Plautus Pseudolus
EN Lat Orig
Act 5
Psevdolvs
Quid hóc? sicine hóc fit, pedés? statin án non?
an íd voltis, út me hinc iacéntem aliquis tóllat?
nam hércle si cécidero, véstrum erit flagítium.
pérgitin pérgere? ah, sérviendúm mihi
1250 hodie ést; magnum hoc vitiúm vino est:
pedés captat prímum, luctátor dolósust.
profécto edepol égo nunc probe habeo madúlsam:
ita víctu excurato, íta magnis mundítiis et dis dígnis,
itaque ín loco festivó sumus festíve accepti.
1255 quid opúst me multas agere ámbages? hoc
est hómini quam ob rem vítam amet,
hic ómnes voluptatés, in hoc omnés venustatés sunt:
deis próximum esse árbitror.
nam úbi amans complexúst amantem, úbi ad labra labélla adiungit,
1260 úbi alter alterúm bilingui mánifesto inter prehendunt,
ubi mámmam mammicula ópprimit aut, si lúbet, corpora condúplicantur,
manu cándida cantharum dúlciferum propínat amicissíma amico:
ibi iám neque esse alium alii ódiosum
nec mólestum nec sermónibus morologís uti,
1265 unguénta atque odóres, lemníscos, coróllas
darí dapsilés, non ením parce prómi
(victúm ceterum ne quís me roget):
hóc ego modo átque erus minor húnc diem súmpsimus prothyme,
póstquam opus meum ómne ut volui pérpetravi hóstibus fugatis.
illós accubántis, potántis, amántis
cum scórtis relíqui, et meúm scortum ibídem,
suó cordi atque ánimo opsequéntes. sed póstquam
exúrrexi, oránt med ut sáltem.
ad hunc me modum intuli illis satis facete,
nimis ex discipulina, quippe ego qui
1275 probe Ionica perdidici. sed palliolatim amictus
1275 sic haec incessi ludibundus.
plaudúnt et parúm clamitánt mi, ut revértar.
óccepi dénuo, hóc modo: nólui
ídem; amicaé dabam meae,
út me amarét: ubi círcumvortór, cado:
id fúit naenia lúdo.
ítaque dum enitór, prox, iam paene ínquinavi pállium.
1280 nímiae tum volúptati edepol
1280 fúi ob casúm. datur cántharus: bibi.
commúto ilicó pallium, íllud posívi;
inde húc exií, crapulám dum amovérem.
núnc ab ero ad erum méum maiorem vénio foedus cómmemoratum.
áperite, aperite, heús, Simoni adesse aliquis núntiate.
Simo
1285 Vóx viri péssumi me éxciet foras.
séd quid hoc? quó modo? quíd video ego?
Psevdolvs
Cúm corona ébrium Pseúdolum tuom.
Simo
Líbere hercle hóc quidem. séd vide statum.
núm mea grátia pértimescít magis?
1290 cógito, saéviter blanditerne ádloquar.
sed me hóc votat vim fácere nunc
quód fero, qua in hoc spés sitast mihi.
Psevdolvs
Vír malus viro óptumo obviam it.
Simo
te ament, Pseúdole. i in malám crucem.
Psevdolvs
1295 Cur égo adflictor?
Simo
1295 Quid , malum, in os igitúr mi ebrius inrúctas?
Psevdolvs
Mólliter síc tene , cave cadam:
non vídes me ut madide mádeam?
Simo
Quae ístaec audáciast, sic intérdius
Psevdolvs
Lubet.
Simo
cúm corolla ébrium incédere?
1300 Quíd, lubet? pérgin ructáre in os mihi?
Psevdolvs
Suávis ructús mihi est. síc sine, Simo.
Simo
Credo équidem potesse , scelus,
Mássici móntis ubérrumos quáttuor
frúctus ebíbere in hora úna.
Psevdolvs
Hiberna áddito.
Simo
1305 Hau mále mones, sed díc tamen,
únde onustám celocem ágere te praédicem?
Psevdolvs
Cúm tuo fílio pérpotaví modo.
