Psevdolvs
905
Si umquám quemquam di immórtales voluére esse auxilio ádiutum,
tum me ét Calidorum sérvatum volunt ésse et lenonem éxtinctum,
quom te ádiutorem génuerunt mihi tám doctum hominem atque ástutum.
sed ubi íllic est? sumne ego homo ínsipiens, qui haec mécum egomet loquar sólus?
dedit vérba mihi hercle, ut opínor:
malus cúm malo stulte cávi.
910
tum pól ego interii, homo si ílle abiit, neque hoc ópus quod volui hodie éfficiam.
sed eccúm video verberéam statuam: ut it, út magnifice infert sese.
ehem, te hércle ego circumspéctabam, nimis métuebam male, ne ábiisses.
Simia
Fuit meum ófficium ut facerém, fateor.
Psevdolvs
Vbi réstiteras?
Simo
Vbi míhi libitum est.
Psevdolvs
Istúc ego sátis scio.
Simo
Quor érgo quod scis mé rogas?
Psevdolvs
915
At hóc volo monére te.
Simo
915
Monéndus ne me moneas.
Psevdolvs
Nimis tándem ego aps te contémnor.
Simo
Quippe égo te ni contémnam,
stratióticus homo qui clúear?
Psevdolvs
Iam hoc vólo quod occeptúmst agi.
Simo
Numquíd agere aliud mé vides?
Psevdolvs
920
ámbula ergó cito.
Simo
920
Immo ótiosé volo.
Psevdolvs
Haéc ea occásiost: dum ílle dormít, volo
tú prior ut óccupes adire.
Simo
Quid próperas? placide, né time.
ita ílle faxit Iúppiter,
ut ílle palam ibidem ádsiet,
quisquís illest, qui adest a mílite.
925
numquam édepol erit illé potior
925
Harpáx quam ego. habe animúm bonum:
púlchre ego hanc éxplicatám tibi rém dabo.
síc ego illúm dolis átque mendáciis
ín timorém dabo mílitarem ádvenam,
ípsus sese út neget ésse eum quí siet
930
méque ut esse aútumet qui ípsus est.
Psevdolvs
930
Quí potest?
Simo
Occídis me, cum istúc rogitas.
Psevdolvs
O hóminem lepidum.
Simo
Té quoque etiám dolis átque mendáciis,
quí magistér mihi es, ántidibo, út scias.
Psevdolvs
Iúppiter té mihi sérvet.
Simo
Immó mihi.
935
séd vide, ornátus hic me satin cóndecet?
Psevdolvs
935
Optúme habet.
Simo
935
Esto.
Psevdolvs
Tantúm tibi boni di immórtales duint quántum tu tibi óptes;
nam si éxoptem, quantúm dignu’s es tantúm dent, minus nihiló sit.
néque ego hoc homine quémquam vidi mágis malum et máleficum.
Simo
Tun íd mihi?
Psevdolvs
Taceo.
sed egó quae tibi bona dábo et faciam, si hanc sóbrie rem accurássis.
Simo
940
Potin út taceas? memorem ímmemorem facit quí monet quod memor méminit.
teneo, ómnia in pectore cóndita sunt, meditáti sunt mihi dóli docte.
Psevdolvs
Probus ést hic homo.
Simo
Neque hic ést neque ego.
Psevdolvs
At vide né titubes.
Simo
Potin út taceas?
Psevdolvs
Ita mé di ament—
Simo
Ita nón facient: mera iám mendacia fúndes.
Psevdolvs
Vt ego ób tuam, Simia, pérfidiam te amo et métuo et magni fácio.
Simo
945
Ego istúc aliis dare cóndidici: mi optrúdere non potes pálpum.
Psevdolvs
Vt ego áccipiam te hodié lepide, ubi efféceris hoc opus,
Simo
Há ha hae.
Psevdolvs
Lepidó victu, vino, únguentis et intér pocula pulpámentis;
ibidem úna aderit muliér lepida, tibi sávia super savía quae det.
Simo
Lepide áccipis me.
Psevdolvs
Immo si éfficies, tum fáxo magis id dícas.
Simo
950
Nisi effécero, cruciabíliter cárnifex me accipito.
séd propera mihi mónstrare, ubi sit ós lenonis aédium.
