Χορός
οὐκοῦν τυράννῳ τῆσδε γῆς φράσαντά σε
χρῆν ταῦτα τολμᾶν, ἀλλὰ μὴ βίᾳ ξένους
θεῶν ἀφέλκειν, γῆν σέβοντʼ ἐλευθέραν.
Κῆρυξ
τίς δʼ ἐστὶ χώρας τῆσδε καὶ πόλεως ἄναξ;
Χορός
115
ἐσθλοῦ πατρὸς παῖς Δημοφῶν ὁ Θησέως.
Κῆρυξ
πρὸς τοῦτον ἁγὼν ἆρα τοῦδε τοῦ λόγου
μάλιστʼ ἂν εἴη· τἄλλα δʼ εἴρηται μάτην.
Χορός
καὶ μὴν ὅδʼ αὐτὸς ἔρχεται σπουδὴν ἔχων
Ἀκάμας τʼ ἀδελφός, τῶνδʼ ἐπήκοοι λόγων.
Δημοφῶν
120
ἐπείπερ ἔφθης πρέσβυς ὢν νεωτέρους
βοηδρομήσας τήνδʼ ἐπʼ ἐσχάραν Διός,
λέξον, τίς ὄχλον τόνδʼ ἀθροίζεται τύχη;
Χορός
ἱκέται κάθηνται παῖδες οἵδʼ Ἡρακλέους
βωμὸν καταστέψαντες, ὡς ὁρᾷς, ἄναξ,
125
πατρός τε πιστὸς Ἰόλεως παραστάτης.
Δημοφῶν
τί δῆτʼ ἰυγμῶν ἥδʼ ἐδεῖτο συμφορά;
Χορός
βίᾳ νιν οὗτος τῆσδʼ ἀπʼ ἐσχάρας ἄγειν
ζητῶν βοὴν ἔστησε κἄσφηλεν γόνυ
γέροντος, ὥστε μʼ ἐκβαλεῖν οἴκτῳ δάκρυ.
Δημοφῶν
130
καὶ μὴν στολήν γʼ Ἕλληνα καὶ ῥυθμὸν πέπλων
ἔχει, τὰ δʼ ἔργα βαρβάρου χερὸς τάδε.
σὸν δὴ τὸ φράζειν ἐστί, μὴ μέλλειν τ’, ἐμοὶ
ποίας ἀφῖξαι δεῦρο γῆς ὅρους λιπών;
Κῆρυξ
Ἀργεῖός εἰμι· τοῦτο γὰρ θέλεις μαθεῖν·
135
ἐφʼ οἷσι δʼ ἥκω καὶ παρʼ οὗ λέγειν θέλω.
πέμπει Μυκηνῶν δεῦρό μʼ Εὐρυσθεὺς ἄναξ
ἄξοντα τούσδε· πολλὰ δʼ ἦλθον, ὦ ξένε,
δίκαιʼ ὁμαρτῇ δρᾶν τε καὶ λέγειν ἔχων.
Ἀργεῖος ὢν γὰρ αὐτὸς Ἀργείους ἄγω
140
ἐκ τῆς ἐμαυτοῦ τούσδε δραπέτας ἔχων,
νόμοισι τοῖς ἐκεῖθεν ἐψηφισμένους
θανεῖν· δίκαιοι δʼ ἐσμὲν οἰκοῦντες πόλιν
αὐτοὶ καθʼ αὑτῶν κυρίους κραίνειν δίκας.
πολλῶν δὲ κἄλλων ἑστίας ἀφιγμένοι
145
ἐν τοῖσιν αὐτοῖς τοισίδʼ ἕσταμεν λόγοις,
κοὐδεὶς ἐτόλμησʼ ἴδια προσθέσθαι κακά.
ἀλλʼ ἤ τινʼ ἐς σὲ μωρίαν ἐσκεμμένοι
δεῦρʼ ἦλθον ἢ κίνδυνον ἐξ ἀμηχάνων
ῥίπτοντες, εἴτʼ οὖν εἴτε μὴ γενήσεται·
150
οὐ γὰρ φρενήρη γʼ ὄντα σʼ ἐλπίζουσί που
μόνον τοσαύτης ἣν ἐπῆλθον Ἑλλάδος
τὰς τῶνδʼ ἀβούλους συμφορὰς κατοικτιεῖν.
