Diniarchvs
Non omnis aetas ad perdiscendum sat est
amanti, dum id perdiscat, quot pereat modis;
neque eam rationem eapse umquam educet Venus,
25
quam penes amantum summa summarum redit,
quot amans exemplis ludificetur, quot modis
pereat quotque exoretur exorabulis:
quot illíc blanditiae, quót illic iracundiae
sunt, quot supplicia danda, di vostram fidem, hui,
30
quid perierandum est etiam, praeter munera:
primumdum merces annua, is primus bolust,
ob eam tres noctes dantur; interea loci
†aut ara aut vinum aut oleum aut triticum,
temptat benignusne an bonae frugi sies:
35
quasi in piscinam rete qui iaculum parat,
quando abiit rete pessum, adducit lineam;
si inierit rete piscis, ne effugiat cavet:
dum huc dum illuc rete circumvortit, impedit
piscis usque adeo donicum eduxit foras.
40
itidem si amator id quod oratur dedit
atque est benignus potius quam frugi bonae
adduntur noctes, interim ille hamum vorat,
si semel amoris poculum accepit meri
eaque intra pectus se penetravit potio,
45
extemplo et ipsus periit et res et fides.
si iratum scortumst forte amatori suo,
bis perit amator, ab re atque ab animo simul;
sin alter altri propitiust, idem perit:
si raras noctes ducit, ab animo perit;
50
sin crebras ducit, ipsus gaudet, res perit.
50
†iteca in aedibus lenosis†
prius quam únum dederis, centum quae poscat parat:
aut periit aurum aút conscissa pallula est
aut empta ancilla aut aliquod vasum argenteum
aut vasum ahenum antiquom aut lectus †laptiles
55
aut armariola Graeca, aut aliquid semper est
quod † petra debeatque amans scorto suo.
atque haec celamus nos clam magna industria,
quom rem fidemque nosque nosmet perdimus,
ne qui parentes neu cognati sentiant;
60
quos cum celamus si faximus conscios,
qui nostrae aetati tempestivo temperent,
unde anteparta demus postpartoribus,
faxim lenonum et scortorum † plus est
et minus damnosorum hominum quam nunc sunt siet.
nam nunc lenonum et scortorum plus est fere,
65
quam olim muscarum est cum caletur maxime.
nam nusquam alibi si sunt, circum argentarias
scorta et lenones qui sedent cottidie,
ea nimia est ratio; quippe qui certo scio,
ibi plus scortorum esse iam quam ponderum.
70
quos quidem quam ád rem dicam in argentariis
referre habere, nisi pro tabulis, nescio,
ubi aera perscribantur usuraria:
accepta dico, expensa ne qui censeat.
postremo id magno in populo † mulier hominibus,
75
re placida atque otiosa, victis hostibus:
amare oportet omnes qui quod dent habent.
nam mihi haec méretrix quae hic habet, Phronesium,
suom nómen omne ex pectore exmovit meo,
phronesim, nam phronesis est sapientia.
nam me fuisse huic fateor summum atque intumum,
80
quod amantis multo pessimum est pecuniae;
eadem postquam alium repperit qui plus daret,
damnosiorem, † mihi exinde immovit loco,
quem antehác odiosum sibi esse memorabat mala,
Babyloniensem militem. is nunc dicitur
85
venturus peregre; eo nunc commenta est dolum:
peperisse simulat sese, ut me extrudat foras
atque ut cum solo pergraecetur milite;
eum esse simulat militem puero patrem.
eum istí suppositum puerum opinor pessumae.
mihi verba retur dare se? án me censuit
90
celare se potesse, gravida si foret?
nam ego Lemno advenio Athenas nudius tertius,
legatus hinc quo cum publico imperio fui.
sed haec quidem eius Astaphium est ancillula;
cum ea quoque etiam mihi fuit commercium.
Astaphivm
95
Ad fores auscultate atque adservate aedis,
ne quis adventor gravior abaetat quam adveniat,
neu, qui manus attulerit steriles intro ad nos,
gravidas foras exportet. novi ego hominum mores;
ita nunc adulescentes morati sunt: quini
100
aut seni adveniunt ad scorta congerrones;
consulta sunt consilia: quando intro advenerunt,
oenús eorum aliqui oscúlum amicae usque oggerít, dum illi agant ceterí cleptae;
sin vídent quempiam se adsérvare, obludiánt qui custodem óblectent
per ióculum et ludum; dé nostro saepe édunt: quod fartorés, faciunt.
