Plautus Miles Gloriosus
EN Lat Orig
Act 1
Pyrgopolynices
Curate ut splendor meo sit clupeo clarior
quam solis radii esse olim quom sudumst solent,
ut, ubi usus veniat, contra conserta manu
praestringat oculorum aciem in ácie hostibus.
5 nam ego hanc machaeram mihi consolari volo,
ne lamentetur neve animum despondeat,
quia se iam pridem feriatam gestitem,
quae misera gestitet fratrem facere ex hostibus.
sed ubi Artotrogus hic est?
Artotrogvs
Stat propter virum
10 fortem atque fortunatum et forma regia;
tum bellatoremMars haud ausit dicere
neque aequiperare suas virtutes ad tuas.
Pyrgopolynices
Quemne ego servavi in campis Curculioniis,
ubi Bumbomachides Clutomistaridysarchides
15 erat imperator summus, Neptuni nepos?
Artotrogvs
Memini. nempe illum dicis cum armis aureis,
cuius legiones difflavisti spiritu,
quasi ventus folia aut paniculum tectorium.
Pyrgopolynices
Istuc quidem edepol nihil est.
Artotrogvs
Nihil hercle hoc quidemst
20 praeut alia dicamquae tu numquam feceris.
periuriorem hoc hominem si quis viderit
aut gloriarum pleniorem quam illic est,
me sibi habeto, ego me mancupio dabo;
nisi unum, epityrum estur insanum bene.
Pyrgopolynices
25 Vbi tu es?
Artotrogvs
25 Eccum. edepol vel elephanto in India,
quo pacto ei pugno praefregisti bracchium.
Pyrgopolynices
Quid, bracchium?
Artotrogvs
Illud dicere volui, femur.
Pyrgopolynices
At indíligenter iceram.
Artotrogvs
Pol si quidem
conisus esses, per corium, per viscera
30 perque os elephanti transmineret bracchium.
Pyrgopolynices
Nolo istaec hic nunc.
Artotrogvs
Ne hercle operae pretium quidemst
mihi te narrare tuas qui virtutes sciam.
venter creat omnis hasce aerumnas: auribus
peraurienda sunt, ne dentes dentiant,
35 et adsentandumst quidquid hic mentibitur.
Pyrgopolynices
Quid illúc quod dico?
Artotrogvs
Ehem, scío iam quid vis dicere.
factum hercle est, memini fieri.
Pyrgopolynices
Quid id est?
Artotrogvs
Quidquid est.
Pyrgopolynices
Habes
Artotrogvs
Tabellas vis rogare? habeo, et stilum.
Pyrgopolynices
Facete advortis tuom animum ad animum meum.
Artotrogvs
40 Novisse mores tuos me meditate decet
curamque adhibere, ut praeolat mihi quod tu velis.
Pyrgopolynices
Ecquid meministi?
Artotrogvs
Memini: centum in Cilicia
et quinquaginta, centum in Scytholatronia,
triginta Sardos, sexaginta Macedones
45 sunt homines quos tu occidisti uno die.
Pyrgopolynices
Quanta istaec hominum summast?
Artotrogvs
Septem milia.
Pyrgopolynices
Tantum esse oportet. recte rationem tenes.
Artotrogvs
At nullos habeo scriptos: sic memini tamen.
Pyrgopolynices
Edepol memoria es optuma.
Artotrogvs
Offae monent.
Pyrgopolynices
50 Dum tale facies quale adhuc, assiduo edes,
communicabo semper te mensa mea.
Artotrogvs
Quid ín Cappadocia, ubi tu quingentos simul,
ni hebes machaera foret, uno ictu occideras?
Pyrgopolynices
At peditastelli quia erant, sivi viverent.
Artotrogvs
55 Quid tibi ego dicam, quód omnes mortales sciunt,
Pyrgopolynicem te unum in terra vivere
virtute et forma et factis invictissumum?
amant ted omnes mulieres, neque iniuria,
qui sis tam pulcher; vel illae quae here pallio
60 me reprehenderunt.
Pyrgopolynices
60 Quid eae dixerunt tibi?
Artotrogvs
Rogitabant: hicine Achilles est? inquit mihi.
immo eius frater inquam est. ibi illarum altera
ergo mecastor pulcher est inquit mihi
et liberalis. vide caesaries quam decet.
65 ne illae sunt fortunatae quae cum isto cubant.”
Pyrgopolynices
Itane aibant tandem?
Artotrogvs
Quaen me ambae obsecraverint,
ut te hodie quasi pompam illa praeterducerem?
Pyrgopolynices
Nimiast miseria nimis pulchrum esse hominem.
Artotrogvs
Immo itast.
molestaé sunt: orant, ambiunt, exobsecrant
70 videre ut liceat, ad sese arcessi iubent,
ut tuo non liceat dare operam negotio.
Pyrgopolynices
Videtur tempus esse, ut eamus ad forum,
ut in tabellis quos consignavi hic heri
latrones, ibus denumerem stipendium.
75 nam rex Seleucus me opere oravit maxumo,
ut sibi latrones cogerem et conscriberem.
regi hunc diem mihi operam decretumst dare.
Artotrogvs
Age eamus ergo.
Pyrgopolynices
Sequimini, satellites. —
Tap any Latin word to look it up
An open-access project
Leo 1896
Leo, Weidmann, 1896 · 1896
The Editor

Friedrich Leo (1851–1914) was one of the greatest Latin scholars of the imperial German university system. Professor at Göttingen from 1889, he combined textual criticism with literary history to an unusual degree. His Geschichte der römischen Literatur (1913) was a landmark work, and his editions of Plautus (1895–1896) and Seneca's tragedies set new standards. Leo's Plautine scholarship was transformative: he was the first to systematically analyse Plautus's metrical practice, using it as a tool for detecting interpolations and establishing the text.

About This Edition

Leo's edition of Plautus, published by Weidmann in Berlin (2 vols., 1895–1896), represented a dramatic advance over previous editions. Leo was the first editor to take full account of the Ambrosian palimpsest (Codex Ambrosianus, 4th–5th century), the oldest witness to Plautus's text, which had been imperfectly read by earlier scholars. His text is characterised by rigorous metrical analysis and a willingness to identify passages he considered interpolated. W. M. Lindsay's OCT (1904–1905) drew heavily on Leo's work while sometimes differing on individual readings.

Tap any Latin word to look it up