κήρυσσε, κῆρυξ, καὶ στρατὸν κατειργαθοῦ,
ἥ τʼ οὖν διάτορος Τυρσηνικὴ
σάλπιγξ, βροτείου πνεύματος πληρουμένη,
ὑπέρτονον γήρυμα φαινέτω στρατῷ.
570
πληρουμένου γὰρ τοῦδε βουλευτηρίου
σιγᾶν ἀρήγει καὶ μαθεῖν θεσμοὺς ἐμοὺς
πόλιν τε πᾶσαν εἰς τὸν αἰανῆ χρόνον
καὶ τούσδʼ ὅπως ἂν εὖ καταγνωσθῇ δίκη.
ἄναξ Ἄπολλον, ὧν ἔχεις αὐτὸς κράτει.
575
τί τοῦδε σοὶ μέτεστι πράγματος λέγε.
καὶ μαρτυρήσων ἦλθον—ἔστι γὰρ νόμῳ
ἱκέτης ὅδʼ ἁνὴρ καὶ δόμων ἐφέστιος
ἐμῶν, φόνου δὲ τοῦδʼ ἐγὼ καθάρσιος—
καὶ ξυνδικήσων αὐτός· αἰτίαν δʼ ἔχω
580
τῆς τοῦδε μητρὸς τοῦ φόνου. σὺ δʼ εἴσαγε
ὅπως τʼ ἐπίστᾳ τήνδε κύρωσον δίκην.
ὑμῶν ὁ μῦθος, εἰσάγω δὲ τὴν δίκην·
ὁ γὰρ διώκων πρότερος ἐξ ἀρχῆς λέγων
γένοιτʼ ἂν ὀρθῶς πράγματος διδάσκαλος.
585
πολλαὶ μέν ἐσμεν, λέξομεν δὲ συντόμως.
ἔπος δʼ ἀμείβου πρὸς ἔπος ἐν μέρει τιθείς
τὴν μητέρʼ εἰπὲ πρῶτον εἰ κατέκτονας.
ἔκτεινα· τούτου δʼ οὔτις ἄρνησις πέλει.
ἓν μὲν τόδʼ ἤδη τῶν τριῶν παλαισμάτων.
590
οὐ κειμένῳ πω τόνδε κομπάζεις λόγον.
εἰπεῖν γε μέντοι δεῖ σʼ ὅπως κατέκτανες.
λέγω· ξιφουλκῷ χειρὶ πρὸς δέρην τεμών.
πρὸς τοῦ δʼ ἐπείσθης καὶ τίνος βουλεύμασιν;
τοῖς τοῦδε θεσφάτοισι· μαρτυρεῖ δέ μοι.
595
ὁ μάντις ἐξηγεῖτό σοι μητροκτονεῖν;
καὶ δεῦρό γʼ ἀεὶ τὴν τύχην οὐ μέμφομαι.
ἀλλʼ εἴ σε μάρψει ψῆφος, ἄλλʼ ἐρεῖς τάχα.
πέποιθʼ. ἀρωγὰς δʼ ἐκ τάφου πέμψει πατήρ.
νεκροῖσί νυν πέπισθι μητέρα κτανών.
600
δυοῖν γὰρ εἶχε προσβολὰς μιασμάτοιν.
πῶς δή; δίδαξον τοὺς δικάζοντας τάδε.
ἀνδροκτονοῦσα πατέρʼ ἐμὸν κατέκτανεν.
τοιγὰρ σὺ μὲν ζῇς, ἡ δʼ ἐλευθέρα φόνῳ.
τί δʼ οὐκ ἐκείνην ζῶσαν ἤλαυνες φυγῇ;
605
οὐκ ἦν ὅμαιμος φωτὸς ὃν κατέκτανεν.
