§2.1.79–2.2.217
Palaestrio
Mihi ad enarrandum hoc argumentum est comitas,
80
si ad auscultandum vostra erit benignitas;
qui autem auscultare nolet, exsurgat foras,
ut sit ubi sedeat ille qui auscultare volt.
nunc qua adsedistis causa in festivo loco,
comoediai quam nos acturi sumus
85
et argumentum et nomen vobis eloquar.
Alazon Graece huic nomen est comoediae,
id nos Latine gloriosum dicimus.
hoc oppidum Ephesust; illest miles meus erus,
qui hinc ad forum abiit, gloriosus, impudens,
90
stercoreus, plenus periuri atque adulteri.
ait sése ultro omnis mulieres sectarier:
is deridiculost, quaqua incedit, omnibus.
itaque hic meretrices, labiis dum ductant eum,
maiorem partem videas valgis saviis.
95
nam ego hau diu apud hunc servitutem servio;
id volo vos scire, quo modo ad hunc devenerim
in servitutem ab eo cui servivi prius.
date operam, nam nunc argumentum exordiar.
erat erus Athenis mihi adulescens optumus;
100
is amabat meretricem matre Athenis Atticis,
et illa íllum contra; qui est amor cultu optumus.
is publice legatus Naupactum fuit
magnai rei publicai gratia.
interibi hic miles forte Athenas advenit,
105
insinuat sese ad illam amicam eri †
occepit eius matri suppalparier
vino, ornamentis opiparisque obsoniis,
itaque intimum ibi se miles apud lenam facit.
ubi primum evenit militi huic occasio,
110
sublinit os illi lenae, matri mulieris,
quam erus méus amabat; nám is illius filiam
conicit in navem miles clam matrem suam,
eamque húc invitam mulierem in Ephesum advehit.
ubi amicam erilem Athenis avectam scio,
115
ego quantum vivos possum mihi navem paro,
inscendo, ut eam rem Naupactum ad erum nuntiem.
ubi sumus provecti in altum, fit quod di volunt,
capiunt praedones navem illam ubi vectus fui:
prius périi quam ad erum veni, quo ire occeperam.
120
ille quí me cepit dat me huic dono militi.
hic postquam in aedis me ad se deduxit domum,
video illam amicam erilem, Athenis quae fuit.
ubi contra aspexit me, oculis mihi signum dedit,
ne se appellarem; deinde, postquam occasio est,
125
conqueritur mecum mulier fortunas suas:
ait sése Athenas fugere cupere ex hac domu,
sese illum amare meum erum, Athenis qui fuit,
neque peius quemquam odisse quam istum militem.
ego quoniam inspexi mulieris sententiam,
130
cepi tabellas, consignavi, clanculum
dedi mércatori cuidam, qui ad illum deferat
meum erum, qui Athenis fuerat, qui hanc amaverat,
ut is huc veniret. is non sprevit nuntium;
nam et venit et is in proximo hic devertitur
135
apud suom paternum hóspitem, lepidum senem;
isque illi amanti suo hospiti morem gerit
nosque opera consilioque adhortatur, iuvat.
itaque ego paravi hic intus magnas machinas,
qui amantis una inter se facerem convenas.
140
nam unum conclave, concubinae quod dedit
miles, quo nemo nisi eapse inferret pedem,
in eo conclavi égo perfodi parietem,
qua commeatus clam esset hinc huc mulieri;
et sene sciente hoc feci: is consilium dedit.
145
nam meus conservos est homo haud magni preti,
quem concubinae miles custodem addidit.
ei nos facetis fabricis et doctis dolis
glaucumam ob oculos obiciemus eumque ita
faciemus ut quod viderit ne viderit.
150
et mox ne erretis, haec duarum hodie vicem
suam et hinc et illinc mulier feret imaginem,
atque eadem erit, verum alia esse adsimulabitur.
ita sublinetur os custodi mulieris.
sed foris concrepuit hinc a vicino sene;
155
ipse exit: hic illest lepidus quem dixi senex.
Periplectomenvs
Ni hércle diffregéritis talos pósthac quemque in tégulis
videritis alienum, ego vostra faciam latera lorea.
mi equidem iam arbitri vicini sunt, meae quid fiat domi,
ita per impluvium intro spectant. nunc adeo edico omnibus:
160
quemque a milite hoc videritis hominem in nostris tegulis,
extra unum Palaestrionem, huc deturbatote in viam.
quod ille gallinam aut columbam se sectari aut simiam
dicat, disperiistis ni usque ad mortem male mulcassitis.
atque adeo ut ne legi fraudem faciant aleariae,
165
adcuratote ut sine talis domi agitent convivium.
Palaestrio
Nescio quid malefactum a nostra hic familiast, quantum audio:
ita hic senex talos elidi iussit conservis meis;
sed me excepit: nihili facio, quid illis faciat ceteris.
adgrediar hominem.
