Kommos
Ἄγγελος
1335 τάλας ἐγώ, τίνʼ εἴπω μῦθον τίνας γόους;
Κρέων
οἰχόμεσθʼ· οὐκ εὐπροσώποις φροιμίοις ἄρχῃ λόγου.
Ἄγγελος
τάλας, δισσῶς ἀυτῶ· μεγάλα γὰρ φέρω κακά.
Κρέων
πρὸς πεπραγμένοισιν ἄλλοις πήμασιν. λέγεις δὲ τί;
Ἄγγελος
οὐκέτʼ εἰσὶ σῆς ἀδελφῆς παῖδες ἐν φάει, Κρέον.
Κρέων
1340 αἰαῖ·
μεγάλα μοι θροεῖς πάθεα καὶ πόλει.
δώματʼ εἰσηκούσατʼ Οἰδίπου τάδε
παίδων ὁμοίαις συμφοραῖς ὀλωλότων;
Χορός
ὥστʼ ἂν δακρῦσαί γʼ, εἰ φρονοῦντʼ ἐτύγχανεν.
Κρέων
1345 οἴμοι ξυμφορᾶς βαρυποτμωτάτας,
οἴμοι κακῶν δύστηνος· τάλας ἐγώ.
Ἄγγελος
εἰ καὶ τὰ πρὸς τούτοισί γʼ εἰδείης κακά.
Κρέων
καὶ πῶς γένοιτʼ ἂν τῶνδε δυσποτμώτερα;
Ἄγγελος
τέθνηκʼ ἀδελφὴ σὴ δυοῖν παίδοιν μέτα.
Χορός
1350 ἀνάγετʼ ἀνάγετε κωκυ-
τόν, ἐπὶ κάρα τε λευκοπήχεις κτύπους χεροῖν.
Κρέων
τλῆμον, οἷον τέρμονʼ, Ἰοκάστη, βίου
γάμων τε τῶν σῶν Σφιγγὸς αἰνιγμοὺς ἔτλης.
πῶς καὶ πέπρακται διπτύχων παίδων φόνος
1355 ἀρᾶς τʼ ἀγώνισμʼ Οἰδίπου; σήμαινέ μοι.
Ἄγγελος
τὰ μὲν πρὸ πύργων εὐτυχήματα χθονὸς
οἶσθʼ· οὐ μακρὰν γὰρ τειχέων περιπτυχαί.
ὥστʼ οὐχ ἅπαντά σʼ εἰδέναι τὰ δρώμενα.
ἐπεὶ δὲ χαλκέοις σῶμʼ ἐκοσμήσανθʼ ὅπλοις
1360 οἱ τοῦ γέροντος Οἰδίπου νεανίαι,
ἔστησαν ἐλθόντʼ ἐς μέσον μεταίχμιον
δισσὼ στρατηγὼ καὶ διπλὼ στρατηλάτα
ὡς εἰς ἀγῶνα μονομάχου τʼ ἀλκὴν δορός.
βλέψας δʼ ἐπʼ Ἄργος ἧκε Πολυνείκης ἀράς·
1365 πότνιʼ Ἥρασὸς γάρ εἰμʼ, ἐπεὶ γάμοις
ἔζευξʼ Ἀδράστου παῖδα καὶ ναίω χθόνα
δός μοι κτανεῖν ἀδελφόν, ἀντήρη δʼ ἐμὴν
καθαιματῶσαι δεξιὰν νικηφόρον· —
αἴσχιστον αἰτῶν στέφανον, ὁμογενῆ κτανεῖν.
1370 πολλοῖς δʼ ἐπῄει δάκρυα τῆς τύχης ὅση,
κἄβλεψαν ἀλλήλοισι διαδόντες κόρας.
Ἐτεοκλέης δὲ Παλλάδος χρυσάσπιδος
βλέψας πρὸς οἶκον ηὔξατʼ· Διὸς κόρη,
δὸς ἔγχος ἡμῖν καλλίνικον ἐκ χερὸς
1375 ἐς στέρνʼ ἀδελφοῦ τῆσδʼ ἀπʼ ὠλένης βαλεῖν
κτανεῖν θʼ ὃς ἦλθε πατρίδα πορθήσων ἐμήν.
ἐπεὶ δʼ ἀφείθη πυρσὸς ὣς Τυρσηνικῆς
σάλπιγγος ἠχὴ σῆμα φοινίου μάχης,
ᾖξαν δράμημα δεινὸν ἀλλήλοις ἔπι·
1380 κάπροι δʼ ὅπως θήγοντες ἀγρίαν γένυν
ξυνῆψαν, ἀφρῷ διάβροχοι γενειάδας·
ᾖσσον δὲ λόγχαις· ἀλλʼ ὑφίζανον κύκλοις,
ὅπως σίδηρος ἐξολισθάνοι μάτην.
