, βασιλίδος πιστὴ τροφὲ
Φαίδρας, ὁρῶμεν τάσδε δυστήνους τύχας,
ἄσημα δἡμῖν ἥτις ἐστὶν νόσος·
270 σοῦ δἂν πυθέσθαι καὶ κλύειν βουλοίμεθἄν.
Τροφός
οὐκ οἶδἐλέγχους· οὐ γὰρ ἐννέπειν θέλει.
Χορός
οὐδἥτις ἀρχὴ τῶνδε πημάτων ἔφυ;
Τροφός
ἐς ταὐτὸν ἥκεις· πάντα γὰρ σιγᾷ τάδε.
Χορός
ὡς ἀσθενεῖ τε καὶ κατέξανται δέμας.
Τροφός
275 πῶς δοὔ, τριταίαν γοὖσἄσιτος ἡμέραν;
Χορός
πότερον ὑπἄτης θανεῖν πειρωμένη;
Τροφός
θανεῖν; ἀσιτεῖ γεἰς ἀπόστασιν βίου.
Χορός
θαυμαστὸν εἶπας, εἰ τάδἐξαρκεῖ πόσει.
Τροφός
κρύπτει γὰρ ἥδε πῆμα κοὔ φησιν νοσεῖν.
Χορός
280 δἐς πρόσωπον οὐ τεκμαίρεται βλέπων;
Τροφός
ἔκδημος ὢν γὰρ τῆσδε τυγχάνει χθονός.
Χορός
σὺ δοὐκ ἀνάγκην προσφέρεις, πειρωμένη
νόσον πυθέσθαι τῆσδε καὶ πλάνον φρενῶν;
Τροφός
ἐς πάντἀφῖγμαι κοὐδὲν εἴργασμαι πλέον·
285 οὐ μὴν ἀνήσω γοὐδὲ νῦν προθυμίας,
ὡς ἂν παροῦσα καὶ σύ μοι ξυμμαρτυρῇς
οἵα πέφυκα δυστυχοῦσι δεσπόταις.
ἄγ’, φίλη παῖ, τῶν πάροιθε μὲν λόγων
λαθώμεθἄμφω, καὶ σύ θἡδίων γενοῦ
290 στυγνὴν ὀφρὺν λύσασα καὶ γνώμης ὁδόν,
ἐγώ θὅπῃ σοι μὴ καλῶς τόθεἱπόμην
μεθεῖσἐπἄλλον εἶμι βελτίω λόγον.
κεἰ μὲν νοσεῖς τι τῶν ἀπορρήτων κακῶν,
γυναῖκες αἵδε συγκαθιστάναι νόσον·
295 εἰ δἔκφορός σοι συμφορὰ πρὸς ἄρσενας,
λέγ’, ὡς ἰατροῖς πρᾶγμα μηνυθῇ τόδε.
εἶἑν· τί σιγᾷς; οὐκ ἐχρῆν σιγᾶν, τέκνον,
ἀλλ μἐλέγχειν, εἴ τι μὴ καλῶς λέγω,
τοῖσιν εὖ λεχθεῖσι συγχωρεῖν λόγοις.
300 φθέγξαι τι, δεῦρἄθρησον. — τάλαινἐγώ,
γυναῖκες, ἄλλως τούσδε μοχθοῦμεν πόνους,
ἴσον δἄπεσμεν τῷ πρίν· οὔτε γὰρ τότε
λόγοις ἐτέγγεθἥδε νῦν τοὐ πείθεται. —
ἀλλἴσθι μέντοιπρὸς τάδαὐθαδεστέρα
305 γίγνου θαλάσσηςεἰ θανῇ, προδοῦσα σοὺς
παῖδας πατρῴων μὴ μεθέξοντας δόμων,
μὰ τὴν ἄνασσαν ἱππίαν Ἀμαζόνα,
σοῖς τέκνοισι δεσπότην ἐγείνατο
νόθον φρονοῦντα γνήσι’, οἶσθά νιν καλῶς,
310 Ἱππόλυτον
310 οἴμοι.