Psevdolvs
Tertium hoc est.
Simo
St, tace, aedes hiscunt.
Psevdolvs
Credo, animo malest
aedibus.
Simo
Quid iam?
Psevdolvs
Quia edepol ipsum lenonem evomunt.
Simo
Illicinest?
Psevdolvs
Illic ést.
Simo
Mala mercist
Psevdolvs
Illuc sis vide,
955
ut transversus, non proversus cedit, quasi cancer solet.
Ballio
Mínus malum hunc hominem esse opinor quam esse censebam coquom,
nam nihil etiam dum harpagavit praeter cyathum et cantharum.
Psevdolvs
Heus tu, nunc occasio est et tempus.
Simo
Tecum sentio.
Psevdolvs
Ingredere in viam dolose: ego hic in insidiis ero.
Simo
960
Habui numerum sedulo: hoc est sextum a porta proxumum
angiportum, in id angiportum me devorti iusserat;
quotumas aedis dixerit, id ego admodum incerto scio.
Ballio
Quis hic homo chlamydatus est aut unde est aut quem quaeritat?
peregrina facies videtur hominis atque ignobilis.
Simo
965
Sed eccum qui ex incerto faciet mihi quod quaero certius.
Ballio
Ad me adit recta. unde ego hominem hunc esse dicam gentium?
Simo
Heus tu, qui cum hirquina barba stas, responde quod rogo.
Ballio
Eho, an non príus salutas?
Simo
Nulla est mihi salus dataria.
Ballio
Nam pol hinc tantumdem accipies.
Psevdolvs
Iam inde a principio probe.
Simo
Ecquem in angiporto hoc hominem tu novisti? te rogo.
Ballio
Egomet me.
Simo
Pauci istuc faciunt homines quod tu praedicas,
nam in foro vix decumus quisque est qui ipsus sese noverit.
Psevdolvs
Salvos sum, iam philosophatur.
Simo
Hominem ego hic quaero malum,
975
legirupam, impurum, peiurum atque impium.
Ballio
975
Me quaeritat,
nam illa mea sunt cognomenta; nomen si memoret modo.
quid est ei homini nomen?
Simo
Leno Ballio.
Ballio
Scivin ego?
ipse ego is sum, adulescens, quem tu quaeris.
Simo
Tune es Ballio?
Ballio
Ego enim vero is sum.
Simo
Vt vestitu’s es, es perfossor parietum.
Ballio
Credo, in tenebris, conspicatus si sis me, apstineas manum.
Simo
Erus meus tibi me salutem multam voluit dicere.
hanc epistulam accipe a me, hanc mé tibi iussit dare.
Ballio
Quis is homost qui iussit?
Psevdolvs
Perii, nunc homo in medio lutost;
985
nomen nescit, haeret haec res.
Ballio
985
Quem hanc misisse ad me autumas?
Simo
Nosce imaginem: tute eius nomen memorato mihi,
ut sciam te Ballionem esse ipsum.
Ballio
Cedo mi epistulam.
Simo
Accipe et cognosce signum.
Ballio
Oh, Polymachaeroplagides
purus putus est ipsus. novi. heus, Polymachaeroplagides
990
nomen est.
Simo
990
Scio iám me recte tibi dedisse epistulam,
postquam Polymachaeroplagidem elocutus nomen es.
Ballio
Quid agit is?
Simo
Quod homo edepol fortis atque bellator probus.
sed propera hanc pellegere quaeso epistulam (ita negotium est),
atque accipere argentum actutum mulieremque emittere.
995
nam necessést hodie Sicyoni me esse aut cras mortem exsequi,
ita erus meus est imperiosus.
Ballio
Novi, notis praedicas.
Simo
Propera pellegere épistulam ergo.
Ballio
Id ago, si taceas modo.
milés lenoni Ballioni epistulam
conscriptam mittit Polymachaeroplagides,
1000
imagine obsignatam quae inter nos duo
convenit olim. sumbolust in epistula.
video, et cognosco signum. sed in epistula
nullam salutem mittere scriptam solet?
Simo
Ita militaris disciplinast, Ballio:
1005
manu salutem mittunt benevolentibus;
eadém malam rem mittunt malevolentibus.
sed, ut occepisti, perge opera experirier
quid epistula ista narret.
