Chremes
820
Satis iam satis Simo spectata erga te amicitia est mea:
Satis pericli coepi adire: orandi iam finem face.
Dum studeo obsequi tibi paene illusi vitam filiae.
Simo
Immo enim nunc quum maxime abs te postulo atque oro Chreme
Ut beneficium verbis initum dudum nunc re comprobes.
Chremes
825
Vide quam iniquus sis prae studio. Dum id efficias quod cupis,
Neque modum benignitatis neque quid me ores cogitas:
Nam si cogites, remittas iam me onerare iniuriis.
Simo
Quibus?
Chremes
Ah! rogitas? perpulisti me ut homini adolescentulo
In alio occupato amore, abhorrenti ab re uxoria,
830
Filiam darem in seditionem atque in incertas nuptias,
Eius labore atque eius dolore gnato ut medicarer tuo.
Impetrasti: incepi dum res tetulit: nunc non fert; feras.
Illam hinc civem esse aiunt: puer est natus: nos missos face.
Simo
Per ego te deos oro ut ne illis animum inducas credere
835
Quibus id maxime utile est illum esse quam deterrimum.
Nuptiarum gratia haec sunt ficta atque incepta omnia.
Ubi ea causa quamobrem haec faciunt erit adempta his desinent.
Chremes
Erras: cum Davo egomet vidi iurgantem ancillam.
Simo
Scio.
Chremes
At
Vero vultu; quum ibi me adesse neuter tum praesenserat.
Simo
840
Credo; et id facturas Davus dudum praedixit mihi:
Et nescio qui tibi sum oblitus hodie ac volui dicere.
Davus
Animo nunc iam otioso esse impero—
Chremes
Hem Davum tibi.
Simo
Unde egreditur?
Davus
meo praesidio atque hospitis.
Simo
Quid illud mali est?
Davus
Ego commodiorem hominem, adventum, tempus non vidi.
Simo
Scelus,
845
Quem nam hic laudat?
Davus
845
Omnis res est iam in vado.
Simo
845
Cesso alloqui?
Davus
Herus est: quid agam?
Simo
O salve bone vir.
Davus
Ehem Simo! o noster Chreme!
Omnia apparata iam sunt intus.
Simo
Curasti probe.
Davus
Ubi voles arcesse.
Simo
Bene sane; id enimvero hinc nunc abest.
Etiam tu hoc respondes? quid istic tibi negoti est?
Davus
Mihine?
Simo
850
Ita.
Davus
850
Mihine?
Simo
850
Tibi ergo.
Davus
850
Modo introii.
Simo
850
Quasi ego, quam dudum, rogem.
Davus
Cum tuo gnato una.
Simo
Anne est intus Pamphilus? crucior miser.
Eho, non tu dixti esse inter eos inimicitias, carnufex?
Davus
Sunt.
Simo
Cur igitur hic est?
Chremes
Quid illum census? cum illa litigat.
Davus
Immo vero indignum Chreme iam facinus faxo ex me audias.
855
Nescio quis senex modo venit: ellum confidens, catus.
Quum faciem videas videtur esse quantivis preti.
Tristis severitas inest in vultu, atque in verbis fides.
Simo
Quidnam apportas?
Davus
Nihil equidem nisi quod illum audivi dicere.
Simo
Quid ait tandem?
Davus
Glycerium se scire civem esse Atticam.
Simo
Hem,
860
Dromo, Dromo.
Davus
860
Quid est?
Simo
860
Dromo.
Davus
860
Audi.
Simo
860
Verbum si addideris. Dromo.
Davus
Audi, obsecro.
Dromo
Quid vis?
Simo
Sublimem hunc intro rape, quantum potes.
Dromo
Quem?
Simo
Davum.
Davus
Quamobrem?
Simo
Quia libet: rape, inquam.
Davus
Quid feci?
Simo
Rape.
Davus
Si quicquam invenies me mentitum, occidito.
Simo
Nihil audio.
Ego iam te commotum reddam.
Davus
Tamen etsi hoc verum est?
Simo
Tamen.
865
Cura asservandum vinctum: atque audin? quadrupedem constringito.
Age nunc iam: ego pol hodie, si vivo, tibi
Ostendam herum quid sit pericli fallere,
Et illi, patrem.
Chremes
Ah, ne saevi tantopere.
Simo
O Chreme,
Pietatem gnati! nonne te miseret mei;
870
Tantum laborem capere ob talem filium?
Age Pamphile, exi Pamphile: ecquid te pudet?
Pamphilus
Quis me vult? perii: pater est.
Simo
Quid ais, omnium—?
Chremes
Ah,
Rem potius ipsam dic, ac mitte male loqui.
Simo
Quasi quicquam in hunc iam gravius dici possiet.
875
Ain tandem? civis Glycerium est?
Pamphilus
875
Ita praedicant.
Simo
Ita praedicant! O ingentem confidentiam!