εἰ δʼ ὄμμʼ ὑπερσχὸν ἴτυος ἅτερος μάθοι,
1385 λόγχην ἐνώμα, στόματι προφθῆναι θέλων.
ἀλλʼ εὖ προσῆγον ἀσπίδων κεγχρώμασιν
ὀφθαλμόν, ἀργὸν ὥστε γίγνεσθαι δόρυ.
πλείων δὲ τοῖς ὁρῶσιν ἐστάλασσʼ ἱδρὼς
τοῖσι δρῶσι, διὰ φίλων ὀρρωδίαν.
1390 Ἐτεοκλέης δὲ ποδὶ μεταψαίρων πέτρον
ἴχνους ὑπόδρομον, κῶλον ἐκτὸς ἀσπίδος
τίθησι· Πολυνείκης δʼ ἀπήντησεν δορί,
πληγὴν σιδήρῳ παραδοθεῖσαν εἰσιδών,
κνήμην τε διεπέρασεν Ἀργεῖον δόρυ·
1395 στρατὸς δʼ ἀνηλάλαξε Δαναϊδῶν ἅπας.
κἀν τῷδε μόχθῳ γυμνὸν ὦμον εἰσιδὼν
πρόσθε τρωθεὶς στέρνα Πολυνείκους βίᾳ
διῆκε λόγχην, κἀπέδωκεν ἡδονὰς
Κάδμου πολίταις, ἀπὸ δʼ ἔθραυσʼ ἄκρον δόρυ.
1400 ἐς δʼ ἄπορον ἥκων δορὸς ἐπὶ σκέλος πάλιν
χωρεῖ, λαβὼν δʼ ἀφῆκε μάρμαρον πέτρον
μέσον δʼ ἄκοντʼ ἔθραυσεν· ἐξ ἴσου δʼ Ἄρης
ἦν, κάμακος ἀμφοῖν χεῖρʼ ἀπεστερημένοιν.
ἔνθεν δὲ κώπας ἁρπάσαντε φασγάνων
1405 ἐς ταὐτὸν ἧκον, συμβαλόντε δʼ ἀσπίδας
πολὺν ταραγμὸν ἀμφιβάντʼ εἶχον μάχης.
καί πως νοήσας Ἐτεοκλῆς τὸ Θεσσαλὸν
ἐσήγαγεν σόφισμʼ ὁμιλίᾳ χθονός.
ἐξαλλαγεὶς γὰρ τοῦ παρεστῶτος πόνου,
1410 λαιὸν μὲν ἐς τοὔπισθεν ἀμφέρει πόδα,
πρόσω τὰ κοῖλα γαστρὸς εὐλαβούμενος,
προβὰς δὲ κῶλον δεξιὸν διʼ ὀμφαλοῦ
καθῆκεν ἔγχος σφονδύλοις τʼ ἐνήρμοσεν.
ὁμοῦ δὲ κάμψας πλευρὰ καὶ νηδὺν τάλας
1415 σὺν αἱματηραῖς σταγόσι Πολυνείκης πίτνει.
δʼ, ὡς κρατῶν δὴ καὶ νενικηκὼς μάχῃ,
ξίφος δικὼν ἐς γαῖαν ἐσκύλευέ νιν
τὸν νοῦν πρὸς αὑτὸν οὐκ ἔχων, ἐκεῖσε δέ.
καί νιν ἔσφηλʼ· ἔτι γὰρ ἐμπνέων βραχύ,
1420 σῴζων σίδηρον ἐν λυγρῷ πεσήματι,
μόλις μέν, ἐξέτεινε δʼ εἰς ἧπαρ ξίφος.
Ἐτεοκλέους πρόσθε Πολυνείκης πεσών.
γαῖαν δʼ ὀδὰξ ἑλόντες ἀλλήλων πέλας
πίπτουσιν ἄμφω κοὐ διώρισαν κράτος.
Χορός
1425 φεῦ φεῦ, κακῶν σῶν, Οἰδίπου, σʼ ὅσον στένω·
τὰς σὰς δʼ ἀρὰς ἔοικεν ἐκπλῆσαι θεός.
Ἄγγελος
ἄκουε δή νυν καὶ τὰ πρὸς τούτοις κακά.
ἐπεὶ τέκνω πεσόντʼ ἐλειπέτην βίον,
ἐν τῷδε μήτηρ τάλαινα προσπίτνει
1430 σὺν παρθένῳ τε καὶ προθυμίᾳ ποδός.
