Plautus Mostellaria
EN Lat Orig
Act 4
Phaniscvs
Serví qui, quom culpá carent, tamén malum metuont,
ei sólent esse eris utíbiles.
860 nam illí qui nil metuónt postquam sunt málum meriti,
stultá sibi expetunt consília:
exércent sese ad cúrsuram, fugiunt sed si reprehensí sunt,
fáciunt de maló peculiúm quod nequeunt bono.
augent ex pauxillo de parant.
mihi in pectore consili malam rem prius
quam ut meum
ut adhúc fuit, mihi corium ésse oportet,
sincérum atque ut votem vérberari.
870 si huíc imperábo, probé tectum habébo,
malúm quom impluít ceteris, ne impluát mi.
nam ut sérvi volúnt esse erum, ita solet
boní sunt: bonúst; improbí sunt, malús fit.
nam núnc domi nostrae tot péssimi vivont,
875 pecúli suí prodigí, plagigéruli.
ubi adversum ut eant vocantur ero: “non eo, molestus ne sis.
scio quo properas: gestis aliquo; iam hercle ire vis, mula, foras pastum.”
béne merens hóc preti inde ábstuli. abií foras.
sólus nunc eo advórsum ero ex plúrimis servis.
hóc die crástini quóm erus rescíverit,
máne castigábit eos búbulis exuviis.
póstremo minoris pendo tergum illorum, quam meum:
illi erunt bucaedae multo potius, quam ego sim restio.
Pinacivm
885 Máne tu atque adsiste ílico,
Phánisce. etiam respicis?
Phaniscvs
Míhi molestus ne sies.
Pinacivm
manésne ilico, ímpure párasite?
Víde ut fastidit simia.
Phaniscvs
quí parasitus sum?
Pinacivm
Égo enim dicam: cíbo perduci pótis es quovis.
Phaniscvs
Mihi súm, libet esse. quid íd curas?
Pinacivm
890 Ferócem facís, quia te érus amat.
Phaniscvs
890 Vah,
oculí dolent.
Pinacivm
Cur?
Phaniscvs
Quia fúmus molestust.
Pinacivm
Tace sís, faber, qui cúdere soles plúmbeos nummos.
Phaniscvs
Nón potes tu cógere me, ut tíbi male dicam.
novít erus me.
Pinacivm
Suám quidem pól culcitulam opórtet.
Phaniscvs
Si sóbrius sis, male nón dicas.
Pinacivm
Tibi obtémperem, cum tu míhi nequeas?
Phaniscvs
Át tu mecum, péssime, ito advérsus; quaeso hercle abstine
iám sermonem de istis rebus.
Pinacivm
Faciam, et pultabo fores.
heus, écquis hic est, máximam qui hís iniuriam
900 foribús defendat? écquis has aperít foris?
nemo hínc quidem foras éxit.
ut esse áddecet nequam hominés, ita sunt. sed magis cauto est ópus, ne huc
exeát qui male me múlcet.
Tranio
Quíd tibi visum est mercimoni?
Theopropides
totus gaudeo.
Tranio
905 Num nimio emptae tibi videntur?
Theopropides
905 Numquam edepol ego me scio
vidisse usquam abiectas aedes, nisi modo hasce.
Tranio
Ecquid placent?
Theopropides
Ecquid placeant me rogas? immo hercle vero perplacent.
Tranio
Cuius modi gynaeceum? quid porticum?
Theopropides
Insanum bonam.
non equidem ullam in publico esse maiorem hac existimo.
Tranio
910 Quin ego ipse et Philolaches in publico omnis porticus
sumus commensi.
Theopropides
Quid igitur?
Tranio
Longe omnium longissima est.
Theopropides
Di immortales, mercimoni lepidi. si hercle nunc ferat
sex talenta magna argenti pro istis praesentaria,
numquam accipiam.
Tranio
Si hercle accipere cupies, ego numquam sinam.