ἐγὼ δὲ μητρὸς τῆς ἐμῆς ἐν αἵματι;
πῶς γάρ σʼ ἔθρεψʼ ἂν ἐντός, ὦ μιαιφόνε,
ζώνης; ἀπεύχῃ μητρὸς αἷμα φίλτατον;
ἤδη σὺ μαρτύρησον· ἐξηγοῦ δέ μοι,
610
Ἄπολλον, εἴ σφε σὺν δίκῃ κατέκτανον.
δρᾶσαι γὰρ ὥσπερ ἐστὶν οὐκ ἀρνούμεθα.
ἀλλʼ εἰ δίκαιον εἴτε μὴ τῇ σῇ φρενὶ
δοκεῖ τόδʼ αἷμα, κρῖνον, ὡς τούτοις φράσω.
λέξω πρὸς ὑμᾶς τόνδʼ Ἀθηναίας μέγαν
615
θεσμὸν δικαίως,—μάντις ὢν δʼ οὐ ψεύσομαι.
οὐπώποτʼ εἶπον μαντικοῖσιν ἐν θρόνοις,
οὐκ ἀνδρός, οὐ γυναικός, οὐ πόλεως πέρι,
ὃ μὴ κελεύσαι Ζεὺς Ὀλυμπίων πατήρ.
τὸ μὲν δίκαιον τοῦθʼ ὅσον σθένει μαθεῖν,
620
βουλῇ πιφαύσκω δʼ ὔμμʼ ἐπισπέσθαι πατρός·
ὅρκος γὰρ οὔτι Ζηνὸς ἰσχύει πλέον.
Ζεύς, ὡς λέγεις σύ, τόνδε χρησμὸν ὤπασε,
φράζειν Ὀρέστῃ τῷδε, τὸν πατρὸς φόνον
πράξαντα μητρὸς μηδαμοῦ τιμὰς νέμειν;
625
οὐ γάρ τι ταὐτὸν ἄνδρα γενναῖον θανεῖν
διοσδότοις σκήπτροισι τιμαλφούμενον,
καὶ ταῦτα πρὸς γυναικός, οὔ τι θουρίοις
τόξοις ἑκηβόλοισιν, ὥστʼ Ἀμαζόνος,
ἀλλʼ ὡς ἀκούσῃ, Παλλὰς οἵ τʼ ἐφήμενοι
630
ψήφῳ διαιρεῖν τοῦδε πράγματος πέρι.
ἀπὸ στρατείας γάρ νιν ἠμποληκότα
τὰ πλεῖστʼ ἄμεινον εὔφροσιν δεδεγμένη,
δροίτῃ περῶντι λουτρὰ κἀπὶ τέρματι
φᾶρος περεσκήνωσεν, ἐν δʼ ἀτέρμονι
635
κόπτει πεδήσασʼ ἄνδρα δαιδάλῳ πέπλῳ.
ἀνδρὸς μὲν ὑμῖν οὗτος εἴρηται μόρος
τοῦ παντοσέμνου, τοῦ στρατηλάτου νεῶν.
ταύτην τοιαύτην εἶπον, ὡς δηχθῇ λεώς,
ὅσπερ τέτακται τήνδε κυρῶσαι δίκην.
640
πατρὸς προτιμᾷ Ζεὺς μόρον τῷ σῷ λόγῳ·
αὐτὸς δʼ ἔδησε πατέρα πρεσβύτην Κρόνον.
πῶς ταῦτα τούτοις οὐκ ἐναντίως λέγεις;
ὑμᾶς δʼ ἀκούειν ταῦτʼ ἐγὼ μαρτύρομαι.
ὦ παντομισῆ κνώδαλα, στύγη θεῶν,
645
πέδας μὲν ἂν λύσειεν, ἔστι τοῦδʼ ἄκος
καὶ κάρτα πολλὴ μηχανὴ λυτήριος·
ἀνδρὸς δʼ ἐπειδὰν αἷμʼ ἀνασπάσῃ κόνις
ἅπαξ θανόντος, οὔτις ἔστʼ ἀνάστασις.