Periplectomenvs
Estne advorsum hic qui advenit Palaestrio?
Palaestrio
170
Quid agis, Periplectomene?
Periplectomenvs
170
Hau multos homines, si optandum foret,
nunc videre et convenire quam te mavellem.
Palaestrio
Quid est?
quid tumultuas cum nostra familia?
Periplectomenvs
Occisi sumus.
Palaestrio
Quid negotist?
Periplectomenvs
Res palamst.
Palaestrio
Quae res palamst?
Periplectomenvs
De tegulis
modo nescio quis inspectavit vestrum familiarium
175
per nostrum impluvium intus ápud nos Philocomasium atque hospitem
osculantis.
Palaestrio
Quis homo id vidit?
Periplectomenvs
Tuos conservos.
Palaestrio
Quis is homost?
Periplectomenvs
Nescio, ita abripuit repente sese subito.
Palaestrio
Suspicor
me periisse.
Periplectomenvs
Vbi abit, conclamo: heus quid agis tu inquam in tegulis?
ille mihi abiens ita respondit se sectari simiam.
Palaestrio
180
Vae mihi misero, quoi pereundumst propter nihili bestiam.
sed Philocomasium hicine etiam nunc est?
Periplectomenvs
Quom exibam, hic erat.
Palaestrio
I sis, iube transire huc quantum possit, se ut videant domi
familiares, nisi quidem illa nos volt, qui servi sumus,
propter amorem suom omnes crucibus contubernales dari.
Periplectomenvs
185
Dixi ego istuc; nisi quid aliud vis.
Palaestrio
185
Volo. hoc ei dicito:
185
profecto ut ne quoquam de ingenio degrediatur muliebri
earumque artem et disciplinam optineat colere.
Periplectomenvs
Quem ad modum?
Palaestrio
Vt eum, qui hic se vidit, verbis vincat, ne is se viderit.
siquidem centiens hic visa sit, tamen infitias eat.
os habet, linguam, perfidiam, malitiam atque audaciam,
confidentiam, confirmitatem, fraudulentiam.
190
qui arguat se, eum contra vincat iureiurando suo:
domi habet animum falsiloquom, falsificum, falsiiurium,
domi dolos, domi delenifica facta, dómi fallacias.
nam mulier holitori numquam supplicat, si quast mala:
domi habet hortum et condimenta ad omnis mores maleficos.
Periplectomenvs
195
Ego istaec, si erit hic, nuntiabo. sed quid est, Palaestrio,
quod volutas tute tecum in corde?
Palaestrio
Paulisper tace,
dúm ego mihi consilia in animum convoco et dum consulo
quid agam, quem dolum doloso contra conservo parem,
qui illam hic vidit osculantem, id visum ut ne visum siet.
Periplectomenvs
200
Quaere: ego hinc abscessero aps te huc interim. illuc sis vide,
quem ad modum adstitit, severo fronte curans cogitans.
pectus digitis pultat, cor credo evocaturust foras;
ecce avortit: nixus laevo in femine habet laevam manum,
dextera digitis rationem computat, ferit femur
205
dexterum. ita vehementer icit: quod agat aegre suppetit.
concrepuit digitis: laborat; crebro commutat status,
eccere autem capite nutat: non placet quod repperit.
quidquid est, incoctum non expromet, bene coctum dabit.
ecce autem aedificat: columnam mento suffigit suo.
210
apage, non placet profecto mi illaec aedificatio;
nam os columnatum poetae esse indaudivi barbaro,
cui bini custodes semper totis horis occubant.
euge, euscheme hercle astitit et dulice et comoedice;
numquam hodie quiescet prius quam id quod petit perfecerit.
215
habet opinor. age si quid agis, vigila, ne somno stude,
nisi quidem hic agitare mavis varius virgis vigilias.
tibi ego dico. an heri maduisti? heus te adloquor, Palaestrio:
§2.2.218b–2.3.337
Palaestrio
Audio.
§2.2.218b–2.3.337
Periplectomenvs
vigila inquam, expergiscere inquam, lucet hoc inquam.
Viden hostis tibi adesse tuoque tergo obsidium? consule,
220
arripe opem auxiliumque ad hanc rem: propere hoc, non placide decet.
anteveni aliqua aut tú aliquosum circumduce exercitum,
coge in obsidium perduellis, nostris praesidium para;
interclude inimicis commeatum, tibi muni viam
qua cibatus commeatusque ad te et legiones tuas
225
tuto possit pervenire: hanc rém age, res subitaria est.
reperi, comminiscere, cedo calidum consilium cito,
quae hic sunt visa ut visa ne sint, facta ut facta ne sient.
magnam illic homo rem incipissit, magna munit moenia.
tu unus si recipere hoc ad te dicis, confidentiast
230
nos inimicos profligare posse.
Palaestrio
230
Dico et recipio
ad me.
