Second Episode
Καρίων
πλεῖστα Θησείοις μεμυστιλημένοι
γέροντες ἄνδρες ἐπʼ ὀλιγίστοις ἀλφίτοις,
ὡς εὐτυχεῖθʼ, ὡς μακαρίως πεπράγατε,
630 ἄλλοι θʼ ὅσοις μέτεστι τοῦ χρηστοῦ τρόπου.
Χορός
τί δʼ ἔστιν βέλτιστε τῶν σαυτοῦ φίλων;
φαίνει γὰρ ἥκειν ἄγγελος χρηστοῦ τινος.
Καρίων
δεσπότης πέπραγεν εὐτυχέστατα,
μᾶλλον δʼ Πλοῦτος αὐτός· ἀντὶ γὰρ τυφλοῦ
635 ἐξωμμάτωται καὶ λελάμπρυνται κόρας,
Ἀσκληπιοῦ παιῶνος εὐμενοῦς τυχών.
Χορός
λέγεις μοι χαράν, λέγεις μοι βοάν.
Καρίων
πάρεστι χαίρειν, ἤν τε βούλησθʼ ἤν τε μή.
Χορός
ἀναβοάσομαι τὸν εὔπαιδα καὶ
640 μέγα βροτοῖσι φέγγος Ἀσκληπιόν.
Γυνή
τίς βοή ποτʼ ἐστίν; ἆρʼ ἀγγέλλεται
χρηστόν τι; τοῦτο γὰρ ποθοῦσʼ ἐγὼ πάλαι
ἔνδον κάθημαι περιμένουσα τουτονί.
633–643

And tell me, is it not you who equip the triremes?

CHREMYLUS: And who feed our mercenaries at Corinth?

CARIO: Are not you the cause of Pamphilus' sufferings?

Καρίων
ταχέως ταχέως φέρʼ οἶνον δέσποινʼ, ἵνα
645 καὐτὴ πίῃς· φιλεῖς δὲ δρῶσʼ αὐτὸ σφόδρα·
ὡς ἀγαθὰ συλλήβδην ἅπαντά σοι φέρω.
Γυνή
καὶ ποῦ στιν;
ἐν τοῖς λεγομένοις εἴσει τάχα.
πέραινε τοίνυν τι λέγεις ἀνύσας ποτέ.
Καρίων
ἄκουε τοίνυν, ὡς ἐγὼ τὰ πράγματα
650 ἐκ τῶν ποδῶν ἐς τὴν κεφαλήν σοι πάντʼ ἐρῶ.
Γυνή
μὴ δῆτʼ ἔμοιγʼ ἐς τὴν κεφαλήν.
μὴ τἀγαθὰ
Καρίων
νῦν γεγένηται;
μὴ μὲν οὖν τὰ πράγματα.
ὡς γὰρ τάχιστʼ ἀφικόμεθα πρὸς τὸν θεὸν
ἄγοντες ἄνδρα τότε μὲν ἀθλιώτατον
644–654

And of the needle-seller's with Pamphilus?

CARIO: Is it not because of you that Agyrrhius lets wind so loudly?

CHREMYLUS: And that Philepsius rolls off his fables?

655 νῦν δʼ εἴ τινʼ ἄλλον μακάριον κεὐδαίμονα,
πρῶτον μὲν αὐτὸν ἐπὶ θάλατταν ἤγομεν,
ἔπειτʼ ἐλοῦμεν.
νὴ Δίʼ εὐδαίμων ἄρʼ ἦν
Γυνή
ἀνὴρ γέρων ψυχρᾷ θαλάττῃ λούμενος.
Καρίων
ἔπειτα πρὸς τὸ τέμενος ᾖμεν τοῦ θεοῦ.
660 ἐπεὶ δὲ βωμῷ πόπανα καὶ προθύματα
καθωσιώθη πέλανος Ἡφαίστου φλογί,
κατεκλίναμεν τὸν Πλοῦτον, ὥσπερ εἰκὸς ἦν·
ἡμῶν δʼ ἕκαστος στιβάδα παρεκαττύετο.
Γυνή
ἦσαν δέ τινες κἄλλοι δεόμενοι τοῦ θεοῦ;
655–664

That troops are sent to succour the Egyptians?

CHREMYLUS: And that Laïs is kept by Philonides?

CARIO: That the tower of Timotheus ...