φέρʼ ἀντίθες γάρ· τούσδε τʼ ἐς γαῖαν παρεὶς
ἡμᾶς τʼ ἐάσας ἐξάγειν, τί κερδανεῖς;
155
τὰ μὲν παρʼ ἡμῶν τοιάδʼ ἔστι σοι λαβεῖν,
Ἄργους τοσήνδε χεῖρα τήν τʼ Εὐρυσθέως
ἰσχὺν ἅπασαν τῇδε προσθέσθαι πόλει.
ἢν δʼ ἐς λόγους τε καὶ τὰ τῶνδʼ οἰκτίσματα
βλέψας πεπανθῇς, ἐς πάλην καθίσταται
160
δορὸς τὸ πρᾶγμα· μὴ γὰρ ὡς μεθήσομεν
δόξῃς ἀγῶνα τόνδʼ ἄτερ χαλυβδικοῦ.
τί δῆτα φήσεις, ποῖα πεδίʼ ἀφαιρεθείς,
τί ῥυσιασθείς, πόλεμον Ἀργείοις ἔχειν;
ποίοις δʼ ἀμύνων συμμάχοις, τίνος δʼ ὕπερ
165
θάψεις νεκροὺς πεσόντας; ἦ κακὸν λόγον
κτήσῃ πρὸς ἀστῶν, εἰ γέροντος οὕνεκα,
τύμβου, τὸ μηδὲν ὄντος, ὡς εἰπεῖν ἔπος,
παίδων τε τῶνδʼ, ἐς ἄντλον ἐμβήσῃ πόδα.
ἐρεῖς τὸ λῷστον ἐλπίδʼ εὑρήσειν μόνον.
170
καὶ τοῦτο πολλῷ τοῦ παρόντος ἐνδεές·
κακῶς γὰρ Ἀργείοισιν οἵδ’ ὡπλισμένοις
μάχοιντʼ ἂν ἡβήσαντες, εἴ τι τοῦτό σε
ψυχὴν ἐπαίρει· χοὑν μέσῳ πολὺς χρόνος
ἐν ᾧ διεργασθεῖτʼ ἄν. ἀλλʼ ἐμοὶ πιθοῦ·
175
δοὺς μηδέν, ἀλλὰ τἄμ’ ἐῶν ἄγειν ἐμὲ
κτῆσαι Μυκήνας, μηδʼ ὅπερ φιλεῖτε δρᾶν
πάθῃς σὺ τοῦτο, τοὺς ἀμείνονας παρὸν
φίλους ἑλέσθαι, τοὺς κακίονας λάβῃς.
Χορός
τίς ἂν δίκην κρίνειεν ἢ γνοίη λόγον,
180
πρὶν ἂν παρʼ ἀμφοῖν μῦθον ἐκμάθῃ σαφῶς;
Ἰόλαος
ἄναξ — ὑπάρχει μὲν τόδʼ ἐν τῇ σῇ χθονί —
εἰπεῖν ἀκοῦσαί τʼ ἐν μέρει πάρεστί μοι,
κοὐδείς μʼ ἀπώσει πρόσθεν, ὥσπερ ἄλλοθεν.
ἡμῖν δὲ καὶ τῷδʼ οὐδέν ἐστιν ἐν μέρει·
185
ἐπεὶ γὰρ Ἄργους οὐ μέτεσθʼ ἡμῖν ἔτι,
ψήφῳ δοκῆσαν, ἀλλὰ φεύγομεν πάτραν,
πῶς ἂν δικαίως ὡς Μυκηναίους ἄγοι
ὧδʼ ὄντας ἡμᾶς, οὓς ἀπήλασαν χθονός;
ξένοι γάρ ἐσμεν. ἢ τὸν Ἑλλήνων ὅρον
190
φεύγειν δικαιοῦθʼ ὅστις ἂν τἄργος φύγῃ;
οὔκουν Ἀθήνας γʼ· οὐ γὰρ Ἀργείων φόβῳ
τοὺς Ἡρακλείους παῖδας ἐξελῶσι γῆς.