Periplectomenvs
Et ego impetrare dico id quod petis.
Palaestrio
At te Iuppiter
bene amet.
Periplectomenvs
Auden participare me quod commentus escommentu's?
Palaestrio
Tace,
dum in regionem astutiarum mearum te induco, ut scias
iuxta mecum mea consilia.
Periplectomenvs
Salva sumes indidem.
Palaestrio
235
Erus meus elephanti corio circumtentust, non suo,
neque habet plus sapientiai quam lapis.
Periplectomenvs
Ego istuc scio.
Palaestrio
Nunc sic rationem incipisso, hánc instituam astutiam,
ut Philocomasio huc sororem geminam germanam alteram
dicam Athenis advenisse cúm amatore aliquo suo,
240
tam similem, quam lacte lactist; ápud te eos hic devortier
dicam hospitio.
Periplectomenvs
Euge euge, lepide, laudo commentum tuom.
Palaestrio
Vt si illic concriminatus sit advorsum militem
meus conservos, eam vidisse hic cum alieno oscularier,
eam arguam vidisse apud te contra conservom meum
245
cum suo amatore amplexantem atque osculantem.
Periplectomenvs
245
Immo optume.
idem ego dicam, si ex me exquiret miles.
Palaestrio
Sed simillimas
dicito esse, et Philocomasio id praecipiendum est ut sciat,
ne titubet, si exquiret ex ea miles.
Periplectomenvs
Nimis doctum dolum.
sed si ambas videre in uno miles concilio volet,
250
quid agimus?
Palaestrio
250
Facilest: trecentae possunt causae conligi:
non domist, ábiit ambulatum, dormit, ornatur, lavat,
prandet, potat: occupatast, operae non est, non potest,
quantum vis prolationum, dum modo hunc prima via
inducamus, vera ut esse credat quae mentibimur.
Periplectomenvs
255
Placet ut dicis.
Palaestrio
255
Intro abi ergo, et si isti est mulier, eam iube
cito domum transire, atque haec ei dice monstra praecipe,
ut teneat consilia nostra, quem ad modum exorsi sumus,
de gemina sorore.
Periplectomenvs
Docte tíbi illam perdoctam dabo.
numquid aliud?
Palaestrio
Intro ut abeas.
Periplectomenvs
Abeo. —
Palaestrio
Et quidem ego ibo domum
260
atque hominem investigando operam huic dissimulabiliter dabo,
qui fuerit conservos qui hodie sit sectatus simiam.
nam ille non pótuit quin sermone suo aliquem familiarium
participaverit de amica eri, sese vidisse eam
hic in proximo osculantem cum alieno adulescentulo.
265
novi morem: egomet tacere nequeo solus quod scio.
si invenio qui vidit, ad eum vineas pluteosque agam:
res paratast, vi pugnandoque hominem caperest certa res.
si ita non reperio, ibo odorans quasi canis venaticus,
usque donec persecutus volpem ero vestigiis.
270
sed fores crepuerunt nostrae, ego voci moderabor meae;
nam illic est Philocomasio custos meus conservos qui it foras.
Sceledrvs
Nisi quidem ego hodie ambulavi dormiens in tegulis,
certo edepol scio me vidisse hic proxumae viciniae
Philocomasium erilem amicam sibi malam rem quaerere.
Palaestrio
275
Hic illam vidit osculantem, quantum hunc audivi loqui.
Sceledrvs
Quis hic est?
Palaestrio
Tuos conservos. quid agis, Sceledre?
Sceledrvs
Te, Palaestrio,
volup est convenisse.
Palaestrio
Quid iam? aut quid negotist? fac sciam.
Sceledrvs
Metuo —
Palaestrio
Quid metuis?
Sceledrvs
Ne hercle hodie, quantum hic familiariumst,
maxumum in malum cruciatumque insuliamus.
Palaestrio
Tu sali
280
solus, nám ego istam insulturam et desulturam nil moror.
Sceledrvs
Nescis tu fortasse, apud nos facinus quod natumst novom.
Palaestrio
Quod id est facinus?
Sceledrvs
Impudicum.
Palaestrio
Tute scias soli tibi,
mihi ne dixis, scire nolo.
Sceledrvs
Non enim fáciam quin scias.
simiam hodie sum sectatus nostram in horum tegulis.
Palaestrio
285
Edepol, Sceledre, homo sectatus essectatu's nihili nequam bestiam.
Sceledrvs
Di te perdant.
Palaestrio
Te istuc aequom — quoniam occepisti, eloqui.
Sceledrvs
Forte fortuna per impluvium huc despexi in proxumum,
atque ego illi áspicio osculantem Philocomasium cum altero
nescio quo adulescente.
Palaestrio
Quod ego, Sceledre, scelus ex te audio?
Sceledrvs
290
Profecto vidi.
Palaestrio
290
Tutin?
Sceledrvs
290
Egomet duobus his oculis meis.