τούτων ἐπῳδὰς οὐκ ἐποίησεν πατὴρ
650
οὑμός, τὰ δʼ ἄλλα πάντʼ ἄνω τε καὶ κάτω
στρέφων τίθησιν οὐδὲν ἀσθμαίνων μένει.
πῶς γὰρ τὸ φεύγειν τοῦδʼ ὑπερδικεῖς ὅρα·
τὸ μητρὸς αἷμʼ ὅμαιμον ἐκχέας πέδοι
ἔπειτʼ ἐν Ἄργει δώματʼ οἰκήσει πατρός;
655
ποίοισι βωμοῖς χρώμενος τοῖς δημίοις;
ποία δὲ χέρνιψ φρατέρων προσδέξεται;
καὶ τοῦτο λέξω, καὶ μάθʼ ὡς ὀρθῶς ἐρῶ.
οὔκ ἔστι μήτηρ ἡ κεκλημένου τέκνου
τοκεύς, τροφὸς δὲ κύματος νεοσπόρου.
660
τίκτει δʼ ὁ θρῴσκων, ἡ δʼ ἅπερ ξένῳ ξένη
ἔσωσεν ἔρνος, οἷσι μὴ βλάψῃ θεός.
τεκμήριον δὲ τοῦδέ σοι δείξω λόγου.
πατὴρ μὲν ἂν γένοιτʼ ἄνευ μητρός· πέλας
μάρτυς πάρεστι παῖς Ὀλυμπίου Διός,
665
οὐδʼ ἐν σκότοισι νηδύος τεθραμμένη,
ἀλλʼ οἷον ἔρνος οὔτις ἂν τέκοι θεός.
ἐγὼ δέ, Παλλάς, τἄλλα θʼ ὡς ἐπίσταμαι,
τὸ σὸν πόλισμα καὶ στρατὸν τεύξω μέγαν,
καὶ τόνδʼ ἔπεμψα σῶν δόμων ἐφέστιον,
670
ὅπως γένοιτο πιστὸς εἰς τὸ πᾶν χρόνου
καὶ τόνδʼ ἐπικτήσαιο σύμμαχον, θεά,
καὶ τοὺς ἔπειτα, καὶ τάδʼ αἰανῶς μένοι
στέργειν τὰ πιστὰ τῶνδε τοὺς ἐπισπόρους.
ἤδη κελεύω τούσδʼ ἀπὸ γνώμης φέρειν
675
ψῆφον δικαίαν, ὡς ἅλις λελεγμένων;
ἡμῖν μὲν ἤδη πᾶν τετόξευται βέλος.
μένω δʼ ἀκοῦσαι πῶς ἀγὼν κριθήσεται.
τί γάρ; πρὸς ὑμῶν πῶς τιθεῖσʼ, ἄμομφος ὦ;
ἠκούσαθʼ ὧν ἠκούσατʼ, ἐν δὲ καρδίᾳ
680
ψῆφον φέροντες ὅρκον αἰδεῖσθε, ξένοι.
κλύοιτʼ ἂν ἤδη θεσμόν, Ἀττικὸς λεώς,
πρώτας δίκας κρίνοντες αἵματος χυτοῦ.
ἔσται δὲ καὶ τὸ λοιπὸν Αἰγέως στρατῷ
αἰεὶ δικαστῶν τοῦτο βουλευτήριον.
685
πάγον δʼ Ἄρειον τόνδʼ, Ἀμαζόνων ἕδραν
σκηνάς θʼ, ὅτʼ ἦλθον Θησέως κατὰ φθόνον
στρατηλατοῦσαι, καὶ πόλιν νεόπτολιν
τήνδʼ ὑψίπυργον ἀντεπύργωσαν τότε,
Ἄρει δʼ ἔθυον, ἔνθεν ἔστʼ ἐπώνυμος
690
πέτρα, πάγος τʼ Ἄρειος· ἐν δὲ τῷ σέβας
ἀστῶν φόβος τε ξυγγενὴς τὸ μὴ ἀδικεῖν
σχήσει τό τʼ ἦμαρ καὶ κατʼ εὐφρόνην ὁμῶς,
αὐτῶν πολιτῶν μὴ ʼπιχραινόντων νόμους
κακαῖς ἐπιρροαῖσι· βορβόρῳ δʼ ὕδωρ
695
λαμπρὸν μιαίνων οὔποθʼ εὑρήσεις ποτόν.
