Exodos
Ἰάσων
γυναῖκες, αἳ τῆσδἐγγὺς ἕστατε στέγης,
ἆρἐν δόμοισιν τὰ δείνεἰργασμένη
1295 Μήδεια τοῖσδἔτ’, μεθέστηκεν φυγῇ;
δεῖ γάρ νιν ἤτοι γῆς γε κρυφθῆναι κάτω,
πτηνὸν ἆραι σῶμἐς αἰθέρος βάθος,
εἰ μὴ τυράννων δώμασιν δώσει δίκην·
πέποιθἀποκτείνασα κοιράνους χθονὸς
1300 ἀθῷος αὐτὴ τῶνδε φεύξεσθαι δόμων;
ἀλλοὐ γὰρ αὐτῆς φροντίδὡς τέκνων ἔχω·
κείνην μὲν οὓς ἔδρασεν ἔρξουσιν κακῶς,
ἐμῶν δὲ παίδων ἦλθον ἐκσῴσων βίον,
μή μοί τι δράσωσοἱ προσήκοντες γένει,
1305 μητρῷον ἐκπράσσοντες ἀνόσιον φόνον.
Χορός
τλῆμον, οὐκ οἶσθοἷ κακῶν ἐλήλυθας,
Ἰᾶσον· οὐ γὰρ τούσδἂν ἐφθέγξω λόγους.
Ἰάσων
τί δἔστιν; που κἄμἀποκτεῖναι θέλει;
Χορός
παῖδες τεθνᾶσι χειρὶ μητρῴᾳ σέθεν.
Ἰάσων
1310 οἴμοι τί λέξεις; ὥς μἀπώλεσας, γύναι.
Χορός
ὡς οὐκέτὄντων σῶν τέκνων φρόντιζε δή.
Ἰάσων
ποῦ γάρ νιν ἔκτειν’; ἐντὸς ἔξωθεν δόμων;
Χορός
πύλας ἀνοίξας σῶν τέκνων ὄψῃ φόνον.
Ἰάσων
χαλᾶτε κλῇδας ὡς τάχιστα, πρόσπολοι,
1315 ἐκλύεθἁρμούς, ὡς ἴδω διπλοῦν κακόν,
τοὺς μὲν θανόνταςτὴν δὲ τείσωμαι δίκην.
Μήδεια
τί τάσδε κινεῖς κἀναμοχλεύεις πύλας,
νεκροὺς ἐρευνῶν κἀμὲ τὴν εἰργασμένην;
παῦσαι πόνου τοῦδ’. εἰ δἐμοῦ χρείαν ἔχεις,
1320 λέγ’, εἴ τι βούλῃ, χειρὶ δοὐ ψαύσεις ποτέ.
τοιόνδὄχημα πατρὸς Ἥλιος πατὴρ
δίδωσιν ἡμῖν, ἔρυμα πολεμίας χερός.
Ἰάσων
μῖσος, μέγιστον ἐχθίστη γύναι
θεοῖς τε κἀμοὶ παντί τἀνθρώπων γένει,
1325 ἥτις τέκνοισι σοῖσιν ἐμβαλεῖν ξίφος
ἔτλης τεκοῦσα, κἄμἄπαιδἀπώλεσας·
καὶ ταῦτα δράσασἥλιόν τε προσβλέπεις
καὶ γαῖαν, ἔργον τλᾶσα δυσσεβέστατον·
ὄλοι’· ἐγὼ δὲ νῦν φρονῶ, τότοὐ φρονῶν,
1330 ὅτἐκ δόμων σε βαρβάρου τἀπὸ χθονὸς
Ἕλληνἐς οἶκον ἠγόμην, κακὸν μέγα,
πατρός τε καὶ γῆς προδότιν σἐθρέψατο.
τὸν σὸν δἀλάστορεἰς ἔμἔσκηψαν θεοί·
κτανοῦσα γὰρ δὴ σὸν κάσιν παρέστιον
1335 τὸ καλλίπρῳρον εἰσέβης Ἀργοῦς σκάφος.
