Stratippocles
320
Expectando éxedor míser atque exénteror,
quó modo mi Épidici blánda dicta évenant.
nímis diu máceror: sítne quid nécne sit,
scíre cupió.
Chaeribvlvs
Per illám tibi cópiam
copíam parare aliám licet: scivi équidem in principio ilico
325
nullám tibi esse ín illo copiam.
Stratippocles
325
Interii hércle ego.
Chaeribvlvs
Ábsurde facis qui ángas te animi; si hércle ego illum semel préndero,
númquam inridére nos íllum inultúm sinam servom hominem.
Quíd illum facere vís, qui, tibi quoi dívitiae domi máxumae sunt,
is númmum nullum habés neque sodáli tuo in te cópiast.
Si hercle hábeam, polliceár lubens, verum áliquid aliqua aliquó modo
alicúnde ab alíqui aliqua tíbi spes est fore méliorem fortúnam.
Stratippocles
Vaé tibi, muricide homo.
Chaeribvlvs
Qui tibi lubet mihi male loqui?
Stratippocles
Quippe tú mi aliquíd aliquo modo alicunde ab aliquibus blatis
335
quod nusquamst neque ego id inmitto in aures meas
nec míhi plus adiuménti †ades, quam ille quí numquam etiam nátust.
Epidicvs
Fecísti iam officium tuom, me meum nunc facere oportet.
per hanc cúram quieto tibi licet esse—hoc quidem iam periit:
ne quid tibi hinc in spem referas, oppido hoc pollinctum est;
340
crede modo mihi: sic ego ago, sic egerunt nostri.
pro di immortales, mihi hunc diem dedistis luculentum,
ut facilem atque impetrabilem! sed ego hinc migrare cesso,
ut importem in coloniam hunc meo auspicio commeatum?
mihi cesso, cum sto. sed quid hoc? ante aedis duo sodales,
345
erum et Chaéribulum, conspicor. quid hic ágitis? accipe hoc sis.
Stratippocles
Quantum hic inest?
Epidicvs
Quantum sat est, et plus satis: superfit.
decem minis plus attuli quam tu danistae debes.
dum tibi ego placeam atque obsequar, meum térgum flocci facio.
Stratippocles
Nam quid ita?
Epidicvs
Quia ego tuom patrem faciam parenticidam.
Stratippocles
350
Quid istúc est verbi?
Epidicvs
350
Nil moror vetera et volgata verba;
peratum ductarent: ego follitum ductitabo.
nam leno omne argentum abstulit pro fidicina (ego resolvi,
manibus his denúmeravi) pater suam natam quam esse credit;
nunc iterum ut fallatur pater tibique auxilium apparetur
355
inveni: nam ita suasi seni atque hanc habui orationem
ut cum rediisses ne tibi eius copia esset.
Stratippocles
Euge.
(Epidicvs)
ea iam domist pro filia.
Stratippocles
Iam teneo.
Epidicvs
Nunc cautorem
dedit mihi ad hanc rem Apoecidem, is ápud forum manet me,
quasique amaret caveat.
Stratippocles
Haud male.
Epidicvs
Iam ípse cautor captust.
360
ipse in meo cóllo tuos pater cruminam collocavit;
is adornat, adveniens domi extemplo ut maritus fias.
Stratippocles
Vno persuadebit modo, si illam, quae adducta est mecum,
mi adempsit Orcus.
Epidicvs
Nunc ego hanc astutiam institui.
deveniam ad lenonem domum egomet solus, eum ego docebo,
365
si quid ad eum adveniam, ut sibi essé datum argentum dicat
pro fidicina, argenti minas se habere quinquaginta
(quippe ego qui nudiustertius meis manibus denumeravi
pro illa tua amica, quam pater suam filiam esse retur):
ibi leno sceleratum caput suom imprudens alligabit,
370
quasi pro illa argentum acceperit, quae tecum adducta nunc est.
Chaeribvlvs
Vorsutior es quam rota figularis.
Epidicvs
Iam ego parabo
aliquam dolosam fidicinam, nummo conducta quae sit,
quae se emptam simulet, quae senes duo dócte ludificetur.
eam ducet simul Apoecides ad tuom patrem.
Stratippocles
Vt parate.
Epidicvs
375
Eam pérmeditatam, meis dolis astutiisque onustam
mittam. sed nimis longum loquor, diu me éstis demorati.
haec scitis iam ut futura sint. abeo.—
Stratippocles
Bene ambulato.
Chaeribvlvs
Nimis dóctus ille est ad male faciendum.