Καρίων
665 εἷς μέν γε Νεοκλείδης, ὅς ἐστι μὲν τυφλός,
κλέπτων δὲ τοὺς βλέποντας ὑπερηκόντικεν·
ἕτεροί τε πολλοὶ παντοδαπὰ νοσήματα
ἔχοντες· ὡς δὲ τοὺς λύχνους ἀποσβέσας
ἡμῖν παρήγγειλεν καθεύδειν τοῦ θεοῦ
670 πρόπολος, εἰπών, ἤν τις αἴσθηται ψόφου
σιγᾶν, ἅπαντες κοσμίως κατεκείμεθα.
κἀγὼ καθεύδειν οὐκ ἐδυνάμην, ἀλλά με
ἀθάρης χύτρα τις ἐξέπληττε κειμένη
ὀλίγον ἄπωθεν τῆς κεφαλῆς του γρᾳδίου,
675 ἐφʼ ἣν ἐπεθύμουν δαιμονίως ἐφερπύσαι.
ἔπειτʼ ἀναβλέψας ὁρῶ τὸν ἱερέα
665–676

(_To Cario._) May it fall upon your head! (_To Plutus._) In short, Plutus, 'tis through you that everything is done; be it known to you that you are the sole cause both of good and evil.

τοὺς φθοῖς ἀφαρπάζοντα καὶ τὰς ἰσχάδας
ἀπὸ τῆς τραπέζης τῆς ἱερᾶς· μετὰ τοῦτο δὲ
περιῆλθε τοὺς βωμοὺς ἅπαντας ἐν κύκλῳ,
680 εἴ που πόπανον εἴη τι καταλελειμμένον·
ἔπειτα ταῦθʼ ἥγιζεν ἐς σάκταν τινά.
κἀγὼ νομίσας πολλὴν ὁσίαν τοῦ πράγματος
ἐπὶ τὴν χύτραν τῆς ἀθάρης ἀνίσταμαι.
Γυνή
ταλάντατʼ ἀνδρῶν οὐκ ἐδεδοίκεις τὸν θεόν;
Καρίων
685 νὴ τοὺς θεοὺς ἔγωγε μὴ φθάσειέ με
677–685

In war, 'tis the flag under which you serve that victory favours.

PLUTUS: What! I can do so many things by myself and unaided?

ἐπὶ τὴν χύτραν ἐλθὼν ἔχων τὰ στέμματα·
γὰρ ἱερεὺς αὐτοῦ με προὐδιδάξατο.
τὸ γρᾴδιον δʼ ὡς ᾔσθετο δή μου τὸν ψόφον,
ἄρασʼ ὑφῄρει· κᾆτα συρίξας ἐγὼ
690 ὀδὰξ ἐλαβόμην ὡς παρείας ὢν ὄφις.
δʼ εὐθέως τὴν χεῖρα πάλιν ἀνέσπασεν,
κατέκειτο δʼ αὑτὴν ἐντυλίξασʼ ἡσυχῇ
ὑπὸ τοῦ δέους βδέουσα δριμύτερον γαλῆς.
κἀγὼ τότʼ ἤδη τῆς ἀθάρης πολλὴν ἔφλων·
686–694

And many others besides; wherefore men are never tired of your gifts. They get weary of all else,--of love ...

CARIO: Of bread.

695 ἔπειτʼ ἐπειδὴ μεστὸς ἦν, ἀνεπαλλόμην.
Γυνή
δὲ θεὸς ὑμῖν οὐ προσῄειν;
οὐδέπω.
Καρίων
μετὰ τοῦτο δʼ ἤδη καὶ γέλοιον δῆτά τι
ἐποίησα. προσιόντος γὰρ αὐτοῦ μέγα πάνυ
ἀπέπαρδον· γαστὴρ γὰρ ἐπεφύσητό μου.
Γυνή
700 πού σε διὰ τοῦτʼ εὐθὺς ἐβδελύττετο.
Καρίων
οὔκ, ἀλλʼ Ἰασὼ μέν τις ἀκολουθοῦσʼ ἅμα
ὑπηρυθρίασε χἠ Πανάκειʼ ἀπεστράφη
τὴν ῥῖνʼ ἐπιλαβοῦσʼ· οὐ λιβανωτὸν γὰρ βδέω.
695–703

Of music.

CARIO: Of sweetmeats.

CHREMYLUS: Of honours.

CARIO: Of cakes.

CHREMYLUS: Of battles.

CARIO: Of figs.

CHREMYLUS: Of ambition.

Γυνή
αὐτὸς δʼ ἐκεῖνος;
704–724

Of gruel.

CHREMYLUS: Of military advancement.