310 θιγγάνει σέθεν τόδε;
Φαίδρα
ἀπώλεσάς με, μαῖα, καί σε πρὸς θεῶν
τοῦδἀνδρὸς αὖθις λίσσομαι σιγᾶν πέρι.
Τροφός
ὁρᾷς; φρονεῖς μὲν εὖ, φρονοῦσα δοὐ θέλεις
παῖδάς τὀνῆσαι καὶ σὸν ἐκσῶσαι βίον.
Φαίδρα
315 φιλῶ τέκν’· ἄλλῃ δἐν τύχῃ χειμάζομαι.
Τροφός
ἁγνὰς μέν, παῖ, χεῖρας αἵματος φορεῖς;
Φαίδρα
χεῖρες μὲν ἁγναί, φρὴν δἔχει μίασμά τι.
Τροφός
μῶν ἐξ ἐπακτοῦ πημονῆς ἐχθρῶν τινος;
Φαίδρα
φίλος μἀπόλλυσοὐχ ἑκοῦσαν οὐχ ἑκών.
Τροφός
320 Θησεύς τινἡμάρτηκεν ἐς σἁμαρτίαν;
Φαίδρα
μὴ δρῶσἔγωγἐκεῖνον ὀφθείην κακῶς.
Τροφός
τί γὰρ τὸ δεινὸν τοῦθ σἐξαίρει θανεῖν;
Φαίδρα
ἔα μἁμαρτεῖν· οὐ γὰρ ἐς σὲ ἁμαρτάνω.
Τροφός
οὐ δῆθἑκοῦσά γ’, ἐν δὲ σοὶ λελείψομαι.
Φαίδρα
325 τί δρᾷς; βιάζῃ χειρὸς ἐξαρτωμένη;
Τροφός
καὶ σῶν γε γονάτων, κοὐ μεθήσομαί ποτε.
Φαίδρα
κάκ’, τάλαινα, σοὶ τάδ’, εἰ πεύσῃ, κακά.
Τροφός
μεῖζον γὰρ σοῦ μὴ τυχεῖν τί μοι κακόν;
Φαίδρα
ὀλεῖς· τὸ μέντοι πρᾶγμἐμοὶ τιμὴν φέρει.
Τροφός
330 κἄπειτα κρύπτεις χρήσθἱκνουμένης ἐμοῦ;
Φαίδρα
ἐκ τῶν γὰρ αἰσχρῶν ἐσθλὰ μηχανώμεθα.
Τροφός
οὐκοῦν λέγουσα τιμιωτέρα φανῇ.
Φαίδρα
ἄπελθε πρὸς θεῶν δεξιᾶς τἐμῆς μέθες.
Τροφός
οὐ δῆτ’, ἐπεί μοι δῶρον οὐ δίδως χρῆν.
Φαίδρα
335 δώσω· σέβας γὰρ χειρὸς αἰδοῦμαι τὸ σόν.
Τροφός
σιγῷμἂν ἤδη· σὸς γὰρ οὑντεῦθεν λόγος.
Φαίδρα
τλῆμον, οἷον, μῆτερ, ἠράσθης ἔρον,
Τροφός
ὃν ἔσχε Ταύρου, τέκνον, τί φῂς τόδε;
Φαίδρα
σύ τ’, τάλαινὅμαιμε, Διονύσου δάμαρ,
Τροφός
340 τέκνον, τί πάσχεις; συγγόνους κακορροθεῖς;
Φαίδρα
τρίτη δἐγὼ δύστηνος ὡς ἀπόλλυμαι.
Τροφός
ἔκ τοι πέπληγμαι· ποῖ προβήσεται λόγος;
Φαίδρα
ἐκεῖθεν ἡμεῖς, οὐ νεωστί, δυστυχεῖς.
Τροφός
οὐδέν τι μᾶλλον οἶδ βούλομαι κλύειν.
Φαίδρα
345 φεῦ·
345 πῶς ἂν σύ μοι λέξειας ἁμὲ χρὴ λέγειν;
Τροφός
οὐ μάντις εἰμὶ τἀφανῆ γνῶναι σαφῶς.