τετρωμένους δʼ ἰδοῦσα καιρίους σφαγὰς
ᾤμωξεν· τέκνʼ, ὑστέρα βοηδρόμος
πάρειμι. προσπίτνουσα δʼ ἐν μέρει τέκνα
ἔκλαιʼ, ἐθρήνει, τὸν πολὺν μαστῶν πόνον
1435 στένουσʼ, ἀδελφή θʼ παρασπίζουσʼ ὁμοῦ·
γηροβοσκὼ μητρός, γάμους ἐμοὺς
προδόντʼ ἀδελφὼ φιλτάτω. στέρνων δʼ ἄπο
φύσημʼ ἀνεὶς δύσθνητον Ἐτεοκλῆς ἄναξ
ἤκουσε μητρός, κἀπιθεὶς ὑγρὰν χέρα
1440 φωνὴν μὲν οὐκ ἀφῆκεν, ὀμμάτων δʼ ἄπο
προσεῖπε δακρύοις, ὥστε σημῆναι φίλα.
δʼ ἦν ἔτʼ ἔμπνους, πρὸς κασιγνήτην δʼ ἰδὼν
γραῖάν τε μητέρʼ εἶπε Πολυνείκης τάδε·
Ἀπωλόμεσθα, μῆτερ· οἰκτίρω δὲ σὲ
1445 καὶ τήνδʼ ἀδελφὴν καὶ κασίγνητον νεκρόν.
φίλος γὰρ ἐχθρὸς ἐγένετʼ, ἀλλʼ ὅμως φίλος.
θάψον δέ μʼ, τεκοῦσα, καὶ σύ, σύγγονε,
ἐν γῇ πατρῴᾳ, καὶ πόλιν θυμουμένην
παρηγορεῖτον, ὡς τοσόνδε γοῦν τύχω
1450 χθονὸς πατρῴας, κεἰ δόμους ἀπώλεσα.
ξυνάρμοσον δὲ βλέφαρά μου τῇ σῇ χερί,
μῆτερτίθησι δʼ αὐτὸς ὀμμάτων ἔπι
καὶ χαίρετʼ· ἤδη γάρ με περιβάλλει σκότος.
ἄμφω δʼ ἅμʼ ἐξέπνευσαν ἄθλιον βίον.
1455 μήτηρ δʼ, ὅπως ἐσεῖδε τήνδε συμφοράν,
ὑπερπαθήσασʼ, ἥρπασʼ ἐκ νεκρῶν ξίφος
κἄπραξε δεινά· διὰ μέσου γὰρ αὐχένος
ὠθεῖ σίδηρον, ἐν δὲ τοῖσι φιλτάτοις
θανοῦσα κεῖται περιβαλοῦσʼ ἀμφοῖν χέρας.
1460 ἀνῇξε δʼ ὀρθὸς λαὸς εἰς ἔριν λόγων,
ἡμεῖς μὲν ὡς νικῶντα δεσπότην ἐμόν,
οἳ δʼ ὡς ἐκεῖνον. ἦν δʼ ἔρις στρατηλάταις,
οἳ μὲν πατάξαι πρόσθε Πολυνείκη δορί,
οἳ δʼ ὡς θανόντων οὐδαμοῦ νίκη πέλοι.
1465 κἀν τῷδʼ ὑπεξῆλθʼ Ἀντιγόνη στρατοῦ δίχα.
οἳ δʼ εἰς ὅπλʼ ᾖσσον· εὖ δέ πως προμηθίᾳ
καθῆστο Κάδμου λαὸς ἀσπίδων ἔπι·
κἄφθημεν οὔπω τεύχεσιν πεφραγμένον
Ἀργεῖον ἐσπεσόντες ἐξαίφνης στρατόν.
1470 κοὐδεὶς ὑπέστη, πεδία δʼ ἐξεπίμπλασαν
φεύγοντες, ἔρρει δʼ αἷμα μυρίων νεκρῶν
λόγχαις πιτνόντων. ὡς δʼ ἐνικῶμεν μάχῃ,
οἳ μὲν Διὸς τροπαῖον ἵστασαν βρέτας,
οἳ δʼ ἀσπίδας συλῶντες Ἀργείων νεκρῶν
1475 σκυλεύματʼ εἴσω τειχέων ἐπέμπομεν.
ἄλλοι δὲ τοὺς θανόντας Ἀντιγόνης μέτα
νεκροὺς φέρουσιν ἐνθάδʼ οἰκτίσαι φίλοις.
