First Episode
Μήδεια
Κορίνθιαι γυναῖκες, ἐξῆλθον δόμων,
215 μή μοί τι μέμφησθ’· οἶδα γὰρ πολλοὺς βροτῶν
σεμνοὺς γεγῶτας, τοὺς μὲν ὀμμάτων ἄπο,
τοὺς δἐν θυραίοις· οἱ δἀφἡσύχου ποδὸς
δύσκλειαν ἐκτήσαντο καὶ ῥᾳθυμίαν.
δίκη γὰρ οὐκ ἔνεστἐν ὀφθαλμοῖς βροτῶν,
220 ὅστις πρὶν ἀνδρὸς σπλάγχνον ἐκμαθεῖν σαφῶς
στυγεῖ δεδορκώς, οὐδὲν ἠδικημένος. . . .
χρὴ δὲ ξένον μὲν κάρτα προσχωρεῖν πόλει . . .
οὐδἀστὸν ᾔνεσὅστις αὐθάδης γεγὼς
πικρὸς πολίταις ἐστὶν ἀμαθίας ὕπο.
225 ἐμοὶ δἄελπτον πρᾶγμα προσπεσὸν τόδε
ψυχὴν διέφθαρκ’· οἴχομαι δὲ καὶ βίου
χάριν μεθεῖσα κατθανεῖν χρῄζω, φίλαι.
ἐν γὰρ ἦν μοι πάντα γιγνώσκειν καλῶς,
κάκιστος ἀνδρῶν ἐκβέβηχοὑμὸς πόσις.
230 πάντων δὅσἔστἔμψυχα καὶ γνώμην ἔχει
γυναῖκές ἐσμεν ἀθλιώτατον φυτόν·
ἃς πρῶτα μὲν δεῖ χρημάτων ὑπερβολῇ
πόσιν πρίασθαι, δεσπότην τε σώματος
λαβεῖν· κακοῦ γὰρ τοῦτἔτἄλγιον κακόν.
235 κἀν τῷδἀγὼν μέγιστος, κακὸν λαβεῖν
χρηστόν. οὐ γὰρ εὐκλεεῖς ἀπαλλαγαὶ
γυναιξίν, οὐδοἷόν τἀνήνασθαι πόσιν.
ἐς καινὰ δἤθη καὶ νόμους ἀφιγμένην
δεῖ μάντιν εἶναι, μὴ μαθοῦσαν οἴκοθεν,
240 ὅτῳ μάλιστα χρήσεται ξυνευνέτῃ.
κἂν μὲν τάδἡμῖν ἐκπονουμέναισιν εὖ
πόσις ξυνοικῇ μὴ βίᾳ φέρων ζυγόν,
ζηλωτὸς αἰών· εἰ δὲ μή, θανεῖν χρεών.
ἀνὴρ δ’, ὅταν τοῖς ἔνδον ἄχθηται ξυνών,
245 ἔξω μολὼν ἔπαυσε καρδίαν ἄσης·
πρὸς φίλον τιν πρὸς ἥλικα τραπείς·
ἡμῖν δἀνάγκη πρὸς μίαν ψυχὴν βλέπειν.
λέγουσι δἡμᾶς ὡς ἀκίνδυνον βίον
ζῶμεν κατοἴκους, οἳ δὲ μάρνανται δορί·
250 κακῶς φρονοῦντες· ὡς τρὶς ἂν παρἀσπίδα
στῆναι θέλοιμἂν μᾶλλον τεκεῖν ἅπαξ.
ἀλλοὐ γὰρ αὑτὸς πρὸς σὲ κἄμἥκει λόγος·
σοὶ μὲν πόλις θἥδἐστὶ καὶ πατρὸς δόμοι
βίου τὄνησις καὶ φίλων συνουσία,
255 ἐγὼ δἔρημος ἄπολις οὖσὑβρίζομαι
πρὸς ἀνδρός, ἐκ γῆς βαρβάρου λελῃσμένη,
οὐ μητέρ’, οὐκ ἀδελφόν, οὐχὶ συγγενῆ
μεθορμίσασθαι τῆσδἔχουσα συμφορᾶς.
τοσοῦτον οὖν σου τυγχάνειν βουλήσομαι,
260 ἤν μοι πόρος τις μηχανή τἐξευρεθῇ
πόσιν δίκην τῶνδἀντιτείσασθαι κακῶν,
τὸν δόντα ταὐτῷ θυγατέρ τἐγήματο
σιγᾶν. γυνὴ γὰρ τἄλλα μὲν φόβου πλέα
κακή τἐς ἀλκὴν καὶ σίδηρον εἰσορᾶν·
265 ὅταν δἐς εὐνὴν ἠδικημένη κυρῇ,
οὐκ ἔστιν ἄλλη φρὴν μιαιφονωτέρα.
