Agorastocles
Íta me di ament, tardo amico nihil est quicquam inaequius,
505
praesertim homini amanti, qui quidquid agit properat omnia.
sicut ego hos duco advocatos, homines spissigradissimos,
tardiores quam corbitae sunt in tranquillo mari.
atque equidem hercle dedita opera amicos fugitavi senes:
scibam aetate tardiores, metui meo amori moram.
510
nequiquam hos procos mi elegi loripedis, tardissimos.
quin si ituri hodie estis, ite, aut ite hinc in malam crucem.
sicine oportet ire amicos homini amanti operam datum?
nam iste quidem gradus succretust cribro pollinario,
nisi cum pedicis condidicistis istoc grassari gradu.
Advocati
515
Heus tu, quamquam nos videmur tibi plebeii et pauperes,
si nec recte dicis nobis, dives de summo loco,
divitem audacter solemus mactare infortunio.
nec tibi nos obnoxii sumus istuc, quid tu ames aut oderis:
quom argentum pro capite dedimus, nostrum dedimus, non tuom;
520
liberos nos esse oportet. nos te nihili pendimus,
ne tuo nos amori servos tuos esse addictos censeas.
liberos homines per urbem modico magis par est gradu
ire, servile esse duco festinantem currere.
praesertim in re populi placida atque interfectis hostibus
525
non decet tumultuari. sed si properabas magis,
pridie nos te advocatos huc duxisse oportuit.
ne tu opinere, haud quisquam hodie nostrum curret per vias,
neque nos populus pro cerritis insectabit lapidibus.
Agorastocles
At si ad prandium me in aedem vos dixissem ducere,
530
vinceretis cervom cursu vel gralatorem gradu;
nunc vos quia mihi advocatos dixi et testis ducere,
podagrosi estis ac vicistis cochleam tarditudine.
Advocati
An vero non iusta causa est, quor curratur celeriter
ubi bibas, edas de alieno quantum velis usque ad fatim,
535
quod tu invitus numquam reddas domino, de quoio ederis?
sed tamen cum eo cum quiqui, quamquam sumus pauperculi,
est domi quod edimus, ne nos tam contemptim conteras.
quidquid est pauxillulum illuc, nostrum id omne, non tuomst,
neque nos quemquam flagitamus neque nos quisquam flagitat.
540
tua causa nemo nostrorumst suos rupturus ramites.
Agorastocles
Nimis iracundi estis: equidem haec vobis dixi per iocum.
Advocati
Per iocum itidem dictum habeto quae nos tibi respondimus.
Agorastocles
Obsecro hercle, operam celocem hanc mihi, ne corbitam date;
attrepidate saltem, nam vos adproperare haud postulo.
Advocati
545
Si quid tu placide otioseque agere vis, operam damus;
si properas, cursores meliust te advocatos ducere.
Agorastocles
Scitis rem, narravi vobis quod vestra opera mi opus siet,
de lenone hoc, qui me amantem ludificatur tam diu,
ei paratae ut sint insidiae de auro et de servo meo.
Advocati
550
Omnia istaec scimus iam nos, si hi spectatores sciant;
horunc hic nunc causa haec agitur spectatorum fabula:
hos te satius est docere, ut, quando agas, quid agas sciant.
nos tu ne curassis: scimus rem omnem, quippe omnes simul
didicimus tecum una, ut respondere possemus tibi.
Agorastocles
555
Ita profecto est. sed agite igitur, ut sciam vos scire rem,
expedite et mihi quae vobis dudum dixi dicite.
Advocati
Itane? temptas an sciamus? non meminisse nos ratu'sratus es,
quo modo trecentos Philippos Collybisco vilico
dederis, quos deferret huc ad lenonem inimicum tuom,
560
isque sé ut assimularet peregrinum esse aliunde ex alio oppido?
ubi is detulerit, tu eo quaesitum servom advenies tuom
cum pecunia.
Agorastocles
Meministis memoriter, servastis me.
Advocati
Ille negabit: Milphionem quaeri censebit tuom;
id duplicabit omne furtum. leno addicetur tibi.
565
ad eam rem nos esse testis vis tibi.
Agorastocles
565
Tenetis rem.
Advocati
Vix quidem hercle, íta pauxilla est, digitulis primoribus.
Agorastocles
Hoc cito et cursim est agendum. propera iam quantum potest.
Advocati
Bene vale igitur. te advocatos meliust celeris ducere;
tardi sumus nos.
