Plautus Persa
EN Lat Orig
Act 5
Toxilvs
Hostíbus victis, civíbus salvis, re plácida, pacibus pérfectis,
bello éxstincto, re béne gestá, integró exércitu et praésidiis,
755 cum béne nos, Iuppiter, iúvisti, dique álii omnes caelípotentes,
eas vóbis habeo grátes atque ago, quía probe sum últus meum ínimicum.
nunc ób eam rem inter párticipes didám praedam et partícipabo.
íte foras: híc volo ante óstium et iánuam
meos párticipes bene accípere.
státuite hic léctulos, pónite hic quae ádsolent.
hic státui volo primumaliqua mihi,
760 unde égo omnis hilaros, lúdentis, laetíficantis faciam út fiant,
quorum ópera mihi facilía factu facta haéc sunt, quae volui éffieri.
nam impróbus est homo qui béneficium scit áccipere et reddére nescit.
Lemnisilenis
Toxíle mi, cur ego síne te sum, cur tu aútem sine me es?
Toxilvs
Ágedum ergo,
accéde ad me atque ampléctere sis.
Lemnisilenis
Ego véro.
Toxilvs
Oh, nihil hoc mágis dulcest.
765 sed, amábo, oculus meus, quín lectis nos áctutum comméndamus?
Lemnisilenis
Omnía quae tu vis, éa cupio.
Toxilvs
Mutúa fiunt a me. age, age ergo,
tu Ságaristio, accumbe ín summo.
Sagaristio
Ego níl moror: cedo parem, quém pepigi.
Toxilvs
Temperí.
Sagaristio
Mi istuc temperí serost.
Toxilvs
Hoc age, accúmbe. hunc diém suavem
meum nátalem agitemús amoenum. date aquám manibus, apponíte mensam.
770 do hanc tíbi florentem flórenti. tu hic éris dictatrix nóbis.
Lemnisilenis
Age, púere, ab summo séptenis cyathís committe hos lúdos.
Toxilvs
Move mánus, propera, Paegniúm, tarde cyathós mihi das, cedo sáne.
bene míhi, bene vobis, béne meae amicae, optátus hic míhi dies dátus hodiést.
ab dís, quia te licet líberam med amplécti.
Lemnisilenis
Tua factum ópera.
Toxilvs
775 Bene omníbus nobis. hoc méa manus tuaé poclúm donat, ut amántem
Bene qui invidét mi et qui hoc gaúdet.
amantí decet.
Lemnisilenis
Cédo.
Toxilvs
Accípe.
Dordalvs
Qui súntqui erunt quiqué fuerunt quiqué futuri sunt pósthac,
solus ego omnibus antideo facilé, miserrímus hominum út vivam.
perii, ínterii. pessímus hic mi dies hódie inluxit córruptor,
ita Toxilus perfábricavit itaqué meam rem divéxavit.
vehiclum árgenti miser éieci amisi, neque quam ób rem eieci, hábeo.
qui illúm Persam atque omnís Persas atque étiam omnis persónas
male di ómnes perdant, íta misero Toxílus haec mihi concívit.
785 quia fidem non habui árgenti, eo míhi eas machinas mólitust;
quem pól ego ut non in crúciatum atque in cómpedis cogam, vivam,
siquidem húc umquam erus rediérit eius, quod spérosed quid ego áspicio?
hoc víde, quae haec fabulast? híc quidem pol potánt. adgrediar. ó bone vir,
salvéto, et tu, bona líberta.
Toxilvs
Dordálus hic quidemst.
Sagaristio
Quin iúbe adire.
Agite, adplaúdamus.
Toxilvs
Dordále, homo lepidissúme, salve.
Adi, libet.
locus híc tuos est, hic accumbe. férte aquam pédibus. praeben puere?
Dordalvs
Ne sís me uno digito áttigeris, ne te ád terram, scelus, ádfligam.
Paegnivm
At tíbi ego hoc continuó cyatho oculum éxcutiamtuum.
Dordalvs
795 Quid aís, crux, stimulorúm tritor? quo módo me hodie versávisti,
ut me ín tricas coniécisti, quo módo de Persa mánus mi aditast?
Toxilvs
Iurgium hínc auféras, si sápias.
Dordalvs
At, bóna liberta, haec scívisti et me célavisti?
Lemnisilenis
Stúltitiast,
cui béne esse licet, eum praévorti litíbus. posterius ístaec te
magis pár agerest.
Dordalvs
Vrítur cor mi.
Toxilvs
Da illí cantharum, extingue ígnem, si
cor úritur, caput ne ardéscat.
Dordalvs
Lúdos me fácitis, intéllego.
Toxilvs
Vín cinaedúm novom tíbi dari, Paégnium?
805 quín elude, út soles, quándo libér locust hic.
huí, babae, básilice te íntulisti ét facete.
Paegnivm
Decét me facétum esse, et húnc inridére
lenónem lubídost, quandó dignus ést.
Toxilvs
Perge út coeperás.
Paegnivm
Hoc, léno, tibí.
Dordalvs
810 Perií perculít me prope.
Paegnivm
810 Em, serva rúsum.
Dordalvs
Delúde, ut lubet, erus dum hínc abest.
Paegnivm
Viden út tuis dictis páreo?
sed quín tu meís contra itém dictis sérvis
atque hóc, quod tibí suadeó, facis?
Dordalvs
Quid ést id?
Paegnivm
815 Restím tu tibí cápe crassam ac suspende te.
Dordalvs
Cave sís me attigás, ne tibi hóc scipióne
malúm magnum dém.
Paegnivm
Vteré, te condóno.