Theopropides
915 Bene res nostra conlocata est istoc mercimonio.
Tranio
Me suasore atque impulsore id factum audacter dicito,
qui subegi, faenore argentum ab danista ut sumeret,
quod isti dedimus arraboni.
Theopropides
Servavisti omnem ratem.
nempe octoginta debentur huic minae?
Tranio
Hau nummo amplius.
Theopropides
920 Hodie accipiat.
Tranio
920 Ita enim vero, ne qua causa subsiet.
vel mihi denumerato, ego illi porro denumeravero.
Theopropides
At enim ne quid captioni mihi sit, si dederim tibi.
Tranio
Egone te ioculo modo ausim dicto aut facto fallere?
Theopropides
Egone aps te ausim non cavere, ne quid committam tibi?
Tranio
925 Quid? tibi umquam quicquam, postquam tuos sum, verborum dedi?
Theopropides
Ego enim cavi recte: eam mihi des gratiam atque animo meo.
sat sapio, si aps te modo uno caveo.
Tranio
Tecum sentio.
Theopropides
Nunc abi rús, dic me advenisse filio.
Tranio
Faciam, ut iubes.
Theopropides
Curriculo iube in urbem veniat iam simul tecum.
Tranio
Licet.
nunc ego me illac per posticum ad congerrones conferam.
dicam ut hic res sint quietae atque hunc ut hinc amoverim.—
Phaniscvs
Hic quidem neque convivarum sonitus, item ut antehac fuit,
neque tibicinam cantantem neque alium quemquam audio.
Theopropides
935 Quae illaec res est? quid illisce homines quaerunt apud aedis meas?
quid volunt? quid intro spectant?
Pinacivm
Pergam pultare ostium.
heus, reclude, heus, Tranio, etiamne aperis?
Theopropides
Quae haec est fabula?
Pinacivm
Etiamne aperis? Callidamati nostro adversum venimus.
Theopropides
Heus vos, pueri, quid istic agitis? quid istas aedis frangitis?
Phaniscvs
940 Heus senex, quid tu percontare ad te quod nihil attinet?
Theopropides
Nihil ad me attinet?
Phaniscvs
Nisi forte factus esfactu's praefectus novos,
qui res alienas procures, quaeras videas audias.
Theopropides
Non sunt istae aedis, ubi statis.
Phaniscvs
Quid ais? an iam vendidit
aedis Philolaches? aut quidem iste nos defrustratur senex.
Theopropides
945 Vera dico. sed quid vobis est negoti hic?
Phaniscvs
945 Eloquar.
erus hic noster potat.
Theopropides
Erus hic voster potat?
Phaniscvs
Ita loquor.
Ei advorsum venimus.
Theopropides
Puere, nimium delicatus esdelicatu's.
Phaniscvs
Ero nostro. quaeso, quotiens dicendumst tibi?
Theopropides
Cui homini?
Puere, nemo hic habitat. nam te esse arbitror puerum probum.
Phaniscvs
950 Non hic Philolaches adulescens habitat hisce in aedibus?
Theopropides
Habitavit, verum emigravit iam diu ex hisce aedibus.
Pinacivm
Senex hic elleborosust certe.
Phaniscvs
Erras pervorse, pater.
nam nisi hinc hodie emigravit aut heri, certo scio
hic habitare.
Theopropides
Quin sex menses iam hic nemo habitat.
Pinacivm
Somnias.
Theopropides
955 Egone?
Pinacivm
955 Tu.
Theopropides
955 Tu ne molestus esmolestu's. sine me cum puero loqui.
Phaniscvs
Habitat profecto, nám heri et nudius tertius,
Theopropides
nemo habitat.
Phaniscvs
quartus, quintus, sextus, usque postquam hinc peregre eius pater
abiit, numquam hic triduom unum desitum est potarier.
Theopropides
Quid ais?