ἤρξω μὲν ἐκ τοιῶνδε· νυμφευθεῖσα δὲ
παρἀνδρὶ τῷδε καὶ τεκοῦσά μοι τέκνα,
εὐνῆς ἕκατι καὶ λέχους σφἀπώλεσας.
οὐκ ἔστιν ἥτις τοῦτἂν Ἑλληνὶς γυνὴ
1340 ἔτλη ποθ’, ὧν γε πρόσθεν ἠξίουν ἐγὼ
γῆμαι σέ, κῆδος ἐχθρὸν ὀλέθριόν τἐμοί,
λέαιναν, οὐ γυναῖκα, τῆς Τυρσηνίδος
Σκύλλης ἔχουσαν ἀγριωτέραν φύσιν.
ἀλλοὐ γὰρ ἄν σε μυρίοις ὀνείδεσι
1345 δάκοιμι· τοιόνδἐμπέφυκέ σοι θράσος·
ἔρρ’, αἰσχροποιὲ καὶ τέκνων μιαιφόνε·
ἐμοὶ δὲ τὸν ἐμὸν δαίμοναἰάζειν πάρα,
ὃς οὔτε λέκτρων νεογάμων ὀνήσομαι,
οὐ παῖδας οὓς ἔφυσα κἀξεθρεψάμην
1350 ἕξω προσειπεῖν ζῶντας, ἀλλἀπώλεσα.
Μήδεια
μακρὰν ἂν ἐξέτεινα τοῖσδἐναντίον
λόγοισιν, εἰ μὴ Ζεὺς πατὴρ ἠπίστατο
οἷἐξ ἐμοῦ πέπονθας οἷά τεἰργάσω·
σὺ δοὐκ ἔμελλες τἄμἀτιμάσας λέχη
1355 τερπνὸν διάξειν βίοτον ἐγγελῶν ἐμοί·
οὐδ τύραννος, οὐδ σοὶ προσθεὶς γάμους
Κρέων ἀνατεὶ τῆσδέ μἐκβαλεῖν χθονός.
πρὸς ταῦτα καὶ λέαιναν, εἰ βούλῃ, κάλει
καὶ Σκύλλαν Τυρσηνὸν ᾤκησεν πέδον·
1360 τῆς σῆς γὰρ ὡς χρὴ καρδίας ἀνθηψάμην.
Ἰάσων
καὐτή γε λυπῇ καὶ κακῶν κοινωνὸς εἶ.
Μήδεια
σάφἴσθι· λύει δἄλγος, ἢν σὺ μὴγγελᾷς.
Ἰάσων
τέκνα, μητρὸς ὡς κακῆς ἐκύρσατε.
Μήδεια
παῖδες, ὡς ὤλεσθε πατρῴᾳ νόσῳ.
Ἰάσων
1365 οὔτοι νυν ἡμὴ δεξιά σφἀπώλεσεν.
Μήδεια
ἀλλὕβρις, οἵ τε σοὶ νεοδμῆτες γάμοι.
Ἰάσων
λέχους σφε κἠξίωσας οὕνεκα κτανεῖν.
Μήδεια
σμικρὸν γυναικὶ πῆμα τοῦτεἶναι δοκεῖς;
Ἰάσων
ἥτις γε σώφρων· σοὶ δὲ πάντἐστὶν κακά.
Μήδεια
1370 οἵδοὐκέτεἰσί· τοῦτο γάρ σε δήξεται.
Ἰάσων
οἵδεἰσίν, οἴμοι, σῷ κάρᾳ μιάστορες.
Μήδεια
ἴσασιν ὅστις ἦρξε πημονῆς θεοί.
Ἰάσων
ἴσασι δῆτα σήν γἀπόπτυστον φρένα.
Μήδεια
στύγει· πικρὰν δὲ βάξιν ἐχθαίρω σέθεν.