Palaestrio
Abi, non verisimile dicis, neque vidisti.
Sceledrvs
Num tibi
lippus videor?
Palaestrio
Medicum istuc tibi meliust percontarier.
verum enim tu ístam, si te di ament, temere hau tollas fabulam:
tuis nunc cruribus capitique fraudem capitalem hinc creas.
295
nam tibi iam ut pereas paratum est dupliciter, nisi supprimis
tuom stultiloquium.
Sceledrvs
Qui vero dupliciter?
Palaestrio
Dicam tibi.
primumdum, si falso insimulas Philocomasium, hoc perieris;
iterum, si id verumst, tu ei custos additus eo perieris.
Sceledrvs
Quid fuat me, nescio: haec me vidisse ego certo scio.
Palaestrio
300
Pergin, infelix?
Sceledrvs
300
Quid tibi vis dicam nisi quod viderim?
quin etiam nunc intus hic in proxumost.
Palaestrio
Eho an non domist?
Sceledrvs
Vise, abi intro tute, nam ego mi iam nil credi postulo.
Palaestrio
Certum est facere. —
Sceledrvs
Hic te opperiar; eadem illi insidias dabo,
quam mox horsum ad stabulum iuuenix recipiat se a pabulo.
305
quid ego nunc faciam? custodem me illi miles addidit:
nunc si indicium facio, interii; si taceo, interii tamen,
si hoc palam fuerit. quid peius muliere aut audacius?
dúm ego in tegulis sum, illaec sese ex hospitio edit foras;
edepol facinus fecit audax. hocine si miles sciat,
310
credo hercle has sustollat aedis totas atque hunc in crucem.
hercle quidquid est, mussitabo potius quam inteream male;
non ego possum quae ipsa sese venditat tutarier.
Palaestrio
Sceledre, Sceledre, quis homo in terra te alter est audacior?
quis magis dís inimicis natus quam tu atque iratis?
Sceledrvs
Quid est?
Palaestrio
315
Iuben tibi oculos exfodiri, quibus id quod nusquam est vides?
Sceledrvs
Quid, nusquam?
Palaestrio
Non ego tuam empsim vitam vitiosa nuce.
Sceledrvs
Quid negotist?
Palaestrio
Quid negoti sit rogas?
Sceledrvs
Cur non rogem?
Palaestrio
Non tu tibi istam praetruncari linguam largiloquam iubes?
Sceledrvs
Quam ob rem iubeam?
Palaestrio
Philocomasium eccam domi, quam in proxumo
320
vidisse aibas te osculantem atque amplexantem cum altero.
Sceledrvs
Mirumst lolio victitare te tam vili tritico.
Palaestrio
Quid iam?
Sceledrvs
Quia luscitiosus esluscitiosu's.
Palaestrio
Verbero, edepol tu quidem
caecus, non luscitiosus esluscitiosu's. nam illa quidem domi.
Sceledrvs
Quid, domi?
Palaestrio
Domi hercle vero.
Sceledrvs
Abi, ludis me, Palaestrio.
Palaestrio
325
Tum mihi sunt manus ínquinatae.
Sceledrvs
325
Qui dum?
Palaestrio
325
Quia ludo luto.
Sceledrvs
Vae capiti tuo.
Palaestrio
Tuo istuc, Sceledre, promitto fore,
nisi oculos orationemque aliam commutas tibi.
sed fores cóncrepuerunt nostrae.
Sceledrvs
At ego ilico observo foris;
nam nihil est qua hinc huc transire ea possit nisi recto ostio.
Palaestrio
330
Quin domi eccam. nescio quae te, Sceledre, scelera suscitant.
Sceledrvs
Mihi ego video, mihi ego sapio, mihi ego credo plurumum:
mé homo nemo deterrebit, quin ea sit in his aedibus.
hic obsistam, ne imprudenti huc ea se subrepsit mihi.
Palaestrio
Meus illic homo est, deturbabo iam ego illum de pugnaculis.
Sceledrvs
335
Age face.
Palaestrio
335
vin iam faciam, ut stultividum fateare?
Neque te quicquam sapere corde neque oculis uti?
Sceledrvs
Volo.
§2.3.337b–2.5.454
Palaestrio
Nempe tu istíc ais esse erilem concubinam?
§2.3.337b–2.5.454
Sceledrvs
Atque arguo
eam me vidisse osculantem hic intus cum alieno viro.
Palaestrio
Scin tu nullum commeatum hínc esse a nobis?
Sceledrvs
Scio.
Palaestrio
340
Neque solarium neque hortum, nisi per impluvium?
Sceledrvs
340
Scio.
Palaestrio
Quid nunc? si ea domist, si facio, ut eam exire hinc videas domo,
dignun es verberibus multis?
Sceledrvs
Dignus.
Palaestrio
Serva istas fores,
ne tibi clam se subterducat istinc atque huc transeat.
