Exemplis continetur Aesopi genus;
Super iuvencum stabat deiectum leo.
A feminis utcumque spoliari viros,
Laceratus quidam morsu vehementis canis
Aquila in sublimi quercu nidum fecerat;
Est ardalionum quaedam Romae natio,
Contra potentes nemo est munitus satis;
Muli gravati sarcinis ibant duo:
Cervus nemorosis excitatus latibulis,
Aesopi ingenio statuam posuere Attici
Nec aliud quicquam per fabellas quaeritur
Praedator intervenit partem postulans.
Ament, amentur, nempe exemplis discimus.
Tinctum cruore panem misit malefico,
Feles cavernam nancta in media pepererat;
Trepide concursans, occupata in otio,
Si vero accessit consiliator maleficus,
Unus ferebat fiscos cum pecunia,
Ut venatorum effugeret instantem necem,
Servumque collocarunt aeterna in basi,
Quam corrigatur error ut mortalium
Darem inquit nisi soleres per te sumere:
Aetatis mediae quendam mulier non rudis
Audierat esse quod remedium vulneris.
Sus nemoris cultrix fetum ad imam posuerat.
Gratis anhelans, multa agendo nihil agens,
Vis et nequitia quicquid oppugnant, ruit.
Alter tumentes multo saccos hordeo.
Caeco timore proximam villam petit
Patere honoris scirent ut cuncti viam
Acuatque sese diligens industria.
Et improbum reiecit. Forte innoxius
Tenebat annos celans elegantia,
Tunc sic Aesopus: Noli coram pluribus
Tum fortuitum feles contubernium
Sibi molesta et aliis odiosissima.
Aquila in sublime sustulit testudinem.
Ille onere dives celsa cervice eminens
Et opportuno se bovili condidit.
Nec generi tribui, sed virtuti gloriam.
5
Quicumque fuerit ergo narrandi iocus,
5
Viator est deductus in eundem locum
5
Animosque eiusdem pulchra iuvenis ceperat.
5
Hoc facere canibus, ne nos vivos devorent,
5
Fraude et scelesta sic evertit malitia.
5
Hanc emendare, si tamen possum, volo
5
Quae cum abdidisset cornea corpus domo
5
Clarumque collo iactans tintinnabulum,
5
Hic bos latenti: Quidnam voluisti tibi,
5
Quoniam occuparat alter ne primus foret,
Dum capiat aurem et servet propositum suum,
Feroque viso rettulit retro pedem.
Ambae, videri dum volunt illi pares,
Cum scierint esse tale culpae praemium.
Ad nidum scandit volucris: Pernicies ait
Vera fabella: pretium est operae attendere.
Nec ullo pacto laedi posset condita,
Comes quieto sequitur et placido gradu.
Infelix, ultro qui ad necem cucurreris
Ne solus esset studui; quod superfuit:
Re commendatur, non auctoris nomine.
Cui placidus ille: Non est quod timeas ait;
Capillos homini legere coepere invicem.
Successus improborum plures allicit.
Tibi paratur, forsan et miserae mihi;
Caesar Tiberius cum petens Neapolim
Venit per auras cornix et propter volans:
Subito latrones ex insidiis advolant
Hominumque tecto spiritum commiseris?
Nec haec invidia, verum est aemulatio.
Equidem omni cura morem servabo senis;
Et, quae debetur pars tuae modestiae,
Qui se putaret fingi cura mulierum,
Nam fodere terram quod vides cotidie
In Misenensem villam venisset suam,
Opimam sane praedam rapuisti unguibus;
Interque caedem ferro mulum sauciant,
At ille supplex: Vos modo inquit parcite;
Quod si labori faverit Latium meo,
Sed si libuerit aliquid interponere,
Audacter tolle. Tunc diviso tergore
Calvus repente factus est; nam funditus
Aprum insidiosum, quercum vult evertere,
Quae monte summo posita Luculli manu
Sed nisi monstraro quid sit faciendum tibi,
Diripiunt nummos, neglegunt vile hordeum.
Occasione rursus erumpam data.
Plures habebit, quos opponat Graeciae.