οὐ γάρ τι Τραχίς ἐστιν οὐδʼ Ἀχαιικὸν
πόλισμʼ, ὅθεν σὺ τούσδε, τῇ δίκῃ μὲν οὔ,
195
τὸ δʼ Ἄργος ὀγκῶν, οἷάπερ καὶ νῦν λέγεις,
ἤλαυνες ἱκέτας βωμίους καθημένους.
εἰ γὰρ τόδʼ ἔσται καὶ λόγους κρινοῦσι σούς,
οὐκ οἶδʼ Ἀθήνας τάσδʼ ἐλευθέρας ἔτι.
ἀλλʼ οἶδʼ ἐγὼ τὸ τῶνδε λῆμα καὶ φύσιν·
200
θνῄσκειν θελήσουσʼ· ἡ γὰρ αἰσχύνη πάρος
τοῦ ζῆν παρʼ ἐσθλοῖς ἀνδράσιν νομίζεται.
πόλιν μὲν ἀρκεῖ· καὶ γὰρ οὖν ἐπίφθονον
λίαν ἐπαινεῖν ἐστι, πολλάκις δὲ δὴ
καὐτὸς βαρυνθεὶς οἶδʼ ἄγαν αἰνούμενος.
205
σοὶ δʼ ὡς ἀνάγκη τούσδε βούλομαι φράσαι
σῴζειν, ἐπείπερ τῆσδε προστατεῖς χθονός.
Πιτθεὺς μέν ἐστι Πέλοπος, ἐκ δὲ Πιτθέως
Αἴθρα, πατὴρ δʼ ἐκ τῆσδε γεννᾶται σέθεν
Θησεύς. πάλιν δὲ τῶνδʼ ἄνειμί σοι γένος.
210
Ἡρακλέης ἦν Ζηνὸς Ἀλκμήνης τε παῖς,
κείνη δὲ Πέλοπος θυγατρός. αὐτανεψίων
πατὴρ ἂν εἴη σός τε χὡ τούτων γεγώς.
γένους μὲν ἥκεις ὧδε τοῖσδε, Δημοφῶν·
ἃ δʼ ἐκτὸς ἤδη τοῦ προσήκοντός σε δεῖ
215
τεῖσαι λέγω σοι παισί· φημὶ γάρ ποτε
σύμπλους γενέσθαι τῶνδʼ ὑπασπίζων πατρὶ
ζωστῆρα Θησεῖ τὸν πολυκτόνον μέτα·
Ἅιδου τʼ ἐρυμνῶν ἐξανήγαγεν μυχῶν
πατέρα σόν· Ἑλλὰς πᾶσα τοῦτο μαρτυρεῖ.
220
ὧν ἀντιδοῦναί σʼ οἵδʼ ἀπαιτοῦσιν χάριν,
μήτʼ ἐκδοθῆναι μήτε πρὸς βίαν θεῶν
τῶν σῶν ἀποσπασθέντες ἐκπεσεῖν χθονός.
σοὶ γὰρ τόδʼ αἰσχρὸν χωρίς, ἔν τε πόλει κακόν,
ἱκέτας ἀλήτας συγγενεῖς, οἴμοι, κακῶς —
225
βλέψον πρὸς αὐτοὺς βλέψον· — ἕλκεσθαι βίᾳ.
ἀλλʼ ἄντομαί σε καὶ καταστέφω χεροῖν,
καὶ πρὸς γενείου, μηδαμῶς ἀτιμάσῃς
τοὺς Ἡρακλείους παῖδας ἐς χέρας λαβών·
γενοῦ δὲ τοῖσδε συγγενής, γενοῦ φίλος
230
πατὴρ ἀδελφὸς δεσπότης· ἅπαντα γὰρ
ταῦτʼ ἐστὶ κρείσσω πλὴν ὑπʼ Ἀργείοις πεσεῖν.
Χορός
ᾤκτιρʼ ἀκούσας τούσδε συμφορᾶς, ἄναξ.
