Fourth Stasimon
Νεοπτόλεμος
865 σιγᾶν κελεύω μηδʼ ἀφεστάναι φρενῶν·
κινεῖ γὰρ ἁνὴρ ὄμμα κἀνάγει κάρα.
Φιλοκτήτης
φέγγος ὕπνου διάδοχον τό τʼ ἐλπίδων
ἄπιστον οἰκούρημα τῶνδε τῶν ξένων.
οὐ γάρ ποτʼ, παῖ, τοῦτʼ ἂν ἐξηύχησʼ ἐγώ,
870 τλῆναί σʼ ἐλεινῶς ὧδε τἀμὰ πήματα
μεῖναι παρόντα καὶ ξυνωφελοῦντά μοι.
οὔκουν Ἀτρεῖδαι τοῦτʼ ἔτλησαν εὐφόρως
οὕτως ἐνεγκεῖν, ἁγαθοὶ στρατηλάται.
ἀλλʼ εὐγενὴς γὰρ φύσις κἀξ εὐγενῶν,
875 τέκνον, σή, πάντα ταῦτʼ ἐν εὐχερεῖ
ἔθου, βοῆς τε καὶ δυσοσμίας γέμων.
καὶ νῦν ἐπειδὴ τοῦδε τοῦ κακοῦ δοκεῖ
λήθη τις εἶναι κἀνάπαυλα δή, τέκνον,
σύ μʼ αὐτὸς ἆρον, σύ με κατάστησον, τέκνον,
880 ἵνʼ, ἡνίκʼ ἂν κόπος μʼ ἀπαλλάξῃ ποτέ,
ὁρμώμεθʼ ἐς ναῦν μηδʼ ἐπίσχωμεν τὸ πλεῖν.
Νεοπτόλεμος
ἀλλʼ ἥδομαι μέν σʼ εἰσιδὼν παρʼ ἐλπίδα
ἀνώδυνον βλέποντα κἀμπνέοντʼ ἔτι·
ὡς οὐκέτʼ ὄντος γὰρ τὰ συμβόλαιά σου
885 πρὸς τὰς παρούσας ξυμφορὰς ἐφαίνετο.
νῦν δʼ αἶρε σαυτόν· εἰ δέ σοι μᾶλλον φίλον,
οἴσουσί σʼ οἵδε· τοῦ πόνου γὰρ οὐκ ὄκνος,
ἐπείπερ οὕτω σοί τʼ ἔδοξʼ ἐμοί τε δρᾶν.
Φιλοκτήτης
αἰνῶ τάδʼ, παῖ, καί μʼ ἔπαιρʼ, ὥσπερ νοεῖς·
890 τούτους δʼ ἔασον, μὴ βαρυνθῶσιν κακῇ
ὀσμῇ πρὸ τοῦ δέοντος· οὑπὶ νηὶ γὰρ
ἅλις πόνος τούτοισι συνναίειν ἐμοί.
Νεοπτόλεμος
ἔσται τάδʼ· ἀλλʼ ἵστω τε καὐτὸς ἀντέχου.
Φιλοκτήτης
θάρσει· τό τοι σύνηθες ὀρθώσει μʼ ἔθος.
Νεοπτόλεμος
895 παπαῖ· τί δῆτʼ ἂν δρῷμʼ ἐγὼ τοὐνθένδε γε;
Φιλοκτήτης
τί δʼ ἔστιν, παῖ; ποῖ ποτʼ ἐξέβης λόγῳ;
Νεοπτόλεμος
οὐκ οἶδʼ ὅποι χρὴ τἄπορον τρέπειν ἔπος.
Φιλοκτήτης
ἀπορεῖς δὲ τοῦ σύ; μὴ λέγʼ, τέκνον, τάδε.
Νεοπτόλεμος
ἀλλʼ ἐνθάδʼ ἤδη τοῦδε τοῦ πάθους κυρῶ.
Φιλοκτήτης
900 οὐ δή σε δυσχέρεια τοῦ νοσήματος
ἔπεισεν ὥστε μή μʼ ἄγειν ναύτην ἔτι;
Νεοπτόλεμος
ἅπαντα δυσχέρεια, τὴν αὑτοῦ φύσιν
ὅταν λιπών τις δρᾷ τὰ μὴ προσεικότα.