CARIO: Of lentils.

CHREMYLUS: But of you they never tire. Has a man got thirteen talents, he has all the greater ardour to possess sixteen; is that wish achieved, he will want forty or will complain that he knows not how to make the two ends meet.

οὐ μὰ Δίʼ οὐδʼ ἐφρόντισεν.
705 λέγεις ἄγροικον ἄρα σύ γʼ εἶναι τὸν θεόν.
Καρίων
μὰ Δίʼ οὐκ ἔγωγʼ, ἀλλὰ σκατοφάγον.
αἲ τάλαν.
μετὰ ταῦτʼ ἐγὼ μὲν εὐθὺς ἐνεκαλυψάμην
δείσας, ἐκεῖνος δʼ ἐν κύκλῳ τὰ νοσήματα
σκοπῶν περιῄει πάντα κοσμίως πάνυ.
710 ἔπειτα παῖς αὐτῷ λίθινον θυείδιον
παρέθηκε καὶ δοίδυκα καὶ κιβώτιον.
Γυνή
λίθινον;
μὰ Δίʼ οὐ δῆτʼ οὐχὶ τό γε κιβώτιον.
σὺ δὲ πῶς ἑώρας κάκιστʼ ἀπολούμενε,
ὃς ἐγκεκαλύφθαι φῄς;
διὰ τοῦ τριβωνίου·
Καρίων
715 ὀπὰς γὰρ εἶχεν οὐκ ὀλίγας μὰ τὸν Δία.
πρῶτον δὲ πάντων τῷ Νεοκλείδῃ φάρμακον
καταπλαστὸν ἐνεχείρησε τρίβειν, ἐμβαλὼν
σκορόδων κεφαλὰς τρεῖς Τηνίων. ἔπειτʼ ἔφλα
ἐν τῇ θυείᾳ συμπαραμιγνύων ὀπὸν
720 καὶ σχῖνον· εἶτʼ ὄξει διέμενος Σφηττίῳ
κατέπλασεν αὐτοῦ τὰ βλέφαρʼ ἐκστρέψας, ἵνα
ὀδυνῷτο μᾶλλον. δὲ κεκραγὼς καὶ βοῶν
ἔφευγʼ ἀνᾴξας· δὲ θεὸς γελάσας ἔφη·
ἐνταῦθα νῦν κάθησο καταπεπλασμένος,
704–724

Of gruel.

CHREMYLUS: Of military advancement.

CARIO: Of lentils.

CHREMYLUS: But of you they never tire. Has a man got thirteen talents, he has all the greater ardour to possess sixteen; is that wish achieved, he will want forty or will complain that he knows not how to make the two ends meet.

725 ἵνʼ ὑπομνύμενον παύσω σε τὰς ἐκκλησίας.
Γυνή
ὡς φιλόπολίς τίς ἐσθʼ δαίμων καὶ σοφός.
Καρίων
μετὰ τοῦτο τῷ Πλούτωνι παρεκαθέζετο,
καὶ πρῶτα μὲν δὴ τῆς κεφαλῆς ἐφήψατο,
ἔπειτα καθαρὸν ἡμιτύβιον λαβὼν
730 τὰ βλέφαρα περιέψησεν· Πανάκεια δὲ
κατεπέτασʼ αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν φοινικίδι
καὶ πᾶν τὸ πρόσωπον· εἶθʼ θεὸς ἐπόππυσεν.
ἐξῃξάτην οὖν δύο δράκοντʼ ἐκ τοῦ νεὼ
ὑπερφυεῖς τὸ μέγεθος.
φίλοι θεοί.
735 τούτω δʼ ὑπὸ τὴν φοινικίδʼ ὑποδύνθʼ ἡσυχῇ
τὰ βλέφαρα περιέλειχον, ὥς γʼ ἐμοὶ δοκεῖ·
725–736

All this, methinks, is very true; there is but one point that makes me feel a bit uneasy.

CHREMYLUS: And that is?

PLUTUS: How could I use this power, which you say I have?

