Lydvs
Pándite atque aperíte propere iánuam hanc Orci, óbsecro.
nam équidem haud aliter esse duco, quippe quo nemo advenit,
370
nisi quem spes reliquere omnes, esse ut frugi possiet.
Bacchides non Bacchides, sed bacchae sunt acerrumae.
apage istas a me sorores, quae hominum sorbent sanguinem.
omnis ad perniciem instructa domus opime atque opipare—
quaé ut aspexi, me continuo contuli protinam in pedes.
375
egone ut haec conclusa gestem clanculum? ut celem patrem,
Pistoclere, tua flagitia aut damna aut desidiabula?
quibus patrem et me teque amicosque omnes affectas tuos
ad probrum, damnum, flagitium appellere una et perdere.
neque mei neque te tui intus puditumst factis quae facis,
380
quibus tuom patrem meque una, amicos, adfinis tuos
tua infámia fecisti gerulifigulos flagiti.
nunc prius quám malum istoc addis, certumst iam dicam patri
de me hanc culpam demolibor iam et seni faciam palam,
ut eum éx lutulento caeno propere hinc eliciat foras.—
Mnesilochvs
385
Múltimodis meditatus egomet mecum sum, et ita esse arbitror:
homini amico, qui est amicus ita uti nomen possidet,
nisi deos ei nil praestare; id opera expertus sum esse ita.
nám ut in Ephesum hinc abii (hoc factumst ferme abhinc biennium)
ex Epheso huc ad Pistoclerum meum sodalem litteras
390
misi, amicam ut mi inveniret Bacchidem. illum intellego
invenisse, ut servos meus mi nuntiavit Chrysalus.
condigne is quam techinam de auro advorsum meum fecit patrem,
ut mi amanti copia esset. séd eccum video incedere.
nam pol quidem meo animo ingrato hómine nihil inpensiust;
395
malefactorem amitti satius quam relinqui beneficum;
nimio inpendiosum praestat te quam ingratum dicier:
illum laudabunt boni, hunc etiam ipsi culpabunt mali.
qua me causa magis cum cura esse aecum, obvigilatost opus.
nunc, Mnesiloche, specimen specitur, nunc certamen cernitur,
400
sisne necne ut esse oportet, malus, bonus quoivis modi,
iustus iniustus, malignus largus, comis incommodus.
cave sis te superare servom siris faciundo bene.
utut eris, moneo, haud celabis. sed eccos video incedere
patrem sodalis et magistrum. hinc auscultabo quam rem agant.
Lydvs
405
Nunc experiar, sitne aceto tibi cor acre in pectore.
sequere.
Philoxenvs
Quo sequar? quo ducis nunc me?
Lydvs
Ad illam quae tuom
perdidit, pessum dedit tibi filium unice unicum.
Philoxenvs
Heia, Lyde, leniter qui saeviunt sapiunt magis.
minus mirandumst, illaec aetas si quid illorum facit,
410
quam si non faciat. feci égo istaec itidem in adulescentia.
Lydvs
Ei mihi, ei mihi, istaec illum perdidit assentatio.
nam absque te esset, égo illum haberem rectum ad ingenium bonum:
nunc propter te tuamque pravos factus est fiduciam
Pistoclerus.
Mnesilochvs
Di immortales, meum sodalem hic nominat.
415
quid hoc negoti est, Pistoclerum Lydus quod erum tam ciet?
Philoxenvs
Paulisper, Lyde, est libido hómini suo animo obsequi;
iam aderit tempus, cum sese etiam ipse oderit. morem geras;
dum caveatur, praeter aequom ne quid delinquat, sine.
Lydvs
Non sino, neque equidem illum me vivo corrumpi sinam.
420
sed tu, qui pro tam corrupto dicis causam filio,
eademne erat haec disciplina tibi, cum tu adulescens eras?
nego tibi hoc annis viginti fuisse primis copiae,
digitum longe a paedagogo pedem ut efferres aedibus.
ante solem exorientém nisi in palaestram veneras,
425
gymnasi praefecto haúd mediocris poenas penderes.
id quom optigerat, hoc etiam ad malum accersebatur malum:
et discipulus et magister perhibebantur improbi.
ibi cursu luctando hásta disco pugilatu pila
saliendo sese exercebant magis quam scorto aut saviis:
430
ibi suam aetatem extendebant, non in latebrosis locis.
inde de hippodromo et palaestra ubi revenisses domum,
cincticulo praecinctus in sella apud magistrum adsideres
cum libro: cum legeres, si unam peccavisses syllabam,
fieret corium tam maculosum quam est nutricis pallium.
Mnesilochvs
435
Propter me haec nunc meo sodali dici discrucior miser;
innocens suspicionem hanc sustinet causa mea.
Philoxenvs
Alii, Lyde, nunc sunt mores.