Ballio
Ausculta modo.
Harpax calator meus est, ad te qui venit—
1010
tun es is Harpax?
Simo
1010
Ego sum, atque ipse ἅρπαξ quidem.
Ballio
“Qui epistulam istam fert; ab eo argentum accipi,
cum eo simitu mulierem mitti volo.
salutem scriptam dignum est dignis mittere:
te si arbitrarem dignum, misissem tibi.”
1015
Argentum des, abducas mulierem.
Simo
1015
Quid nunc?
Vter remoratur?
Ballio
Quin sequere ergo intro.—
Simo
Sequor.—
Psevdolvs
Peiorem ego hominem magisque vorsute malum
numquam edepol quemquam vidi, quám hic est Simia;
nimisque égo illum hominem metuo et formido male,
1020
ne malus item erga me sit út erga illum fuit,
ne in re secunda nunc mi obvertat cornua,
si occasionem capsit qui sit mihi malus;
atque edepol equidem nolo, nam illi bene volo.
nunc in metu sum maximo, triplici modo:
primum omnium iam hunc comparem metuo meum,
ne deserat med atque ad hostis transeat;
metuo autem, né erus redeat etiam dum a foro,
ne capta praeda capti praedones fuant.
1030
quom haec metuo, metuo ne ille huc Harpax advenat
prius quam hínc hic Harpax abierit cum muliere.
perii hercle, nimium tarde egrediuntur foras.
cor conligatis vasis expectat meum,
si non educat mulierem secum simul,
ut exulatum ex pectore aufugiat meo.
victor sum, vici cautos custodes meos.
Simia
Ne plora, nescis ut res sit, Phoenicium,
verum haud multo post faxo scibis accubans.
1040
non ego te ad illum duco dentatum virum
Macedoniensem, qui te nunc flentem facit:
cuiam esse te vis maxime, ad eum ducere:
Calidorum haud multo post faxo amplexabere.
Psevdolvs
Quid tu intus quaeso desedisti quam diu?
1045
mihi cor retunsumst oppugnando pectore.
Simo
Occasionem repperisti, verbero,
ubi perconteris me, insidiis hostilibus?
quin hinc metimur gradibus militariis?
Psevdolvs
Atque edepol, quamquam nequam homo es, recte mones.
ite hac triumphi ad cantharum recta via.—
Ballio
Hahae, nunc demum mi animus in tuto est loco,
postquam iste hinc abiit atque abduxit mulierem.
iube núnc venire Pseudolum, scelerum caput,
1055
et abdúcere a me mulierem fallaciis.
conceptis hercle verbis, satis certo scio,
ego periurare me mavellem miliens,
quam mi illum verba per deridiculum dare.
nunc deridebo hercle hominem, si convenero;
1060
verum in pistrino credo, ut convenit, fore.
nunc ego Simonem mi obviam veniat velim,
ut mea laetitia laetus promiscam siet.
Simo
Viso quid rerum meus Vlixes egerit,
iamne habeat signum ex arce Ballionia.
Ballio
1065
O fortunate, cedo fortunatam manum,
Simo.
Simo
Quíd est?
Ballio
Iam—
Simo
Quid iam?
Ballio
Nihil est quod metuas.
Simo
Quid est?
venitne homo ad te?
Ballio
Non.
Simo
Quid est igitur boni?
Ballio
Minae viginti sanae et salvae sunt tibi,
hodie quas aps te est instipulatus Pseudolus.
Simo
1070
Velim quidem hercle.
Ballio
1070
Róga me viginti minas,
si ille hodie ílla sit potitus muliere
sive eam tuo gnato hodie, ut promisit, dabit,
roga opsecro hercle, gestio promittere.
omnibus modis tibi esse rem ut salvam scias;
1075
atque etiam habeto mulierem dono tibi.
Simo
Nullum periclumst, quod sciam, stipularier,
ut concepisti verba: viginti minas
dabin?
Ballio
Dabuntur.
Simo
Hoc quidem actumst hau male.
sed convenistin hominem?
Ballio
Immo ambo simul.
Simo
1080
Quid ait? quid narrat? quaeso, quid dixit tibi?