Φαίδρα
τί τοῦθ’, δὴ λέγουσιν ἀνθρώπους, ἐρᾶν;
Τροφός
ἥδιστον, παῖ, ταὐτὸν ἀλγεινόν θἅμα.
Φαίδρα
ἡμεῖς ἂν εἶμεν θατέρῳ κεχρημένοι.
Τροφός
350 τί φῄς; ἐρᾷς, τέκνον; ἀνθρώπων τίνος;
Φαίδρα
ὅστις ποθοὗτός ἐσθ’, τῆς Ἀμαζόνος
Τροφός
Ἱππόλυτον αὐδᾷς;
σοῦ τάδ’, οὐκ ἐμοῦ κλύεις.
οἴμοι, τί λέξεις, τέκνον; ὥς μἀπώλεσας.
γυναῖκες, οὐκ ἀνασχέτ’· οὐκ ἀνέξομαι
355 ζῶσ’· ἐχθρὸν ἦμαρ, ἐχθρὸν εἰσορῶ φάος.
ῥίψω μεθήσω σῶμ’, ἀπαλλαχθήσομαι
βίου θανοῦσα· χαίρετ’· οὐκέτεἴμἐγώ.
οἱ σώφρονες γὰρ οὐχ ἑκόντες, ἀλλὅμως
κακῶν ἐρῶσι. Κύπρις οὐκ ἄρἦν θεός,
360 ἀλλεἴ τι μεῖζον ἄλλο γίγνεται θεοῦ,
τήνδε κἀμὲ καὶ δόμους ἀπώλεσεν.
ἄιες , ἔκλυες ,
ἀνήκουστα τᾶς
τυράννου πάθεα μέλεα θρεομένας;
ὀλοίμαν ἔγωγε, πρὶν σὰν φιλίαν
365 κατανύσαι φρενῶν. ἰώ μοι, φεῦ φεῦ.
τάλαινα τῶνδἀλγέων·
πόνοι τρέφοντες βροτούς.
ὄλωλας, ἐξέφηνας ἐς φάος κακά.
τίς σε παναμέριος ὅδε χρόνος μένει;
370 τελευτάσεταί τι καινὸν δόμοις.
ἄσημα δοὐκέτἐστὶν οἷ φθίνει τύχα
Κύπριδος, τάλαινα παῖ Κρησία.
Φαίδρα
Τροζήνιαι γυναῖκες, αἳ τόδἔσχατον
οἰκεῖτε χώρας Πελοπίας προνώπιον,
375 ἤδη ποτἄλλως νυκτὸς ἐν μακρῷ χρόνῳ
θνητῶν ἐφρόντισ διέφθαρται βίος.
καί μοι δοκοῦσιν οὐ κατὰ γνώμης φύσιν
πράσσειν κάκιον· ἔστι γὰρ τό γεὖ φρονεῖν
πολλοῖσιν· ἀλλὰ τῇδἀθρητέον τόδε·
380 τὰ χρήστἐπιστάμεσθα καὶ γιγνώσκομεν,
οὐκ ἐκπονοῦμεν δ’, οἳ μὲν ἀργίας ὕπο,
οἳ δἡδονὴν προθέντες ἀντὶ τοῦ καλοῦ
ἄλλην τιν’. εἰσὶ δἡδοναὶ πολλαὶ βίου,
μακραί τε λέσχαι καὶ σχολή, τερπνὸν κακόν,
385 αἰδώς τε. δισσαὶ δεἰσίν, μὲν οὐ κακή,
δἄχθος οἴκων. εἰ δ καιρὸς ἦν σαφής,
οὐκ ἂν δύἤστην ταὔτἔχοντε γράμματα.
ταῦτοὖν ἐπειδὴ τυγχάνω φρονοῦσἐγώ,
οὐκ ἔσθὁποίῳ φαρμάκῳ διαφθερεῖν
390 ἔμελλον, ὥστε τοὔμπαλιν πεσεῖν φρενῶν.
λέξω δὲ καὶ σοὶ τῆς ἐμῆς γνώμης ὁδόν·
ἐπεί μἔρως ἔτρωσεν, ἐσκόπουν ὅπως
κάλλιστἐνέγκαιμαὐτόν. ἠρξάμην μὲν οὖν
ἐκ τοῦδε, σιγᾶν τήνδε καὶ κρύπτειν νόσον.
