Fourth Episode
Θησεύς
μέλλων σʼ ἐρωτᾶν, ἡνίκʼ ἐξήντλεις στρατῷ
γόους, ἀφήσω· τοὺς ἐκεῖ μὲν ἐκλιπὼν
840 εἴασα μύθους, νῦν δʼ Ἄδραστον εἰσορῶ·
πόθεν ποθʼ οἵδε διαπρεπεῖς εὐψυχίᾳ
θνητῶν ἔφυσαν; εἰπέ γʼ ὡς σοφώτερος
νέοισιν ἀστῶν τῶνδʼ· ἐπιστήμων γὰρ εἶ.
εἶδον γὰρ αὐτῶν κρείσσονʼ λέξαι λόγῳ
845 τολμήμαθʼ, οἷς ἤλπιζον αἱρήσειν πόλιν.
ἓν δʼ οὐκ ἐρήσομαί σε, μὴ γέλωτʼ ὄφλω,
ὅτῳ ξυνέστη τῶνδʼ ἕκαστος ἐν μάχῃ
τραῦμα λόγχης πολεμίων ἐδέξατο.
κενοὶ γὰρ οὗτοι τῶν τʼ ἀκουόντων λόγοι
850 καὶ τοῦ λέγοντος, ὅστις ἐν μάχῃ βεβὼς
λόγχης ἰούσης πρόσθεν ὀμμάτων πυκνῆς
σαφῶς ἀπήγγειλʼ ὅστις ἐστὶν ἁγαθός.
οὐκ ἂν δυναίμην οὔτʼ ἐρωτῆσαι τάδε
οὔτʼ αὖ πιθέσθαι τοῖσι τολμῶσιν λέγειν·
855 μόλις γὰρ ἄν τις αὐτὰ τἀναγκαῖʼ ὁρᾶν
δύναιτʼ ἂν ἑστὼς πολεμίοις ἐναντίος.
Ἄδραστος
ἄκουε δή νυν· καὶ γὰρ οὐκ ἄκοντί μοι
δίδως ἔπαινον ὧν ἔγωγε βούλομαι
φίλων ἀληθῆ καὶ δίκαιʼ εἰπεῖν πέρι.
860 ὁρᾷς τὸν ἁβρόν, οὗ βέλος διέπτατο;
Καπανεὺς ὅδʼ ἐστίν· βίος μὲν ἦν πολύς,
ἥκιστα δʼ ὄλβῳ γαῦρος ἦν· φρόνημα δὲ
οὐδέν τι μεῖζον εἶχεν πένης ἀνήρ,
φεύγων τραπέζαις ὅστις ἐξογκοῖτʼ ἄγαν
865 τἀρκοῦντʼ ἀτίζων· οὐ γὰρ ἐν γαστρὸς βορᾷ
τὸ χρηστὸν εἶναι, μέτρια δʼ ἐξαρκεῖν ἔφη.
φίλοις τʼ ἀληθὴς ἦν φίλος, παροῦσί τε
καὶ μὴ παροῦσιν· ὧν ἀριθμὸς οὐ πολύς.
ἀψευδὲς ἦθος, εὐπροσήγορον στόμα,
870 ἄκραντον οὐδὲν οὔτʼ ἐς οἰκέτας ἔχων
οὔτʼ ἐς πολίτας. τὸν δὲ δεύτερον λέγω
Ἐτέοκλον, ἄλλην χρηστότητʼ ἠσκηκότα·
νεανίας ἦν τῷ βίῳ μὲν ἐνδεής,
πλείστας δὲ τιμὰς ἔσχʼ ἐν Ἀργείᾳ χθονί.
875 φίλων δὲ χρυσὸν πολλάκις δωρουμένων
οὐκ εἰσεδέξατʼ οἶκον ὥστε τοὺς τρόπους
δούλους παρασχεῖν χρημάτων ζευχθεὶς ὕπο.
τοὺς δʼ ἐξαμαρτάνοντας, οὐχὶ τὴν πόλιν
ἤχθαιρʼ· ἐπεί τοι κοὐδὲν αἰτία πόλις
880 κακῶς κλύουσα διὰ κυβερνήτην κακόν.
δʼ αὖ τρίτος τῶνδʼ Ἱππομέδων τοιόσδʼ ἔφυ·
παῖς ὢν ἐτόλμησʼ εὐθὺς οὐ πρὸς ἡδονὰς
Μουσῶν τραπέσθαι πρὸς τὸ μαλθακὸν βίου,
ἀγροὺς δὲ ναίων, σκληρὰ τῇ φύσει διδοὺς
885 ἔχαιρε πρὸς τἀνδρεῖον, ἔς τʼ ἄγρας ἰὼν
ἵπποις τε χαίρων τόξα τʼ ἐντείνων χεροῖν,
πόλει παρασχεῖν σῶμα χρήσιμον θέλων.
τῆς κυναγοῦ δʼ ἄλλος Ἀταλάντης γόνος
παῖς Παρθενοπαῖος, εἶδος ἐξοχώτατος,
890 Ἀρκὰς μὲν ἦν, ἐλθὼν δʼ ἐπʼ Ἰνάχου ῥοὰς
παιδεύεται κατʼ Ἄργος. ἐκτραφεὶς δʼ ἐκεῖ
πρῶτον μέν, ὡς χρὴ τοὺς μετοικοῦντας ξένους,
λυπηρὸς οὐκ ἦν οὐδʼ ἐπίφθονος πόλει
οὐδʼ ἐξεριστὴς τῶν λόγων, ὅθεν βαρὺς
895 μάλιστʼ ἂν εἴη δημότης τε καὶ ξένος.