Sceledrvs
Consilium est ita facere.
Palaestrio
Pede ego iam illam huc tibi sistam in viam. —
Sceledrvs
345
Agedum ergo face. vólo scire, utrum egon id quod vidi viderim
an illic faciat, quod facturum dicit, ut ea sit domi.
nam ego quidem meos oculos habeo nec rogo utendos foris.
sed hic illi subparasitatur semper, hic eae proxumust,
primus ad cibum vocatur, primo pulmentum datur;
350
nam illic noster est fortasse circiter triennium,
neque cuiquam quam illi in nostra meliust famulo familia.
sed ego hoc quod ago, id me agere oportet, hoc observare ostium.
sic obsistam. hac quidem pol certo verba mihi numquam dabunt.
Palaestrio
Praecépta facito ut mémineris.
Philocomasivm
Totiéns monere mírumst.
Palaestrio
355
At metuo ut satis sis subdola.
Philocomasivm
355
Cedo vel decem, edocebo
minime malas ut sint malae, mihi solae quod superfit.
Palaestrio
Age nunciam insiste in dolos; ego abs te procul recedam.
quid ais tu, Sceledre?
Sceledrvs
Hanc rem gero. habeo auris, loquere quidvis.
Palaestrio
Credo ego istoc extemplo tibi esse eundum actutum extra portam,
360
dispessis manibus, patibulum quom habebis.
Sceledrvs
360
Quamnam ob rem?
Palaestrio
Respice dum ad laevam: quis illaec est mulier?
Sceledrvs
Pro di immortales,
eri cóncubinast haec quidem.
Palaestrio
Mihi quoque pol ita videtur.
age nunciam, quando lubet —
Sceledrvs
Quid agam?
Palaestrio
Perire propera.
Philocomasivm
Vbi iste ést bonus sérvos, qui probri me maxumi innocentem
365
falso insimulavit?
Palaestrio
365
Em tibi, hic mihi dixit tibi quae dixi.
Philocomasivm
Tun me vidisse in proxumo hic, sceleste, ais osculantem?
Palaestrio
Atque cum álieno adulescentulo dixit.
Sceledrvs
Dixi hercle vero.
Philocomasivm
Tun me vidisti?
Sceledrvs
Atque his quidem hercle oculis.
Philocomasivm
Carebis, credo,
qui plus vident quam quod vident.
Sceledrvs
Numquam hercle deterrebor
370
quin viderim id quod viderim.
Philocomasivm
370
Ego stulta et mora multum,
quae cum hoc insano fabuler, quem pol ego capitis perdam.
Sceledrvs
Noli minitari: scio crucem futuram mihi sepulcrum;
ibi meí sunt maiores siti, pater, avos, proavos, abavos.
non possunt mihi minaciis tuis hisce oculi exfodiri.
375
sed paucis verbis te volo, Palaestrio. opsecro te,
unde exit haec?
Palaestrio
Vnde nísi domo?
Sceledrvs
Domo?
Palaestrio
Mé viden?
Sceledrvs
Te video.
nimis mírumst facinus, quo modo haec hinc huc transire potuit;
nam certo neque solariumst apud nós neque hortus ullus
neque fénestra nisi clatrata; nam certe ego te hic intus vidi.
Palaestrio
380
Pergin, sceleste, intendere hanc arguere?
Philocomasivm
380
Ecastor ergo
mi hau falsum evenit somnium, quod noctu hac somniavi.
Palaestrio
Quid somniasti?
Philocomasivm
Ego eloquar. sed amabo advortite animum.
hac nocte in somnis mea soror geminast germana visa
venisse Athenis in Ephesum cum suo amatore quodam;
385
ei ambo hóspitio huc in proxumum mihi devortisse visi.
Palaestrio
Palaestrionis somnium narratur. perge porro.
Philocomasivm
Ego laeta visa, quia soror venisset, propter eandem
suspicionem maximam sum visa sustinere.
nam arguere in somnis me meus mihi familiaris visust,
390
me cum alieno adulescentulo, quasi nunc tu, esse osculatam,
quom illa osculata mea soror gemina esset suompte amicum.
id me insimulatam perperam falsum esse somniavi.
Palaestrio
Satin eadem vigilanti expetunt quae in somnis visa memoras?
eu hércle praesens somnium. abi intro et comprecare.
395
narrandum ego istuc militi censebo.
Philocomasivm
395
Facere certum est,
neque me quidem patiar probri falso impune insimulatam. —
Sceledrvs
Timeo quid rerum gesserim, ita dorsus totus prurit.
Palaestrio
Scin te periisse?
Sceledrvs
Nunc quidem domi certo est. certa res est
nunc nostrum observare ostium, ubi ubist.
Palaestrio
At, Sceledre, quaeso,
400
ut ad id exemplum somnium quam simile somniavit
atque ut tu suspicatus es eam vídisse osculantem.