Phaniscvs
Triduom unum est haud intermissum hic esse et bibi,
960 scorta duci, pergraecari, fidicinas tibicinas
Theopropides
Qui Philolaches?
Phaniscvs
ducere.
Theopropides
Quis istaec faciebat?
Phaniscvs
Philolaches.
Quoius patrem Theopropidem esse opinor.
Theopropides
Ei mihi, occidi,
si haec hic vera memorat. pergam porro percontarier.
ain tu istic potare solitum Philolachem istum, quisquis est,
965 cúm ero vostro?
Phaniscvs
965 Hic, inquam.
Theopropides
965 Puere, praeter speciem stultus es.
vide sis, ne forte ad merendam quopiam devorteris
atque ibi ampliuscule quam sátis fuerit biberis.
Phaniscvs
Quid est?
Theopropides
Ita dico, ne ad alias aedis perperam deveneris.
Phaniscvs
Scio qua me ire oportet et quo venerim novi locum.
970 Philolaches hic habitat, cuius est pater Theopropides.
qui, postquam pater ad mercatum hinc abiit, hic tibicinam
liberavit.
Theopropides
Philolachesne ergo?
Phaniscvs
Ita, Philematium quidem.
Theopropides
Quanti?
Phaniscvs
Triginta.
Theopropides
Talentis?
Phaniscvs
μὰ τὸν ʼαπόλλω, sed minis.
Theopropides
Liberavit?
Phaniscvs
Liberavit valide, triginta minis.
Theopropides
Ain minis triginta amicam destinatam Philolachi?
Phaniscvs
975 Aio.
Theopropides
975 Atque eam manu emisisse?
Phaniscvs
975 Aio.
Theopropides
975 Et, postquam eius hinc pater
sit profectus peregre, perpotasse assiduo, ác simul
tuo cum domino?
Phaniscvs
Aió.
Theopropides
Quid? is aedis emit has hinc proxumas?
Phaniscvs
Non aio.
Theopropides
Quadraginta etiam dedit huic quae essent pignori?
Phaniscvs
Neque istud aio.
Theopropides
Ei, perdis.
Phaniscvs
Immo suom patrem illic perdidit.
Theopropides
980 Vera cantas.
Phaniscvs
980 Vana vellem. patris amicus esamicu's videlicet.
Nihil hoc quidem est,
Theopropides
Eu edepol patrem eius miserum praedicas.
Phaniscvs
triginta minae, prae quam alios dapsilis sumptus facit.
Theopropides
Perdidit patrem.
Phaniscvs
Vnus istic servos est sacerrimus,
Tranio: is vel Herculi conterere quaestum possiet.
985 edepol ne me eiús patris mísere miseret, qui cum istaec sciet
facta ita, amburet ei misero corculum carbunculus.
Theopropides
Si quidem istaec vera sunt.
Phaniscvs
Quid meream, quam ob rem mentiar?
Pinacivm
Heus vos, ecquis hasce aperit?
Phaniscvs
Quid istas pultas, ubi nemo intus est?
alio credo comissatum abiisse. abeamus nunciam
990 atque porro quaeritemus illos. sequere hac me.
Pinacivm
990 Sequor.
Theopropides
Puere, iamne abis?
Phaniscvs
Libertas paenulast tergo tuo:
mihi, nisi ut erum metuam et curem, nihil est qui tergum tegam.—
Theopropides
Perii hercle, quid opust verbis? ut verba audio,
non equidem in Aegyptum hinc modo vectus fui,
995 sed etiam in terras solas orasque ultumas
sum circumvectus, ita ubi nunc sim nescio.
verum iam scibo, nam eccum unde aedis filius
meus emit. quid agis tu?
Simo
A foro incedo domum.
Theopropides
Numquid processit ad forum hodie novi?
Simo
1000 Etiam.
Theopropides
1000 Quid tandem?
Simo
1000 Vidi efferri mortuom.
Theopropides
1000 Hem.
Simo
Novom unum: vidi mortuom efferri foras.
modo eum vixisse aiebant.