τὴν δʼ εὐγένειαν τῆς τύχης νικωμένην
νῦν δὴ μάλιστʼ ἐσεῖδον· οἵδε γὰρ πατρὸς
235
ἐσθλοῦ γεγῶτες δυστυχοῦσʼ ἀναξίως.
Δημοφῶν
τρισσαί μʼ ἀναγκάζουσι συμφορᾶς ὁδοί,
Ἰόλαε, τοὺς σοὺς μὴ παρώσασθαι ξένους·
τὸ μὲν μέγιστον Ζεὺς ἐφʼ οὗ σὺ βώμιος
θακεῖς νεοσσῶν τήνδʼ ἔχων πανήγυριν·
240
τὸ συγγενές τε καὶ τὸ προυφείλειν καλῶς
πράσσειν παρʼ ἡμῶν τούσδε πατρῴαν χάριν·
τό τʼ αἰσχρόν, οὗπερ δεῖ μάλιστα φροντίσαι·
εἰ γὰρ παρήσω τόνδε συλᾶσθαι βίᾳ
ξένου πρὸς ἀνδρὸς βωμόν, οὐκ ἐλευθέραν
245
οἰκεῖν δοκήσω γαῖαν, Ἀργείων δʼ ὄκνῳ
ἱκέτας προδοῦναι· καὶ τάδʼ ἀγχόνης πέλας.
ἀλλʼ ὤφελες μὲν εὐτυχέστερος μολεῖν,
ὅμως δὲ καὶ νῦν μὴ τρέσῃς ὅπως σέ τις
σὺν παισὶ βωμοῦ τοῦδʼ ἀποσπάσει βίᾳ.
250
σὺ δʼ Ἄργος ἐλθὼν ταῦτά τʼ Εὐρυσθεῖ φράσον,
πρὸς τοῖσδέ τʼ, εἴ τι τοισίδʼ ἐγκαλεῖ ξένοις,
δίκης κυρήσειν· τούσδε δʼ οὐκ ἄξεις ποτέ.
Κῆρυξ
οὐκ ἢν δίκαιον ᾖ τι καὶ νικῶ λόγῳ;
Δημοφῶν
καὶ πῶς δίκαιον τὸν ἱκέτην ἄγειν βίᾳ;
Κῆρυξ
255
οὐκ οὖν ἐμοὶ τόδʼ αἰσχρόν, ἀλλʼ οὐ σοὶ βλάβος;
Δημοφῶν
ἐμοί γʼ, ἐάν σοι τούσδʼ ἐφέλκεσθαι μεθῶ.
Κῆρυξ
σὺ δʼ ἐξόριζε, κᾆτʼ ἐκεῖθεν ἄξομεν.
Δημοφῶν
σκαιὸς πέφυκας τοῦ θεοῦ πλείω φρονῶν.
Κῆρυξ
δεῦρʼ, ὡς ἔοικε, τοῖς κακοῖσι φευκτέον.
Δημοφῶν
260
ἅπασι κοινὸν ῥῦμα δαιμόνων ἕδρα.
Κῆρυξ
ταῦτʼ οὐ δοκήσει τοῖς Μυκηναίοις ἴσως.
Δημοφῶν
οὐκ οὖν ἐγὼ τῶν ἐνθάδʼ εἰμὶ κύριος;
Κῆρυξ
βλάπτων γʼ ἐκείνους μηδέν, ἢν σὺ σωφρονῇς.
Δημοφῶν
βλάπτεσθʼ, ἐμοῦ γε μὴ μιαίνοντος θεούς.
Κῆρυξ
265
οὐ βούλομαί σε πόλεμον Ἀργείοις ἔχειν.
Δημοφῶν
κἀγὼ τοιοῦτος· τῶνδε δʼ οὐ μεθήσομαι.
Κῆρυξ
ἄξω γε μέντοι τοὺς ἐμοὺς ἐγὼ λαβών.
Δημοφῶν
οὐκ ἆρ’ ἐς Ἄργος ῥᾳδίως ἄπει πάλιν.
Κῆρυξ
πειρώμενος δὴ τοῦτό γʼ αὐτίκʼ εἴσομαι.