πόλει δʼ ἀγῶνες οἳ μὲν εὐτυχέστατοι
τῇδʼ ἐξέβησαν, οἳ δὲ δυστυχέστατοι.
Χορός
1480 οὐκ εἰς ἀκοὰς ἔτι δυστυχία
δώματος ἥκει· πάρα γὰρ λεύσσειν
πτώματα νεκρῶν τρισσῶν ἤδη
τάδε πρὸς μελάθροις κοινῷ θανάτῳ
σκοτίαν αἰῶνα λαχόντων.
Ἀντιγόνη
1485 οὐ προκαλυπτομένα βοτρυχώδεος
ἁβρὰ παρηίδος οὐδʼ ὑπὸ παρθενί-
ας τὸν ὑπὸ βλεφάροις φοίνικʼ, ἐρύθημα προσώπου,
αἰδομένα φέρομαι βάκχα νεκύ-
1490 ων, κράδεμνα δικοῦσα κόμας ἀπʼ -
μᾶς, στολίδος κροκόεσσαν ἀνεῖσα τρυφάν,
ἁγεμόνευμα νεκροῖσι πολύστονον. αἰαῖ, ἰώ μοι.
Πολύνεικες, ἔφυς ἄρʼ ἐπώνυμος· ὤμοι μοι, Θῆβαι·
1495 σὰ δʼ ἔριςοὐκ ἔρις, ἀλλὰ φόνῳ φόνος
Οἰδιπόδα δόμον ὤλεσε κρανθεῖσʼ
αἵματι δεινῷ, αἵματι λυγρῷ.
τίνα προσῳδὸν
τίνα μουσοπόλον στοναχὰν ἐπὶ
1500 δάκρυσι δάκρυσιν, δόμος, δόμος,
ἀγκαλέσωμαι,
τρισσὰ φέρουσα τάδʼ αἵματα σύγγονα,
ματέρα καὶ τέκνα, χάρματʼ Ἐρινύος;
δόμον Οἰδιπόδα πρόπαν ὤλεσε,
1505 τᾶς ἀγρίας ὅτε
δυσξυνέτου ξυνετὸν μέλος ἔγνω
Σφιγγὸς ἀοιδοῦ σῶμα φονεύσας.
ἰώ μοί μοι, πάτερ,
τίς Ἑλλὰς βάρβαρος
1510 τῶν προπάροιθʼ εὐγενετᾶν
ἕτερος ἔτλα κακῶν τοσῶνδʼ
αἵματος ἁμερίου
τοιάδʼ ἄχεα φανερά;
τάλαινʼ, ὡς ἐλελίζει
1515 τίς ἄρʼ ὄρνις, δρυὸς
ἐλάτας ἀκροκόμοις ἀμφὶ κλάδοις ἑζομένα,
μονομάτορσιν ὀδυρμοῖς
ἐμοῖς ἄχεσι συνῳδός;
αἴλινον αἰάγμασιν
1520 τοῖσδε προκλαίω μονάδʼ αἰ-
ῶνα διάξουσα τὸν αἰεὶ χρόνον ἐν
λειβομένοισιν δάκρυσιν ἰαχήσω.
τίνʼ ἐπὶ πρῶτον ἀπὸ χαί-
1525 τας σπαραγμοῖς ἀπαρχὰς βάλω;
ματρὸς ἐμᾶς διδύμοι-
σι γάλακτος παρὰ μαστοῖς
πρὸς ἀδελ-
φῶν οὐλόμενʼ αἰκίσματα νεκρῶν;
1530 ὀτοτοτοῖ λεῖπε σοὺς
δόμους, ἀλαὸν ὄμμα φέρων,
πάτερ γεραιέ, δεῖξον,
Οἰδιπόδα, σὸν αἰῶνα μέλεον, ὃς ἐπὶ
δώμασιν ἀέριον σκότον ὄμμασι
1535 σοῖσι βαλὼν ἕλκεις μακρόπνουν ζόαν.
κλύεις, κατʼ αὐλὰν
ἀλαίνων γεραιὸν
πόδʼ δεμνίοις δύ-
στανος ἰαύων;
Οἰδίπους
τί μʼ, παρθένε, βακτρεύμασι τυφλοῦ
1540 ποδὸς ἐξάγαγες ἐς φῶς
λεχήρη σκοτίων ἐκ θαλάμων οἰκ-
τροτάτοισιν δακρύοισιν,
πολιὸν αἰθέρος ἀφανὲς εἴδωλον
νέκυν ἔνερθεν
1545 πτανὸν ὄνειρον;
Ἀντιγόνη
δυστυχὲς ἀγγελίας ἔπος οἴσῃ,
πάτερ, οὐκέτι σοι τέκνα λεύσσει
φάος οὐδʼ ἄλοχος, παραβάκτροις
πόδα σὸν τυφλόπουν θεραπεύμασιν αἰὲν ἐμόχθει,
1550 πάτερ, ὤμοι.