Χορός
δράσω τάδ’· ἐνδίκως γὰρ ἐκτείσῃ πόσιν,
Μήδεια. πενθεῖν δοὔ σε θαυμάζω τύχας.
ὁρῶ δὲ καὶ Κρέοντα, τῆσδἄνακτα γῆς,
270 στείχοντα, καινῶν ἄγγελον βουλευμάτων.
Κρέων
σὲ τὴν σκυθρωπὸν καὶ πόσει θυμουμένην,
Μήδειαν, εἶπον τῆσδε γῆς ἔξω περᾶν
φυγάδα, λαβοῦσαν δισσὰ σὺν σαυτῇ τέκνα·
καὶ μή τι μέλλειν· ὡς ἐγὼ βραβεὺς λόγου
275 τοῦδεἰμί, κοὐκ ἄπειμι πρὸς δόμους πάλιν,
πρὶν ἄν σε γαίας τερμόνων ἔξω βάλω.
Μήδεια
αἰαῖ· πανώλης τάλαινἀπόλλυμαι.
ἐχθροὶ γὰρ ἐξιᾶσι πάντα δὴ κάλων,
κοὐκ ἔστιν ἄτης εὐπρόσοιστος ἔκβασις.
280 ἐρήσομαι δὲ καὶ κακῶς πάσχουσὅμως·
τίνος μἕκατι γῆς ἀποστέλλεις, Κρέον;
Κρέων
δέδοικά σ’—οὐδὲν δεῖ παραμπίσχειν λόγους
μή μοί τι δράσῃς παῖδἀνήκεστον κακόν.
συμβάλλεται δὲ πολλὰ τοῦδε δείματος·
285 σοφὴ πέφυκας καὶ κακῶν πολλῶν ἴδρις,
λυπῇ δὲ λέκτρων ἀνδρὸς ἐστερημένη.
κλύω δἀπειλεῖν σ’, ὡς ἀπαγγέλλουσί μοι,
τὸν δόντα καὶ γήμαντα καὶ γαμουμένην
δράσειν τι. ταῦτοὖν πρὶν παθεῖν φυλάξομαι.
290 κρεῖσσον δέ μοι νῦν πρός σἀπεχθέσθαι, γύναι,
μαλθακισθένθὕστερον μέγα στένειν.
Μήδεια
φεῦ φεῦ.
οὐ νῦν με πρῶτον, ἀλλὰ πολλάκις, Κρέον,
ἔβλαψε δόξα μεγάλα τεἴργασται κακά.
χρὴ δοὔποθὅστις ἀρτίφρων πέφυκἀνὴρ
295 παῖδας περισσῶς ἐκδιδάσκεσθαι σοφούς·
χωρὶς γὰρ ἄλλης ἧς ἔχουσιν ἀργίας
φθόνον πρὸς ἀστῶν ἀλφάνουσι δυσμενῆ.
σκαιοῖσι μὲν γὰρ καινὰ προσφέρων σοφὰ
δόξεις ἀχρεῖος κοὐ σοφὸς πεφυκέναι·
300 τῶν δαὖ δοκούντων εἰδέναι τι ποικίλον
κρείσσων νομισθεὶς ἐν πόλει λυπρὸς φανῇ.
ἐγὼ δὲ καὐτὴ τῆσδε κοινωνῶ τύχης.
σοφὴ γὰρ οὖσα, τοῖς μέν εἰμἐπίφθονος,
τοῖς δἡσυχαία, τοῖς δὲ θατέρου τρόπου,
305 τοῖς δαὖ προσάντης· εἰμὶ δοὐκ ἄγαν σοφή.
σὺ δοὖν φοβῇ με· μὴ τί πλημμελὲς πάθῃς;
οὐχ ὧδἔχει μοιμὴ τρέσῃς ἡμᾶς, Κρέον
ὥστἐς τυράννους ἄνδρας ἐξαμαρτάνειν.
σὺ γὰρ τί μἠδίκηκας; ἐξέδου κόρην
310 ὅτῳ σε θυμὸς ἦγεν. ἀλλἐμὸν πόσιν
μισῶ· σὺ δ’, οἶμαι, σωφρονῶν ἔδρας τάδε.