Δημοφῶν
270
κλαίων ἄρʼ ἅψῃ τῶνδε κοὐκ ἐς ἀμβολάς.
Χορός
μὴ πρὸς θεῶν κήρυκα τολμήσῃς θενεῖν.
Δημοφῶν
εἰ μή γʼ ὁ κῆρυξ σωφρονεῖν μαθήσεται.
Χορός
ἄπελθε· καὶ σὺ τοῦδε μὴ θίγῃς, ἄναξ.
Κῆρυξ
στείχω· μιᾶς γὰρ χειρὸς ἀσθενὴς μάχη.
275
ἥξω δὲ πολλὴν Ἄρεος Ἀργείου λαβὼν
πάγχαλκον αἰχμὴν δεῦρο. μυρίοι δέ με
μένουσιν ἀσπιστῆρες Εὐρυσθεύς τʼ ἄναξ
αὐτὸς στρατηγῶν· Ἀλκάθου δʼ ἐπʼ ἐσχάτοις
καραδοκῶν τἀνθένδε τέρμασιν μένει.
280
λαμπρὸς δʼ ἀκούσας σὴν ὕβριν φανήσεται
σοὶ καὶ πολίταις γῇ τε τῇδε καὶ φυτοῖς·
μάτην γὰρ ἥβην ὧδέ γʼ ἂν κεκτῄμεθα
πολλὴν ἐν Ἄργει, μή σε τιμωρούμενοι.
Δημοφῶν
φθείρου· τὸ σὸν γὰρ Ἄργος οὐ δέδοικʼ ἐγώ.
285
ἐνθένδε δʼ οὐκ ἔμελλες αἰσχύνας ἐμὲ
ἄξειν βίᾳ τούσδʼ· οὐ γὰρ Ἀργείων πόλει
ὑπήκοον τήνδʼ ἀλλʼ ἐλευθέραν ἔχω.
Χορός
ὥρα προνοεῖν, πρὶν ὅροις πελάσαι
στρατὸν Ἀργείων·
290
μάλα δʼ ὀξὺς Ἄρης ὁ Μυκηναίων,
ἐπὶ τοῖσι δὲ δὴ μᾶλλον ἔτʼ ἢ πρίν.
πᾶσι γὰρ οὗτος κήρυξι νόμος,
δὶς τόσα πυργοῦν τῶν γιγνομένων
πόσα νιν λέξειν βασιλεῦσι δοκεῖς,
295
ὡς δείνʼ ἔπαθεν καὶ παρὰ μικρὸν
ψυχὴν ἦλθεν διακναῖσαι;
Ἰόλαος
οὐκ ἔστι τοῦδε παισὶ κάλλιον γέρας,
ἢ πατρὸς ἐσθλοῦ κἀγαθοῦ πεφυκέναι
γαμεῖν τʼ ἀπʼ ἐσθλῶν· ὃς δὲ νικηθεὶς πόθῳ
300
κακοῖς ἐκοινώνησεν, οὐκ ἐπαινέσω,
τέκνοις ὄνειδος οὕνεχʼ ἡδονῆς λιπεῖν.
τὸ δυστυχὲς γὰρ ηὑγένει’ ἀμύνεται
τῆς δυσγενείας μᾶλλον· ἡμεῖς γὰρ κακῶν
ἐς τοὔσχατον πεσόντες ηὕρομεν φίλους
305
καὶ ξυγγενεῖς τούσδʼ, οἳ τοσῆσδʼ οἰκουμένης
Ἑλληνίδος γῆς τῶνδε προύστησαν μόνοι.
δότ’, ὦ τέκνʼ, αὐτοῖς χεῖρα δεξιάν, δότε·
ὑμεῖς τε παισί, καὶ πέλας προσέλθετε.