Ballio
Nugas theatri, verba quae in comoediis
solent lenoni dici, quae pueri sciunt:
malum et scelestum et peiurum aibat esse me.
Simo
Pol hau mentitust.
Ballio
Ergo haud iratus fui:
1085
nam quanti refert ei nec recte dicere,
qui nihili faciat quique infitias non eat?
Simo
Quid est? quid non metuam ab eo? id audire expeto.
Ballio
Quia numquam abducet mulierem iam, nec potest,
a me. meministin tibi me dudum dicere,
1090
eam véniisse militi Macedonio?
Simo
Memini.
Ballio
Em íllius servos húc ad me argentum attulit
et obsignatum sumbolum,
Simo
Quid postea?
Ballio
Qui inter me atque illum militem convenerat:
is secum abduxit mulierem hau multo prius.
Simo
1095
Bonan fide istuc dicis?
Ballio
1095
Vnde ea sit mihi?
Simo
Vide módo, ne illic sit contechnatus quippiam.
Ballio
Epistula atque imago me certum facit;
quin illam quidem iam in Sicyonem ex urbe abduxit modo.
Simo
Bene hercle factum. quid ego cesso Pseudolum
1100
facere ut det nomen ad molas coloniam?
sed quis hic homo est chlamydatus?
Ballio
Non edepol scio,
nisi ut observemus quó eat aut quam rem gerat.
Harpax
Malus ét nequam est homo quí nihili eri ímperium sui sérvos facit,
nihilíst autem suom qui ófficium facere ímmemor est, nisi est ádmonitus.
1105
nam quí liberós esse ilicó se arbitrantur,
ex cónspectu erí si suí se abdidérunt,
lúxantur, lustrántur, comedunt quód habent, ei nomén diu
sérvitutís ferunt.
néc boni ingeni quícquam in is inest,
1110
nisi ut improbis se artibus teneant. †
cum hís mihi néc locus
nec sérmo convenít neque is úmquam nobilís fui.
ego, ut mi ímperatumst, étsi abest, híc adesse erum árbitror.
núnc ego illum metuo,
1115
quom hic nón adest, ne quom ádsiet métuam. ei rei operám dabo.
nam ín taberna úsque adhuc, sí venirét Syrus,
cui dedi sumbolum, mansi, uti iusserat:
leno ubi esset domi, me aibat arcessere;
vérum ubi is nón venit néc vocat,
1120
venio húc ultro, ut sciam, quíd rei sit, ne illíc homo me ludíficetur.
neque quícquamst melius, quam út hoc pultém atque aliquem évocem hinc íntus.
léno argentum hóc volo
á me accipiat átque amittat múlierem mecúm simul.
Ballio
Heús tu.
Simo
Quid vis?
Ballio
Híc homo meus est.
Simo
Quídum?
Ballio
Quia praeda haec meast:
1125
scórtum quaerit, hábet argentum. iam ádmordere hunc míhi lubet.
Simo
Iamne íllum coméssurus és?
Ballio
Dum recéns est
datór, dum calét, devorári decét iam.
boní me virí pauperánt, improbi aúgent;
popló strenuí, mi improbí usuí sunt.
Simo
1130
Malúm quod tibí di dabúnt, sic sceléstu’s es.
Harpax
Me nunc commoror, quom has foris non ferio, ut sciam,
sítne Ballió domi.
Ballio
Vénus mi haec bona dat, quom hós huc adigit
lúcrifugas, damnícupidos, qui sé suamque aetatém bene curant,
édunt, bibunt, scortántur: illi súnt alio ingenio átque tu,
1135
quí neque tibi bene ésse patere et íllis quibus est ínvides.
Harpax
Heús ubi estis vós?
Ballio
Hic quidem ad me récta habet rectám viam.
Harpax
Heus ubi estís vos?
Ballio
Heus adulescens, quid istic debetur tibi?
bene ego ab hoc praedatus ibo; novi, bona scaevast mihi.
Harpax
Ecquis hoc áperit?
Ballio
Heus chlamydate, quid istic debetur tibi?
Harpax
1140
Aedium dominum lenonem Ballionem quaerito.
Ballio
Quisquis es, adulescens, operam fac compendi quaerere.
Harpax
Quid iam?
Ballio
Quia tute ipsus ipsum praesens praesentem vides.