καὶ νῦν τὸ μὲν σὸν οὐ φθονῶ καλῶς ἔχειν·
νυμφεύετ’, εὖ πράσσοιτε· τήνδε δὲ χθόνα
ἐᾶτέ μοἰκεῖν. καὶ γὰρ ἠδικημένοι
315 σιγησόμεσθα, κρεισσόνων νικώμενοι.
Κρέων
λέγεις ἀκοῦσαι μαλθάκ’, ἀλλἔσω φρενῶν
ὀρρωδία μοι μή τι βουλεύσῃς κακόν,
τόσῳ δέ γἧσσον πάρος πέποιθά σοι·
γυνὴ γὰρ ὀξύθυμος, ὡς δαὔτως ἀνήρ,
320 ῥᾴων φυλάσσειν σιωπηλὸς σοφός.
ἀλλἔξιθὡς τάχιστα, μὴ λόγους λέγε·
ὡς ταῦτἄραρε, κοὐκ ἔχεις τέχνην ὅπως
μενεῖς παρἡμῖν οὖσα δυσμενὴς ἐμοί.
Μήδεια
μή, πρός σε γονάτων τῆς τε νεογάμου κόρης.
Κρέων
325 λόγους ἀναλοῖς· οὐ γὰρ ἂν πείσαις ποτέ.
Μήδεια
ἀλλἐξελᾷς με κοὐδὲν αἰδέσῃ λιτάς;
Κρέων
φιλῶ γὰρ οὐ σὲ μᾶλλον δόμους ἐμούς.
Μήδεια
πατρίς, ὥς σου κάρτα νῦν μνείαν ἔχω.
Κρέων
πλὴν γὰρ τέκνων ἔμοιγε φίλτατον πολύ.
Μήδεια
330 φεῦ φεῦ, βροτοῖς ἔρωτες ὡς κακὸν μέγα.
Κρέων
ὅπως ἄν, οἶμαι, καὶ παραστῶσιν τύχαι.
Μήδεια
Ζεῦ, μὴ λάθοι σε τῶνδὃς αἴτιος κακῶν.
Κρέων
ἕρπ’, ματαία, καί μἀπάλλαξον πόνων.
Μήδεια
πονοῦμεν ἡμεῖς κοὐ πόνων κεχρήμεθα.
Κρέων
335 τάχἐξ ὀπαδῶν χειρὸς ὠσθήσῃ βίᾳ.
Μήδεια
μὴ δῆτα τοῦτό γ’, ἀλλά σαἰτοῦμαι, Κρέον . . .
Κρέων
ὄχλον παρέξεις, ὡς ἔοικας, γύναι.
Μήδεια
φευξούμεθ’· οὐ τοῦθἱκέτευσα σοῦ τυχεῖν.
Κρέων
τί δαὶ βιάζῃ κοὐκ ἀπαλλάσσῃ χερός;
Μήδεια
340 μίαν με μεῖναι τήνδἔασον ἡμέραν
καὶ ξυμπερᾶναι φροντίδ φευξούμεθα,
παισίν τἀφορμὴν τοῖς ἐμοῖς, ἐπεὶ πατὴρ
οὐδὲν προτιμᾷ μηχανήσασθαι τέκνοις.
οἴκτιρε δαὐτούς· καὶ σύ τοι παίδων πατὴρ
345 πέφυκας· εἰκὸς δἐστὶν εὔνοιάν σἔχειν.
τοὐμοῦ γὰρ οὔ μοι φροντίς, εἰ φευξούμεθα,
κείνους δὲ κλαίω συμφορᾷ κεχρημένους.
Κρέων
ἥκιστα τοὐμὸν λῆμἔφυ τυραννικόν,
αἰδούμενος δὲ πολλὰ δὴ διέφθορα·
350 καὶ νῦν ὁρῶ μὲν ἐξαμαρτάνων, γύναι,
ὅμως δὲ τεύξῃ τοῦδε· προυννέπω δέ σοι,
εἴ σπιοῦσα λαμπὰς ὄψεται θεοῦ
καὶ παῖδας ἐντὸς τῆσδε τερμόνων χθονός,
θανῇ· λέλεκται μῦθος ἀψευδὴς ὅδε.
355 νῦν δ’, εἰ μένειν δεῖ, μίμνἐφἡμέραν μίαν·
οὐ γάρ τι δράσεις δεινὸν ὧν φόβος μἔχει.
Χορός
δύστανε γύναι,
φεῦ φεῦ, μελέα τῶν σῶν ἀχέων.