10
Dictorum sensus ut delectet varietas,
10
Silvas petivit, homini ut accessum daret.
10
Canos puella, nigros anus evellerat.
10
Ut nostram in plano facile progeniem opprimat.
10
Prospectat Siculum et perspicit Tuscum mare:
10
Gravi nequiquam te lassabit pondere.
10
Spoliatus igitur casus cum fleret suos:
10
Spatium diei noctis excipiunt vices.
10
Si livor obtrectare curam voluerit,
Bonas in partes, lector, accipias velim,
Exemplum egregium prorsus et laudabile;
Terrore offuso et perturbatis sensibus
Ex alticinctis unus atriensibus,
Promissa parte suadet, ut scopulum super
Equidem inquit alter me contemptum gaudeo;
Frondem bubulcus affert, nil ideo videt.
Non tamen eripiet laudis conscientiam.
Ita si rependet illi brevitas gratiam.
Verum est aviditas dives et pauper pudor.
Derepit ad cubile setosae suis:
Cui tunica ab umeris linteo Pelusio
Altis ab astris duram illidat corticem,
Nam nil amisi nec sum laesus vulnere.
Eunt subinde et redeunt omnes rustici,
Si nostrum studium ad aures pervenit tuas
Cuius verbosa ne sit commendatio,
Magno inquit in periclo sunt nati tui;
Erat destricta, cirris dependentibus,
Qua comminuta facile vescatur cibo.
Hoc argumento tuta est hominum tenuitas;
Nemo animadvertit: transit etiam vilicus,
Et arte fictas animus sentit fabulas,
Attende, cur negare cupidis debeas,
Nam, simul exieris pastum cum tenero grege,
Perambulante laeta domino viridia,
Inducta verbis aquila, monitis paruit,
Magnae periclo sunt opes obnoxiae.
Nec ille quicquam sentit. Tum gaudens ferus
Omnem querelam submovet felicitas.
15
Modestis etiam offerre quod non petierint.
15
Aquila est parata rapere porcellos tibi.
15
Alveolo coepit ligneo conspargere
15
Simul et magistrae large divisit dapem.
15
Bubus quietis agere coepit gratias,
15
Sin autem doctus illis occurrit labor,
Hunc quoque timore postquam complevit locum,
Humum aestuantem, come officium iactitans,
Sic tuta quae naturae fuerat munere,
Hospitium adverso quod praestiterint tempore.
Sinistra quos in lucem natura extulit
Dolosa tuto condidit sese cavo.
Sed deridetur. Inde notis flexibus
Impar duabus occidit tristi nece.
Respondit unus: Salvum te cupimus quidem;
Nec quicquam possunt nisi meliores carpere,
Inde evagata noctu suspenso pede,
Praecurrit alium in xystum, sedans pulverem.
Sed ille, qui oculos centum habet, si venerit,
Fatale exitium corde durato feram,
Ubi esca se replevit et prolem suam,
Agnoscit hominem Caesar remque intellegit.
Magno in periclo vita vertetur tua.
Donec fortunam criminis pudeat sui.
20
Pavorem simulans prospicit toto die.
20
Id ut putavit esse nescio quid boni:
20
Haec inter ipse dominus a cena redit
Ruinam metuens aquila ramis desidet;
Heus! inquit dominus. Ille enimvero assilit,
Et quia corruptos viderat nuper boves,
Aper rapinam vitans non prodit foras.
Donationis alacer certae gaudio.
Accedit ad praesepe: Cur frondis parum est,
Quid multa? Inedia sunt consumpti cum suis
Tum sic iocata est tanta maiestas ducis:
Stramenta desunt? Tollere haec aranea
Felisque catulis largam praebuerunt dapem.
Non multum egisti et opera nequiquam perit:
Quantum est laboris? Dum scrutatur singula,
25
Quantum homo bilinguis saepe concinnet mali,
25
Multo maioris alapae mecum veneunt.
25
Cervi quoque alta conspicatur cornua;
Documentum habere stulta credulitas potest.
Quem convocata iubet occidi familia
Praedamque tollit. Haec significat fabula
Dominum videre plurimum in rebus suis.
Tap any Latin word to look it up