Harpax
Tune is es?
Simo
Chlamydate, cáve sis tibi a curvo infortunio
atque in hunc intende digitum: hic leno est.
Ballio
At hic est vir bonus.
1145
sed, tu, bone vir, flagitare saepe clamore in foro,
quom libella nusquamst, nisi quid leno hic subvenit tibi.
Harpax
Quin tu mecum fabulare?
Ballio
Fabulor. quid vis tibi?
Harpax
Argentum accipias.
Ballio
Iamdudum, si des, porrexi manum.
Harpax
Accipe: hic sunt quinque argenti lectae numeratae minae.
1150
hoc tibi erus me iussit ferre Polymachaeroplagides,
quod deberet, atque ut mecum mitteres Phoenicium.
Ballio
Erus tuos—
Harpax
Ita dico.
Ballio
Miles—
Harpax
Ita loquor.
Ballio
Macedonius—
Harpax
Admodum, inquam.
Ballio
Te ad me misit Polymachaeroplagides?
Harpax
Vera memoras.
Ballio
Hoc argentum ut mihi dares?
Harpax
Si tu quidem es
1155
leno Ballio.
Ballio
1155
Atque ut a me mulierem tu abduceres?
Harpax
Ita.
Ballio
Phoenicium esse dixit?
Harpax
Recte meministi.
Ballio
Mane.
iam redeo ad te.
Harpax
At maturate propera, nam propero: vides
iam diem multum esse.
Ballio
Video: hunc advocare etiam volo;
mane modo istic, iam revertar ad te. quid nunc fit, Simo?
1160
quid agimus? manufesto hunc hominem teneo, qui argentum attulit.
Simo
Quidum?
Ballio
An nescis quae sit haec res?
Simo
Iuxta cum ignarissimis.
Ballio
Pseudolus tuos allegavit hunc, quasi a Macedonio
milite esset.
Simo
Haben argentum ab homine?
Ballio
Rogitas quod vides?
Simo
Heus, memento ergo dimidium istinc mihi de praeda dare:
1165
commune istuc esse oportet.
Ballio
1165
Quid, malum? id totum tuom est.
Harpax
Quam mox mi operam das?
Ballio
Tibi do equidem. quid nunc mi es auctor, Simo?
Simo
Exploratorem hunc faciamus ludos suppositicium,
adeo donicum ipsus sese ludos fieri senserit.
Ballio
Sequere. quid ais? nempe tu illíus servos es?
Harpax
Planissume.
Ballio
1170
Quanti te emit?
Harpax
1170
Suarum in pugna virium victoria.
nám ego eram domi imperator summus in patria mea.
Ballio
An etiam umquam ille expugnavit carcerem, patriam tuam?
Harpax
Contumeliam si dices, audies.
Ballio
Quotumo die
ex Sicyone huc pervenisti?
Harpax
Altero ad meridie.
Ballio
1175
Strenue mehercle iisti.
Simo
1175
Quamvis pernix híc est homo:
ubi suram aspicias, scias pósse eum—gerere crassas compedes.
Ballio
Quid ais? tune etiam cubitare solitu’s es in cunis puer?
Simo
Scilicet.
Ballio
Etiamne facere solitus es—scin quid loquar?
Simo
Scilicet solitum esse.
Harpax
Sanine estis?
Ballio
Quíd hoc quod te rogo?
1180
noctu in vigiliam quando ibat miles, quom tu ibas simul,
conveniebatne in vaginam tuam machaera militis?
Harpax
I in malam crucem.
Ballio
Ire licebit tamen tibi hodie temperi.
Harpax
Quin tu mulierem mi emittis, aut redde argentum.
Ballio
Mane.
Harpax
Quid maneam?
Ballio
Chlamydem hanc commemora quanti conductast.
Harpax
Quid est?
Simo
1185
Quid meret machaera?
Harpax
1185
Elleborum hisce hóminibus opus ést.
Ballio
1185
Eho.
Harpax
Mitte.
Ballio
Quid mercedis petasus hodie domino demeret?
Harpax
Quid domino? quid somniatis? mea quidem haec habeo omnia,
meo peculio empta.
Ballio
Nempe quod fémina summa sustinent.
Harpax
Vncti hi sunt senes, fricari sese ex antiquo volunt.