Οἰδίπους
ὤμοι ἐμῶν παθέων· πάρα γὰρ στενάχειν τάδʼ, ἀυτεῖν.
τρισσαὶ ψυχαί· ποίᾳ μοίρᾳ
πῶς ἔλιπον φάος; τέκνον, αὔδα.
Ἀντιγόνη
1555 οὐκ ἐπʼ ὀνείδεσιν οὐδʼ ἐπιχάρμασιν,
ἀλλʼ ὀδύναισι λέγω· σὸς ἀλάστωρ
ξίφεσιν βρίθων
καὶ πυρὶ καὶ σχετλίαισι μάχαις ἐπὶ παῖδας ἔβα σούς,
πάτερ, μοι.
Οἰδίπους
1560 αἰαῖ.
1560 τί τάδε καταστένεις,
τέκνα.
διʼ ὀδύνας ἔβας·
Ἀντιγόνη
εἰ δὲ τέθριππά γʼ ἔθʼ ἅρματα λεύσσων
ἀελίου τάδε σώματα νεκρῶν
ὄμματος αὐγαῖς σαῖς ἐπενώμας
Οἰδίπους
1565 τῶν μὲν ἐμῶν τεκέων φανερὸν κακόν·
δὲ τάλαινʼ ἄλοχος τίνι μοι, τέκνον, ὤλετο μοίρᾳ;
Ἀντιγόνη
δάκρυα γοερὰ
φανερὰ πᾶσι τιθεμένα,
τέκεσι μαστὸν ἔφερεν ἔφερεν
ἱκέτις ἱκέτιν ὀρομένα.
1570 ηὗρε δʼ ἐν Ἠλέκτραισι πύλαις τέκνα
λωτοτρόφον κατὰ λείμακα λόγχαις,
κοινὸν ἐνυάλιον,
μάτηρ, ὥστε λέοντας ἐναύλους,
μαρναμένους ἐπὶ τραύμασιν, αἵματος
1575 ἤδη ψυχρὰν λοιβὰν φονίαν,
ἃν ἔλαχʼ Ἅιδας, ὤπασε δʼ Ἄρης·
χαλκόκροτον δὲ λαβοῦσα νεκρῶν πάρα φάσγανον εἴσω
σαρκὸς ἔβαψεν, ἄχει δὲ τέκνων ἔπεσʼ ἀμφὶ τέκνοισι.
πάντα δʼ ἐν ἄματι τῷδε συνάγαγεν,
1580 πάτερ, ἁμετέροισι δόμοισιν ἄχη θεὸς ὃς
τάδε τελευτᾷ.
Χορός
πολλῶν κακῶν κατῆρξεν Οἰδίπου δόμοις
τόδʼ ἦμαρ· εἴη δʼ εὐτυχέστερος βίος.
Κρέων
οἴκτων μὲν ἤδη λήγεθʼ, ὡς ὥρα τάφου
1585 μνήμην τίθεσθαι· τόνδε δʼ, Οἰδίπου, λόγον
ἄκουσον· ἀρχὰς τῆσδε γῆς ἔδωκέ μοι
Ἐτεοκλέης παῖς σός, γάμων φερνὰς διδοὺς
Αἵμονι κόρης τε λέκτρον Ἀντιγόνης σέθεν.
οὐκ οὖν σʼ ἐάσω τήνδε γῆν οἰκεῖν ἔτι·
1590 σαφῶς γὰρ εἶπε Τειρεσίας οὐ μή ποτε
σοῦ τήνδε γῆν οἰκοῦντος εὖ πράξειν πόλιν.
ἀλλʼ ἐκκομίζου. καὶ τάδʼ οὐχ ὕβρει λέγω
οὐδʼ ἐχθρὸς ὢν σός, διὰ δὲ τοὺς ἀλάστορας
τοὺς σοὺς δεδοικὼς μή τι γῆ πάθῃ κακόν.
Οἰδίπους
1595 μοῖρʼ, ἀπʼ ἀρχῆς ὥς μʼ ἔφυσας ἄθλιον
καὶ τλήμονʼ, εἴ τις ἄλλος ἀνθρώπων ἔφυ·
ὃν καὶ πρὶν ἐς φῶς μητρὸς ἐκ γονῆς μολεῖν,
ἄγονον Ἀπόλλων Λαΐῳ μʼ ἐθέσπισεν
φονέα γενέσθαι πατρός· τάλας ἐγώ.