Num cogitat quid dicat? num facti piget?
Num eius color pudoris signum usquam indicat?
Adeo impotenti esse animo ut praeter civium
880
Morem atque legem et sui voluntatem patris
Tamen hanc habere studeat cum summo probro?
Pamphilus
Me miserum!
Simo
Hem! modone id demum sensti Pamphile?
Olim istuc, olim, cum ita animum induxti tuum
Quod cuperes aliquo pacto efficiendum tibi,
885
Eodem die istuc verbum vere in te accidit.
Sed quid ego? cur me excrucio? cur me macero
Cur meam senectutem huius sollicito amentia? an
Ut pro huius peccatis ego supplicium sufferam?
Immo habeat; valeat; vivat cum illa.
Pamphilus
Mi pater.
Simo
890
Quid mi pater? quasi tu huius indigeas patris.
Domus, uxor, liberi inventi invito patre:
Adducti qui illam civem hinc dicant: viceris.
Pamphilus
Pater licetne pauca?
Simo
Quid dices mihi?
Chremes
Tamen Simo audi.
Simo
Ego audiam? quid ego audiam
895
Chreme?
Chremes
895
At tandem dicat sine.
Simo
895
Age dicat; sino.
Pamphilus
Ego me amare hanc fateor: si id peccare est, fateor id quoque.
Tibi pater me dedo: quidvis oneris impone; impera.
Vis me uxorem ducere? hanc amittere? ut potero, feram.
Hoc modo te obsecro, ut ne credas a me allegatum hunc senem.
900
Sine me expurgem atque illum huc coram adducam.
Simo
900
Adducas!
Pamphilus
900
Sine, pater.
Chremes
Aequum postulat: da veniam.
Pamphilus
Sine te hoc exorem.
Simo
Sino.
Quidvis cupio dum ne ab hoc me falli comperiar Chreme.
Chremes
Pro peccato magno paulum supplici satis est patri.
Crito
Mitte orare: una harum quaevis causa me ut faciam monet;
905
Vel tu, vel quod verum est, vel quod ipsi cupio Glycerio.
Chremes
Andrium ego Critonem video? certe is est.
Crito
Salvus sis, Chreme.
Chremes
Quid tu Athenas insolens?
Crito
Evenit: sed hicine est Simo?
Chremes
Hic.
Simo
Men quaeris? eho tu Glycerium hinc civem esse ais?
Crito
Tu negas?
Simo
Itane huc paratus advenis?
Crito
Qua de re?
Simo
Rogas?
910
Tune impune haec facias? tune hic homines adolescentulos
Imperitos rerum, eductos libere, in fraudem illicis?
Sollicitando et pollicitando eorum animos lactas—?
Crito
Sanusne es?
Simo
Ac meretricios amores nuptiis conglutinas?
Pamphilus
Perii! metuo ut substet hospes.
Chremes
Si Simo hunc noris satis,
915
Non ita arbitrere: bonus est hic vir.
Simo
915
Hic vir sit bonus?
Itane attemperate venit hodie in ipsis nuptiis,
Ut veniret antehac nunquam? est vero huic credendum Chreme?
Pamphilus
Ni metuam patrem, habeo pro illa re illum quod moneam probe.
Crito
Hem!
Chremes
Sic Crito est hic: mitte.
Crito
Videat qui siet.
Simo
Sycophanta.
Crito
920
Si mihi pergit quae volt dicere, ea quae non volt audiet.
Ego istaec moveo, aut curo? non tu tuum malum aequo animo feres?
Nam ego quae dico vera an falsa audieris iam sciri potest.
Atticus quidam olim navi fracta apud Andrum eiectus est,
Et istaec una parva virgo: tum ille egens forte applicat
925
Primum ad Chrysidis patrem se.
Simo
925
Fabulam inceptat.
Chremes
925
Sine.
Crito
Itane vero obturbat?
Chremes
Perge.
Crito
Tum is mihi cognatus fuit
Qui eum recepit. Ibi ego audivi ex illo sese esse Atticum.
Is ibi mortuus est.
Chremes
Eius nomen?
Crito
Nomen tam cito?
Pamphilus
Phania.
Chremes
Hem, perii.
Crito
Verum hercle opinor fuisse Phaniam: hoc certo scio
930
Rhamnusium se aiebat esse.
Chremes
930
O Iupiter!
Crito
930
Eadem haec Chreme
Multi alii in Andro tum audivere.
Chremes
Utinam id sit quod spero. Eho, dic mihi,
Quid eam tum? suamne esse aibat?
Crito
Non.
Chremes
Cuiam igitur?
Crito
Fratris filiam.
Chremes
Certe mea est.
Crito
Quid ais?
Simo
Quid tu ais?
Pamphilus
Arrige aures Pamphile.
Simo
Qui credis?
Chremes
Phania ille frater meus fuit.
Simo
Noram et scio.
