Tranio
Quí homo timidus erit in rebus dubiis, nauci non erit;
atque equidem quid id esse dicam verbum nauci, nescio.
nám erus me postquam rus misit, filium ut suom arcesserem,
abii illac per angiportum ad hortum nostrum clanculum,
ostium quod in angiportu est horti, patefeci fores,
eaque eduxi omném legionem, ét maris et feminas.
postquam ex opsidione in tutum eduxi maniplares meos,
capio consilium, ut senatum congerronum convocem.
1050
quoniam convocavi, atque illi me ex senatu segregant.
ubi ego me video venire in meo foro, quantum potest
facio idem quod plurimi alii, quibus res timida aut turbidast:
pergunt turbare usque, ut ne quid possit conquiescere.
nam scio equidem nullo pacto iam esse posse haec clam senem.
non amicus alius quisquamst
aut
pro
ille qui ero simul.
praeoccupabo atque anteveniam et foedus feriam. me moror.
sed quid hoc ést, quod foris concrepuit proxima vicinia?
erus meús hic quidem est. gustare ego eius sermonem volo.
Theopropides
Ilico intra limen isti astate, ut, cum extemplo vocem,
1065
continuo exiliatis. manicas celeriter conectite.
ego illum ante aedis praestolabor ludificatorem meum,
cuius ego hodie ludificabor corium, si vivo, probe.
Tranio
Res palam est. nunc te videre meliust quid agas, Tranio.
Theopropides
Docte atque astu mihi captandumst cum illo, ubi huc advenerit.
1070
non ego illi éxtemplo hamum ostendam, sensim mittam lineam.
dissimulabo me horum quicquam scire.
Tranio
O mortalem malum,
alter hoc Athenis nemo doctior dici potest.
verba illi non magis dare hodie quisquam quam lapidi potest.
adgrediar hominem, appellabo.
Theopropides
Nunc ego ille húc veniat velim.
Tranio
1075
Siquidem pol me quaeris, adsum praesens praesenti tibi.
Theopropides
Euge, Tranio, quid agitur?
Tranio
Veniunt rure rustici.
Philolaches iam hic aderit.
Theopropides
Edepol mi opportune advenerit.
nostrum ego hunc vicinum opinor esse hominem audacem et malum.
Tranio
Quidum?
Theopropides
Quia negat novisse vos.
Tranio
Negat?
Theopropides
Nec vos sibi
1080
nummum umquam argenti dedisse.
Tranio
1080
Abi, lúdis me, credo haud negat.
Theopropides
Quid iam?
Tranio
Scio, iocaris nunc tu. nam ille quidem edepol haud negat.
Theopropides
Immo edepol negat profecto, neque se hasce aedis Philolachi
vendidisse.
Tranio
Eho, an negavit sibi datum argentum, obsecro?
Theopropides
Quin ius iurandum pollicitust dare se, si vellem, mihi,
1085
neque se hasce aedis vendidisse neque sibi argentum datum est.
Dixi ego istuc idem illi.
Tranio
Quid ait?
Theopropides
Servos pollicitust dare
suos mihi omnes quaestioni.
Tranio
Nugas. numquam edepol dabit.
Theopropides
Dat profecto.
Tranio
Quin i cum illo in ius. sine inveniam.
Theopropides
Mane.
1090
experiar, ut opinor. certum est.
Tranio
1090
Immo mihi hominem cedo.
vel hominem iube aedis † mancipio poscere.
Theopropides
Immo hoc primum volo,
quaestioni accipere servos.
Tranio
Faciundum edepol censeo.
Theopropides
Quid si igitur ego accersam homines?
Tranio
Factum iam esse oportuit.
ego interim hanc aram occupabo.
Theopropides
Quid ita?
Tranio
Nullam rem sapis.
1095
né enim illi huc confugere possint, quaestioni quos dabit.
hic ego tibi praesidebo, ne interbitat quaestio.
Theopropides
Surge.
Tranio
Minime.
Theopropides
Ne occupassis, obsecro, aram.
Tranio
Cur?
Theopropides
Scies.
quia enim id maxime volo, ut illi ístoc confugiant. sine:
tanto apud iúdicem hunc argenti condemnabo facilius.
Tranio
1100
Quod agas id agas. quid tu porro serere vis negotium?
nescis quam metuculosa res sit ire ad iudicem?
Theopropides
Surgedum huc igitur. consulere quiddam est quod tecum volo.
Tranio
Sic tamen hinc consilium dedero. nimio plus sapio sedens.
tum consilia firmiora sunt de divinis locis.
Theopropides
1105
Surge, ne nugare. aspicedum contra me.
Tranio
1105
Aspexi.
Theopropides
1105
Vides?
Tranio
Video. huc si quis intercedat tertius, pereat fame.
Theopropides
Quidum?
Tranio
Quia nil illi quaesti sit. mali hercle ambo sumus.
Theopropides
Perii.
Tranio
Quid tibi est?
Theopropides
Dedisti verba.
Tranio
Qui tandem?
Theopropides
Probe
med emunxti.
Tranio
Vide sis, satine recte: num mucci fluont?
Theopropides
1110
Immo etiam cerebrum quoque omne é capite emunxti meo.
nam omnia male facta vestra repperi radicitus,
non radicitus quidem hercle, verum etiam exradicitus.
Tranio
Numquam edepol hodie hinc, si vivo, invitus desistam tibi.
