Dramatis Personae
BACCHIS — meretrix, amica Pamphili
LACHES — senex, pater Pamphili
MYRRHINA — mater Philumenae
PAMPHILUS — filius Lachetis et Sostratae
PARMENO — servus
PHIDIPPUS — senex, pater Philumenae
PHILOTIS — meretrix
SOSIA — servus
SOSTRATA — mater Pamphili
SYRA — anus, lena
HECYRA. ACTA LUDIS MEGALENSIBUS, SEX. IUL. CAESARE CN. CORNELIO DOLABELLA AEDILIBUS CURULIBUS. NON EST PERACTA. MODOS FECIT FLACCUS CLAUDII, TIBIIS PARIBUS. TOTA GRAECA APOLLODORU FACTA EST. ACTA PRIMO SINE PROLOGO. DATA SECUNDO CN. OCTAVIO T. MANLIO COSS. RELATA EST L. AEMILII PAULI LUDIS FUNEBRIBUS. NON EST PLACITA. TERTIO RELATA EST Q. FULVIO L. MARCIO AEDILIBUS CURULIBUS. EGIT L. AMBIVIUS TURPIO. PLACUIT.
Philotis
Per pol quam paucos reperias meretricibus
Fideles evenire amatores, Syra.
60
Vel hic Pamphilus iurabat quoties Bacchidi,
Quam sancte ut quivis facile posset credere,
Nunquam illa viva lucturum uxorem domum.
Syra
Ergo propterea te sedulo
Philotis
Hem duxit.
Syra
Et moueo, et hortor, ne cuiusquam misereat,
65
Quin spolies, mutiles, laceres, quemque nacta sis.
Philotis
Utine eximium neminem habeam?
Syra
Neminen;
Nam nemo illorum quisquam, scito, ad te venit
Quin ita paret sese abs te ut blanditiis suis
Quam minimo pretio suam voluptatem expleat.
70
Iliscine tu, amabo, non contra insidiabere?
Philotis
Tamen pol eandem iniurium est esse omnibus.
Syra
Iniurium autem est ulcisci adversarios,
Aut qua via te captent eadem ipsos capi?
Eheu me miseram, cur non aut istaec mihi
75
Aetas et forma est, aut tibi haec sententia?
Parmeno
Senex si quaeret me, modo isse dicito
Ad portum, percontatum adventum Pamphili.
Audin quid dicam Scirte? si quaeret me, uti
Tum dicas: si non quaeret, nullus dixeris;
80
Alias ut uti possim causa hac integra.
Sed videone ego Philotium? unde haec advenit?
Philotis salve multum.
Philotis
O salve Parmeno.
Syra
Salve mecastor Parmeno.
Parmeno
Et tu edepol Syra.
Dic mihi, Philotis, ubi te oblectasti tam diu?
Philotis
85
Minime equidem me oblectavi, quae cum milite
Corinthum hinc simul profecta inhumanissimo:
Biennium ibi perpetuum misera illum tuli.
Parmeno
Edepol te desiderium Athenarum arbitror,
Philotium, cepisse saepe, et te tuum
90
Consilium contemsisse.
Philotis
90
Non dici potest
Quam cupida eram huc redeundi, abeundi a milite,
Vosque hic videndi, antiqua ut consuetudine
Agitarem libere inter vos convivium;
Nam illi haud licebat nisi praefinito loqui
95
Quae illi placerent.
Parmeno
95
Haud opinor commode
Finem statuisse orationi militem.
Philotis
Sed quid hoc negoti est modo quae narravit mihi
Hic intus Bacchis? quod ego nunquam credidi
Fore ut hac ille viva posset animum inducere
100
Uxorem habere.
Parmeno
100
Iabere autem?
Philotis
100
Eho tu, an non habet?
Parmeno
Habet: sed firmae lae vereor ut sint nuptiae.
Philotis
Ita Di Deaeque faxint, si in rem est Bacchidis.
Sed qui istuc credam ita esse? die mihi, Parmeno.
Parmeno
Non est opus prolato: hoc percontarier
105
Desiste.
Philotis
105
Nempe ea causa, ut ne id fiat palam.
Ita me Di amabunt, haud propterea te rogo
Ut hoc proferam, sed ut tacita mecum gaudeam.
Parmeno
Nunquam dices tam commode ut tergum meum
Tuam in fidem committam.
Philotis
Ah noli, Parmeno;
110
Quasi tu non multo malis narrare hoc mihi
Quam ego quae percontor scire.
Parmeno
Vera haec praedicat;
Et illud mihi vitium est maximum. Si mihi fidem
Das te tacituram, dicam.
Philotis
Ad ingenium redis.
Fidem do: loquere.
Parmeno
Ausculta.
Philotis
Istic sum.