105
fit pól hoc, et pars spectátorum scitís pol haec vos me haud méntiri,
†ibi sibus pugnae et vírtuti de praédonibus praedám capere.
at ecástor nos rursúm lepide referímus gratiam furíbus nostris:
nam ipsí vident cum eorum ággerimus bona atque étiam ultro ipsi aggerúnt ad nos.
Diniarchvs
Me illís quidem haec verberat vérbis,
nam ego húc bona mea degéssi.
Astaphivm
Commémini, iam pol ego eúmpse ad nos, si dómi erit, mecum addúcam.
Diniarchvs
115
Heus, máne dum, Astaphium, príus quam abis.
Astaphivm
Quí revocat?
Diniarchvs
Scies: réspice huc.
Astaphivm
Quis est?
Diniarchvs
Vobís qui multa bóna esse volt.
Astaphivm
Dato, si ésse vis.
Diniarchvs
Fáxo erunt. réspice huc modo.
Astaphivm
Oh,
enícas me miseram, quísquis es.
Diniarchvs
120
Péssuma, mane.
Astaphivm
Óptume, odio es.
Díniarchusne íllic est? átque is est.
Diniarchvs
Sálva sis.
Astaphivm
Ét tu.
Diniarchvs
Fer cóntra manum et paritér gradere.
Astaphivm
125
Tuis sérvio atque audiens sum ímperiis.
Diniarchvs
Quid agís?
Astaphivm
Valeo et validúm teneo.
péregre quoniam ádvenis, céna detur.
Diniarchvs
Bene dícis benignequé vocas, Astáphium.
Astaphivm
Amabo,
sine me íre, era quo iussít.
Diniarchvs
Eas. sed quíd ais?
Astaphivm
Quid vis?
Diniarchvs
130
Dic quó iter inceptás; quis est quem arcéssis?
Astaphivm
130
Archilínem
†obstetricem.
Diniarchvs
Mála tu femina es, oles únde es disciplinam.
manifesto mendaci, mala, teneo te.
Astaphivm
Quid iam, amabo?
Diniarchvs
Quia te adducturam huc dixeras eumpse, non eampse;
nunc mulier facta est iam ex viro: mala es praestrigiatrix.
135
sed tandem eloquere, quis is homost, Astaphium? novos amator?
Astaphivm
Nimis otiosum te arbitror hominem esse.
Diniarchvs
Qui arbitrare?
Astaphivm
Quia tuo vestimento et cibo alienis rebus curas.
Diniarchvs
Vos mihi dedistis otium.
Astaphivm
Qui, amabo?
Diniarchvs
Ego expedibo.
rem perdidi apud vos, vos meum negotium abstulistis.
140
si rem servassem, fuit ubi negotiosus essem.
Astaphivm
An tu te Veneris publicum aut Amoris alia lege
habere posse postulas, quin otiosus fias?
Diniarchvs
Illa, haud ego, habuit publicum: pervorse interpretaris;
nam advorsum legem meam ob meam scripturam pecudem cepit.
Astaphivm
145
Plerique idem quod tu facis faciunt rei male gerentes:
ubi non est, scripturam unde dent, incusant publicanos.
Diniarchvs
Male vertit res pecuaria mihi apud vos: nunc vicissim
volo habere aratiunculam pro copia hic apud vos.
Astaphivm
Non arvos hic, sed pascuost ager: si arationes
150
habituru'shabiturus es, quí arari solent, ad pueros ire meliust.
hunc nos habemus publicum, illi alii sunt publicani.
Diniarchvs
Vtrosque pergnovi probe.
Astaphivm
Em istoc pol tu otiosu'sotiosus es,
cum et illíc et hic pervorsus es. sed utriscum rem esse mavis?
Diniarchvs
Procaciores estis vos, sed illí periuriores;
155
illis perit quidquid datur, neque ipsís apparet quicquam:
vos saltem si quid quaeritis, ecbibitis et comestis.
postremo illi sunt improbi, vos nequam et gloriosae.
Astaphivm
Male quae in nos vis, ea omnia tibi dicis, Diniarche,
et nostram et illorum vicem.
Diniarchvs
Qui istuc?