Φιλοκτήτης
ἀλλʼ οὐδὲν ἔξω τοῦ φυτεύσαντος σύ γε
905 δρᾷς οὐδὲ φωνεῖς, ἐσθλὸν ἄνδρʼ ἐπωφελῶν.
Νεοπτόλεμος
αἰσχρὸς φανοῦμαι· τοῦτʼ ἀνιῶμαι πάλαι.
Φιλοκτήτης
οὔκουν ἐν οἷς γε δρᾷς· ἐν οἷς δʼ αὐδᾷς ὀκνῶ.
Νεοπτόλεμος
Ζεῦ, τί δράσω; δεύτερον ληφθῶ κακός,
κρύπτων θʼ μὴ δεῖ καὶ λέγων αἴσχιστʼ ἐπῶν;
Φιλοκτήτης
910 ἁνὴρ ὅδʼ, εἰ μὴ ʼγὼ κακὸς γνώμων ἔφυν,
προδούς μʼ ἔοικε κἀκλιπὼν τὸν πλοῦν στελεῖν.
Νεοπτόλεμος
λιπὼν μὲν οὐκ ἔγωγε· λυπηρῶς δὲ μὴ
πέμπω σε μᾶλλον, τοῦτʼ ἀνιῶμαι πάλαι.
Φιλοκτήτης
τί ποτε λέγεις, τέκνον; ὡς οὐ μανθάνω.
Νεοπτόλεμος
915 οὐδέν σε κρύψω· δεῖ γὰρ ἐς Τροίαν σε πλεῖν
πρὸς τοὺς Ἀχαιοὺς καὶ τὸν Ἀτρειδῶν στόλον.
Φιλοκτήτης
οἴμοι, τί εἶπας;
μὴ στέναζε, πρὶν μάθῃς.
ποῖον μάθημα; τί με νοεῖς δρᾶσαί ποτε;
Νεοπτόλεμος
σῶσαι κακοῦ μὲν πρῶτα τοῦδʼ, ἔπειτα δὲ
920 ξὺν σοὶ τὰ Τροίας πεδία πορθῆσαι μολών.
Φιλοκτήτης
καὶ ταῦτʼ ἀληθῆ δρᾶν νοεῖς;
πολλὴ κρατεῖ
Νεοπτόλεμος
τούτων ἀνάγκη, καὶ σὺ μὴ θυμοῦ κλύων.
Φιλοκτήτης
ἀπόλωλα τλήμων, προδέδομαι. τί μʼ, ξένε,
δέδρακας; ἀπόδος ὡς τάχος τὰ τόξα μοι.
Νεοπτόλεμος
925 ἀλλʼ οὐχ οἷόν τε· τῶν γὰρ ἐν τέλει κλύειν
τό τʼ ἔνδικόν με καὶ τὸ συμφέρον ποεῖ.
Φιλοκτήτης
πῦρ σὺ καὶ πᾶν δεῖμα καὶ πανουργίας
δεινῆς τέχνημʼ ἔχθιστον, οἷά μʼ εἰργάσω,
οἷʼ ἠπάτηκας· οὐδʼ ἐπαισχύνει μʼ ὁρῶν
930 τὸν προστρόπαιον, τὸν ἱκέτην, σχέτλιε;
ἀπεστέρηκας τὸν βίον τὰ τόξʼ ἑλών.
ἀπόδος, ἱκνοῦμαί σʼ, ἀπόδος, ἱκετεύω, τέκνον·
πρὸς θεῶν πατρῴων, τὸν βίον με μὴ ἀφέλῃ.
ὤμοι τάλας. ἀλλʼ οὐδὲ προσφωνεῖ μʼ ἔτι,
935 ἀλλʼ ὡς μεθήσων μήποθʼ, ὧδʼ ὁρᾷ πάλιν.