1600 ἐπεὶ δʼ ἐγενόμην, αὖθις σπείρας πατὴρ
κτείνει με νομίσας πολέμιον πεφυκέναι·
χρῆν γὰρ θανεῖν νιν ἐξ ἐμοῦ· πέμπει δέ με
μαστὸν ποθοῦντα θηρσὶν ἄθλιον βοράν·
οὗ σῳζόμεσθαΤαρτάρου γὰρ ὤφελεν
1605 ἐλθεῖν Κιθαιρὼν εἰς ἄβυσσα χάσματα,
ὅς μʼ οὐ διώλεσʼ, ἀλλὰ
δουλεῦσαί τέ μοι
δαίμων ἔδωκε Πόλυβον ἀμφὶ δεσπότην.
κτανὼν δʼ ἐμαυτοῦ πατέρʼ δυσδαίμων ἐγὼ
ἐς μητρὸς ἦλθον τῆς ταλαιπώρου λέχος,
1610 παῖδάς τʼ ἀδελφοὺς ἔτεκον, οὓς ἀπώλεσα,
ἀρὰς παραλαβὼν Λαΐου καὶ παισὶ δούς.
οὐ γὰρ τοσοῦτον ἀσύνετος πέφυκʼ ἐγὼ
ὥστʼ εἰς ἔμʼ ὄμματʼ ἔς τʼ ἐμῶν παίδων βίον
ἄνευ θεῶν του ταῦτʼ ἐμηχανησάμην.
1615 εἶἑν· τί δράσω δῆθʼ δυσδαίμων ἐγώ;
τίς ἡγεμών μοι ποδὸς ὁμαρτήσει τυφλοῦ;
ἥδʼ θανοῦσα; ζῶσά γʼ ἂν σάφʼ οἶδʼ ὅτι.
ἀλλʼ εὔτεκνος ξυνωρίς; ἀλλʼ οὐκ ἔστι μοι.
ἀλλʼ ἔτι νεάζων αὐτὸς εὕροιμʼ ἂν βίον;
1620 πόθεν; τί μʼ ἄρδην ὧδʼ ἀποκτείνεις, Κρέον;
ἀποκτενεῖς γάρ, εἴ με γῆς ἔξω βαλεῖς.
οὐ μὴν ἑλίξας γʼ ἀμφὶ σὸν χεῖρας γόνυ
κακὸς φανοῦμαι· τὸ γὰρ ἐμόν ποτʼ εὐγενὲς
οὐκ ἂν προδοίην, οὐδέ περ πράσσων κακῶς.
Κρέων
1625 σοί τʼ εὖ λέλεκται γόνατα μὴ χρῴζειν ἐμά,
ἐγὼ δὲ ναίειν σʼ οὐκ ἐάσαιμʼ ἂν χθόνα.
νεκρῶν δὲ τῶνδε τὸν μὲν ἐς δόμους χρεὼν
ἤδη κομίζειν, τόνδε δʼ, ὃς πέρσων πόλιν
πατρίδα σὺν ἄλλοις ἦλθε, Πολυνείκους νέκυν
1630 ἐκβάλετʼ ἄθαπτον τῆσδʼ ὅρων ἔξω χθονός.
κηρύξεται δὲ πᾶσι Καδμείοις τάδε·
ὃς ἂν νεκρὸν τόνδʼ καταστέφων ἁλῷ
γῇ καλύπτων, θάνατον ἀνταλλάξεται.
ἐᾶν δʼ ἄκλαυτον, ἄταφον, οἰωνοῖς βοράν.
1635 σὺ δʼ ἐκλιποῦσα τριπτύχους θρήνους νεκρῶν
κόμιζε σαυτήν, Ἀντιγόνη, δόμων ἔσω
καὶ παρθενεύου τὴν ἰοῦσαν ἡμέραν
μένουσʼ, ἐν σε λέκτρον Αἵμονος μένει.
Ἀντιγόνη
πάτερ, ἐν οἵοις κείμεθʼ ἄθλιοι κακοῖς.
1640 ὥς σε στενάζω τῶν τεθνηκότων πλέον·
οὐ γὰρ τὸ μέν σοι βαρὺ κακῶν, τὸ δʼ οὐ βαρύ,
ἀλλʼ εἰς ἅπαντα δυστυχὴς ἔφυς, πάτερ.