395 γλώσσῃ γὰρ οὐδὲν πιστόν, θυραῖα μὲν
φρονήματἀνδρῶν νουθετεῖν ἐπίσταται,
αὐτὴ δὑφαὑτῆς πλεῖστα κέκτηται κακά.
τὸ δεύτερον δὲ τὴν ἄνοιαν εὖ φέρειν
τῷ σωφρονεῖν νικῶσα προυνοησάμην.
400 τρίτον δ’, ἐπειδὴ τοισίδοὐκ ἐξήνυτον
Κύπριν κρατῆσαι, κατθανεῖν ἔδοξέ μοι,
κράτιστονοὐδεὶς ἀντερεῖβουλευμάτων.
ἐμοὶ γὰρ εἴη μήτε λανθάνειν καλὰ
μήταἰσχρὰ δρώσῃ μάρτυρας πολλοὺς ἔχειν.
405 τὸ δἔργον ᾔδη τὴν νόσον τε δυσκλεᾶ,
γυνή τε πρὸς τοῖσδοὖσἐγίγνωσκον καλῶς,
μίσημα πᾶσιν. ὡς ὄλοιτο παγκάκως
ἥτις πρὸς ἄνδρας ἤρξαταἰσχύνειν λέχη
πρώτη θυραίους. ἐκ δὲ γενναίων δόμων
410 τόδἦρξε θηλείαισι γίγνεσθαι κακόν.
ὅταν γὰρ αἰσχρὰ τοῖσιν ἐσθλοῖσιν δοκῇ,
κάρτα δόξει τοῖς κακοῖς γεἶναι καλά.
μισῶ δὲ καὶ τὰς σώφρονας μὲν ἐν λόγοις,
λάθρᾳ δὲ τόλμας οὐ καλὰς κεκτημένας.
415 αἳ πῶς ποτ’, δέσποινα ποντία Κύπρι,
βλέπουσιν ἐς πρόσωπα τῶν ξυνευνετῶν
οὐδὲ σκότον φρίσσουσι τὸν ξυνεργάτην
τέραμνά τοἴκων μή ποτε φθογγὴν ἀφῇ;
ἡμᾶς γὰρ αὐτὸ τοῦτἀποκτείνει, φίλαι,
420 ὡς μήποτἄνδρα τὸν ἐμὸν αἰσχύνασἁλῶ,
μὴ παῖδας οὓς ἔτικτον· ἀλλἐλεύθεροι
παρρησίᾳ θάλλοντες οἰκοῖεν πόλιν
κλεινῶν Ἀθηνῶν, μητρὸς οὕνεκεὐκλεεῖς.
δουλοῖ γὰρ ἄνδρα, κἂν θρασύσπλαγχνός τις ,
425 ὅταν ξυνειδῇ μητρὸς πατρὸς κακά.
μόνον δὲ τοῦτό φασἁμιλλᾶσθαι βίῳ,
γνώμην δικαίαν κἀγαθήν, ὅτῳ παρῇ.
κακοὺς δὲ θνητῶν ἐξέφην’, ὅταν τύχῃ,
προθεὶς κάτοπτρον ὥστε παρθένῳ νέᾳ
430 χρόνος· παροἷσι μήποτὀφθείην ἐγώ.
Χορός
φεῦ φεῦ· τὸ σῶφρον ὡς ἁπανταχοῦ καλὸν
καὶ δόξαν ἐσθλὴν ἐν βροτοῖς καρπίζεται.
Τροφός
δέσποιν’, ἐμοί τοι συμφορὰ μὲν ἀρτίως
σὴ παρέσχε δεινὸν ἐξαίφνης φόβον·
435 νῦν δἐννοοῦμαι φαῦλος οὖσα· κἀν βροτοῖς
αἱ δεύτεραί πως φροντίδες σοφώτεραι.
οὐ γὰρ περισσὸν οὐδὲν οὐδἔξω λόγου
πέπονθας· ὀργαὶ δἐς σἀπέσκηψαν θεᾶς.