λιμένες, προβλῆτες, ξυνουσίαι
θηρῶν ὀρείων, καταρρῶγες πέτραι,
ὑμῖν τάδʼ, οὐ γὰρ ἄλλον οἶδʼ ὅτῳ λέγω,
ἀνακλαίομαι παροῦσι τοῖς εἰωθόσιν,
940 οἷʼ ἔργʼ παῖς μʼ ἔδρασεν οὑξ Ἀχιλλέως·
ὀμόσας ἀπάξειν οἴκαδʼ, ἐς Τροίαν μʼ ἄγει·
προσθείς τε χεῖρα δεξιάν, τὰ τόξα μου
ἱερὰ λαβὼν τοῦ Ζηνὸς Ἡρακλέους ἔχει,
καὶ τοῖσιν Ἀργείοισι φήνασθαι θέλει·
945 ὡς ἄνδρʼ ἑλὼν ἰσχυρόν ἐκ βίας μʼ ἄγει,
κοὐκ οἶδʼ ἐναίρων νεκρὸν καπνοῦ σκιάν,
εἴδωλον ἄλλως· οὐ γὰρ ἂν σθένοντά γε
εἷλέν μʼ· ἐπεὶ οὐδʼ ἂν ὧδʼ ἔχοντʼ, εἰ μὴ δόλῳ.
νῦν δʼ ἠπάτημαι δύσμορος. τί χρή με δρᾶν;
950 ἀλλʼ ἀπόδος, ἀλλὰ νῦν ἔτʼ ἐν σαυτῷ γενοῦ.
τί φής; σιωπᾷς; οὐδέν εἰμʼ δύσμορος.
σχῆμα πέτρας δίπυλον, αὖθις αὖ πάλιν
εἴσειμι πρὸς σὲ ψιλός, οὐκ ἔχων τροφήν·
ἀλλʼ αὐανοῦμαι τῷδʼ ἐν αὐλίῳ μόνος,
955 οὐ πτηνὸν ὄρνιν οὐδὲ θῆρʼ ὀρειβάτην
τόξοις ἐναίρων τοισίδʼ, ἀλλʼ αὐτὸς τάλας
θανὼν παρέξω δαῖθʼ ὑφʼ ὧν ἐφερβόμην,
καί μʼ οὓς ἐθήρων πρόσθε θηράσουσι νῦν·
φόνον φόνου δὲ ῥύσιον τίσω τάλας
960 πρὸς τοῦ δοκοῦντος οὐδὲν εἰδέναι κακόν.
ὄλοιομή πω, πρὶν μάθοιμʼ εἰ καὶ πάλιν
γνώμην μετοίσεις· εἰ δὲ μή, θάνοις κακῶς.
Χορός
τί δρῶμεν; ἐν σοὶ καὶ τὸ πλεῖν ἡμᾶς, ἄναξ,
ἤδη ʼστὶ καὶ τοῖς τοῦδε προσχωρεῖν λόγοις.
Νεοπτόλεμος
965 ἐμοὶ μὲν οἶκτος δεινὸς ἐμπέπτωκέ τις
τοῦδʼ ἀνδρὸς οὐ νῦν πρῶτον, ἀλλὰ καὶ πάλαι.
Φιλοκτήτης
ἐλέησον, παῖ, πρὸς θεῶν, καὶ μὴ παρῇς
σαυτοῦ βροτοῖς ὄνειδος, ἐκκλέψας ἐμέ.
Νεοπτόλεμος
οἴμοι, τί δράσω; μή ποτʼ ὤφελον λιπεῖν
970 τὴν Σκῦρον· οὕτω τοῖς παροῦσιν ἄχθομαι.
Φιλοκτήτης
οὐκ εἶ κακὸς σύ, πρὸς κακῶν δʼ ἀνδρῶν μαθὼν
ἔοικας ἥκειν αἰσχρά· νῦν δʼ ἄλλοισι δοὺς
οἷς εἰκὸς ἔκπλει, τἀμά μοι μεθεὶς ὅπλα.
Νεοπτόλεμος
τί δρῶμεν, ἄνδρες;
κάκιστʼ ἀνδρῶν, τί δρᾷς;
Ὀδυσσεύς
975 οὐκ εἶ μεθεὶς τὰ τόξα ταῦτʼ ἐμοὶ πάλιν;
Φιλοκτήτης
οἴμοι, τίς ἁνήρ; ἆρʼ Ὀδυσσέως κλύω;
Ὀδυσσεύς
Ὀδυσσέως, σάφʼ ἴσθʼ, ἐμοῦ γʼ, ὃν εἰσορᾷς.