Toxilvs
Iam iám, Paegnium, da paúsam.
Dordalvs
Égo pol vos erádicabo.
Paegnivm
At te ílle, qui suprá nos habitat,
820 qui tibi male volt maleque faciet. non hi dicunt, verum ego.
Toxilvs
Age, circumfer mulsum, bibere da usque plenis cantharis.
iam diu fáctum est, postquam bibimus; nimis diu sicci sumus.
Dordalvs
Di faciant ut id bibatis quod vos numquam transeat.
Sagaristio
Nequeo, leno, quin tibi saltem staticulum, olim quem Hegea
825 faciebat. vide vero, si tibi satis placet.
Toxilvs
825 Me quoque volo
reddere, Diodorus quem olim faciebat in Ionia.
Dordalvs
Malum ego vobis dabo, ni abitis.
Sagaristio
Etiam muttis, impudens?
iam ego tibi, si me inritassis, Persam adducam denuo.
Dordalvs
iam taceo hercle Atque tu Persa es, qui me usque ádmutilavisti ad cutem.
Toxilvs
830 Tace, stulte: hic eius geminust frater.
830 Ac geminissumus.
Dordalvs
830 Hicinest?
Di deaeque et te et geminum fratrem excrucient.
Sagaristio
Qui te perdidit:
nám ego nil merui.
Dordalvs
At enim quod ille meruit, tibi id obsit volo.
Toxilvs
Agite sultis, hunc lúdificemus.
Lemnisilenis
Nisi si dignust, non opust.
et me haud par est.
Toxilvs
Credo eo, quia non ínconciliavit, cúm te emo.
Lemnisilenis
835 At tamen nontamen
Toxilvs
835 Cave ergo sis maló, et sequere me.
te mihí dicto audientem esse addecet, nam hercle absque me
foret et meo praesidio, hic faceret te prostibilem propediem.
sed ita pars libertinorum est: nisi patrono qui adversatust,
nec satis liber sibi videtur nec satis frugi nec sat honestus,
840 id effecit, ni ei male dixit, ni grato ingratus repertust.
Lemnisilenis
Pol bene facta tua me hortantur, tuo ut imperio paream.
Toxilvs
Ego sum tibi patronus plane, qui huic pro te argentum dedi.
gráphice hunc volo ludíficari.
Lemnisilenis
Meo ego ín loco sedulo cúrabo.
Dordalvs
Certo ílli homines mihi néscio quid mali cónsulunt, quod faciánt.
Sagaristio
Heus vos.
Toxilvs
845 Quid aís?
Sagaristio
845 Hicin Dordalus ést leno, qui hic liberas virgines mércatur?
hicinést, qui fuit quondám fortis?
Dordalvs
Quae haec rés est? ei, colaphó me icit.
malum vóbis dabo.
Toxilvs
At tibi nós dedimus dabimúsque etiam.
Dordalvs
Ei, natis pérvellit.
Loqueré tu etiam, frustúm pueri?
Paegnivm
Licet: iám diu saepe sunt éxpunctae.
Lemnisilenis
Patróne mi, i intro, amábo, ad cenam.
Dordalvs
850 Mea Ignávia, tu nunc me ínrides?
Lemnisilenis
Quíane te vocó, bene ut tíbi sit?
Dordalvs
Nólo mihi bene ésse.
Lemnisilenis
Ne sit.
Toxilvs
Quíd igitur? sescénti nummi quíd agunt, quas turbás danunt?
Dordalvs
Mále disperii, scíunt referre próbe inimico grátiam.
Toxilvs
Satis súmpsimus súpplici iam.
Dordalvs
Fateór, manus vobís do.
Toxilvs
855 Et póst dabis sub fúrcis.
Sagaristio
Abi íntroin crucem.
Dordalvs
Án me hic parum éxercitum hísce
habént?
Toxilvs
Convenísse te Tóxilum me
spéctatores, bene valete. leno periit. plaudite.
Tap any Latin word to look it up
An open-access project
Leo 1896
Leo, Weidmann, 1896 · 1896
The Editor

Friedrich Leo (1851–1914) was one of the greatest Latin scholars of the imperial German university system. Professor at Göttingen from 1889, he combined textual criticism with literary history to an unusual degree. His Geschichte der römischen Literatur (1913) was a landmark work, and his editions of Plautus (1895–1896) and Seneca's tragedies set new standards. Leo's Plautine scholarship was transformative: he was the first to systematically analyse Plautus's metrical practice, using it as a tool for detecting interpolations and establishing the text.

About This Edition

Leo's edition of Plautus, published by Weidmann in Berlin (2 vols., 1895–1896), represented a dramatic advance over previous editions. Leo was the first editor to take full account of the Ambrosian palimpsest (Codex Ambrosianus, 4th–5th century), the oldest witness to Plautus's text, which had been imperfectly read by earlier scholars. His text is characterised by rigorous metrical analysis and a willingness to identify passages he considered interpolated. W. M. Lindsay's OCT (1904–1905) drew heavily on Leo's work while sometimes differing on individual readings.

Tap any Latin word to look it up