ἀτὰρ σʼ ἐρωτῶ τὸν νεωστὶ κοίρανον·
τί τόνδʼ ὑβρίζεις πατέρʼ ἀποστέλλων χθονός;
1645 τί θεσμοποιεῖς ἐπὶ ταλαιπώρῳ νεκρῷ;
Κρέων
Ἐτεοκλέους βουλεύματʼ, οὐχ ἡμῶν, τάδε.
Ἀντιγόνη
ἄφρονά γε, καὶ σὺ μῶρος ὃς ἐπίθου τάδε.
Κρέων
πῶς; τἀντεταλμένʼ οὐ δίκαιον ἐκπονεῖν;
Ἀντιγόνη
οὔκ, ἢν πονηρά γʼ κακῶς τʼ εἰρημένα.
Κρέων
1650 τί δʼ; οὐ δικαίως ὅδε κυσὶν δοθήσεται;
Ἀντιγόνη
οὐκ ἔννομον γὰρ τὴν δίκην πράσσεσθέ νιν.
Κρέων
εἴπερ γε πόλεως ἐχθρὸς ἦν οὐκ ἐχθρὸς ὤν.
Ἀντιγόνη
οὐκοῦν ἔδωκε τῇ τύχῃ τὸν δαίμονα.
Κρέων
καὶ τῷ τάφῳ νυν τὴν δίκην παρασχέτω.
Ἀντιγόνη
1655 τί πλημμελήσας, τὸ μέρος εἰ μετῆλθε γῆς;
Κρέων
ἄταφος ὅδʼ ἁνήρ, ὡς μάθῃς, γενήσεται.
Ἀντιγόνη
ἐγώ σφε θάψω, κἂν ἀπεννέπῃ πόλις.
Κρέων
σαυτὴν ἄρʼ ἐγγὺς τῷδε συνθάψεις νεκρῷ.
Ἀντιγόνη
ἀλλʼ εὐκλεές τοι δύο φίλω κεῖσθαι πέλας.
Κρέων
1660 λάζυσθε τήνδε κἀς δόμους κομίζετε.
Ἀντιγόνη
οὐ δῆτʼ, ἐπεὶ τοῦδʼ οὐ μεθήσομαι νεκροῦ.
Κρέων
ἔκρινʼ δαίμων, παρθένʼ, οὐχ σοὶ δοκεῖ.
Ἀντιγόνη
κἀκεῖνο κέκριται, μὴ ἐφυβρίζεσθαι νεκρούς.
Κρέων
ὡς οὔτις ἀμφὶ τῷδʼ ὑγρὰν θήσει κόνιν.
Ἀντιγόνη
1665 ναὶ πρός σε τῆσδε μητρὸς Ἰοκάστης, Κρέον.
Κρέων
μάταια μοχθεῖς· οὐ γὰρ ἂν τύχοις τάδε.
Ἀντιγόνη
σὺ δʼ ἀλλὰ νεκρῷ λουτρὰ περιβαλεῖν μʼ ἔα.
Κρέων
ἓν τοῦτʼ ἂν εἴη τῶν ἀπορρήτων πόλει.
Ἀντιγόνη
ἀλλʼ ἀμφὶ τραύματʼ ἄγρια τελαμῶνας βαλεῖν.
Κρέων
1670 οὐκ ἔσθʼ ὅπως σὺ τόνδε τιμήσεις νέκυν.
Ἀντιγόνη
φίλτατʼ, ἀλλὰ στόμα γε σὸν προσπτύξομαι.
Κρέων
οὐ μὴ ἐς γάμους σοὺς συμφορὰν κτήσῃ γόοις.
Ἀντιγόνη
γὰρ γαμοῦμαι ζῶσα παιδὶ σῷ ποτε;
Κρέων
πολλή σʼ ἀνάγκη· ποῖ γὰρ ἐκφεύξῃ λέχος;
Ἀντιγόνη
1675 νὺξ ἆρʼ ἐκείνη Δαναΐδων μʼ ἕξει μίαν.
Κρέων
εἶδες τὸ τόλμημʼ οἷον ἐξωνείδισεν;
Ἀντιγόνη
ἴστω σίδηρος ὅρκιόν τέ μοι ξίφος.
Κρέων
τί δʼ ἐκπροθυμῇ τῶνδʼ ἀπηλλάχθαι γάμων;
Ἀντιγόνη
συμφεύξομαι τῷδʼ ἀθλιωτάτῳ πατρί.
Κρέων
1680 γενναιότης σοι, μωρία δʼ ἔνεστί τις.
Ἀντιγόνη
καὶ ξυνθανοῦμαί γʼ, ὡς μάθῃς περαιτέρω.