ποῖ ποτε τρέψῃ; τίνα πρὸς ξενίαν;
360 δόμον χθόνα σωτῆρα κακῶν
ἐξευρήσεις;
ὡς εἰς ἄπορόν σε κλύδωνα θεός,
Μήδεια, κακῶν ἐπόρευσε.
Μήδεια
κακῶς πέπρακται πανταχῇ· τίς ἀντερεῖ;
365 ἀλλοὔτι ταύτῃ ταῦτα, μὴ δοκεῖτέ πω.
ἔτεἴσἀγῶνες τοῖς νεωστὶ νυμφίοις
καὶ τοῖσι κηδεύσασιν οὐ σμικροὶ πόνοι.
δοκεῖς γὰρ ἄν με τόνδε θωπεῦσαί ποτε,
εἰ μή τι κερδαίνουσαν τεχνωμένην;
370 οὐδἂν προσεῖπον οὐδἂν ἡψάμην χεροῖν.
δἐς τοσοῦτον μωρίας ἀφίκετο,
ὥστἐξὸν αὐτῷ τἄμἑλεῖν βουλεύματα
γῆς ἐκβαλόντι, τήνδἀφῆκεν ἡμέραν
μεῖναί μ’, ἐν τρεῖς τῶν ἐμῶν ἐχθρῶν νεκροὺς
375 θήσω, πατέρα τε καὶ κόρην πόσιν τἐμόν.
πολλὰς δἔχουσα θανασίμους αὐτοῖς ὁδούς,
οὐκ οἶδὁποίᾳ πρῶτον ἐγχειρῶ, φίλαι·
πότερον ὑφάψω δῶμα νυμφικὸν πυρί,
θηκτὸν ὤσω φάσγανον διἥπάτος,
380 σιγῇ δόμους ἐσβᾶσ’, ἵνἔστρωται λέχος.
ἀλλἕν τί μοι πρόσαντες· εἰ ληφθήσομαι
δόμους ὑπεσβαίνουσα καὶ τεχνωμένη,
θανοῦσα θήσω τοῖς ἐμοῖς ἐχθροῖς γέλων.
κράτιστα τὴν εὐθεῖαν, πεφύκαμεν
385 σοφαὶ μάλιστα, φαρμάκοις αὐτοὺς ἑλεῖν.
εἶἑν·
καὶ δὴ τεθνᾶσι· τίς με δέξεται πόλις;
τίς γῆν ἄσυλον καὶ δόμους ἐχεγγύους
ξένος παρασχὼν ῥύσεται τοὐμὸν δέμας;
οὐκ ἔστι. μείνασοὖν ἔτι σμικρὸν χρόνον,
390 ἢν μέν τις ἡμῖν πύργος ἀσφαλὴς φανῇ,
δόλῳ μέτειμι τόνδε καὶ σιγῇ φόνον·
ἢν δἐξελαύνῃ ξυμφορά μἀμήχανος,
αὐτὴ ξίφος λαβοῦσα, κεἰ μέλλω θανεῖν,
κτενῶ σφε, τόλμης δεἶμι πρὸς τὸ καρτερόν.
395 οὐ γὰρ μὰ τὴν δέσποιναν ἣν ἐγὼ σέβω
μάλιστα πάντων καὶ ξυνεργὸν εἱλόμην,
Ἑκάτην, μυχοῖς ναίουσαν ἑστίας ἐμῆς,
χαίρων τις αὐτῶν τοὐμὸν ἀλγυνεῖ κέαρ.
πικροὺς δἐγώ σφιν καὶ λυγροὺς θήσω γάμους,
400 πικρὸν δὲ κῆδος καὶ φυγὰς ἐμὰς χθονός.
ἀλλεἶα· φείδου μηδὲν ὧν ἐπίστασαι,
Μήδεια, βουλεύουσα καὶ τεχνωμένη·
ἕρπἐς τὸ δεινόν· νῦν ἀγὼν εὐψυχίας.
ὁρᾷς πάσχεις· οὐ γέλωτα δεῖ σὀφλεῖν
405 τοῖς Σισυφείοις τοῖς τἸάσονος γάμοις,
γεγῶσαν ἐσθλοῦ πατρὸς Ἡλίου τἄπο.
ἐπίστασαι δέ· πρὸς δὲ καὶ πεφύκαμεν
γυναῖκες, ἐς μὲν ἔσθλἀμηχανώταται,
κακῶν δὲ πάντων τέκτονες σοφώταται.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1902
OCT
Murray, OCT, 1902 · 1902
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up