Agorastocles
Optime itis, pessime hercle dicitis.
570
quin etiam deciderint vobis femina ín talos velim.
Advocati
At edepol nos tibi in lumbos linguam atque oculos in solum.
Agorastocles
Heia, hau vostrumst iracundos esse, quod dixi ioco.
Advocati
Nec tuom quidem est amicis per iocum iniuste loqui.
Agorastocles
Mittite istaec. quid velim vos, scitis.
Advocati
Callemus probe:
575
lenonem ut periurum perdas, id studes.
Agorastocles
575
Tenetis rem.
euge, opportune egrediuntur Milphio una et vilicus.
basilice exornatus incedit et fabre ad fallaciam.
Milphio
Iam tenes praecepta in corde?
Collybiscvs
Pulchre.
Milphio
Vide sis calleas.
Collybiscvs
Quid opust verbis? callum aprugnum callere aeque non sinam.
Milphio
580
Fac modo ut condocta tibi sint dicta ad hanc fallaciam.
Collybiscvs
Quin edepol condoctior sum, quam tragoedi aut comici.
Milphio
Probus homost.
Agorastocles
Adeamus propius.
Milphio
Adsunt testes?
Agorastocles
Tot quidem.
Milphio
Non potuisti adducere homines magis ad hanc rem idoneos.
nam istorum nullus nefastust: comitiales sunt meri;
585
ibi habitant, ibi eos conspicias quam praetorem saepius.
hodie iuris coctiores non sunt qui lites creant,
quam hi sunt, qui si nihil est quicum litigent, lites emunt.
Advocati
Di te perdant.
Milphio
Vos quidem hercle—cum eo cum quiqui tamen
et bene et benigne facitis, quóm ero amanti operam datis.
590
sed isti iam sciunt, negoti quid sit?
Agorastocles
590
Omne in ordine.
Milphio
Tum vos animum advortite igitur. hunc vos lenonem Lycum
novistis?
Advocati
Facile.
Collybiscvs
At pol ego eum, qua sit facie, nescio.
eum mihi volo demonstretis hominem.
Advocati
Nos curabimus.
satis praeceptumst.
Agorastocles
Hic trecentos nummos numeratos habet.
Advocati
595
Ergo nos inspicere oportet istuc aurum, Agorastocles,
ut sciamus quid dicamus mox pro testimonio.
Collybiscvs
Agite, inspicite.
Advocati
Aurum est profecto hoc, spectatores, comicum:
macerato hoc pingues fiunt auro in barbaria boves;
verum ad hanc rem agundam Philippum est: ita nos adsimulabimus.
Collybiscvs
600
Sed ita adsimulatote quasi ego sim peregrinus.
Advocati
600
Scilicet,
et quidem quasi tu nobiscum adveniens hodie oraveris,
liberum ut commostraremus tibi locum et voluptarium,
ubi ames, potes, pergraecere.
Collybiscvs
Eu, edepol mortales malos.
Agorastocles
Ego enim docui.
Milphio
Quis te porro?
Collybiscvs
Agite intro abite, Agorastocles,
605
ne hic vos mecum conspicetur leno neu fallaciae
praepedimentum obiciatur.
Advocati
Hic homo sapienter sapit.
facite quod iubet.
Agorastocles
Abeamus. sed vos—
Advocati
Satis dictumst. abi.
Agorastocles
Abeo.
Advocati
Quaeso, di immortales, quin abis?
Agorastocles
Abeo.—
Advocati
Sapis.
Collybiscvs
St,
tace.
Advocati
Quid est?
Collybiscvs
Fores haé fecerunt magnum flagitium modo.
Advocati
610
Quid id est flagiti?
Collybiscvs
610
Crepuerunt clare.
Advocati
610
Di te perduint.
pone nos recede.
Collybiscvs
Fiat.
Advocati
Nos priores ibimus.
Collybiscvs
Faciunt scurrae quod consuerunt: pone sese homines locant.
Advocati
Illic homo est, qui egreditur, leno.
Collybiscvs
Bonus est, nam similis malist.
iam nunc ego illi égredienti sanguinem exsugam procul.
Lycvs
615
Iam ego istúc revortar, miles: convivas volo
reperire nobis commodos, qui una sient;
interibi attulerint exta, atque eádem mulieres
iam ab re divina credo apparebunt domi.
sed quid huc tantum hominum incedunt? ecquidnam adferunt?