Stratippocles
Me equidem certo
servavit consiliis suis.
Chaeribvlvs
Abeamus intro hinc ad me.
Stratippocles
380
Atque aliquantó lubentius quam abs te sum egressus intus;
virtute atque auspicio Epidici cum praeda in castra redeo.—
Periphanes
Non oris causa modo homines aequom fuit
sibi habere speculum, ubi os contemplarent suom,
sed qui perspicere possent cor sapientiae,
385
igitur perspicere ut possent cordis copiam
ubi id inspexissent, cogitarent postea,
vitam ut vixissent olim in adulescentia.
vel ego, qui dudum fili causa coeperam
ego med excruciare animi, quasi quid filius
390
meus déliquisset me erga aut quasi non plurima
male facta mea essent solida in adulescentia.
profecto deliramus interdum senes.
fuit conducibile hoc quidem mea sententia.
sed meus sodalis it cum praeda Apoecides.
395
venire salvom mercatorem gaudeo.
quid fit?
Apoecides
Di deaeque te adiuvant.
Periphanes
Omen placet.
Apoecides
Quin omini omnes suppetunt res prospere.
sed tu hanc iubé sis intro abduci.
Periphanes
Heus, foras
exite huc aliquis. duce istam intro mulierem.
400
atque audin?
Servvs
400
Quid vis?
Periphanes
400
Cave siris cum filia
mea cópulari hanc neque conspicere. iam tenes?
in aediculam istanc sorsum concludi volo.
divortunt mores virgini longe ac lupae.
Apoecides
Docte et sapienter dicis. † num nimis potest
405
pudicitiam quisquam suae servare filiae.
edepol ne ístam temperi gnato tuo
sumus praémercati.
Periphanes
Quid iam?
Apoecides
Quia dixit mihi
iam dudum se alius tuom vidisse hic filium:
hanc edepol rem apparabat.
Periphanes
Planum hercle hoc quidem est.
Apoecides
410
Ne tú habes servom graphicum et quantivis preti,
non carust auro contra. ut ille fidicinam
fecit sese ut nesciret esse emptam tibi!
ita ridibundam atque hilaram huc adduxit simul.
Periphanes
Mirum hoc qui potuit fieri.
Apoecides
Te pro filio
415
facturum dixit rem esse divinam domi,
quia Thebis salvos redierit.
Periphanes
Rectam institit.
Apoecides
Immo ipsus illi dixit conductam esse eam,
quae hic administráret ad rem divinam tibi.
facturum hoc dixit rem esse divinam tibi domi
420
ego illic me autem sic assimulabam: quasi
stolidum, combardum me faciebam.
Periphanes
Em istuc decet.
Apoecides
Res magna amici apud forum agitur, ei volo
ire advocatus.
Periphanes
At quaeso, ubi erit otium,
revortere ad me extemplo.
Apoecides
Continuo hic ero.—
Periphanes
425
Nihil homini amicost opportuno amicius:
sine tuo labore quod velis actumst tamen.
ego si allegavissem aliquem ad hoc negotium
minus hominem doctum minusque ad hanc rem callidum,
os sublitum esset, itaque me albis dentibus
430
meus dérideret filius meritissumo.
atque haec stultitiast me illi vitio vortere
egomet quod factitavi in adulescentia,
cum militabam: pugnis memorandis meis
eradicabam hominum auris, quando occeperam.
435
sed quis hic est quém ego huc advenientem conspicor,
suam qui undantem chlamydem quassando facit?
Miles
Cave praéterbitas ullas aedis, quin roges,
senex híc ubi habitat Periphanes Platenius.
incertus tuom cave ad me rettuleris pedem.
Periphanes
440
Adulescens, si istunc hominem, quem tu quaeritas,
tibi commonstrasso, ecquam abs te inibo gratiam?
Miles
Virtute belli armatus promerui, ut mihi
omnis mortalis agere deceat gratias.
Periphanes
Non repperisti, adulescens, tranquillum locum,
445
ubi tuas virtutes explices, ut postulas.
nam strenuiori deterior si praedicat
suas pugnas, de illius illae fiunt sordidae.
sed istúm quem quaeris Periphanem Platenium,
ego sum, si quid vis.
Miles
Nempe quem in adulescentia
450
memorant apud réges armis, arte duellica
divitias magnas indeptum?
Periphanes
Immo si audias
meas púgnas, fugias manibus dimissis domum.
Miles
Pol égo magis unum quaero, meas cui praedicem,
quam illum qui memoret suas mihi.
Periphanes
Hic non est locus;
455
proin tu alium quaeras cui centones sarcias.
