The Battle
Θεράπων
δέσποινα, μύθους σοί τε συντομωτάτους
785 κλύειν ἐμοί τε τῷδε καλλίστους φέρω.
νικῶμεν ἐχθροὺς καὶ τροπαῖʼ ἱδρύεται
παντευχίαν ἔχοντα πολεμίων σέθεν.
Ἀλκμήνη
φίλταθʼ, ἥδε σʼ ἡμέρα διήλασεν
ἐλευθερῶσαι τοῖσδε τοῖς ἀγγέλμασιν.
790 μιᾶς δʼ ἔμʼ οὔπω συμφορᾶς ἐλευθεροῖς·
φόβος γὰρ εἴ μοι ζῶσιν οὓς ἐγὼ θέλω.
Θεράπων
ζῶσιν μέγιστόν γʼ εὐκλεεῖς κατὰ στρατόν.
Ἀλκμήνη
μὲν γέρων οὐκ ἔστιν Ἰόλεως ὅδε;
Θεράπων
μάλιστα, πράξας δʼ ἐκ θεῶν κάλλιστα δή.
Ἀλκμήνη
795 τί δʼ ἔστι; μῶν τι κεδνὸν ἠγωνίζετο;
Θεράπων
νέος μεθέστηκʼ ἐκ γέροντος αὖθις αὖ.
Ἀλκμήνη
θαυμάστʼ ἔλεξας· ἀλλά σʼ εὐτυχῆ φίλων
μάχης ἀγῶνα πρῶτον ἀγγεῖλαι θέλω.
Θεράπων
εἷς μου λόγος σοι πάντα σημανεῖ τάδε.
800 ἐπεὶ γὰρ ἀλλήλοισιν ὁπλίτην στρατὸν
κατὰ στόμʼ ἐκτείνοντες ἀντετάξαμεν,
ἐκβὰς τεθρίππων Ὕλλος ἁρμάτων πόδα
ἔστη μέσοισιν ἐν μεταιχμίοις δορός.
κἄπειτἔλεξεν· στρατήγʼ ὃς Ἀργόθεν
805 ἥκεις, τί τήνδε γαῖαν οὐκ εἰάσαμεν
καὶ τὰς Μυκήνας οὐδὲν ἐργάσῃ κακὸν
ἀνδρὸς στερήσας· ἀλλʼ ἐμοὶ μόνος μόνῳ
μάχην συνάψας, κτανὼν ἄγου λαβὼν
τοὺς Ἡρακλείους παῖδας θανὼν ἐμοὶ
810 τιμὰς πατρῴους καὶ δόμους ἔχειν ἄφες.
στρατὸς δʼ ἐπῄνεσ’, ἔς τʼ ἀπαλλαγὰς πόνων
καλῶς λελέχθαι μῦθον ἔς τʼ εὐψυχίαν.
δʼ οὔτε τοὺς κλύοντας αἰδεσθεὶς λόγων
οὔτʼ αὐτὸς αὑτοῦ δειλίαν στρατηγὸς ὢν
815 ἐλθεῖν ἐτόλμησʼ ἐγγὺς ἀλκίμου δορός,
ἀλλʼ ἦν κάκιστος· εἶτα τοιοῦτος γεγὼς
τοὺς Ἡρακλείους ἦλθε δουλώσων γόνους.
Ὕλλος μὲν οὖν ἀπῴχετἐς τάξιν πάλιν·
μάντεις δʼ, ἐπειδὴ μονομάχου διʼ ἀσπίδος
820 διαλλαγὰς ἔγνωσαν οὐ τελουμένας,
ἔσφαζον, οὐκ ἔμελλον, ἀλλʼ ἀφίεσαν
λαιμῶν βροτείων εὐθὺς οὔριον φόνον.
οἳ δʼ ἅρματʼ εἰσέβαινον, οἳ δʼ ὑπʼ ἀσπίδων
πλευροῖς ἔκρυπτον πλεύρʼ· Ἀθηναίων δʼ ἄναξ
825 στρατῷ παρήγγελλοἷα χρὴ τὸν εὐγενῆ·
ξυμπολῖται, τῇ τε βοσκούσῃ χθονὶ
καὶ τῇ τεκούσῃ νῦν τινʼ ἀρκέσαι χρεών.
δʼ αὖ τό τʼ Ἄργος μὴ καταισχῦναι θέλειν
καὶ τὰς Μυκήνας συμμάχους ἐλίσσετο.
830 ἐπεὶ δʼ ἐσήμηνʼ ὄρθιον Τυρσηνικῇ
σάλπιγγι καὶ συνῆψαν ἀλλήλοις μάχην,
πόσον τινʼ αὐχεῖς πάταγον ἀσπίδων βρέμειν,
πόσον τινὰ στεναγμὸν οἰμωγήν θʼ ὁμοῦ;
τὰ πρῶτα μέν νυν πίτυλος Ἀργείου δορὸς
835 ἐρρήξαθʼ ἡμᾶς· εἶτʼ ἐχώρησαν πάλιν.