620
et illé chlamydatus quisnam est, qui sequitur procul?
Advocati
Aetoli cives te salutamus, Lyce,
quamquam hanc salutem ferimus inviti tibi.
Lycvs
Fortunati omnes sitis, quod certo scio
nec fore nec fortunam id situram fieri.
Advocati
625
Istic ést thensaurus stultis in lingua situs,
ut quaestui habeant male loqui melioribus.
Lycvs
Viam qui nescit, qua deveniat ad mare,
eum oportet amnem quaerere comitem sibi.
ego male loquendi vobis nescivi viam:
630
nunc vos mihi amnes estis; vos certum est sequi:
si bene dicetis, vostra ripa vos sequar,
si male dicetis, vostro gradiar limite.
Advocati
Malo bene facere tantundemst periculum
quantum bono male facere.
Lycvs
Qui vero?
Advocati
Scies.
635
malo si quid bene facias, id beneficium interit;
bono si quid male facias, aetatem expetit.
Lycvs
Facete dictum. sed quid istúc ad me attinet?
Advocati
Quia nos honoris tui causa ad te venimus,
quamquam bene volumus leniter lenonibus.
Lycvs
640
Si quid boni adportatis, habeo gratiam.
Advocati
Boni de nostro tibi nec ferimus nec damus
neque pollicemur, neque adeo volumus datum.
Lycvs
Credo hercle vobis: ita vestra est benignitas.
sed quid nunc voltis?
Advocati
Hunc chlamydatum quem vides,
645
ei Mars iratust.
Collybiscvs
645
Capiti vestro istuc quidem.
Advocati
Nunc hunc, Lyce, ad te diripiundum adducimus.
Collybiscvs
Cum praeda hic hodie incedet venator domum:
canes compellunt in plagas lepide lupum.
Lycvs
Quis hic est?
Advocati
Nescimus nos quidem istum qui siet;
650
nisi dudum mane ut ad portum processimus,
atque istum e navi éxeuntem oneraria
videmus. adiit ad nos extemplo exiens;
salutat, respondemus.
Collybiscvs
Mortalis malos,
ut ingrediuntur docte in sycophantiam.
Lycvs
655
Quid deinde?
Advocati
655
Sermonem ibi nobiscum copulat.
ait sé peregrinum esse huius ignarum oppidi;
locum sibi velle liberum praeberier,
ubi nequam faciat. nos hominem ad te adduximus.
tu si te di amant, agere tuam rem occasiost.
660
Ille est cupiens, aurum habet.
Lycvs
660
Praeda haec meast.
660
Itane?
Advocati
Potare, amare volt.
Lycvs
Locum lepidum dabo.
Advocati
At enim hic clam furtim ésse volt, ne quis sciat
neve arbiter sit. nam hic latro in Sparta fuit,
ut quidem ipse nobis dixit, apud regem Attalum;
665
inde huc aufugit, quoniam capitur oppidum.
Collybiscvs
Nimis lépide de latrone, de Sparta optume.
Lycvs
Di deaeque vobis multa bona dent, quom mihi
et bene praecipitis et bonam praedam datis.
Advocati
Immo ut ipse nobis dixit, quo accures magis,
670
trecentos nummos Philippos portat praesidi.
Lycvs
Rex sum, si ego illum hodie ad me hominem adlexero.
Advocati
Quin hic quidem tuos est.
Lycvs
Opsecro hercle hortamini,
ut devortatur ad me in hospitium optumum.
Advocati
Neque nos hortari neque dehortari decet
675
hominem peregrinum: tuam rem tú ages, si sapis.
nos tibi palumbem ad aream usque adduximus:
nunc te illum meliust capere, si captum esse vis.
Collybiscvs
Iamne itis? quid quod vobis mandavi, hospites?
Advocati
Cum illoc te meliust tuam rem, ádulescens, loqui:
680
illic ést ad istas res probus, quas quaeritas.
Collybiscvs
Videre equidem vos vellem, quom huic aurum darem.
Advocati
Illinc procul nos istuc inspectabimus.
Collybiscvs
Bonam dedistis mihi operam.
Lycvs
It ad me lucrum.
Collybiscvs
Illud quidem quorsum asinus caedit calcibus.
Lycvs
685
Blande hominem compellabo. hóspes hospitem
salutat. salvom te advenire gaudeo.