Φιλοκτήτης
οἴμοι· πέπραμαι κἀπόλωλʼ· ὅδʼ ἦν ἄρα
ξυλλαβών με κἀπονοσφίσας ὅπλων.
Ὀδυσσεύς
980 ἐγώ, σάφʼ ἴσθʼ, οὐκ ἄλλος· ὁμολογῶ τάδε.
Φιλοκτήτης
ἀπόδος, ἄφες μοι, παῖ, τὰ τόξα.
τοῦτο μέν,
Ὀδυσσεύς
οὐδʼ ἢν θέλῃ, δράσει ποτʼ· ἀλλὰ καὶ σὲ δεῖ
στείχειν ἅμʼ αὐτοῖς, βίᾳ στελοῦσί σε.
Φιλοκτήτης
ἔμʼ, κακῶν κάκιστε καὶ τολμήστατε,
985 οἵδʼ ἐκ βίας ἄξουσιν;
985 ἢν μὴ ἕρπῃς ἑκών.
Λημνία χθὼν καὶ τὸ παγκρατὲς σέλας
Ἡφαιστότευκτον, ταῦτα δῆτʼ ἀνασχετά,
εἴ μʼ οὗτος ἐκ τῶν σῶν ἀπάξεται βίᾳ;
Ὀδυσσεύς
Ζεύς ἐσθʼ, ἵνʼ εἰδῇς, Ζεύς, τῆσδε γῆς κρατῶν,
990 Ζεύς, δέδοκται ταῦθʼ· ὑπηρετῶ δʼ ἐγώ.
Φιλοκτήτης
μῖσος, οἷα κἀξανευρίσκεις λέγειν·
θεοὺς προτείνων τοὺς θεοὺς ψευδεῖς τίθης.
Ὀδυσσεύς
οὔκ, ἀλλʼ ἀληθεῖς· δʼ ὁδὸς πορευτέα.
Φιλοκτήτης
οὔ φημʼ.
ἐγὼ δέ φημι. πειστέον τάδε.
995 οἴμοι τάλας. ἡμᾶς μὲν ὡς δούλους σαφῶς
πατὴρ ἄρʼ ἐξέφυσεν οὐδʼ ἐλευθέρους.
Ὀδυσσεύς
οὔκ, ἀλλʼ ὁμοίους τοῖς ἀρίστοισιν, μεθʼ ὧν
Τροίαν σʼ ἑλεῖν δεῖ καὶ κατασκάψαι βίᾳ.
Φιλοκτήτης
οὐδέποτέ γʼ· οὐδʼ ἢν χρῇ με πᾶν παθεῖν κακόν,
1000 ἕως ἂν μοι γῆς τόδʼ αἰπεινὸν βάθρον.
Ὀδυσσεύς
τί δʼ ἐργασείεις;
κρᾶτʼ ἐμὸν τόδʼ αὐτίκα
Φιλοκτήτης
πέτρᾳ πέτρας ἄνωθεν αἱμάξω πεσών.
Ὀδυσσεύς
ξυλλάβετον αὐτόν· μὴ ʼπὶ τῷδʼ ἔστω τάδε.
Φιλοκτήτης
χεῖρες, οἷα πάσχετʼ ἐν χρείᾳ φίλης
1005 νευρᾶς, ὑπʼ ἀνδρὸς τοῦδε συνθηρώμεναι.
μηδὲν ὑγιὲς μηδʼ ἐλεύθερον φρονῶν,
οἷʼ αὖ μʼ ὑπῆλθες, ὥς μʼ ἐθηράσω, λαβὼν
πρόβλημα σαυτοῦ παῖδα τόνδʼ ἀγνῶτʼ ἐμοί,
ἀνάξιον μὲν σοῦ, κατάξιον δʼ ἐμοῦ,
1010 ὃς οὐδὲν ᾔδει πλὴν τὸ προσταχθὲν ποεῖν,
δῆλος δὲ καὶ νῦν ἐστιν ἀλγεινῶς φέρων
οἷς τʼ αὐτὸς ἐξήμαρτεν οἷς τʼ ἐγὼ ʼπαθον.