séd, Simo, ut probe táctus Ballio est!
quaé tibi díxi, ut effécta reddidi!
Simo
1310 Péssumus es homo.
Psevdolvs
1310 Mulier haec facit.
cúm tuo fílio líbera accubat.
Simo
ómnia, ut quícque egisti, órdine scio.
Psevdolvs
Quíd ergo dubitas dáre mi argentum?
Simo
Iús petis, fateór. tene.
Psevdolvs
át negabás daturum ésse te mihi.
1315 onera húnc hominem atque me cónsequere hac.
Simo
1315 Egone ístum onerém?
Psevdolvs
1315 Onerábis, scio.
Simo
Quid ego huíc homini faciám? satin ultro et argéntum aufert et me ínridet?
Psevdolvs
Vae víctis.
Simo
Vorte ergo úmerum.
Psevdolvs
Em.
Simo
Hóc ego numquam rátus sum
fore me, út tibi fierem súpplex.
1320 heu heú heu.
Psevdolvs
1320 Desine.
Simo
1320 Dóleo.
Psevdolvs
1320 Ni doléres tu, ego dolérem.
Simo
Quid? hoc aúferen, Pseudole mi, aps tuo ero?
Psevdolvs
Lubentíssimo corde atque ánimo.
Simo
Non aúdes, quaeso, aliquám partem mihi grátiam facere hinc árgenti?
Psevdolvs
Non: dices avidum ésse hominem nam hinc númquam eris nummo dívitior;
neque mei tergi mísereret, si hoc nón hodie ecfecíssem.
Simo
1325 Erit úbi te ulciscar, vivo.
Psevdolvs
1325 Quid mínitare? habeo térgum.
Simo
Age sáne igitur.
Psevdolvs
Redi.
Simo
Quíd redeam?
Psevdolvs
Redi módo: non eris decéptus.
Simo
Redeó.
Psevdolvs
Simul mecum i pótatum.
Simo
Egone éam?
Psevdolvs
Fac quod te iúbeo:
si is, aút dimidium aut plús etiam faxo hínc feres.
Simo
Eo, duc quo vis.
Psevdolvs
Quid núnc? numquid íratus és aut mihi aút filió propter hás res, Simó?
Simo
Nil profécto.
Psevdolvs
I hac.
Ballio
1330 sequor. quín vocas spéctatorés simul?
Psevdolvs
Hércle me isti haú solent
vocáre, neque ergo ego ístos;
vérum si vóltis adplaúdere atque ádprobare
húnc gregem et fábulam,
1335 in crástinum vos vocábo.
Tap any Latin word to look it up
An open-access project
Leo 1895
Leo, Weidmann, 1895 · 1895
The Editor

Friedrich Leo (1851–1914) was one of the greatest Latin scholars of the imperial German university system. Professor at Göttingen from 1889, he combined textual criticism with literary history to an unusual degree. His Geschichte der römischen Literatur (1913) was a landmark work, and his editions of Plautus (1895–1896) and Seneca's tragedies set new standards. Leo's Plautine scholarship was transformative: he was the first to systematically analyse Plautus's metrical practice, using it as a tool for detecting interpolations and establishing the text.

About This Edition

Leo's edition of Plautus, published by Weidmann in Berlin (2 vols., 1895–1896), represented a dramatic advance over previous editions. Leo was the first editor to take full account of the Ambrosian palimpsest (Codex Ambrosianus, 4th–5th century), the oldest witness to Plautus's text, which had been imperfectly read by earlier scholars. His text is characterised by rigorous metrical analysis and a willingness to identify passages he considered interpolated. W. M. Lindsay's OCT (1904–1905) drew heavily on Leo's work while sometimes differing on individual readings.

Tap any Latin word to look it up