Lydvs
Id equidem ego certo scio.
nam olim populi prius honorem capiebat suffragio,
quam magistro desinebat esse dicto oboediens;
440
at nunc, prius quam septuennis est, si attingas eum manu,
extemplo puer paédagogo tabula disrumpit caput.
cum patrem adeas postulatum, puero sic dicit pater:
noster esto, dum te poteris defensare iniuria.
provocatur paedagogus: “eho senex minimi preti,
445
ne attigas puerum istac causa, quando fecit strenue.”
it magister quasi lucerna uncto expretus linteo.
itur illinc iure dicto. hócine hic pacto potest
inhibere imperium magister, si ipsus primus vapulet?
Mnesilochvs
Acris postulatio haec est. cum huius dicta intellego,
450
mira sunt ni Pistoclerus Lydum pugnis contudit.
Lydvs
Sed quis hic est, quem astantem video ante ostium? o Philoxene,
deos propitios me videre quam illum haud mavellem mihi.
Philoxenvs
Quis illic est?
Lydvs
Mnesilochus, gnati tui sodalis Pistocleri.
haud consimili ingenio atque ille est qui in lupanari accubat.
455
fortunatum Nicobulum, qui illum produxit sibi.
Philoxenvs
Salvos sis, Mnesiloche, salvom te advenire gaudeo.
Mnesilochvs
Di te ament, Philoxene.
Lydvs
Hic enim rite productust patri:
in mare it, rem familiarem curat, custodit domum,
obsequens oboediensque est mori atque imperiis patris.
460
hic sodalis Pistoclero iam puer puero fuit;
triduom non interest aetatis úter maior siet:
verum ingenium plus triginta ánnis maiust quam alteri.
Philoxenvs
Cave malo et compesce in illum dicere iniuste.
Lydvs
Tace,
stultus es qui illi male aegre patere dici qui facit.
465
nam illum meum malum promptare malim quam peculium.
Philoxenvs
Quidum?
Lydvs
Quia, malum si promptet, in dies faciat minus.
Mnesilochvs
Quid sodalem meum castigas, Lyde, discipulum tuom?
Lydvs
Periit tibi sodalis.
Mnesilochvs
Ne di sirint.
Lydvs
Sic est ut loquor.
quin ego cum peribat vidi, non ex audito arguo.
Mnesilochvs
470
Quid factum est?
Lydvs
470
Meretricem indigne deperit.
Mnesilochvs
470
Non tu taces?
Lydvs
Atque acerrume aestuosam: absorbet ubi quemque attigit.
Mnesilochvs
Vbi ea mulier habitat?
Lydvs
Hic.
Mnesilochvs
Vnde eam esse aiunt?
Lydvs
Ex Samo.
Mnesilochvs
Quae vocatur?
Lydvs
Bacchis.
Mnesilochvs
Erras, Lyde: ego omnem rem scio
quem ad modumst. tu Pistoclerum falso atque insontem arguis.
475
nam ille amico et benevolenti suo sodali sedulo
rem mandatam exsequitur. ipsus neque amat nec tu creduas.
Lydvs
Itane oportet rem mandatam gerere amici sedulo,
ut ipsus in gremio osculantem mulierem teneat sedens?
nullon pacto res mandata potest agi, nisi identidem
480
manus ferát ei ad papillas, lábra ab labris nusquam auferat?
nám alia memorare quae illum facere vidi dispudet:
cum manum sub vestimenta ad corpus tetulit Bacchidi
me praesente, neque pudere quicquam. quid verbis opust?
mihi discipulus, tibi sodalis periit, húic filius;
485
nám ego illum periisse dico quoi quidem periit pudor.
quid opust verbis? si opperiri vellem paulisper modo,
ut † opinor illius inspectandi mi esset maior copia,
plus viderem quam deceret, quam me atque illo aequom foret.
Mnesilochvs
Perdidisti me, sodalis. egone ut illam mulierem
490
capitis non perdam? perire me malis malim modis.
satin ut quem tu habeás fidelem tibi aut cui credas néscias?
Lydvs
Viden ut aegre patitur gnatum ésse corruptum tuom,
suom sodalem, ut ipsus sese cruciat aegritudine?
Philoxenvs
Mnesiloche, hoc tecum oro, ut illius animum atque ingenium regas;
495
serva tibi sodalem ét mihi filium.
Mnesilochvs
495
Factum volo.
Lydvs
Melius esset, me quoque una si cum illo relinqueres.
Philoxenvs
Adfatim est.
Lydvs
Mnesiloche, cura, ei, concastiga hominem probe,
qui dedecorat te, me amicosque alios flagitiis suis.
Philoxenvs
In te ego hoc onus omne impono. Lyde, sequere hac me.
Lydvs
Sequor.—
Mnesilochvs
500
Inimiciorem nunc utrum credam magis
sodalemne esse an Bacchidem, incertum admodumst.
illum exoptavit potius? habeat. optumest.
ne illa illud hercle cum malo fecit suo;
nam mihi divini numquam quisquam creduat,
505
ni ego illam exemplis plurumis planeque—amo.
ego faxo hau dicet nactam quem derideat.
nam iam domum ibo atque—aliquid surrupiam patri.
id istí dabo. ego istanc multis ulciscar modis.
adeo égo illam cogam usque ut mendicet—meus pater.
sed satine ego animum mente sincera gero,
510
qui ad hunc modum haec hic quae futura fabulor?
amo hercle opino, ut pote quod pro certo sciam.
verum quam illa umquam de mea pecunia
ramenta fiat plumea propensior,
mendicum malim mendicando vincere.
