Plautus Asinaria
EN Lat Orig
Act 4
Diabolvs
Agedum istum ostende quem conscripsti syngraphum
inter me et amicam et lenam. leges pellege.
nam tu poeta es prorsus ad eam rem unicus.
Parasitvs
Horrescet faxo lena, leges cum audiet.
Diabolvs
750 Age quaeso mi hercle translege.
Parasitvs
750 Audin?
Diabolvs
750 Audio.
Parasitvs
Diabolus Glauci filius Clearetae
lenae dedit dóno argenti viginti minas,
Philaenium ut secum esset noctes et dies
hunc annum totum.”
Diabolvs
Neque cum quiquam alio qui Demaenetvs
Parasitvs
755 Addone?
Diabolvs
755 Ádde, et scribas víde plane et probe.
Parasitvs
Alienum hóminem intro mittat neminem.
quod illa aút amicum aút patronum nominet,
aut quód illa amicae amatorem praedicet,
fores occlusae ómnibus sint nisi tibi.
760 in foribus scribat occupatam ésse se.
aut quod illa dicat peregre allatam epistulam,
ne epistula quidem ulla sit in aedibus
nec cerata adeo tabula; et si qua inutilis
pictura sit, eam vendat: ni in quadriduo
765 abalienarit, quo abs te argentum acceperit,
tuos arbitratus sit, comburas, si velis,
ne illi sit cera, ubi facere possit litteras.
vocet convivam neminem illa, tu voces;
ad eorum ne quem óculos adiciat suos.
770 si quem alium aspexit, caeca continuo siet.
tecum una potet, aeque pocla potitet:
abs ted accipiat, tibi propinet, tu bibas,
ne illa minus aut plus quam tu sapiat.”
Diabolvs
Satis placet.
Parasitvs
Suspiciones omnes ab se segreget.
775 neque illaec ulli pede pedém homini premat,
cum surgat, neque cum in lectum inscendat proximum,
neque cum descendat inde, det cuiquam manum:
spectandum ne cui ánulum det neque roget.
talos ne cuiquam hómini admoveat nisi tibi.
780 cum iaciat, te ne dicat: nomen nominet.
deam invocet sibi quam libebit propitiam,
deum nullum; si magis religiosa fuerit,
tibi dicat: tu pro illa ores ut sit propitius.
neque illa ulli homini nutet, nictet, annuat.
785 post, si lucerna exstincta sit, ne quid sui
membri commoveat quicquam in tenebris.”
Diabolvs
Optumest.
ita scilicet facturam. verum in cubiculo
deme istucequidem illam moveri gestio.
nolo illam habere causam et votitam dicere.
Parasitvs
790 Scio, cáptiones metuis.
Diabolvs
790 Verum.
Parasitvs
790 Ergo ut iubes
tollam.
Diabolvs
Quid ni?
Parasitvs
Audi relicua.
Diabolvs
Loquere, audio.
Parasitvs
Neque ullum verbum faciat perplexabile,
neque ulla lingua sciat loqui nisi Attica.
forte tussire occepsit, ne sic tussiat,
795 ut cuiquam linguam in tussiendo proserat.
quod illa aútem simulet, quasi gravedo profluat,
hoc ne sic faciat: tu labellum abstergeas
potius quam cuiquam savium faciat palam.
nec mater lena ad vinum accedat interim,
800 nec ulli verbo male dicat. si dixerit,
haec multa ei esto, vino viginti dies
ut careat.”
Diabolvs
Pulchre scripsti. scitum syngraphum.
Parasitvs
Tum si coronas, serta, unguenta iusserit
ancillam ferre Veneri aút Cupidini,
805 tuos servos servet, Venerine eas det an viro.
si forte pure velle habere dixerit,
tot noctes reddat spurcas quot pure habuerit.”
haec sunt non nugae, non enim mortualia.
Diabolvs
Placent profecto leges. sequere intro.—
Parasitvs
Sequor.—
Diabolvs
810 Sequere hac. egone haec patiar aut taceam? emori
me malim, quam haec non eius uxori indicem.
ain tu? ápud amicam munus adulescentuli
fungare, uxori excuses te et dicas senem?
praeripias scortum amanti atque argentum obicias
815 lenae? suppiles clam domi uxorem tuam?
suspendam potius me, quam tu haec tacita auferas.
iam quidem hercle ad illam hinc ibo, quam tu propediem,
nisi quídem illa ante occupassit te, effliges scio,
luxuriae sumptus suppeditare ut possies.
Parasitvs
820 Ego sic faciundum censeo: me honestiust,
quam te palam hanc rem facere, ne illa existimet
amoris causa percitum id fecisse te
Diabolvs
At pol qui dixti rectius.
Parasitvs
magis quám sua caúsa.
Diabolvs
tu ergo fac ut illi turbas lites concias;
825 cum suo sibí gnato unam ad amicam de die
potare, illam expilare narra.
Parasitvs
Ne mone,
ego istud curabo.—
Diabolvs
At ego te opperiar domi.—
Tap any Latin word to look it up
An open-access project
Leo 1895
Leo, Weidmann, 1895 · 1895
The Editor

Friedrich Leo (1851–1914) was one of the greatest Latin scholars of the imperial German university system. Professor at Göttingen from 1889, he combined textual criticism with literary history to an unusual degree. His Geschichte der römischen Literatur (1913) was a landmark work, and his editions of Plautus (1895–1896) and Seneca's tragedies set new standards. Leo's Plautine scholarship was transformative: he was the first to systematically analyse Plautus's metrical practice, using it as a tool for detecting interpolations and establishing the text.

About This Edition

Leo's edition of Plautus, published by Weidmann in Berlin (2 vols., 1895–1896), represented a dramatic advance over previous editions. Leo was the first editor to take full account of the Ambrosian palimpsest (Codex Ambrosianus, 4th–5th century), the oldest witness to Plautus's text, which had been imperfectly read by earlier scholars. His text is characterised by rigorous metrical analysis and a willingness to identify passages he considered interpolated. W. M. Lindsay's OCT (1904–1905) drew heavily on Leo's work while sometimes differing on individual readings.

Tap any Latin word to look it up