Sceledrvs
Nescio quid credam egomet mihi iam, ita quod vidisse credo
me id iam non vidisse arbitror.
Palaestrio
Ne tu hercle sero, opinor,
resipisces: si ad erum haec res prius † devenerit, peribis pulchre.
Sceledrvs
405
Nunc demum experior, mi ob oculos caliginem opstitisse.
Palaestrio
Dudum edepol planum est id quidem, quae hic usque fuerit intus.
Sceledrvs
Nihil habeo certi quid loquar: non vidi eam, etsi vidi.
Palaestrio
Ne tu edepol stultitia tua nos paene perdidisti:
dum te fidelem facere ero voluisti, absumptus esabsumptu's paene.
410
sed fores vicini proxumi crepuerunt. conticiscam.
Philocomasivm
Inde ignem in aram, ut Ephesiae Dianae laeta laudes
gratesque agam eique ut Arabico fumificem odore amoene,
quom me in locis Neptuniis templisque turbulentis
servavit, saevis fluctibus ubi sum adflictata multum.
Sceledrvs
415
Palaestrio, o Palaestrio.
Palaestrio
415
O Sceledre, Sceledre, quid vis?
Sceledrvs
Haec mulier, quae hinc exit modo, estne erilis concubina
Philocomasium, an non est ea?
Palaestrio
Hercle opinor, ea videtur.
sed facinus mirum est, quo modo haec hinc huc transire potuit,
si quidem east.
Sceledrvs
An dubium tibi est eam esse hanc?
Palaestrio
Ea videtur.
Sceledrvs
420
Adeamus, appellemus. heus, quid istúc est, Philocomasium?
quid tibi istic in istisce aedibus debetur, quid negotist?
quid nunc taces? tecum loquor.
Palaestrio
Immo edepol tute tecum;
nam haec nil respondet.
Sceledrvs
Te adloquor, viti probrique plena,
quae circum vicinos vagas.
Philocomasivm
Quicum tu fabulare?
Sceledrvs
425
Quicum nisi tecum?
Philocomasivm
425
Quis tu homo es, aut mecum quid est negoti?
Sceledrvs
Mé rogas homo qui sim?
Philocomasivm
Quin ego hoc rogem quod nesciam?
Palaestrio
Quis ego sum igitur, si hunc ignoras?
Philocomasivm
Mihi odiosus, quisquis es,
et tu et hic.
Sceledrvs
Non nos novisti?
Philocomasivm
Neutrum.
Sceledrvs
Metuo maxume,
Palaestrio
Quid metuis?
Sceledrvs
Enim ne nos nosmet perdiderimus uspiam;
430
nam nec te neque me novisse ait haec.
Palaestrio
430
Persectari hic volo,
Sceledre, nos nostri an alieni simus, ne dum quispiam
nos vicinorum imprudentis aliquis immutaverit.
Sceledrvs
Certe equidem noster sum.
Palaestrio
Et pol ego. quaeris tu, mulier, malum.
tibi ego dico, heus, Philocomasium.
Philocomasivm
Quae te intemperiae tenent,
435
qui me perperam perplexo nomine appelles?
Palaestrio
435
Eho,
Sceledrvs
Iniuria es,
Palaestrio
quis igitur vocare?
Philocomasivm
Diceae nomen est.
Sceledrvs
falsum nomen possidere, Philocomasium, postulas;
ἄδικος es tu, non δικαία, et meo ero facis iniuriam.
Philocomasivm
Egone?
Sceledrvs
Tune.
Philocomasivm
Quaé heri Athenis Ephesum adveni vesperi
440
cum meo amatore, adulescente Atheniensi?
Palaestrio
440
Dic mihi,
quid hic tibi in Epheso est negoti?
Philocomasivm
Geminam germanam meam
hic sororem esse indaudivi, eam veni quaesitum.
Sceledrvs
Mala es.
Philocomasivm
Immo ecastor stulta multum, quae vobiscum fabuler.
abeo.
Sceledrvs
Abire non sinam te.
Philocomasivm
Mitte.
Sceledrvs
Manifestaria es.
445
non omitto.
Philocomasivm
445
At iam crepabunt mihi manus, malae tibi,
nisi me omittis.
Sceledrvs
Quid, malum, astas? quin tenes altrinsecus?
Palaestrio
Nil moror negotiosum mi esse tergum. qui scio
an ista non sit Philocomasium átque alia eius similis sit?
Philocomasivm
Mittis me an non mittis?
Sceledrvs
Immo vi atque invitam ingratiis,
450
nisi voluntate ibis, rapiam te domum.
Philocomasivm
450
Hosticum hoc mihi
domicilium est, Athenis domus est Atticis; ego istam domum
neque moror neque vos qui hómines sitis novi neque scio.
Sceledrvs
Lege agito: te nusquam mittam, nisi das firmatam fidem,
§2.5.454b–2.6.595
te huc, si omisero, intro ituram.