Parmeno
Hanc Bacchidem
115
Amabat ut quum maxime tum Pamphilus
Quum pater uxorem ut ducat orare occipit:
Et haec communia omnium quae sunt patrum,
Sese senem esse, dicere, illum autem unicum;
Praesidium velle se senectuti suae.
120
Ille primo se negare: sed postquam acrius
Pater instat, fecit animi ut incertus foret
Pudorine anne amori obsequeretur magis.
Tundendo atque odio denique effecit senex:
Despondit ei gnatam huius vicini proximi.
125
Usque illud visum est Pamphilo neutiquam grave,
Donec iam in ipsis nuptiis, postquam vicet
Paratas, nec moram ullam quin ducat dari,
Ibi demum ita aegre tulit ut ipsam Bacchidem,
Si adesset, credo ibi eius commiseresceret.
130
Ubicumque datum erat spatium solitudinis,
Ut colloqui mecum una posset; Parmeno,
Perii: quid ego egi? in quod me conieci malum?
Non potero hoc ferre, Parmeno: peril miser.
Philotis
At te Di Deaeque perduint cum isto odio Lache.
Parmeno
135
Ut ad pauca redeam, uxorem deducit domum.
Nocte illa prima virginem non attigit;
Quae consecuta est nox eam, nihilo magis.
Philotis
Quid ais? cum virgine una adolescens cubuerit
Plus potus, illa se abstinere ut potuerit?
140
Non verisimile dicis; nec verum arbitror.
Parmeno
Credo ita videri tibi; nan nemo ad te venit
Nisi cupiens tui: ille invitus illam duxerat.
Diebus sale pauculis
Philotis
Quid deinde fit?
Parmeno
Post Pamphilus me solum seducit foras;
145
Narratque ut virgo ab se integra etiam tum siet;
Seque ante quam eam uxorem duxisset domum
Sperasse eas tolerare posse nuptias:
Sed quam decrerim me non posse diutius
Habere, cam ludibrio haberi, Parmeno,
150
Quin integram itidem reddam ut accepi ab suis,
Neque honestum mihi, neque utile ipsi virgini est.
Philotis
Pium ac pudicum ingenium narras Pamphili.
Parmeno
Hoc ego proferre incommodum mihi esse arbitror;
Reddi patri autem cui tu nihil dicas viti,
155
Superbum est. Sed illam spero ubi hoc cognoverit,
Non posse se mecum esse, abituram denique.
Philotis
Quid interea? ibatne ad Bacchidem?
Parmeno
Quotidie.
Sed, ut fit, postquam hunc alienum ab sese videt,
Maligna multo et magis procax facta ilico est.
Philotis
160
Non edepol mirum.
Parmeno
160
Atqui ea res multo maxime
Disiunxit illium ab illa, postquam et ipse se,
Et illam, et hanc quae donli erat, cognovit satis,
Ad exemplum amrbarum mores earum existimans.
Haec, ita uti liberali esse ingenio decet,
165
Pudens, modesta; incommoda atque iniurias
Viri omnes ferre, et tegere contunielias.
Hic animus partim uxoris misericordia
Devinctus, partim victus huius iniuriis,
Paulatim elapsus est Bacchidi, atque huc transtulit
170
Amorem, postquami par ingenium nactus est.
Interea in Imbro moritur cognatus senex
Horunce: ea ad hos redibat lege hereditas.
Eo amantem invitum Pamphilum extrudit pater.
Relinquit cum matre hic uxorem; nam senex
175
Rus abdidit se; huc raro in urbem commeat.
Philotis
Quid adhuc habent infirmitatis nuptiae?
Parmeno
Nunc audies. Primo dies complusculos
Bene conveniebat sane inter eas. Interim
Miris modis odisse coepit Sostratam:
180
Neque lites ullae inter eas, postulatio
Nunquam.
Philotis
Quid igitur?
Parmeno
Si quando ad eam accesserat
Confabulatum, fugere e conspectu ilico;
Videre nolle: denique, ubi non quit pati,
Simulat se a matre arcessi ad rem divinam: abit.
185
Ubi illic est dies conplures, arcessi iubet:
Dixere causam tunc nescio quam: iterum iubet:
Nemo remisit. Postquam arcessunt saepius,
Aegram esse simulant mulierem. Nostra ilico
It visere ad eam: admisit nemo. Hoc ubi senex
190
Rescivit, heri ea causa rure huc advenit:
Patren continuo convenit Philumenae.
Quid egerint inter se nondum etiam scio;
Nisi sane curae est quorsum eventurum hoc siet.
Habes omnem rem: pergam quo coepi hoc iter.
Philotis
195
Et quidem ego: nam constitui cum quodam hospite
Me esse illum conventuram.
Parmeno
Di vertant bene
Quod agas.
Philotis
Vale.
Parmeno
Et tu bene vale, Philotium.
Tap any Latin word to look it up