Ἰάσων
1375 καὶ μὴν ἐγὼ σήν· ῥᾴδιον δἀπαλλαγαί.
Μήδεια
πῶς οὖν; τί δράσω; κάρτα γὰρ κἀγὼ θέλω.
Ἰάσων
θάψαι νεκρούς μοι τούσδε καὶ κλαῦσαι πάρες.
Μήδεια
οὐ δῆτ’, ἐπεί σφας τῇδἐγὼ θάψω χερί,
φέρουσἐς Ἥρας τέμενος Ἀκραίας θεοῦ,
1380 ὡς μή τις αὐτοὺς πολεμίων καθυβρίσῃ,
τύμβους ἀνασπῶν· γῇ δὲ τῇδε Σισύφου
σεμνὴν ἑορτὴν καὶ τέλη προσάψομεν
τὸ λοιπὸν ἀντὶ τοῦδε δυσσεβοῦς φόνου.
αὐτὴ δὲ γαῖαν εἶμι τὴν Ἐρεχθέως,
1385 Αἰγεῖ συνοικήσουσα τῷ Πανδίονος.
σὺ δ’, ὥσπερ εἰκός, κατθανῇ κακὸς κακῶς,
Ἀργοῦς κάρα σὸν λειψάνῳ πεπληγμένος,
πικρὰς τελευτὰς τῶν ἐμῶν γάμων ἰδών.
Ἰάσων
ἀλλά σἘρινὺς ὀλέσειε τέκνων
1390 φονία τε Δίκη.
Μήδεια
τίς δὲ κλύει σοῦ θεὸς δαίμων,
τοῦ ψευδόρκου καὶ ξειναπάτου;
Ἰάσων
φεῦ φεῦ, μυσαρὰ καὶ παιδολέτορ.
Μήδεια
στεῖχε πρὸς οἴκους καὶ θάπτἄλοχον.
Ἰάσων
1395 στείχω, δισσῶν γἄμορος τέκνων.
Μήδεια
οὔπω θρηνεῖς· μένε καὶ γῆρας.
Ἰάσων
τέκνα φίλτατα.
μητρί γε, σοὶ δοὔ.
κἄπειτἔκανες;
σέ γε πημαίνουσ’.
ὤμοι, φιλίου χρῄζω στόματος
1400 παίδων τάλας προσπτύξασθαι.
Μήδεια
νῦν σφε προσαυδᾷς, νῦν ἀσπάζῃ,
τότἀπωσάμενος.
δός μοι πρὸς θεῶν
Ἰάσων
μαλακοῦ χρωτὸς ψαῦσαι τέκνων.
Μήδεια
οὐκ ἔστι· μάτην ἔπος ἔρριπται.
Ἰάσων
1405 Ζεῦ, τάδἀκούεις ὡς ἀπελαυνόμεθ’,
οἷά τε πάσχομεν ἐκ τῆς μυσαρᾶς
καὶ παιδοφόνου τῆσδε λεαίνης;
ἀλλὁπόσον γοῦν πάρα καὶ δύναμαι
τάδε καὶ θρηνῶ κἀπιθεάζω,
1410 μαρτυρόμενος δαίμονας ὥς μοι
τέκνα κτείνασἀποκωλύεις
ψαῦσαί τε χεροῖν θάψαι τε νεκρούς,
οὓς μήποτἐγὼ φύσας ὄφελον
πρὸς σοῦ φθιμένους ἐπιδέσθαι.
Χορός
1415 πολλῶν ταμίας Ζεὺς ἐν Ὀλύμπῳ,
πολλὰ δἀέλπτως κραίνουσι θεοί·
καὶ τὰ δοκηθέντοὐκ ἐτελέσθη,
τῶν δἀδοκήτων πόρον ηὗρε θεός.
τοιόνδἀπέβη τόδε πρᾶγμα.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1902
OCT
Murray, OCT, 1902 · 1902
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up