Theopropides
Vae capiti tuo.
Simo
Quid tu otiosus res novas requiritas?
Theopropides
Quia hodie adveni peregre.
Simo
Promisi foras,
1005 ad cenam ne me te vocare censeas.
Theopropides
Haud postulo edepol.
Simo
Verum cras, nisi quis prius
vocaverit me, vel apud te cenavero.
Theopropides
Ne istuc quidem edepol postulo. nisi quid magis
es occupatus, operam mihi da.
Simo
Maxime.
Theopropides
1010 Minas quadraginta accepisti, quod sciam,
a Philolachete?
Simo
Numquam nummum, quod sciam.
Theopropides
Quid, a Tránione servo?
Simo
Multo hercle id minus.
Theopropides
Quas arraboni tibi dedit?
Simo
Quid somnias?
Theopropides
Egone? at quidem tu, qui istoc te speras modo
1015 potesse dissimulando infectum hoc reddere.
Simo
Quid autem?
Theopropides
Quod me apsente hic tecum filius
negoti gessit.
Simo
Mecum ut ille hic gesserit,
dum tu hinc abes, negoti? quidnam aut quo die?
Theopropides
Minas tibi octoginta argenti debeo.
Simo
Non mihi quidem hercle. verum, si debes, cedo.
fides servanda est, ne ire infitias postules.
Theopropides
Profecto non negabo debere, et dabo;
1025 tu cave quadraginta accepisse hinc te neges.
Simo
Quaeso edepol huc me aspecta, et responde mihi.
quadraginta istas cur mihi argenti minas
filius, ut ais, debebat?
Theopropides
Ego dicam tibi.
talentis duobus, Tranio ut dixit mihi,
de te aedis emit.
Simo
De me ille aedis emerit?
Te velle uxorem aiebat tuo nato dare,
ideo aedificare hic velle aiebat in tuis.
Theopropides
Hic aedificare volui?
Simo
Sic dixit mihi.
Theopropides
1030 Ei mihi, disperii. vocis non habeo satis.
vicine, perii, interii.
Simo
Numquid Tranio
turbavit?
Theopropides
Immo éxturbavit omnia.
deludificatust hodie indignis modis.
Simo
Quid ais?
Theopropides
Haec res sic est ut narro tibi:
1035 deludificatust me hodie in perpetuom modum.
nunc te obsecro, ut me bene iuves operamque des.
Simo
Quid vis?
Theopropides
I mecum hinc, obsecro, ad te una simul.
Simo
Fiat.
Theopropides
Servorumque operam et lora mihi cedo.
Simo
Sume.
Theopropides
Eademque opera haéc tibi narravero,
1040 quis med exemplis hodie ludificatus est.
Tap any Latin word to look it up
An open-access project
Leo 1896
Leo, Weidmann, 1896 · 1896
The Editor

Friedrich Leo (1851–1914) was one of the greatest Latin scholars of the imperial German university system. Professor at Göttingen from 1889, he combined textual criticism with literary history to an unusual degree. His Geschichte der römischen Literatur (1913) was a landmark work, and his editions of Plautus (1895–1896) and Seneca's tragedies set new standards. Leo's Plautine scholarship was transformative: he was the first to systematically analyse Plautus's metrical practice, using it as a tool for detecting interpolations and establishing the text.

About This Edition

Leo's edition of Plautus, published by Weidmann in Berlin (2 vols., 1895–1896), represented a dramatic advance over previous editions. Leo was the first editor to take full account of the Ambrosian palimpsest (Codex Ambrosianus, 4th–5th century), the oldest witness to Plautus's text, which had been imperfectly read by earlier scholars. His text is characterised by rigorous metrical analysis and a willingness to identify passages he considered interpolated. W. M. Lindsay's OCT (1904–1905) drew heavily on Leo's work while sometimes differing on individual readings.

Tap any Latin word to look it up