§2.5.454b–2.6.595
Philocomasivm
Vi me cogis, quisquis es.
455
do fidem, si omittis, isto me intro ituram quo iubes.
Sceledrvs
Ecce omitto.
Philocomasivm
At ego abeo missa. —
Sceledrvs
Muliebri fecit fide.
Palaestrio
Sceledre, manibus amisisti praedam. tám east quam potis
nostra erilis concubina. vin tu facere hoc strenue?
Sceledrvs
Quid faciam?
Palaestrio
Ecfer mihi machaeram huc intus.
Sceledrvs
Quid facies ea?
Palaestrio
460
Intro rumpam recta in aedis: quemque hic intus videro
cum Philocomasio osculantem, eum ego óbtruncabo extempulo.
Sceledrvs
Visanest ea esse?
Palaestrio
Immo edepol plane east.
Sceledrvs
Sed quo modo
dissimulabat.
Palaestrio
Abi, machaeram huc ecfer.
Sceledrvs
Iam faxo hic erit. —
Palaestrio
Neque eques neque pedes profectost quisquam tanta audacia,
465
qui aeque faciat confidenter quicquam quam mulier facit.
ut utrubique orationem docte divisit suam,
ut sublinitur os custodi cauto, conservo meo.
nimis beat quod commeatus transtinet trans parietem.
Sceledrvs
Heus, Palaestrio, machaera nihil opust.
Palaestrio
Quid iam, aut quid est?
Sceledrvs
470
Domi eccam erilem concubinam.
Palaestrio
470
Quid, domi?
Sceledrvs
470
In lecto cubat.
Palaestrio
Edepol ne tu tibi malam rem repperisti, ut praedicas.
Sceledrvs
Quid iam?
Palaestrio
Quia hanc attingere ausus esausu's mulierem hinc ex proxumo.
Sceledrvs
Magis hercle metuo.
Palaestrio
Sed numquam quisquam faciet quin soror
istaec sit gemina huius: eam pol tu osculantem hic videras.
Sceledrvs
475
Id quidem palam est eam esse, ut dicis; quid propius fuit,
quam ut perirem, si elocutus essem ero?
Palaestrio
Ergo, si sapis,
mussitabis: plus oportet scire servom quam loqui.
ego abeo a te, ne quid tecum consili commisceam,
atque apud hunc ero vicinum; tuae mihi turbae non placent.
480
erus si veniet, si me quaeret, hic ero: hinc me arcessito. —
Sceledrvs
Satin abiit ille neque erile negotium
plus curat, quasi non servitutem serviat?
certo illa quidem hic nunc intus est in aedibus,
nam egomet cubantem eam modo offendi domi.
485
certum est nunc observationi operam dare.
Periplectomenvs
non hercle hisce homines me marem, sed feminam
vicini rentur esse servi militis:
ita me ludificant. meamne hic invitam hospitam,
quae heri huc Athenis cum hospite advenit meo,
490
tractatam et ludificatam, ingenuam et liberam?
Sceledrvs
Perii hercle, hic ad me recta habet rectam viam.
metuo, illaec mihi res ne malo magno fuat,
quantum hunc audivi facere verborum senem.
Periplectomenvs
Accedam ad hominem. tun, Sceledre, hic, scelerum caput,
495
meam ludificavisti hospitam ante aedis modo?
Sceledrvs
Vicine, ausculta quaeso.
Periplectomenvs
Ego auscultem tibi?
Sceledrvs
Expurigare volo me.
Periplectomenvs
Tun te expuriges,
qui facinus tantum tamque indignum feceris?
an quia latrocinamini, arbitramini
500
quidvis licere facere vobis, verbero?
Sceledrvs
Licetne?
Periplectomenvs
At ita me di deaeque omnis ament,
nisi mihi supplicium virgeum de te datur
longum diutinumque, a mane ad vesperum,
quod meas confregisti imbricis et tegulas,
505
ibi dum condignam te sectatus essectatu's simiam,
quodque inde inspectavisti meum apud me hospitem
amplexum amicam, quom osculabatur, suam,
quodque cóncubinam erilem insimulare ausus es
probri pudicam meque summi flagiti,
510
tum quod tractavisti hospitam ante aedis meam:
nisi mihi supplicium stimuleum de te datur,
dedecoris pleniorem erum faciam tuom,
quam magno vento plenumst undarum mare.
Sceledrvs
Ita sum coactus, Periplectomene, ut nesciam
515
utrum me postulare prius tecum aequom siet;
nisi si istaec non est haec neque haec istast, mihi
me expurigare tibi videtur aequius;
sicut etiam nunc nescio quid viderim:
itast ista huius similis nostrai tua,
520
siquidem non eadem est.
Periplectomenvs
520
Vise ad me intro, iam scies.
Sceledrvs
Licetne?