Collybiscvs
Multa tibi di dent bona, quom me salvom esse vis.
Lycvs
Hospitium te aiunt quaeritare.
Collybiscvs
Quaerito.
Lycvs
Ita illí dixerunt, qui hinc a me abierunt modo,
690
te quaeritare a muscis.
Collybiscvs
690
Minime gentium.
Lycvs
Quid itá?
Collybiscvs
Quia a muscis si mi hospitium quaererem,
adveniens irem in carcerem recta via.
ego id quaero hospitium, ubi ego curer mollius,
quam regi Antiocho óculi curari solent.
Lycvs
695
Edepol ne tibi illud possum festivom dare,
siquidém potes ésse te pati in lepido loco,
in lecto lepide strato lepidam mulierem
complexum contrectare.
Collybiscvs
Is, leno, viam.
Lycvs
Vbi tu Leucadio, Lesbio, Thasio, Chio,
700
vetustáte vino edentulo aetatem inriges;
ibi ego te replebo usque unguentum geumatis,
quid multa verba? faciam, ubi tu laveris,
ibi ut bálneator faciat unguentariam.
sed haec latrocinantur, quae ego dixi, omnia.
Collybiscvs
705
Quid itá?
Lycvs
705
Quia aurum poscunt praesentarium.
Collybiscvs
Quin hercle accipere tu non mavis quam ego dare.
Advocati
Quid si evocemus huc foras Agorastoclem,
ut ipsus testis sit sibi certissumus?
heus tu, qui furem captas, egredere ocius,
710
ut tute inspectes aurum lenoni dari.
Agorastocles
Quid est? quid voltis, testes?
Advocati
Specta ad dexteram.
tuos sérvos aurum ípsi lenoni dabit.
Collybiscvs
Age, accipe hoc sis: hic sunt numerati aurei
trecenti nummi, qui vocantur Philippei.
715
hinc me procura; propere hosce apsumi volo.
Lycvs
Edepol fecisti prodigum promum tibi.
age, eamus intro.
Collybiscvs
Te sequor.
Lycvs
Age, age, ambula,
ibí, quae reliqua, alia fabulabimur.
Collybiscvs
Eadém narrabo tibi res Spartiaticas.
Lycvs
720
Quin sequere me ergo.—
Collybiscvs
720
Abduc intro. addictum tenes.—
Agorastocles
Quid nunc mi auctores estis?
Advocati
Vt frugi sies.
Agorastocles
Quid si animus esse non sinit?
Advocati
Esto ut sinit.
Agorastocles
Vidistis, leno quom aurum accepit?
Advocati
Vidimus.
Agorastocles
Eum vos meum esse servom scitis?
Advocati
Scivimus.
Agorastocles
725
Rem adversus populi saepe leges?
Advocati
725
Scivimus.
Agorastocles
Em istaec volo ergo vos commeminisse omnia,
mox quom ad praetorem úsus veniet.
Advocati
Meminimus.
Agorastocles
Quid si recenti re aedis pultem?
Advocati
Censeo.
Agorastocles
Si pultem, non recludet?
Advocati
Panem frangito.
Agorastocles
730
Si exierit leno, quid tum? hominem interrogem,
meus sérvos ad eum veneritne?
Advocati
Quippini?
Agorastocles
Cum auri ducentis nummis Philippis?
Advocati
Quippini?
Agorastocles
Ibi extémplo leno errabit.
Adelphasivm
Qua de re?
Agorastocles
Rogas?
quia centum nummis minus dicetur.
Advocati
Bene putas.
Agorastocles
735
Alium censebit quaeritari.
Advocati
735
Scilicet.
Agorastocles
Extemplo denegabit.
Advocati
Iuratus quidem.
Agorastocles
Homo fúrti sese adstringet.
Adelphasivm
Hau dubium id quidemst.
Agorastocles
Quantum quantum ad eum erit delatum.
Advocati
Quippini?
Agorastocles
Diespiter vos perduit.
Advocati
Te quippini?
Agorastocles
740
Ibo et pultabo ianuam iam.
Advocati
740
Quippini?
Agorastocles
Tacendi tempus est, nam crepuerunt fores.
foras égrediri video lenonem Lycum.
adeste quaeso.
Advocati
Quippini? † si voles
operire capita, ne nos leno noverit,
745
qui illi malae rei tantae fuimus inlices.
