Prologue
Ἰόλαος
Πάλαι ποτʼ ἐστὶ τοῦτʼ ἐμοὶ δεδογμένον·
μὲν δίκαιος τοῖς πέλας πέφυκʼ ἀνήρ,
δʼ ἐς τὸ κέρδος λῆμʼ ἔχων ἀνειμένον
πόλει τʼ ἄχρηστος καὶ συναλλάσσειν βαρύς,
5 αὑτῷ δʼ ἄριστος· οἶδα δʼ οὐ λόγῳ μαθών.
ἐγὼ γὰρ αἰδοῖ καὶ τὸ συγγενὲς σέβων,
ἐξὸν κατʼ Ἄργος ἡσύχως ναίειν, πόνων
πλείστων μετέσχον εἷς ἀνὴρ Ἡρακλέει,
ὅτʼ ἦν μεθʼ ἡμῶν· νῦν δʼ, ἐπεὶ κατʼ οὐρανὸν
10 ναίει, τὰ κείνου τέκνʼ ἔχων ὑπὸ πτεροῖς
σῴζω τάδʼ αὐτὸς δεόμενος σωτηρίας.
ἐπεὶ γὰρ αὐτῶν γῆς ἀπηλλάχθη πατήρ,
πρῶτον μὲν ἡμᾶς ἤθελʼ Εὐρυσθεὺς κτανεῖν·
ἀλλʼ ἐξέδραμεν· καὶ πόλις μὲν οἴχεται,
15 ψυχὴ δʼ ἐσώθη. φεύγομεν δʼ ἀλώμενοι
ἄλλην ἀπʼ ἄλλης ἐξορίζοντες πόλιν.
πρὸς τοῖς γὰρ ἄλλοις καὶ τόδʼ Εὐρυσθεὺς κακοῖς
ὕβρισμʼ ἐς ἡμᾶς ἠξίωσεν ὑβρίσαι·
πέμπων ὅπου γῆς πυνθάνοιθʼ ἱδρυμένους
20 κήρυκας ἐξαιτεῖ τε κἀξείργει χθονός,
πόλιν προτείνων Ἄργος οὐ σμικρὸν φίλην
ἐχθράν τε θέσθαι, χαὑτὸν εὐτυχοῦνθʼ ἅμα.
οἳ δʼ ἀσθενῆ μὲν τἀπἐμοῦ δεδορκότες,
σμικροὺς δὲ τούσδε καὶ πατρὸς τητωμένους,
25 τοὺς κρείσσονας σέβοντες ἐξείργουσι γῆς.
ἐγὼ δὲ σὺν φεύγουσι συμφεύγω τέκνοις
καὶ σὺν κακῶς πράσσουσι συμπράσσω κακῶς,
ὀκνῶν προδοῦναι, μή τις ὧδεἴπῃ βροτῶν·
Ἴδεσθ’, ἐπειδὴ παισὶν οὐκ ἔστιν πατήρ,
30 Ἰόλαος οὐκ ἤμυνε συγγενὴς γεγώς.
πάσης δὲ χώρας Ἑλλάδος τητώμενοι,
Μαραθῶνα καὶ σύγκληρον ἐλθόντες χθόνα
ἱκέται καθεζόμεσθα βώμιοι θεῶν,
προσωφελῆσαι· πεδία γὰρ τῆσδε χθονὸς
35 δισσοὺς κατοικεῖν Θησέως παῖδας λόγος,
κλήρῳ λαχόντας ἐκ γένους Πανδίονος,
τοῖσδʼ ἐγγὺς ὄντας· ὧν ἕκατι τέρμονας
κλεινῶν Ἀθηνῶν τόνδʼ ἀφικόμεσθʼ ὅρον.
δυοῖν γερόντοιν δὲ στρατηγεῖται φυγή·
40 ἐγὼ μὲν ἀμφὶ τοῖσδε καλχαίνων τέκνοις,
δʼ αὖ τὸ θῆλυ παιδὸς Ἀλκμήνη γένος
ἔσωθε ναοῦ τοῦδʼ ὑπηγκαλισμένη
σῴζει· νέας γὰρ παρθένους αἰδούμεθα
ὄχλῳ πελάζειν κἀπιβωμιοστατεῖν.
45 Ὕλλος δʼ ἀδελφοί θʼ οἷσι πρεσβεύει γένος
ζητοῦσʼ ὅπου γῆς πύργον οἰκιούμεθα,
ἢν τῆσδʼ ἀπωθώμεσθα πρὸς βίαν χθονός.
τέκνα τέκνα, δεῦρο, λαμβάνεσθʼ ἐμῶν
πέπλων· ὁρῶ κήρυκα τόνδʼ Εὐρυσθέως
50 στείχοντʼ ἐφʼ ἡμᾶς, οὗ διωκόμεσθʼ ὕπο
πάσης ἀλῆται γῆς ἀπεστερημένοι.
μῖσος, εἴθʼ ὄλοιο χὡ πέμψας σἀνήρ·
ὡς πολλὰ δὴ καὶ τῶνδε γενναίῳ πατρὶ
ἐκ τοῦδε ταὐτοῦ στόματος ἤγγειλας κακά.
Κῆρυξ
55 που καθῆσθαι τήνδʼ ἕδραν καλὴν δοκεῖς
πόλιν τʼ ἀφῖχθαι σύμμαχον, κακῶς φρονῶν·
οὐ γάρ τις ἔστιν ὃς πάροιθʼ αἱρήσεται
τὴν σὴν ἀχρεῖον δύναμιν ἀντʼ Εὐρυσθέως.
χώρει· τί μοχθεῖς ταῦτʼ; ἀνίστασθαί σε χρὴ
60 ἐς Ἄργος, οὗ σε λεύσιμος μένει δίκη.
Ἰόλαος
οὐ δῆτʼ, ἐπεί μοι βωμὸς ἀρκέσει θεοῦ,
ἐλευθέρα τε γαῖʼ ἐν βεβήκαμεν.
Κῆρυξ
βούλῃ πόνον μοι τῇδε προσθεῖναι χερί;
Ἰόλαος
οὔτοι βίᾳ γέ μʼ οὐδὲ τούσδʼ ἄξεις λαβών.
Κῆρυξ
65 γνώσῃ σύ· μάντις δʼ ἦσθʼ ἄρʼ οὐ καλὸς τάδε.
Ἰόλαος
οὐκ ἂν γένοιτο τοῦτʼ ἐμοῦ ζῶντός ποτε.
Κῆρυξ
ἄπαιρʼ· ἐγὼ δὲ τούσδε, κἂν σὺ μὴ θέλῃς,
ἄξω νομίζων, οὗπέρ εἰσʼ, Εὐρυσθέως.
Ἰόλαος
τὰς Ἀθήνας δαρὸν οἰκοῦντες χρόνον,
70 ἀμύνεθʼ· ἱκέται δʼ ὄντες ἀγοραίου Διὸς
βιαζόμεσθα καὶ στέφη μιαίνεται
πόλει τʼ ὄνειδος καὶ θεῶν ἀτιμία.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1902
OCT
Murray, OCT, 1902 · 1902
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up