ὦ παῖδες, ἐς μὲν πεῖραν ἤλθομεν φίλων·
310
ἢν δʼ οὖν ποθʼ ὑμῖν νόστος ἐς πάτραν φανῇ
καὶ δώματʼ οἰκήσητε καὶ τιμὰς πατρός
σωτῆρας αἰεὶ καὶ φίλους νομίζετε,
καὶ μήποτʼ ἐς γῆν ἐχθρὸν αἴρεσθαι δόρυ
μέμνησθέ μοι τήνδʼ, ἀλλὰ φιλτάτην πόλιν
315
πασῶν νομίζετʼ. ἄξιοι δʼ ὑμῖν σέβειν
οἳ γῆν τοσήνδε καὶ Πελασγικὸν λεὼν
ἡμῶν ἀπηλλάξαντο πολεμίους ἔχειν,
πτωχοὺς ἀλήτας εἰσορῶντες· ἀλλʼ ὅμως
οὐκ ἐξέδωκαν οὐδʼ ἀπήλασαν χθονός.
320
ἐγὼ δὲ καὶ ζῶν καὶ θανών, ὅταν θάνω,
πολλῷ σʼ ἐπαίνῳ Θησέως, ὦ τᾶν, πέλας
ὑψηλὸν ἀρῶ καὶ λέγων τάδʼ εὐφρανῶ
ὡς εὖ τʼ ἐδέξω καὶ τέκνοισιν ἤρκεσας
τοῖς Ἡρακλείοις, εὐγενὴς δʼ ἀνʼ Ἑλλάδα
325
σῴζεις πατρῴαν δόξαν, ἐξ ἐσθλῶν δὲ φὺς
οὐδὲν κακίων τυγχάνεις γεγὼς πατρός,
παύρων μετʼ ἄλλων· ἕνα γὰρ ἐν πολλοῖς ἴσως
εὕροις ἂν ὅστις ἐστὶ μὴ χείρων πατρός.
Χορός
ἀεί ποθʼ ἥδε γαῖα τοῖς ἀμηχάνοις
330
σὺν τῷ δικαίῳ βούλεται προσωφελεῖν.
τοιγὰρ πόνους δὴ μυρίους ὑπὲρ φίλων
ἤνεγκε, καὶ νῦν τόνδʼ ἀγῶνʼ ὁρῶ πέλας.
Δημοφῶν
σοί τʼ εὖ λέλεκται, καὶ τὰ τῶνδʼ αὐχῶ, γέρον,
τοιαῦτʼ ἔσεσθαι· μνημονεύσεται χάρις.
335
κἀγὼ μὲν ἀστῶν σύλλογον ποήσομαι,
τάξω δʼ, ὅπως ἂν τὸν Μυκηναίων στρατὸν
πολλῇ δέχωμαι χειρί· πρῶτα μὲν σκοποὺς
πέμψω πρὸς αὐτόν, μὴ λάθῃ με προσπεσών·
ταχὺς γὰρ Ἄργει πᾶς ἀνὴρ βοηδρόμος·
340
μάντεις δʼ ἀθροίσας θύσομαι. σὺ δʼ ἐς δόμους
σὺν παισὶ χώρει, Ζηνὸς ἐσχάραν λιπών.
εἰσὶν γὰρ οἵ σου, κἂν ἐγὼ θυραῖος ὦ,
μέριμναν ἕξουσʼ. ἀλλʼ ἴθʼ ἐς δόμους, γέρον.
Ἰόλαος
οὐκ ἂν λίποιμι βωμόν· ἑζώμεσθα δὴ
345
ἱκέται μένοντες ἐνθάδʼ εὖ πρᾶξαι πόλιν·
ὅταν δʼ ἀγῶνος τοῦδʼ ἀπαλλαχθῇς καλῶς,
ἴμεν πρὸς οἴκους. θεοῖσι δʼ οὐ κακίοσιν
χρώμεσθα συμμάχοισιν Ἀργείων, ἄναξ·
τῶν μὲν γὰρ Ἥρα προστατεῖ, Διὸς δάμαρ,
350
ἡμῶν δʼ Ἀθηνᾶ. φημὶ δʼ εἰς εὐπραξίαν
καὶ τοῦθʼ ὑπάρχειν, θεῶν ἀμεινόνων τυχεῖν·
νικωμένη γὰρ Παλλὰς οὐκ ἀνέξεται.
Tap any Greek word to look it up