ἐρᾷς· τί τοῦτο θαῦμα; σὺν πολλοῖς βροτῶν.
440 κἄπειτἔρωτος οὕνεκα ψυχὴν ὀλεῖς;
οὔ τἄρα λύει τοῖς ἐρῶσι τῶν πέλας,
ὅσοι τε μέλλουσ’, εἰ θανεῖν αὐτοὺς χρεών·
Κύπρις γὰρ οὐ φορητός, ἢν πολλὴ ῥυῇ·
τὸν μὲν εἴκονθἡσυχῇ μετέρχεται,
445 ὃν δἂν περισσὸν καὶ φρονοῦνθεὕρῃ μέγα,
τοῦτον λαβοῦσαπῶς δοκεῖς; — καθύβρισεν.
φοιτᾷ δἀναἰθέρ’, ἔστι δἐν θαλασσίῳ
κλύδωνι Κύπρις, πάντα δἐκ ταύτης ἔφυ·
ἥδἐστὶν σπείρουσα καὶ διδοῦσἔρον
450 οὗ πάντες ἐσμὲν οἱ κατὰ χθόνἔγγονοι.
ὅσοι μὲν οὖν γραφάς τε τῶν παλαιτέρων
ἔχουσιν αὐτοί τεἰσὶν ἐν μούσαις ἀεί,
ἴσασι μὲν Ζεὺς ὥς ποτἠράσθη γάμων
Σεμέλης, ἴσασι δὡς ἀνήρπασέν ποτε
455 καλλιφεγγὴς Κέφαλον ἐς θεοὺς Ἕως
ἔρωτος εἵνεκ’· ἀλλὅμως ἐν οὐρανῷ
ναίουσι κοὐ φεύγουσιν ἐκποδὼν θεούς,
στέργουσι δ’, οἶμαι, ξυμφορᾷ νικώμενοι.
σὺ δοὐκ ἀνέξῃ; χρῆν σἐπὶ ῥητοῖς ἄρα
460 πατέρα φυτεύειν, πὶ δεσπόταις θεοῖς
ἄλλοισιν, εἰ μὴ τούσδε γε στέρξεις νόμους.
πόσους δοκεῖς δὴ κάρτἔχοντας εὖ φρενῶν
νοσοῦνθὁρῶντας λέκτρα μὴ δοκεῖν ὁρᾶν;
πόσους δὲ παισὶ πατέρας ἡμαρτηκόσι
465 συνεκκομίζειν Κύπριν; ἐν σοφοῖσι γὰρ
τάδἐστὶ θνητῶν, λανθάνειν τὰ μὴ καλά.
οὐδἐκπονεῖν τοι χρὴ βίον λίαν βροτούς·
οὐδὲ στέγην γὰρ ἧς κατηρεφεῖς δόμοι
καλῶς ἀκριβώσειαν· ἐς δὲ τὴν τύχην
470 πεσοῦσὅσην σὺ πῶς ἂν ἐκνεῦσαι δοκεῖς;
ἀλλ’, εἰ τὰ πλείω χρηστὰ τῶν κακῶν ἔχεις,
ἄνθρωπος οὖσα, κάρτα γεὖ πράξειας ἄν.
ἀλλ’, φίλη παῖ, λῆγε μὲν κακῶν φρενῶν,
λῆξον δὑβρίζουσ’· οὐ γὰρ ἄλλο πλὴν ὕβρις
475 τάδἐστί, κρείσσω δαιμόνων εἶναι θέλειν·
τόλμα δἐρῶσα· θεὸς ἐβουλήθη τάδε.
νοσοῦσα δεὖ πως τὴν νόσον καταστρέφου.
εἰσὶν δἐπῳδαὶ καὶ λόγοι θελκτήριοι·
φανήσεταί τι τῆσδε φάρμακον νόσου.
480 τἄρἂν ὀψέ γἄνδρες ἐξεύροιεν ἄν,
εἰ μὴ γυναῖκες μηχανὰς εὑρήσομεν.
Χορός
Φαίδρα, λέγει μὲν ἥδε χρησιμώτερα
πρὸς τὴν παροῦσαν ξυμφοράν, αἰνῶ δὲ σέ.