λόχοις δʼ ἐνεστὼς ὥσπερ Ἀργεῖος γεγὼς
ἤμυνε χώρᾳ, χὡπότʼ εὖ πράσσοι πόλις,
ἔχαιρε, λυπρῶς δʼ ἔφερεν, εἴ τι δυστυχοῖ.
πολλοὺς δʼ ἐραστὰς κἀπὸ θηλειῶν ὅσας
900 ἔχων ἐφρούρει μηδὲν ἐξαμαρτάνειν.
Τυδέως δʼ ἔπαινον ἐν βραχεῖ θήσω μέγαν·
οὐκ ἐν λόγοις ἦν λαμπρός, ἀλλʼ ἐν ἀσπίδι
δεινὸς σοφιστής, πολλά τʼ ἐξευρεῖν σοφά.
γνώμῃ δʼ ἀδελφοῦ Μελεάγρου λελειμμένος,
905 ἴσον παρέσχεν ὄνομα διὰ τέχνης δορός,
εὑρὼν ἀκριβῆ μουσικὴν ἐν ἀσπίδι·
φιλότιμον ἦθος πλούσιον, φρόνημα δὲ
ἐν τοῖσιν ἔργοις, οὐχὶ τοῖς λόγοις, ἴσον.
ἐκ τῶνδε μὴ θαύμαζε τῶν εἰρημένων,
910 Θησεῦ, πρὸ πύργων τούσδε τολμῆσαι θανεῖν.
τὸ γὰρ τραφῆναι μὴ κακῶς αἰδῶ φέρει·
αἰσχύνεται δὲ τἀγάθʼ ἀσκήσας ἀνὴρ
κακὸς γενέσθαι πᾶς τις. δʼ εὐανδρία
διδακτός, εἴπερ καὶ βρέφος διδάσκεται
915 λέγειν ἀκούειν θʼ ὧν μάθησιν οὐκ ἔχει.
δʼ ἂν μάθῃ τις, ταῦτα σῴζεσθαι φιλεῖ
πρὸς γῆρας. οὕτω παῖδας εὖ παιδεύετε.
Χορός
ἰὼ τέκνον, δυστυχῆ σʼ
ἔτρεφον, ἔφερον ὑφʼ ἥπατος
920 πόνους ἐνεγκοῦσʼ ἐν ὠδῖσι· καὶ
νῦν Ἅιδας τὸν ἐμὸν
ἔχει μόχθον ἀθλίας,
ἐγὼ δὲ γηροβοσκὸν οὐκ ἔχω, τεκοῦσʼ
τάλαινα παῖδα.
Θησεύς
925 καὶ μὴν τὸν Οἰκλέους γε γενναῖον τόκον
θεοὶ ζῶντʼ ἀναρπάσαντες ἐς μυχοὺς χθονὸς
αὐτοῖς τεθρίπποις εὐλογοῦσιν ἐμφανῶς·
τὸν Οἰδίπου τε παῖδα, Πολυνείκην λέγω,
ἡμεῖς ἐπαινέσαντες οὐ ψευδοίμεθʼ ἄν.
930 ξένος γὰρ ἦν μοι πρὶν λιπὼν Κάδμου πόλιν
φυγῇ πρὸς Ἄργος διαβαλεῖν αὐθαίρετος.
ἀλλʼ οἶσθʼ δρᾶσαι βούλομαι τούτων πέρι;
Ἄδραστος
οὐκ οἶδα πλὴν ἕν, σοῖσι πείθεσθαι λόγοις.
Θησεύς
τὸν μὲν Διὸς πληγέντα Καπανέα πυρὶ
Ἄδραστος
935 χωρὶς ἱερὸν ὡς νεκρὸν θάψαι θέλεις;
Θησεύς
ναί· τοὺς δέ γʼ ἄλλους πάντας ἐν μιᾷ πυρᾷ.
Ἄδραστος
ποῦ δῆτα θήσεις μνῆμα τῷδε χωρίσας;
Θησεύς
αὐτοῦ παρʼ οἴκους τούσδε συμπήξας τάφον.
Ἄδραστος
οὗτος μὲν ἤδη δμωσὶν ἂν μέλοι πόνος.
Θησεύς
940 ἡμῖν δέ γʼ οἵδε· στειχέτω δʼ ἄχθη νεκρῶν.
Ἄδραστος
ἴτʼ, τάλαιναι μητέρες, τέκνων πέλας.
Θησεύς
ἥκιστʼ, Ἄδραστε, τοῦτο πρόσφορον λέγεις.
Ἄδραστος
πῶς; τὰς τεκούσας οὐ χρεὼν ψαῦσαι τέκνων;
Θησεύς
ὄλοιντʼ ἰδοῦσαι τούσδʼ ἂν ἠλλοιωμένους.
Ἄδραστος
945 πικρὰ γὰρ ὄψις αἷμα κὠτειλαὶ νεκρῶν.
Θησεύς
τί δῆτα λύπην ταῖσδε προσθεῖναι θέλεις;
Ἄδραστος
νικᾷς. μένειν χρὴ τλημόνως· λέγει γὰρ εὖ
Θησεύς· ὅταν δὲ τούσδε προσθῶμεν πυρί,
ὀστᾶ προσάξεσθε. ταλαίπωροι βροτῶν,
950 τί κτᾶσθε λόγχας καὶ κατʼ ἀλλήλων φόνους
τίθεσθε; παύσασθʼ, ἀλλὰ λήξαντες πόνων
ἄστη φυλάσσεθʼ ἥσυχοι μεθʼ ἡσύχων.
σμικρὸν τὸ χρῆμα τοῦ βίου· τοῦτον δὲ χρὴ
ὡς ῥᾷστα καὶ μὴ σὺν πόνοις διεκπερᾶν.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1913
OCT
Murray, OCT, 1913 · 1913
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up