Chremes
935
Is hinc bellum fugiens, meque in Asiam persequens, proficiscitur.
Tum illam relinquere hic est veritus; postilla nunc primum audio
Quid illo sit factum.
Pamphilus
Vix sum apud me, ita animus commotus est metu,
Spe, gaudio, mirando hoc tanto tam repentino bono.
Simo
Nae istam multimodis tuam inveniri gaudeo.
Pamphilus
Credo pater.
Chremes
940
At mihi unus scrupulus etiam restat qui me male habet.
Pamphilus
940
Dignus es
Cum tua religione odium: nodum in scirpo quaeris.
Crito
Quid istuc est?
Chremes
Nomen non convenit.
Crito
Fuit hercle huic aliud parvae.
Chremes
Quid Crito?
Numquid meministi?
Crito
Id quaero.
Pamphilus
Egone huius memoriam patiar meae
Voluptati obstare, cum egomet possim in hac re medicari mihi?
945
Non patiar. Heus Chreme quod quaeris, Pasibula est.
Crito
945
Ipsa est.
Chremes
945
Ea est.
Pamphilus
Ex ipsa millies audivi.
Simo
Omnes nos gaudere hoc Chreme
Te credo credere.
Chremes
Ita me Di ament, credo.
Pamphilus
Quid restat, pater?
Simo
Iam dudum res reduxit me ipsa in gratiam.
Pamphilus
O lepidum patrem!
De uxore, ita ut possedi, nihil mutat Chremes.
Chremes
Causa optima est,
950
Nisi quid pater ait aliud.
Pamphilus
950
Nempe.
Simo
950
Id scilicet.
Chremes
950
Dos Pamphile est
Decem talenta.
Pamphilus
Accipio.
Chremes
Propero ad filiam. Eho mecum Crito:
Nam illam me credo haud nosse.
Simo
Cur non illam huc transferri iubes?
Pamphilus
Recte admones. Davo ego istuc dedam iam negoti.
Simo
Non potest.
Pamphilus
Qui non potest?
Simo
Quia habet aliud magis ex sese et maius.
Pamphilus
Quidnam?
Simo
Vinctus est.
Pamphilus
955
Pater non recte vinctus est.
Simo
955
Haud ita iussi.
Pamphilus
955
Iube solvi obsecro.
Simo
Age fiat.
Pamphilus
At matura.
Simo
Eo intro.
Pamphilus
O faustum et felicem hunc diem!
Charinus
Proviso quid agat Pamphilus; atque eccum.
Pamphilus
Aliquis forsan me putet
Non putare hoc verum: at mihi nunc sic esse hoc verum libet.
Ego Deorum vitam propterea sempiternam esse arbitror
960
Quod voluptates eorum propriae sunt; nam mihi immortalitas
Parta est, si nulla aegritudo huic gaudio intercesserit.
Sed quem ego mihi potissimum optem nunc cui haec narrem dari?
Charinus
Quid illud gaudi est?
Pamphilus
Davum video: nemo est quem mallem omnium;
Nam hunc scio mea solide solum gavisurum gaudia.
Davus
965
Pamphilus ubinam hic est?
Pamphilus
965
Dave.
Davus
965
Quis homo est?
Pamphilus
965
Ego sum.
Davus
965
O Pamphile.
Pamphilus
Nescis quid mihi obtigerit.
Davus
Certe; sed quid mihi obtigerit scio.
Pamphilus
Et quidem ego.
Davus
More hominum evenit ut quod sim nactus mali
Prius rescisceres tu quam ego illud quod tibi evenit boni.
Pamphilus
Mea Glycerium suos parentes repperit.
Davus
O factum bene!
Charinus
Hem!
Pamphilus
970
Pater amicus summus nobis.
Davus
970
Quis?
Pamphilus
970
Chremes.
Davus
970
Narras probe.
Pamphilus
Nec mora ulla est quin eam uxorem ducam.
Charinus
Num ille somniat
Ea quae vigilans voluit?
Pamphilus
Tum de puero Dave?
Davus
Ah desine.
Solus est quem diligunt Di.
Charinus
Salvus sum si haec vera sunt.
Colloquar.
Pamphilus
Quis homo est? O Charine in tempore ipso mihi advenis.
Charinus
975
Bene factum.
Pamphilus
975
Audistine?
Charinus
975
Omnia: age me in tuis secundis respice.
Tuus est nunc Chremes: facturum quae voles scio esse omnia.
Pamphilus
Memini: atque adeo longum est nos illum expectare dum exeat.
Sequere hac me intus ad Glycerium nunc. Tu Dave abi domum:
Propere arcesse hinc qui auferant eam. Quid stas? quid cessas?
Davus
Eo.
980
Ne expectetis dum exeant huc: intus despondebitur;
Intus transigetur si quid est quod restet.
Ω
Plaudite.
Tap any Latin word to look it up