δαἶνος οὗτος δυσχερέστερος λόγων
485 τῶν τῆσδε καὶ σοὶ μᾶλλον ἀλγίων κλύειν.
Φαίδρα
τοῦτἔσθ θνητῶν εὖ πόλεις οἰκουμένας
δόμους τἀπόλλυσ’, οἱ καλοὶ λίαν λόγοι.
οὐ γὰρ τὰ τοῖσιν ὠσὶ τερπνὰ χρὴ λέγειν,
ἀλλἐξ ὅτου τις εὐκλεὴς γενήσεται.
Τροφός
490 τί σεμνομυθεῖς; οὐ λόγων εὐσχημόνων
δεῖ σ’, ἀλλὰ τἀνδρός. — ὡς τάχος διοιστέον,
τὸν εὐθὺν ἐξειπόντας ἀμφὶ σοῦ λόγον.
εἰ μὲν γὰρ ἦν σοι μὴπὶ συμφοραῖς βίος
τοιαῖσδε, σώφρων δοὖσἐτύγχανες γυνή,
495 οὐκ ἄν ποτεὐνῆς οὕνεχἡδονῆς τε σῆς
προσῆγον ἄν σε δεῦρο· νῦν δἀγὼν μέγας
σῶσαι βίον σόν, κοὐκ ἐπίφθονον τόδε.
Φαίδρα
δεινὰ λέξασ’, οὐχὶ συγκλῄσεις στόμα
καὶ μὴ μεθήσεις αὖθις αἰσχίστους λόγους;
Τροφός
500 αἴσχρ’, ἀλλἀμείνω τῶν καλῶν τάδἐστί σοι.
κρεῖσσον δὲ τοὔργον, εἴπερ ἐκσώσει γέ σε,
τοὔνομ’, σὺ κατθανῇ γαυρουμένη.
Φαίδρα
καὶ μή σε πρὸς θεῶνεὖ λέγεις γάρ, αἰσχρὰ δέ
πέρα προβῇς τῶνδ’· ὡς ὑπείργασμαι μὲν εὖ
505 ψυχὴν ἔρωτι, τᾀσχρὰ δἢν λέγῃς καλῶς,
ἐς τοῦθ φεύγω νῦν ἀναλωθήσομαι.
Τροφός
εἴ τοι δοκεῖ σοι, χρῆν μὲν οὔ σἁμαρτάνειν·
εἰ δοὖν, πιθοῦ μοι· δευτέρα γὰρ χάρις.
ἔστιν κατοἴκους φίλτρα μοι θελκτήρια
510 ἔρωτος, ἦλθε δἄρτι μοι γνώμης ἔσω,
σοὔτἐπαἰσχροῖς οὔτἐπὶ βλάβῃ φρενῶν
παύσει νόσου τῆσδ’, ἢν σὺ μὴ γένῃ κακή.
δεῖ δἐξ ἐκείνου δή τι τοῦ ποθουμένου
σημεῖον, λόγον τιν πέπλων ἄπο
515 λαβεῖν, συνάψαι τἐκ δυοῖν μίαν χάριν.
Φαίδρα
πότερα δὲ χριστὸν ποτὸν τὸ φάρμακον;
Τροφός
οὐκ οἶδ’· ὀνάσθαι, μὴ μαθεῖν βούλου, τέκνον.
Φαίδρα
δέδοιχὅπως μοι μὴ λίαν φανῇς σοφή.
Τροφός
πάντἂν φοβηθεῖσἴσθι· δειμαίνεις δὲ τί;
Φαίδρα
520 μή μοί τι Θησέως τῶνδε μηνύσῃς τόκῳ.
Τροφός
ἔασον, παῖ· ταῦτἐγὼ θήσω καλῶς.
μόνον σύ μοι, δέσποινα ποντία Κύπρι,
συνεργὸς εἴης. τἄλλα δοἷἐγὼ φρονῶ
τοῖς ἔνδον ἡμῖν ἀρκέσει λέξαι φίλοις.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1902
OCT
Murray, OCT, 1902 · 1902
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up