Periplectomenvs
Quin te iubeo; et placide noscita.
Sceledrvs
Ita facere certum est. —
Periplectomenvs
Heus, Philocomasium, cito
transcurre curriculo ad nos, ita negotiumst.
post, quando exierit Sceledrus a nobis, cito
525
transcurrito ad vos rursum curriculo domum.
nunc pol ego metuo ne quid infuscaverit.
si hic non videbit mulierem — aperitur foris.
Sceledrvs
Pro di immortales, similiorem mulierem
magisque eándem, ut pote quae non sit eadem, non reor
deos fácere posse.
Periplectomenvs
Quid nunc?
Sceledrvs
Commerui malum.
Periplectomenvs
Quid igitur? eanest?
Sceledrvs
Etsi east, non est ea.
Periplectomenvs
Vidistin istam?
Sceledrvs
Vidi, et illam et hospitem,
complexam atque osculantem.
Periplectomenvs
Eanest?
Sceledrvs
Nescio.
Periplectomenvs
535
Vin scire plane?
Sceledrvs
535
Cupio.
Periplectomenvs
535
Abi intro ad vos domum
continuo, vide sitne istaec vostra intus.
Sceledrvs
Licet,
pulchre admonuisti. iám ego ad te exibo foras. —
Periplectomenvs
Numquam edepol hominem quemquam ludificarier
magis facete vidi et magis miris modis.
540
sed eccum egreditur.
Sceledrvs
540
Periplectomene, te opsecro
per deos atque homines perque stultitiam meam
perque tua genua —
Periplectomenvs
Quíd opsecras me?
Sceledrvs
Inscitiae
meae et stultitiae ignoscas. nunc demum scio
me fuisse excordem, caecum, incogitabilem.
545
nam Philocomasium eccam intus.
Periplectomenvs
545
Quid nunc, furcifer?
Erum exhibeas volo.
vidistin ambas?
Sceledrvs
Vidi.
Meruisse equidem me maxumum fateor malum,
et tuae fecisse me hospitae aio iniuriam;
sed meam esse erilem concubinam censui,
550
cui me custodem erus addidit miles meus.
nam ex uno puteo similior numquam potis
aqua aquai sumi quam haec est atque ista hospita.
et me despexe ad te per impluvium tuom
fateor.
Periplectomenvs
Quid ni fateare, ego quod viderim?
555
et ibi osculantem meum hospitem cum ista hospita
vidisti?
Sceledrvs
Vidi (cur negem quod viderim?),
sed Philocomasium me vidisse censui.
Periplectomenvs
Ratun istic me hominem esse omnium minimi preti,
si ego me sciente paterer vicino meo
560
eam fieri apud me tam insignite iniuriam?
Sceledrvs
Nunc demum a me insipienter factum esse arbitror,
cum rem cognosco; at non malitiose tamen
feci.
Periplectomenvs
Immo indigne; nám hominem servom suos
domitos habere oportet oculos et manus
565
orationemque.
Sceledrvs
565
Egone si post hunc diem
muttivero, etiam quod egomet certo sciam,
dato excruciandum me: egomet me dedam tibi;
nunc hoc mi ignosce quaeso.
Periplectomenvs
Vincam animum meum,
ne malitiose factum id esse aps te arbitrer.
570
ignoscam tibi istuc.
Sceledrvs
570
At tibi di faciant bene.
Periplectomenvs
Ne tu hercle, si te di ament, linguam comprimes
posthac, etiam illud quod scies nesciveris
nec videris quod videris.
Sceledrvs
Bene me mones,
ita facere certum est. sed satine oratus esoratu's?
Periplectomenvs
Abi.
Sceledrvs
575
Numquid nunc aliud me vis?
Periplectomenvs
575
Ne me noveris.
Sceledrvs
Dedit híc mihi verba. quam benigne gratiam
fecit, ne iratus esset. scio quam rem gerat:
ut miles cum extemplo a foro adveniat domum,
domi cómprehendar. una hic et Palaestrio
580
me habent venalem: sensi et iam dudum scio.
numquam hercle ex ista nassa ego hodie escam petam;
nam iam aliquo aufugiam et me occultabo aliquot dies,
dum haec consilescunt turbae atque irae leniunt.
nam uni satis populo impio merui mali. —
585
verum tamen dé me quidquid est, ibo hinc domum.
Periplectomenvs
Illic hínc abscessit. sat edepol certo scio,
occisam saepe sapere plus multo suem:
quoin id adimatur ne id quod vidit viderit.
nam illius oculi atque aures atque opinio
590
transfugere ad nos. usque adhuc actum est probe;
nimium festivam mulier operam praehibuit.
redeo in senatum rusum; nam Palaestrio
domi nunc apud me est, Sceledrus nunc autemst foris:
frequens senatus poterit nunc haberier.
595
ibo intro, ne, dum absum, alter sorti defuat. —
Tap any Latin word to look it up