τὸ μήτʼ ἄναρχον μήτε δεσποτούμενον
ἀστοῖς περιστέλλουσι βουλεύω σέβειν,
καὶ μὴ τὸ δεινὸν πᾶν πόλεως ἔξω βαλεῖν.
τίς γὰρ δεδοικὼς μηδὲν ἔνδικος βροτῶν;
700
τοιόνδε τοι ταρβοῦντες ἐνδίκως σέβας
ἔρυμά τε χώρας καὶ πόλεως σωτήριον
ἔχοιτʼ ἄν, οἷον οὔτις ἀνθρώπων ἔχει,
οὔτʼ ἐν Σκύθῃσιν οὔτε Πέλοπος ἐν τόποις.
κερδῶν ἄθικτον τοῦτο βουλευτήριον,
705
αἰδοῖον, ὀξύθυμον, εὑδόντων ὕπερ
ἐγρηγορὸς φρούρημα γῆς καθίσταμαι.
ταύτην μὲν ἐξέτεινʼ ἐμοῖς παραίνεσιν
ἀστοῖσιν εἰς τὸ λοιπόν· ὀρθοῦσθαι δὲ χρὴ
καὶ ψῆφον αἴρειν καὶ διαγνῶναι δίκην
710
αἰδουμένους τὸν ὅρκον. εἴρηται λόγος.
καὶ μὴν βαρεῖαν τήνδʼ ὁμιλίαν χθονὸς
ξύμβουλός εἰμι μηδαμῶς ἀτιμάσαι.
κἄγωγε χρησμοὺς τοὺς ἐμούς τε καὶ Διὸς
ταρβεῖν κελεύω μηδʼ ἀκαρπώτους κτίσαι.
715
ἀλλʼ αἱματηρὰ πράγματʼ οὐ λαχὼν σέβεις,
μαντεῖα δʼ οὐκέθʼ ἁγνὰ μαντεύσῃ νέμων.
ἦ καὶ πατήρ τι σφάλλεται βουλευμάτων
πρωτοκτόνοισι προστροπαῖς Ἰξίονος;
λέγεις· ἐγὼ δὲ μὴ τυχοῦσα τῆς δίκης
720
βαρεῖα χώρᾳ τῇδʼ ὁμιλήσω πάλιν.
ἀλλʼ ἔν τε τοῖς νέοισι καὶ παλαιτέροις
θεοῖς ἄτιμος εἶ σύ· νικήσω δʼ ἐγώ.
τοιαῦτʼ ἔδρασας καὶ Φέρητος ἐν δόμοις·
Μοίρας ἔπεισας ἀφθίτους θεῖναι βροτούς.
725
οὔκουν δίκαιον τὸν σέβοντʼ εὐεργετεῖν,
ἄλλως τε πάντως χὤτε δεόμενος τύχοι;
σύ τοι παλαιὰς διανομὰς καταφθίσας
οἴνῳ παρηπάτησας ἀρχαίας θεάς.
σύ τοι τάχʼ οὐκ ἔχουσα τῆς δίκης τέλος
730
ἐμῇ τὸν ἰὸν οὐδὲν ἐχθροῖσιν βαρύν.
ἐπεὶ καθιππάζῃ με πρεσβῦτιν νέος,
δίκης γενέσθαι τῆσδʼ ἐπήκοος μένω,
ὡς ἀμφίβουλος οὖσα θυμοῦσθαι πόλει.
ἐμὸν τόδʼ ἔργον, λοισθίαν κρῖναι δίκην.