ἀλλʼ κακὴ σὴ διὰ μυχῶν βλέπουσʼ ἀεὶ
ψυχή νιν ἀφυῆ τʼ ὄντα κοὐ θέλονθʼ ὅμως
1015 εὖ προυδίδαξεν ἐν κακοῖς εἶναι σοφόν.
καὶ νῦν ἔμʼ, δύστηνε, συνδήσας νοεῖς
ἄγειν ἀπʼ ἀκτῆς τῆσδʼ, ἐν με προυβάλου
ἄφιλον ἔρημον ἄπολιν, ἐν ζῶσιν νεκρόν. φεῦ.
ὄλοιο· καί σοι πολλάκις τόδʼ ηὐξάμην.
1020 ἀλλʼ οὐ γὰρ οὐδὲν θεοὶ νέμουσιν ἡδύ μοι,
σὺ μὲν γέγηθας ζῶν, ἐγὼ δʼ ἀλγύνομαι
τοῦτʼ αὔθʼ, ὅτι ζῶ σὺν κακοῖς πολλοῖς τάλας,
γελώμενος πρὸς σοῦ τε καὶ τῶν Ἀτρέως
διπλῶν στρατηγῶν, οἷς σὺ ταῦθʼ ὑπηρετεῖς.
1025 καίτοι σὺ μὲν κλοπῇ τε κἀνάγκῃ ζυγεὶς
ἔπλεις ἅμʼ αὐτοῖς, ἐμὲ δὲ τὸν πανάθλιον,
ἑκόντα πλεύσανθʼ ἑπτὰ ναυσὶ ναυβάτην,
ἄτιμον ἔβαλον, ὡς σὺ φής, κεῖνοι δὲ σέ.
καὶ νῦν τί μʼ ἄγετε; τί μʼ ἀπάγεσθε; τοῦ χάριν;
1030 ὃς οὐδέν εἰμι καὶ τέθνηχʼ ὑμῖν πάλαι.
πῶς, θεοῖς ἔχθιστε, νῦν οὐκ εἰμί σοι
χωλός, δυσώδης; πῶς θεοῖς ἔξεσθʼ, ὁμοῦ
πλεύσαντος αἴθειν ἱερά; πῶς σπένδειν ἔτι;
αὕτη γὰρ ἦν σοι πρόφασις ἐκβαλεῖν ἐμέ.
1035 κακῶς ὄλοισθʼ· ὀλεῖσθε δʼ ἠδικηκότες
τὸν ἄνδρα τόνδε, θεοῖσιν εἰ δίκης μέλει.
ἔξοιδα δʼ ὡς μέλει γʼ· ἐπεὶ οὔποτʼ ἂν στόλον
ἐπλεύσατʼ ἂν τόνδʼ εἵνεκʼ ἀνδρὸς ἀθλίου,
εἰ μή τι κέντρον θεῖον ἦγʼ ὑμᾶς ἐμοῦ.
1040 ἀλλʼ, πατρῴα γῆ θεοί τʼ ἐπόψιοι,
τίσασθε τίσασθʼ ἀλλὰ τῷ χρόνῳ ποτὲ
ξύμπαντας αὐτούς, εἴ τι κἄμʼ οἰκτίρετε·
ὡς ζῶ μὲν οἰκτρῶς, εἰ δʼ ἴδοιμʼ ὀλωλότας
τούτους, δοκοῖμʼ ἂν τῆς νόσου πεφευγέναι.
Χορός
1045 βαρύς τε καὶ βαρεῖαν ξένος φάτιν
τήνδʼ εἶπʼ, Ὀδυσσεῦ, κοὐχ ὑπείκουσαν κακοῖς.
Ὀδυσσεύς
πόλλʼ ἂν λέγειν ἔχοιμι πρὸς τὰ τοῦδʼ ἔπη,
εἴ μοι παρείκοι· νῦν δʼ ἑνὸς κρατῶ λόγου.
οὗ γὰρ τοιούτων δεῖ, τοιοῦτός εἰμʼ ἐγώ·
1050 χὤπου δικαίων κἀγαθῶν ἀνδρῶν κρίσις,
οὐκ ἂν λάβοις μου μᾶλλον οὐδένʼ εὐσεβῆ.
νικᾶν γε μέντοι πανταχοῦ χρῄζων ἔφυν,
πλὴν εἰς σέ· νῦν δὲ σοί γʼ ἑκὼν ἐκστήσομαι.