τὸ δεύτερον δὲ ποὺς ἐπαλλαχθεὶς ποδί,
ἀνὴρ δʼ ἐπʼ ἀνδρὶ στάς, ἐκαρτέρει μάχη·
πολλοὶ δʼ ἔπιπτον. ἦν δὲ τοῦ κελεύματος·
τὰς Ἀθήνας τὸν Ἀργείων γύην
840 σπείροντεςοὐκ ἀρήξετʼ αἰσχύνην πόλει;
μόλις δὲ πάντα δρῶντες οὐκ ἄτερ πόνων
ἐτρεψάμεσθʼ Ἀργεῖον ἐς φυγὴν δόρυ.
κἀνταῦθʼ πρέσβυς Ὕλλον ἐξορμώμενον
ἰδών, ὀρέξας ἱκέτευσε δεξιὰν
845 Ἰόλαος ἐμβῆσαί νιν ἵππειον δίφρον.
λαβὼν δὲ χερσὶν ἡνίας Εὐρυσθέως
πώλοις ἐπεῖχε. τἀπὸ τοῦδʼ ἤδη κλύων
λέγοιμʼ ἂν ἄλλων, δεῦρο δʼ αὐτὸς εἰσιδών.
Παλληνίδος γὰρ σεμνὸν ἐκπερῶν πάγον
850 δίας Ἀθάνας, ἅρμʼ ἰδὼν Εὐρυσθέως,
ἠράσαθʼ Ἥβῃ Ζηνί θʼ, ἡμέραν μίαν
νέος γενέσθαι κἀποτείσασθαι δίκην
ἐχθρούς. κλύειν δὴ θαύματος πάρεστί σοι.
δισσὼ γὰρ ἀστέρʼ ἱππικοῖς ἐπὶ ζυγοῖς
855 σταθέντʼ ἔκρυψαν ἅρμα λυγαίῳ νέφει·
σὸν δὴ λέγουσι παῖδά γʼ οἱ σοφώτεροι
Ἥβην θʼ· δʼ ὄρφνης ἐκ δυσαιθρίου νέων
βραχιόνων ἔδειξεν ἡβητὴν τύπον.
αἱρεῖ δʼ κλεινὸς Ἰόλεως Εὐρυσθέως
860 τέτρωρον ἅρμα πρὸς πέτραις Σκιρωνίσιν,
δεσμοῖς τε δήσας χεῖρας ἀκροθίνιον
κάλλιστον ἥκει τὸν στρατηλάτην ἄγων
τὸν ὄλβιον πάροιθε. τῇ δὲ νῦν τύχῃ
βροτοῖς ἅπασι λαμπρὰ κηρύσσει μαθεῖν,
865 τὸν εὐτυχεῖν δοκοῦντα μὴ ζηλοῦν, πρὶν ἂν
θανόντʼ ἴδῃ τις· ὡς ἐφήμεροι τύχαι.
Χορός
Ζεῦ τροπαῖε, νῦν ἐμοὶ δεινοῦ φόβου
ἐλεύθερον πάρεστιν ἦμαρ εἰσιδεῖν.
Ἀλκμήνη
Ζεῦ, χρόνῳ μὲν τἄμἐπεσκέψω κακά,
870 χάριν δʼ ὅμως σοι τῶν πεπραγμένων ἔχω·
καὶ παῖδα τὸν ἐμὸν πρόσθεν οὐ δοκοῦσʼ ἐγὼ
θεοῖς ὁμιλεῖν νῦν ἐπίσταμαι σαφῶς.
τέκνα, νῦν δὴ νῦν ἐλεύθεροι πόνων,
ἐλεύθεροι δὲ τοῦ κακῶς ὀλουμένου
875 Εὐρυσθέως ἔσεσθε καὶ πόλιν πατρὸς
ὄψεσθε, κλήρους δʼ ἐμβατεύσετε χθονὸς
καὶ θεοῖς πατρῴοις θύσεθʼ, ὧν ἀπειργμένοι
ξένοι πλανήτην εἴχετʼ ἄθλιον βίον.
ἀτὰρ τί κεύθων Ἰόλεως σοφόν ποτε
880 Εὐρυσθέως ἐφείσαθʼ ὥστε μὴ κτανεῖν;
λέξον· παρʼ ἡμῖν μὲν γὰρ οὐ σοφὸν τόδε,
ἐχθροὺς λαβόντα μὴ ἀποτείσασθαι δίκην.
Θεράπων
τὸ σὸν προτιμῶν, ὥς νιν ὀφθαλμοῖς ἴδοις
κρατοῦντα καὶ σῇ δεσποτούμενον χερί.
885 οὐ μὴν ἑκόντα γʼ αὐτόν, ἀλλὰ πρὸς βίαν
ἔζευξʼ ἀνάγκῃ· καὶ γὰρ οὐκ ἐβούλετο
ζῶν ἐς σὸν ἐλθεῖν ὄμμα καὶ δοῦναι δίκην.
ἀλλʼ, γεραιά, χαῖρε καὶ μέμνησό μοι
πρῶτον εἶπας, ἡνίκʼ ἠρχόμην λόγου,
890 ἐλευθερώσειν μʼ· ἐν δὲ τοῖς τοιοῖσδε χρὴ
ἀψευδὲς εἶναι τοῖσι γενναίοις στόμα.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1902
OCT
Murray, OCT, 1902 · 1902
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up