Ballio
Responde, opsecro hercle, vero serio hoc quod te rogo:
quid meres? quantillo argento te conduxit Pseudolus?
Harpax
Quis istic Pseudolust?
Ballio
Praeceptor tuos, qui te hanc fallaciam
docuit, ut fallaciis hinc mulierem a me abduceres.
Harpax
1195
Quem tu Pseudolum, quas tu mihi praedicas fallacias?
quem égo hominem † nullius coloris novi.
Ballio
Non tu istinc abis?
nihil est hodie hic sucophantis quaestus: proin tu Pseudolo
nunties abduxisse alium praedam, qui occurrit prior
Harpax.
Harpax
Is quidem edepol Harpax ego sum.
Ballio
Immo edepol esse vis.
1200
purus putus hic sucophanta est.
Harpax
1200
Ego tibi argentum dedi
et dudum, adveniens extemplo, sumbolum servo tuo,
eri imágine obsignatam epistulam, hic ante ostium.
Ballio
Meo tu epistulam dedisti servo? quoi servo?
Harpax
Suro.
Ballio
Non confidit sycophanta hic nequam est nugis: meditatus malest.
1205
edepol hominem verberonem Pseudolum, ut docte dolum
commentust: tantundem argenti quantum miles debuit
dedit huic atque hominem exornavit, mulierem qui abduceret.
nam illam epistulam ipsus verus Harpax huc ad me attulit.
Harpax
Harpax ego vocor, ego servos sum Macedonis militis;
ego nec sycophantiose quicquam ago nec malefice,
neque istum Pseudolum mortalis qui sit novi neque scio.
Simo
Tu, nisi mirumst, leno, plane perdidisti mulierem.
Ballio
Edepol ne istuc magis magisque metuo, quom verba audio.
1215
mihi quoque edepol iamdudum ille Surus cor perfrigefacit,
sumbolum qui ab hoc accepit. mira sunt ni Pseudolust.
eho tu, qua facie fuit, dúdum quoi dedisti sumbolum?
Harpax
Rufus quidam, ventriosus, crassis suris, subniger,
magno capite, acutis oculis, ore rubicundo, admodum
1220
magnis pedibus.
Ballio
1220
Perdidisti, postquam dixisti pedes.
Pseudolus fuit ipsus. actumst de me. iam morior, Simo.
Harpax
Hercle te hau sinam emoriri, nisi mi argentum redditur,
viginti minae.
Simo
Atque etiam mihi aliae viginti minae.
Ballio
Auferen tu id praemium a me, quod promisi per iocum?
Simo
1225
De improbis viris auferri praemium et praedam decet.
Ballio
Saltem Pseudolum mihi dedas.
Simo
Pseudolum ego dedam tibi?
quid deliquit? dixin, ab eo tibi ut caveres, centiens?
Ballio
Perdidit me.
Simo
At me viginti modicis multavit minis.
Ballio
Quid nunc faciam?
Harpax
Si mi argentum dederis, te suspendito.
Ballio
1230
Di te perdant. sequere sis me ergo hac ad fórum, ut solvam.
Harpax
1230
Sequor.
Simo
Quid ego?
Ballio
Peregrinos absolvam, cras agam cum civibus.
Pseudolus mihi centuriata hábuit capitis comitia,
qui illum ad mé hodie adlegavit, mulierem qui abduceret.
sequere tu. nunc ne expectetis, dum hac domum redeam via;
1235
ita res gestast: angiporta haec certum est consectarier.
Harpax
Si graderere tantum quantum loquere, iam esses ad forum.—
Ballio
Certumst mi hunc emortualem facere ex natali die.—
Simo
Bene ego illum tetigi, bene autem servos inimicum suom.
nunc mihi certum est alio pacto Pseudolo insidias dare,
1240
quam in aliis comoediis fit, ubi cum stimulis aut flagris
insidiantur: at ego iam intus promam viginti minas,
quas promisi si effecisset; obviam ei ultro deferam.
nimis illic mortalis doctus, nimis vorsutus, nimis malus;
superavit dolum Troianum átque Vlixem Pseudolus.
1245
nunc ibo intro, argentum promam, Pseudolo insidias dabo.—
Tap any Latin word to look it up