ἄφετε γὰρ αὐτὸν μηδὲ προσψαύσητʼ ἔτι·
1055 ἐᾶτε μίμνειν. οὐδὲ σοῦ προσχρῄζομεν,
τά γʼ ὅπλʼ ἔχοντες ταῦτʼ, ἐπεὶ πάρεστι μὲν
Τεῦκρος παρʼ ἡμῖν, τήνδʼ ἐπιστήμην ἔχων,
ἐγώ θʼ, ὃς οἶμαι σοῦ κάκιον οὐδὲν ἂν
τούτων κρατύνειν, μηδʼ ἐπιθύνειν χερί.
1060 τί δῆτα σοῦ δεῖ; χαῖρε τὴν Λῆμνον πατῶν·
ἡμεῖς δʼ ἴωμεν, καὶ τάχʼ ἂν τὸ σὸν γέρας
τιμὴν ἐμοὶ νείμειεν, ἣν σὲ χρῆν ἔχειν.
Φιλοκτήτης
οἴμοι· τί δράσω δύσμορος; σὺ τοῖς ἐμοῖς
ὅπλοισι κοσμηθεὶς ἐν Ἀργείοις φανεῖ;
Ὀδυσσεύς
1065 μή μʼ ἀντιφώνει μηδέν, ὡς στείχοντα δή.
Φιλοκτήτης
σπέρμʼ Ἀχιλλέως, οὐδὲ σοῦ φωνῆς ἔτι
γενήσομαι προσφθεγκτός, ἀλλʼ οὕτως ἄπει;
Ὀδυσσεύς
χώρει σύ· μὴ πρόσλευσσε, γενναῖός περ ὤν,
ἡμῶν ὅπως μὴ τὴν τύχην διαφθερεῖς.
Φιλοκτήτης
1070 καὶ πρὸς ὑμῶν ὧδʼ ἔρημος, ξένοι,
λειφθήσομαι δὴ κοὐκ ἐποικτερεῖτέ με;
Χορός
ὅδʼ ἐστὶν ἡμῶν ναυκράτωρ παῖς· ὅσʼ ἂν
οὗτος λέγῃ σοι, ταῦτά σοι χἠμεῖς φαμέν.
Νεοπτόλεμος
ἀκούσομαι μὲν ὡς ἔφυν οἴκτου πλέως
1075 πρὸς τοῦδʼ· ὅμως δὲ μείνατʼ, εἰ τούτῳ δοκεῖ,
χρόνον τοσοῦτον, εἰς ὅσον τά τʼ ἐκ νεὼς
στείλωσι ναῦται καὶ θεοῖς εὐξώμεθα.
χοὖτος τάχʼ ἂν φρόνησιν ἐν τούτῳ λάβοι
λῴω τινʼ ἡμῖν. νὼ μὲν οὖν ὁρμώμεθον,
1080 ὑμεῖς δʼ, ὅταν καλῶμεν, ὁρμᾶσθαι ταχεῖς.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Jebb 1913
Loeb
Jebb, Cambridge, 1913 · 1913
The Editor

Sir Richard Claverhouse Jebb (1841–1905) was one of the greatest Greek scholars in the English-speaking world. Regius Professor of Greek at Cambridge and Member of Parliament for the University, Jebb produced monumental commentaries on Sophocles (7 volumes, 1883–1896) that remain indispensable. His editions combined minute textual criticism with a profound sensitivity to Greek poetry and dramatic art.

About This Edition

Jebb's editions of Sophocles, published by Cambridge University Press, set a new standard for Greek dramatic commentary. Each play received a critical text, prose translation, and detailed commentary that addressed textual, linguistic, dramatic, and archaeological questions. Jebb's texts are conservative, preferring the manuscript tradition where defensible, and his commentary remains the starting point for serious study of each play. While the OCT by Lloyd-Jones and Wilson (1990) now provides the standard critical text, Jebb's commentary is still regularly consulted.

Translator

F. Storr (Loeb Classical Library)

Text Basis

Text based on Jebb's Cambridge edition. Storr translated for the Loeb Classical Library.

Tap any Greek word to look it up