Lycvs
Suspendant omnes nunciam se haruspices,
quam ego illis posthac quod loquantur creduam,
qui in re divina dudum dicebant mihi
malum damnumque maximum portendier:
750
is explicavi meam rem postilla lucro.
Agorastocles
Salvos sis, leno.
Lycvs
Di te ament, Agorastocles.
Agorastocles
Magis mé benigne nunc salutas quam antidhac.
Lycvs
Tranquillitas evenit, quasi navi in mari:
utquomque est ventus, exim velum vortitur.
Agorastocles
755
Valeant apud te quos volo; atque haud te volo.
Lycvs
Valent ut postulatumst, verum non tibi.
Agorastocles
Mitte ad me, si audes, hodie Adelphasium tuam,
die fésto celebri nobilique Aphrodisiis.
Lycvs
Calidum prandisti prandium hodie? dic mihi.
Agorastocles
760
Quid iam?
Lycvs
760
Quia os nunc frigefactas, quom rogas.
Agorastocles
Hoc age sis, leno. servom esse audivi meum
apud te.
Lycvs
Apud me? numquam factum reperies.
Agorastocles
Mentire. nam ad te venit aurumque attulit.
ita mihi renuntiatumst, quibus credo satis.
Lycvs
765
Malus es, captatum me advenis cum testibus.
tuorum apud me nemost nec quicquam tui.
Agorastocles
Mementote illud, advocati.
Advocati
Meminimus.
Lycvs
Hahahae, iam teneo quid sit, perspexi modo.
hi qui illum dudum conciliaverunt mihi
770
peregrinum Spartanum, id nunc his cerebrum uritur,
me esse hos trecentos Philippos facturum lucri.
nunc hunc inimicum quía esse sciverunt mihi,
eum adlegarunt, suom qui servom diceret
cum auro esse apud me; compositast fallacia,
775
ut eo me privent atque inter se dividant.
lupo agnum eripere postulant. nugas agunt.
Agorastocles
Negasne apud te esse aurum, nec servom meum?
Lycvs
Nego: et negando, si quid refert, ravio.
Advocati
Periisti, leno. nam istest huius vilicus
780
quem tibi nos esse Spartiatam diximus,
qui ad te trecentos Philippeos modo detulit.
idque in istoc adeo aúrum inest marsuppio.
Lycvs
Vae vostrae aetati.
Advocati
Id quidem in mundo est tuae.
Agorastocles
Age omitte actutum, furcifer, marsuppium:
785
manifesto fur es mihi. quaeso hercle, operam date,
dum me videatis servom ab hoc abducere.—
Lycvs
Nunc pol ego perii certo, haud arbitrario.
consulto hoc factum est, mihi ut insidiae fierent.
sed quid ego dubito fugere hinc in malam crucem,
790
prius quam hínc optorto collo ad praetorem trahor?
eheu, quom ego habui háriolos haruspices;
qui si quid bene promittunt, perspisso evenit,
id quod mali promittunt, praesentarium est.
nunc ibo, amicos consulam, quo me modo
795
suspendere aequom censeant potissimum.—
Agorastocles
Age tu progredere, ut testes videant te ire istinc foras.
estne hic meus servos?
Collybiscvs
Sum hercle vero, Agorastocles.
Agorastocles
Quid nunc, sceleste leno?
Advocati
Quicum litigas
apscessit.
Agorastocles
Vtinam hinc abierit malam crucem.
Advocati
800
Ita nos velle aequom est.
Agorastocles
800
Cras subscribam homini dicam.
Collybiscvs
Numquid me?
Agorastocles
Apscedas, sumas ornatum tuom.
Collybiscvs
Non sum nequiquam miles factus; paululum
praedae intus feci: dum lenonis familia
dormitat, extis sum satur factus probe.
Agorastocles
805
Factum a vobis comiter.
Collybiscvs
805
abscedam hinc intro.—
Agorastocles
bonam dedistis, advocati, operam mihi.
cras mane, quaeso, in comitio estote obviam.
tu sequere me intro. vos valete.—
Advocati
Et tu vale.
iniuriam illic insignite postulat:
810
nostro servire nos sibi censet cibo.
verum ita sunt isti nostri divites:
si quid bene facias, levior pluma est gratia,
si quid peccatumst, plumbeas iras gerunt.
domos abeamus nostras, sultis, nunciam,
815
quando id, quoi rei operam dedimus, impetravimus,
ut perderemus corruptorem civium.—
Tap any Latin word to look it up