515
numquam edepol viva me inridebit. nam mihi
decretumst renumerare iam omne aurum patri.
igitur mi inani atque inopi subblandibitur
tum quom blandiri nihilo pluris referet,
quam si ad sepulcrum mortuo narres logos.
sed autem quam illa umquam meis opulentiis
ramenta fiat gravior aut propensior,
mori me malim éxcruciatum ínopia.
520
profecto stabilest me patri aurum reddere.
eadem éxorabo, Chrysalo causa mea
pater ne noceat, neu quid ei suscenseat
mea causa de auro quod eum ludificatus est;
nam illi aequomst me consulere, qui causa mea
525
mendacium éi dixit. vos me sequimini.—
Pistoclervs
Rébus aliis antevortar, Bacchis, quae mandas mihi:
Mnesilochum ut requiram atque ut eum mecum ad te adducam simul.
nam illud animus meus miratur, si a me tetigit nuntius,
quid remoretur. ibo ut visam huc ad eum, si forte est domi.
Mnesilochvs
530
Reddidi patrí omne aurum. nunc ego illam me velim
convenire, postquam inanis sum, contemptricem meam.
sed veniam mihi quam gravate páter dedit de Chrysalo;
verum postremo impetravi, ut ne quid ei suscenseat.
Pistoclervs
Estne hic meus sodalis?
Mnesilochvs
Estne hic hostis, quem aspicio, meus?
Pistoclervs
535
Certe is est.
Mnesilochvs
535
Is est.
Pistoclervs
535
Adibo contra et contollam gradum.
salvos sis, Mnesiloche.
Mnesilochvs
Salve.
Pistoclervs
Salvos quom peregre advenis,
cena detur.
Mnesilochvs
Non placet mi cena quae bilem movet.
Pistoclervs
Numquae advenienti aegritudo obiecta est?
Mnesilochvs
Atque acerruma.
Pistoclervs
Vnde?
Mnesilochvs
Ab homine quem mi amicum esse arbitratus sum antidhac.
Pistoclervs
540
Multi more isto atque exemplo vivont, quos cum censeas
esse amicos, reperiuntur falsi falsimoniis,
lingua factiosi, inertes opera, sublesta fide.
nullus est quoi non invideant rem secundam optingere;
sibi ne ínvideatur, ipsi ignavia recte cavent.
Mnesilochvs
545
Edepol ne tu illorum mores perquam meditate tenes.
sed etiam unum hoc: ex ingenio malo malum inveniunt suo:
nulli amici sunt, inimicos ipsi in sese omnis habent.
ei se cum frustrantur, frustrari alios stolidi existumant.
sicut est hic, quem esse amicum ratus sum atque ipsus sum mihi:
550
ille, quod in se fuit, accuratum habuit quod posset mali
faceret in me, inconciliaret copias omnis meas.
Pistoclervs
Improbum istunc esse oportet hominem.
Mnesilochvs
Ego ita esse arbitror.
Pistoclervs
Obsecro hercle loquere, quis is est.
Mnesilochvs
Benevolens vivit tibi.
nam ni ita esset, tecum orarem ut éi quod posses mali
555
facere faceres.
Pistoclervs
555
Dic modo hominem qui sit: si non fecero
ei male aliquo pacto, me esse dicito ignavissimum.
Mnesilochvs
Nequam homost, verum hercle amicus est tibi.
Pistoclervs
Tanto magis
dic quis est; nequam hominis ego parvi pendo gratiam.
Mnesilochvs
Video non potesse quin tibi eius nomen eloquar.
560
Pistoclere, perdidisti me sodalem funditus.
Pistoclervs
Quid istuc est?
Mnesilochvs
Quid est? misine ego ad te ex Epheso epistulam
super amica, ut mi invenires?
Pistoclervs
Fateor factum, et repperi.
Mnesilochvs
Quid? tibi non erat meretricum aliarum Athenis copia
quibuscum haberes rem, nisi cum illa quám ego mandassem tibi
565
occiperes tute † amare et mi ires consultum male?
Pistoclervs
Sanun es?
Mnesilochvs
Rem repperi omnem ex tuo magistro. ne nega.
perdidisti me.
Pistoclervs
Etiamne ultro tuis me prolectas probris?
Mnesilochvs
Quid? amas Bacchidem?
Pistoclervs
Duas ergo hic intus eccas Bacchides.
Mnesilochvs
Quid? duas?
Pistoclervs
Átque ambas sorores.
Mnesilochvs
Loqueris nunc nugas sciens.
Pistoclervs
570
Postremo, si pergis parvam mihi fidem arbitrarier,
tollam ego ted in collum atque intro hinc auferam.
Mnesilochvs
Immo ibo, mane.
Pistoclervs
Non maneo, neque tu me habebis falso suspectum.
Mnesilochvs
Sequor.—
Tap any Latin word to look it up