735
ψῆφον δʼ Ὀρέστῃ τήνδʼ ἐγὼ προσθήσομαι.
μήτηρ γὰρ οὔτις ἐστὶν ἥ μʼ ἐγείνατο,
τὸ δʼ ἄρσεν αἰνῶ πάντα, πλὴν γάμου τυχεῖν,
ἅπαντι θυμῷ, κάρτα δʼ εἰμὶ τοῦ πατρός.
οὕτω γυναικὸς οὐ προτιμήσω μόρον
740
ἄνδρα κτανούσης δωμάτων ἐπίσκοπον.
νικᾷ δʼ Ὀρέστης, κἂν ἰσόψηφος κριθῇ.
ἐκβάλλεθʼ ὡς τάχιστα τευχέων πάλους,
ὅσοις δικαστῶν τοῦτʼ ἐπέσταλται τέλος.
ὦ Φοῖβʼ Ἄπολλον, πῶς ἀγὼν κριθήσεται;
745
ὦ Νὺξ μέλαινα μῆτερ, ἆρʼ ὁρᾷς τάδε;
νῦν ἀγχόνης μοι τέρματʼ, ἢ φάος βλέπειν.
ἡμῖν γὰρ ἔρρειν, ἢ πρόσω τιμὰς νέμειν.
πεμπάζετʼ ὀρθῶς ἐκβολὰς ψήφων, ξένοι,
τὸ μὴ ʼδικεῖν σέβοντες ἐν διαιρέσει.
750
γνώμης δʼ ἀπούσης πῆμα γίγνεται μέγα,
βαλοῦσά τʼ οἶκον ψῆφος ὤρθωσεν μία.
ἀνὴρ ὅδʼ ἐκπέφευγεν αἵματος δίκην·
ἴσον γάρ ἐστι τἀρίθμημα τῶν πάλων.
ὦ Παλλάς, ὦ σώσασα τοὺς ἐμοὺς δόμους.
755
γαίας πατρῴας ἐστερημένον σύ τοι
κατῴκισάς με· καί τις Ἑλλήνων ἐρεῖ,
Ἀργεῖος ἁνὴρ αὖθις ἔν τε χρήμασιν
οἰκεῖ πατρῴοις, Παλλάδος καὶ Λοξίου
ἕκατι, καὶ τοῦ πάντα κραίνοντος τρίτου
760
σωτῆρος, ὃς πατρῷον αἰδεσθεὶς μόρον
σῴζει με, μητρὸς τάσδε συνδίκους ὁρῶν.
ἐγὼ δὲ χώρᾳ τῇδε καὶ τῷ σῷ στρατῷ
τὸ λοιπὸν εἰς ἅπαντα πλειστήρη χρόνον
ὁρκωμοτήσας νῦν ἄπειμι πρὸς δόμους,
765
μήτοι τινʼ ἄνδρα δεῦρο πρυμνήτην χθονὸς
ἐλθόντʼ ἐποίσειν εὖ κεκασμένον δόρυ.
αὐτοὶ γὰρ ἡμεῖς ὄντες ἐν τάφοις τότε
τοῖς τἀμὰ παρβαίνουσι νῦν ὁρκώματα
ἀμηχάνοισι πράξομεν δυσπραξίαις,
770
ὁδοὺς ἀθύμους καὶ παρόρνιθας πόρους
τιθέντες, ὡς αὐτοῖσι μεταμέλῃ πόνος·
ὀρθουμένων δέ, καὶ πόλιν τὴν Παλλάδος
τιμῶσιν αἰεὶ τήνδε συμμάχῳ δορί,
αὐτοῖσιν ἡμεῖς ἐσμεν εὐμενέστεροι.
775
καὶ χαῖρε, καὶ σὺ καὶ πολισσοῦχος λεώς·
πάλαισμʼ ἄφυκτον τοῖς ἐναντίοις ἔχοις,
σωτήριόν τε καὶ δορὸς νικηφόρον.
Tap any Greek word to look it up