Miles
Animum advorte, ut quod ego ad te advenio intellegas.
meam amicam audivi te esse mercatum.
Periphanes
Attatae,
nunc demum scio ego hunc qui sit: quem dudum Epidicus
mihi praedicavit militem. adulescens, itast
460
ut dicis, emi.
Miles
460
Volo te verbis pauculis,
si tibi molestum non est.
Periphanes
Non edepol scio,
molestum necne sit, nisi dicis quid velis.
Miles
Mi illam ut tramittas, argentum accipias: adest.
nam quid ego apud te vera parcam proloqui?
465
ego illám volo hodie facere libertam meam,
mihi concubina quae sit.
Periphanes
Te absolvam brevi:
argenti quinquaginta mi illa empta est minis;
si sexaginta mihi denumerantur minae,
tuas póssidebit mulier faxo ferias;
470
atque ita profecto, ut eam ex hoc exoneres agro.
Miles
Estne empta mi istis legibus?
Periphanes
Habeas licet.
Miles
Conciliavisti pulchre.
Periphanes
Heus, fóras educite
quam introduxistis fidicinam. atque etiam fides,
ei quae accessere, tibi addam dono gratiis.
475
age accipe hanc sis.
Miles
475
Quae te intemperiae tenent?
quas tu mihi tenebras trudis? quin tu fidicinam
produci íntus iubes.
Periphanes
Haec ergo est fidicina.
hic alia nullast.
Miles
Non mihi nugari potes.
quin tu huc producis fidicinam Acropolistidem?
Periphanes
480
Haec inquamst.
Miles
480
Non haec inquamst. non novisse me
meam rere amicam posse?
Periphanes
Hanc, inquam, filius
meus deperibat fidicinam.
Miles
Haec non est ea.
Periphanes
Quid? non est?
Miles
Non est.
Periphanes
Vnde haec igitur gentiumst?
equidem hercle argentum pro hac dedi.
Miles
Stulte datum
485
reor et peccatum largiter.
Periphanes
485
Immo haec east.
nam servom misi, qui illum sectari solet
meum gnátum: is ipse hanc destinavit fidicinam.
Miles
Em istíc homo te articulatim concidit, senex,
tuos servos.
Periphanes
Quid? concidit?
Miles
Sic suspiciost,
490
nam pro fidicina haec cerva supposita est tibi.
senex, tibi os est sublitum plane et probe.
ego illám requiram iam ubi ubi est.—
Periphanes
Bellator, vale.
euge, euge, Epidice, frugi es, pugnavisti, homo es,
qui me emunxisti mucidum, minimi preti.
495
mercatus te hodie est de lenone Apoecides?
Fidicina
Fando ego istunc hominem numquam audivi ante hunc diem,
neque me quidem emere quisquam ulla pecunia
potuit: plus iam sum libera quinquennium.
Periphanes
Quid tibi negotist meae domi igitur?
Fidicina
Audies.
500
conducta veni, ut fidibus cantarem seni,
dum rem divinam faceret.
Periphanes
Fateor me omnium
hominum esse Athenis Atticis minimi preti.
sed tu novistin fidicinam Acropolistidem?
Fidicina
Tam facile quam me.
Periphanes
Vbi habitat?
Fidicina
Postquam liberast
505
ubi habitet dicere admodum incerte scio.
Periphanes
Eho an libera illa est? quis eam liberaverit,
volo scíre, si scis.
Fidicina
Id quod audivi audies.
Stratippoclem aiunt Periphanai filium
absentem curavisse ut fieret libera.
Periphanes
510
Perii hercle, si istaec vera sunt; planissume
meum exenteravit Epidicus marsuppium.
Fidicina
Haec sic audivi. numquid me vis ceterum?
Periphanes
Malo cruciatu ut pereas atque abeas cito.
Fidicina
Fides non reddis?
Periphanes
Neque fides neque tibias.
515
propera igitur fugere hinc, si te di amant.
Fidicina
515
Abiero.
flagitio cum maiore post reddes tamen.—
Periphanes
Quid nunc? qui in tantis positus sum sententiis, †
eamne egó sinam impune? immo etiam si alterum
tantum perdundumst, perdam potius quam sinam
520
me impune irrisum esse, habitum depeculatui
ei sic data esse verba praesenti palam!
atque mé minoris facio prae illo, qui omnium
legum atque iurum fictor, conditor cluet;
is etiam sese sapere memorat: malleum
525
sapientiorem vidi excusso manubrio.
Tap any Latin word to look it up