Astaphivm
Rationem dicam:
160
quia qui alterum incusat probri, sumpse enitere oportet.
tu a nobis sapiens nihil habes, nos nequam abs ted habemus.
Diniarchvs
O Ástaphium, haud istoc modo solita es me ante appellare,
sed blande, cum illuc, quod apud vos nunc est, apud me habebam.
Astaphivm
Dum vivit, hominem noveris: ubi mortuost, quiescat.
165
te dum vivebas noveram.
Diniarchvs
165
An me mortuom arbitrare?
Astaphivm
Qui potis est, amabo, planius? qui antehac amator summus
habitu'shabitus es, nunc ad amicam venis querimoniam deferre.
Diniarchvs
Vestra hercle factum iniuria, quae properavistis olim:
rapere otiose oportuit, diu ut essem incolumis vobis.
Astaphivm
170
Amator similest oppidi hostilis.
Diniarchvs
170
Quo argumento est?
Astaphivm
Quam primum expugnari potis est, tam id optimum est amicae.
Diniarchvs
Ego fateor, sed longe aliter est amicus atque amator:
certe hercle quam veterrimus, tam homini optimust amicus.
Astaphivm
Si vivit.
Diniarchvs
Non hercle occidi, sunt mi etiam fundi et aedis.
Astaphivm
175
Cur, obsecro, ergo ante ostium pro ignoto alienoque astas?
i intro, haud alienus tu quidem es; nam ecastor neminem hodie
mage amat corde atque animo suo, si quidem habes fundum atque aedis.
Diniarchvs
In melle sunt linguae sitae vostrae atque orationes,
facta atque corda in felle sunt sita atque acerbo aceto:
180
eo dicta lingua dulcia datis, córde amara facitis.
Astaphivm
Amantes si qui non danunt, † non didici fabulari.
non istaec, mea benignitas, decuit te fabulari,
sed istós qui cum geniis suis belligerant parcipromi.
Diniarchvs
Mala es atque eadem quae soles inlecebra.
Astaphivm
Vt exspectatus
185
peregre advenisti, quam, obsecro, cupiebat te era videre.
Diniarchvs
Quid tandem?
Astaphivm
Te unum ex omnibus amat.
Diniarchvs
Euge, fundi et aedis,
per tempus subvenistis. sed quid ais, Astaphium?
Astaphivm
Quid vis?
Diniarchvs
Estne intus nunc Phronesium?
Astaphivm
Vtut aliis, tibi quidem intus.
Diniarchvs
Valetne?
Astaphivm
Immo edepol melius iam fore spero, te ubi videbit.
Diniarchvs
190
Hoc nobis vitium maxumumst, cum amamus tum hoc perimus:
si illud quod volumus dicitur, palam cum mentiuntur,
verum esse insciti credimus, ne ut iusta utamur ira.
Astaphivm
Heia, haud itast res.
Diniarchvs
Ain tu eam me amare?
Astaphivm
Immo unice unum.
Diniarchvs
Peperisse audivi.
Astaphivm
Ah obsecro, tace, Diniarche.
Diniarchvs
Quid iam?
Astaphivm
195
Horresco misera, mentio quotiens fit partionis,
ita paene nulla tibi fuit Phronesium. i intro, amabo,
vise illam. atque opperimino: iam exibit; nam lavabat.
Diniarchvs
Quid ais tu? quae numquam fuit praegnas, qui parere potuit?
nam équidem illi uterum, quod sciam, numquam extumere sensi.
Astaphivm
200
Celabat metuebatque te, ne tu sibi persuaderes,
ut abortioni operam daret puerumque ut enicaret.
Diniarchvs
Tum pol isti ést puero pater Babyloniensis miles,
quoius núnc ista adventum expetit.
Astaphivm
Immo ab eo ut nuntiatumst,
iam hic adfuturum aiunt eum. nondum advenisse miror.
Diniarchvs
205
Ibo igitur intro?
Astaphivm
205
Quippini? tam audacter quam domum ad te;
nam tu quidem edepol noster es etiam nunc, Diniarche.
Diniarchvs
Quam mox te huc recipis?
Astaphivm
Iam hic ero: propest, profecta quo sum.
Diniarchvs
Redi véro actutum. ego interim hic apud vos opperibor.—
Tap any Latin word to look it up