καὶ πρίν σε κοτύλας ἐκπιεῖν οἴνου δέκα,
Πλοῦτος δέσποινʼ ἀνειστήκει βλέπων·
ἐγὼ δὲ τὼ χεῖρʼ ἀνεκρότησʼ ὑφʼ ἡδονῆς
740 τὸν δεσπότην τʼ ἤγειρον. θεὸς δʼ εὐθέως
ἠφάνισεν αὑτὸν οἵ τʼ ὄφεις ἐς τὸν νεών.
οἱ δʼ ἐγκατακείμενοι παρʼ αὐτῷ πῶς δοκεῖς
τὸν Πλοῦτον ἠσπάζοντο καὶ τὴν νύχθʼ ὅλην
ἐγρηγόρεσαν, ἕως διέλαμψεν ἡμέρα.
745 ἐγὼ δʼ ἐπῄνουν τὸν θεὸν πάνυ σφόδρα,
ὅτι βλέπειν ἐποίησε τὸν Πλοῦτον ταχύ,
τὸν δὲ Νεοκλείδην μᾶλλον ἐποίησεν τυφλόν.
Γυνή
ὅσην ἔχεις τὴν δύναμιν ὦναξ δέσποτα.
ἀτὰρ φράσον μοι, ποῦʼ σθʼ Πλοῦτος;
ἔρχεται.
Καρίων
750 ἀλλʼ ἦν περὶ αὐτὸν ὄχλος ὑπερφυὴς ὅσος.
οἱ γὰρ δίκαιοι πρότερον ὄντες καὶ βίον
ἔχοντες ὀλίγον αὐτὸν ἠσπάζοντο καὶ
ἐδεξιοῦνθʼ ἅπαντες ὑπὸ τῆς ἡδονῆς·
737–753

Ah! they were quite right who said, there's nothing more timorous than Plutus.

PLUTUS: No, no; it was a thief who calumniated me. Having broken into a house, he found everything locked up and could take nothing, so he dubbed my prudence fear.

ὅσοι δʼ ἐπλούτουν οὐσίαν τʼ εἶχον συχνὴν
755 οὐκ ἐκ δικαίου τὸν βίον κεκτημένοι,
ὀφρῦς ξυνῆγον ἐσκυθρώπαζόν θʼ ἅμα.
οἱ δʼ ἠκολούθουν κατόπιν ἐστεφανωμένοι
γελῶντες εὐφημοῦντες· ἐκτυπεῖτο δὲ
ἐμβὰς γερόντων εὐρύθμοις προβήμασιν.
760 ἀλλʼ εἶʼ ἁπαξάπαντες ἐξ ἑνὸς λόγου
ὀρχεῖσθε καὶ σκιρτᾶτε καὶ χορεύετε·
οὐδεὶς γὰρ ὑμῖν εἰσιοῦσιν ἀγγελεῖ,
ὡς ἄλφιτʼ οὐκ ἔνεστιν ἐν τῷ θυλάκῳ.
Γυνή
νὴ τὴν Ἑκάτην κἀγὼ δʼ ἀναδῆσαι βούλομαι
754–764

Don't be disturbed; if you support me zealously, I'll make you more sharp-sighted than Lynceus.

PLUTUS: And how should you be able to do that, you, who are but a mortal?

765 εὐαγγέλιά σε κριβανωτῶν ὁρμαθῷ
τοιαῦτʼ ἀπαγγείλαντα.
μή νυν μέλλʼ ἔτι,
Καρίων
ὡς ἅνδρες ἐγγύς εἰσιν ἤδη τῶν θυρῶν.
Γυνή
φέρε νυν ἰοῦσʼ εἴσω κομίσω καταχύσματα
ὥσπερ νεωνήτοισιν ὀφθαλμοῖς ἐγώ.
Καρίων
770 ἐγὼ δʼ ἀπαντῆσαί γʼ ἐκείνοις βούλομαι.
765–773

I have great hope, after the answer Apollo gave me, shaking his sacred laurels the while.

PLUTUS: Is _he_ in the plot then?

The Athenian Society, "The Eleven Comedies" (1912)
Tap any Greek word to look it up · Tap a line to reveal the English translation
An open-access project
Hall 1907
OCT
Hall & Geldart, OCT, 1907 · 1907
The Editor

Frederick William Hall (1865–1948) was a classical scholar and Fellow of St John's College, Oxford. Together with William Martin Geldart, he produced the Oxford Classical Text of several authors. Hall was a careful editor known for his thorough collation of manuscripts and his conservative approach to textual criticism.

About This Edition

The Hall–Geldart editions in the Oxford Classical Texts series provide reliable critical texts with selective apparatus criticus. The OCT series, established in 1894 as the Scriptorum Classicorum Bibliotheca Oxoniensis, aims to present the best available Greek and Latin texts in a format suitable for both scholarly use and teaching. Each volume provides a clean text with the most significant manuscript variants recorded at the foot of each page.

Tap any Greek word to look it up