Theopropides
Iam iubebo ignem et sarmenta, carnifex, circumdari.
Tranio
1115
Ne faxis, nam elixus esse quam assus soleo suavior.
Theopropides
Exempla edepol faciam ego in te.
Tranio
Quia placeo, exemplum expetis?
Theopropides
Loquere: quoius modi reliqui, quom hinc abibam, filium?
Tranio
Cum pedibus, manibus, cum digitis, auribus, oculis, labris.
Theopropides
Aliud te rogo.
Tranio
Aliud ergo nunc tibi respondeo.
1120
sed eccum tui gnati sodalem video húc incedere
Callidamatem: illo praesente mecum agito, si quid voles.
Callidamates
Vbi somno sepelivi omnem atque édormivi crapulam,
Philolaches venisse dixit mihi suom peregre huc patrem
quoque modo hominem advenientem servos ludificatus sit,
1125
ait se metuere in conspectum sui patris procedere.
nunc ego de sodalitate solus sum orator datus,
qui a patre eius conciliarem pacem. átque eccum optime.
iubeo te salvere et salvos cum advenis, Theopropides,
peregre, gaudeo. hic apud nos hodie cenes, sic face.
Theopropides
1130
Callidamates, dei te ament. de cena facio gratiam.
Callidamates
Quin venis?
Tranio
Promitte: ego ibo pro te, si tibi non libet.
Theopropides
Verbero, etiam inrides?
Tranio
Quian me pro te ire ad cenam autumo?
Theopropides
Non enim ibis. ego ferare faxo, ut meruisti, in crucem.
Callidamates
Age mitte ista ac te ad me ad cenam dic venturum.
Tranio
Quid taces?
Callidamates
1135
Sed tu, istuc quid confugisti in aram?
Tranio
1135
Inscitissimus
adveniens perterruit me. loquere nunc quid fecerim:
nunc utrisque disceptator eccum adest, age disputa.
Theopropides
Filium corrupisse aio te meum.
Tranio
Ausculta modo.
fateor potavisse, amicam liberasse absente te,
1140
faenore argentum sumpsisse; id esse absumptum praedico.
numquid aliud fecit nisi quod faciunt summis gnati generibus?
Theopropides
Hercle mihi tecum cavendum est, nimis qui es orator catus.
Callidamates
Sine me dum istuc iudicare. surge, ego isti adsedero.
Theopropides
Maxime, accipito hanc tute ad te litem.
Tranio
Enim istic captio est.
1145
fac ego ne metuam ut tu meam timeas vicem.
Theopropides
Iam minoris omnia alia facio, prae quam quibus modis
me ludificatust.
Tranio
Bene hercle factum, et factum gaudeo:
sapere istac aetate oportet, qui sunt capite candido.
Theopropides
Quid ego nunc faciam?
Tranio
Si amicus Diphilo aut Philemoni es,
1150
dicito eis, quo pacto tuos te servos ludificaverit:
optumas frustrationes dederis in comoediis.
Callidamates
Tace parumper, sine vicissim me loqui, ausculta.
Theopropides
Licet.
Callidamates
Omnium primum sodalem me esse scis gnato tuo.
is adiit me, nam eum prodire pudet in conspectum tuom
propterea quia fecit quae te scire scit. nunc te obsecro,
stultitiae adulescentiaeque éius ignoscas: tuost;
scis solere illanc aetatem tali ludo ludere.
quidquid fecit, una nobiscum fécit: nos deliquimus.
1160
faenus, sortem sumptumque omnem, quí amica empta est, omnia
nos dabimus, nos conferemus, nostro sumptu, non tuo.
Theopropides
Non potuit venire orator magis ad me impetrabilis
quam tu; neque iam illi sum iratus neque quicquam suscenseo.
immo me praesente amato bibito, facito quod lubet:
1165
si hoc pudet, fecisse sumptum, supplicí habeo satis.
Callidamates
Dispudet.
Tranio
Post istam veniam quid me fiet nunciam?
Theopropides
Verberibus caedere multum pendens.
Tranio
Tamen etsi pudet?
Theopropides
Interimam hercle ego te, si vivo.
Callidamates
Fac istam cunctam gratiam:
Tranioni amitte quaeso hanc noxiam causa mea.
Theopropides
1170
Aliud quidvis impetrari perferam a me facilius,
quam ut non égo istum pro suis factis pessumis pessum premam.
Callidamates
Mitte quaeso.
Theopropides
Istumne ut mittam? viden ut astat furcifer?
Callidamates
Tranio, quiesce, si sapis.
Theopropides
Tu quiesce hanc rem modo
petere: ego illum, ut sit quietus, verberibus subegero.
Tranio
1175
Nihil opust profecto.
Callidamates
1175
Áge iam, sine te hoc exorarier.
Theopropides
Nolo ores.
Callidamates
Quaeso hercle.
Theopropides
Nolo, inquam, ores.
Callidamates
Nequiquam nevis.
hanc modo noxiam unam, quaeso, missam fac causa mea.
Tranio
Quid gravaris? quasi non cras iam commeream aliam noxiam:
ibi utrúmque, et hoc et illud, poteris ulcisci probe.
Callidamates
1180
Sine te exorem.
Theopropides
1180
Age abi, abi impune. em huic habeto gratiam.
spectatores, fabula haec est acta, vos plausum date.
Tap any Latin word to look it up