Satvrio
Quae res bene vortat mi et tibi et ventri meo
330
perennitatique adeo huic, perpetuo cibus
ut mihi supersit, suppetat, superstitet:
sequere hac, mea gnata, me, cum dis volentibus.
quoi rei opera detur scis, tenes, intellegis;
communicavi tecum consilia omnia.
335
ea causa ad hoc exemplum te exornavi ego.
venibis tu hodie, virgo.
Virgo
Amabo, mi pater,
quamquam libenter escis alienis studes,
tuin véntris causa filiam vendas tuam?
Satvrio
Mirum quin regis Phílippi causa aut Attali
340
te potius vendam quam mea, quae sis mea.
Virgo
Vtrum tú pro ancilla mé habes an pro filia?
Satvrio
Vtrum hercle magis in ventris rem videbitur.
meum, opino, imperiumst in te, non in me tibi.
Virgo
Tua istaéc potestas est, pater. verum tamen,
345
quamquam res nostrae sunt, pater, pauperculae,
modice et modeste meliust vitam vivere;
nam ad paupertatem si admigrant infamiae,
gravior paupertas fit, fides sublestior.
Satvrio
Enim véro odiosa es.
Virgo
Non sum, neque me esse arbitror,
350
quom parva natu recte praecipio patri.
nam inimici famam non ita ut natast ferunt.
Satvrio
Ferant eantque maximam malam crucem;
neque ego ínimicitias omnes pluris existimo,
quam mensa inanis nunc si apponatur mihi.
Virgo
355
Patér, hominum immortalis est infamia;
etiam tum vivit, cum esse credas mortuam.
Satvrio
Quid? metuis, ne te vendam?
Virgo
Non metuo, pater.
verum insimulari nolo.
Satvrio
At nequiquam nevis.
meo modo istuc potius fiet quam tuo
360
fiat. quae hae res sunt?
Virgo
360
Cogita hoc verbum, pater:
erus sí minatus est malum servo suo,
tametsi íd futurum non est, ubi captumst flagrum,
dum tunicas ponit, quanta adficitur miseria!
ego nunc quod non futurumst formido tamen.
Satvrio
365
Virgo atque mulier nulla erit quin sit mala,
quae praeter sapiet quam placet parentibus.
Virgo
Virgo atque mulier nulla erit quin sit mala,
quae reticet, si quid fieri pervorse videt.
Satvrio
Malo cavere meliust te.
Virgo
At si non licet
370
cavere, quid agam? nám ego tibi cautum volo.
Satvrio
Malusne égo sum?
Virgo
Non es, neque me dignumst dicere,
verum ei rei operam do, ne alii dicant, quibus licet.
Satvrio
Dicat quod quisque volt; ego de hac sententia
non demovebor.
Virgo
At, meo sí liceat modo,
375
sapienter potius facias quam stulte.
Satvrio
375
Lubet.
Virgo
Lubere per me tibi licere intellego;
verum lubere hau lubeat, sí liceat mihi.
Satvrio
Futura es dicto oboediens an non patri?
Virgo
Futura.
Satvrio
Scis iam tibi quae praecepi?
Virgo
Omnia.
Satvrio
380
Et ut surrupta fueris?
Virgo
380
Docte calleo.
Satvrio
Et qui parentes fuerint?
Virgo
Habeo in memoria.
necessitate me mala ut fiam facis.
verum videto, me ubi voles nuptum dare,
ne haec fama faciat repudiosas nuptias.
Satvrio
385
Tace, stúlta. non tu nunc hominum mores vides?
quoivis modi hic cum mala fama facile nubitur:
dum dos sit, nullum vitium vitio vortitur.
Virgo
Ergo istuc facito ut veniat in mentem tibi,
me esse indotatam.
Satvrio
Cave sis tu istuc dixeris.
390
pol deum virtute dicam et maiorum meum,
ne te indotatam dicas, quoi dos sit domi:
librorum eccillum hábeo plenum soracum.
si hoc adcurassis lepide, cui rei operam damus,
dabuntur dotis tibi inde sescenti logi,
395
atque Attici omnes; nullum Siculum acceperis:
cum hac dote poteris vel mendico nubere.
Virgo
Quin tu me ducis, si quo ducturu'sducturus es, pater?
vel tu me vende vel face quid tibi lubet.
Satvrio
Bonum aequomque oras. sequere hac.—
Virgo
Dicto sum audiens.—
Dordalvs
400
Quidnam esse acturum hunc dicam vicinum meum,
qui mihi iuratust sese hodie argentum dare?
quod si non dederit atque hic dies praeterierit,
ego argentum, ille iusiurandum amiserit.
sed ibi concrepuit foris. quisnam egreditur foras?
Toxilvs
405
Curate isti intus, iam égo domum me recipiam.
Dordalvs
405
Oh,
Toxile, quid agitur?
Toxilvs
Oh, lutum lenonium,
commixtum caeno sterculinum publicum,
impure, inhoneste, iniure, inlex, labes popli,
pecuniae accípiter avide atque invide,
410
procax, rapax, trahax—trecentis versibus
tuas ímpuritias traloqui nemo potest—
accipin argentum? accipe sis argentum, impudens,
tené sis argentum, etiam tu argentum tenes?
possum te facere ut argentum accipias, lutum?
415
non mihi censebas copiam argenti fore,
qui nisi iurato mihi nil ausu'sausus es credere?
Dordalvs
Sine respirare me, ut tibi respondeam.
vir summe populi, stabulum servitutium,
scortorum liberator, suduculum flagri,
420
compedium tritor, pistrinorum civitas,
perenniserve, lurco, edax, furax, fugax,
cedo sis mi argentum, da mihi argentum, impudens,
possum a te exigere argentum? argentum, inquam, cedo,
quin tu mi argentum reddis? nilne te pudet?
425
leno te argentum poscit, solida servitus,
pro liberanda amica, ut omnes audiant.
Toxilvs
Tace, obsecro hercle. ne tua vox valide valet.
Dordalvs
Referundae ego habeo linguam natam gratiae.
eodém mihi pretio sal praehibetur quo tibi.
430
nisi me haec defendet, numquam delinget salem.
Toxilvs
Iam omitte iratus esse. id tibi suscensui,
quia te negabas credere argentum mihi.
Dordalvs
Mirum quin tibi ego crederém, ut idem mihi
faceres quod partim faciunt argentarii:
435
ubi quid credideris, citius extemplo a foro
fugiunt quam ex porta ludis cum emissust lepus.
Toxilvs
Cape hoc sis.
Dordalvs
Quin das?
Toxilvs
Nummi sescenti hic erunt,
probi, numerati. fac sit mulier libera,
atque huc continuo adduce.
Dordalvs
Iam faxo hic erit.
440
non hercle, quoi nunc hoc dem spectandum, scio.
Toxilvs
Fortasse metuis in manum concredere?
Dordalvs
Mirum quin citius iam a foro argentarii
abeunt, quam in cursu rotula circumvortitur.
Toxilvs
Abi istác travorsis angiportis ad forum;
445
eadem ístaec facito mulier ad me transeat
per hortum.
Dordalvs
Iam hic faxo aderit.
Toxilvs
At ne propalam.
Dordalvs
Sapienter sane.
Toxilvs
Supplicatum cras eat.
Dordalvs
Ita hercle vero.—
Toxilvs
Dum stas, reditum oportuit.
Tap any Latin word to look it up