Κρέων
ἴθʼ, οὐ φονεύσεις παῖδʼ ἐμόν, λίπε χθόνα.
Οἰδίπους
θύγατερ, αἰνῶ μέν σε τῆς προθυμίας.
Ἀντιγόνη
ἀλλʼ εἰ γαμοίμην, σὺ δὲ μόνος φεύγοις, πάτερ;
Οἰδίπους
1685 μένʼ εὐτυχοῦσα, τἄμʼ ἐγὼ στέρξω κακά.
Ἀντιγόνη
καὶ τίς σε τυφλὸν ὄντα θεραπεύσει, πάτερ;
Οἰδίπους
πεσὼν ὅπου μοι μοῖρα κείσομαι πέδῳ.
Ἀντιγόνη
δʼ Οἰδίπους ποῦ καὶ τὰ κλείνʼ αἰνίγματα;
Οἰδίπους
ὄλωλʼ· ἓν ἦμάρ μʼ ὤλβισʼ, ἓν δʼ ἀπώλεσεν.
Ἀντιγόνη
1690 οὔκουν μετασχεῖν κἀμὲ δεῖ τῶν σῶν κακῶν;
Οἰδίπους
αἰσχρὰ φυγὴ θυγατρὶ σὺν τυφλῷ πατρί.
Ἀντιγόνη
οὔ, σωφρονούσῃ γʼ, ἀλλὰ γενναία, πάτερ.
Οἰδίπους
προσάγαγέ νύν με, μητρὸς ὡς ψαύσω σέθεν.
Ἀντιγόνη
ἰδού, γεραιᾶς φιλτάτης ψαῦσον χερί.
Οἰδίπους
1695 μῆτερ, ξυνάορʼ ἀθλιωτάτη.
Ἀντιγόνη
οἰκτρὰ πρόκειται, πάντʼ ἔχουσʼ ὁμοῦ κακά.
Οἰδίπους
Ἐτεοκλέους δὲ πτῶμα Πολυνείκους τε ποῦ;
Ἀντιγόνη
τώδʼ ἐκτάδην σοι κεῖσθον ἀλλήλοιν πέλας.
Οἰδίπους
πρόσθες τυφλὴν χεῖρʼ ἐπὶ πρόσωπα δυστυχῆ.
Ἀντιγόνη
1700 ἰδού, θανόντων σῶν τέκνων ἅπτου χερί.
Οἰδίπους
φίλα πεσήματʼ ἄθλιʼ ἀθλίου πατρός.
Ἀντιγόνη
φίλτατον δῆτʼ ὄνομα Πολυνείκους ἐμοί.
Οἰδίπους
νῦν χρησμός, παῖ, Λοξίου περαίνεται.
Ἀντιγόνη
ποῖος; ἀλλʼ πρὸς κακοῖς ἐρεῖς κακά;
Οἰδίπους
1705 ἐν ταῖς Ἀθήναις κατθανεῖν μʼ ἀλώμενον.
Ἀντιγόνη
ποῦ; τίς σε πύργος Ἀτθίδος προσδέξεται;
Οἰδίπους
ἱερὸς Κολωνός, δώμαθʼ ἱππίου θεοῦ.
ἀλλʼ εἶα, τυφλῷ τῷδʼ ὑπηρέτει πατρί,
ἐπεὶ προθυμῇ τῆσδε κοινοῦσθαι φυγῆς.
Ἀντιγόνη
1710 ἴθʼ ἐς φυγὰν τάλαιναν· ὄρεγε χέρα φίλαν,
πάτερ γεραιέ, πομπίμαν
ἔχων ἔμʼ ὥστε ναυσίπομπον αὔραν.
Οἰδίπους
ἰδοὺ ἰδού, πορεύομαι·
1715 τέκνον, σύ μοι ποδαγὸς ἀθλία γενοῦ.
Ἀντιγόνη
γενόμεθα γενόμεθʼ, ἄθλιαί
γε δῆτα Θηβαιᾶν μάλιστα παρθένων.
Οἰδίπους
πόθι γεραιὸν ἴχνος τίθημι;
βάκτρα πρόσφερʼ, τέκνον.
Ἀντιγόνη
1720 τᾷδε τᾷδε βᾶθί μοι,
τᾷδε τᾷδε πόδα τιθείς,
ὥστʼ ὄνειρον ἰσχύν.
Οἰδίπους
ἰὼ ἰώ, δυστυχεστάτας φυγὰς
ἐλαύνων τὸν γέροντά μʼ ἐκ πάτρας.
1725 ἰὼ ἰώ, δεινὰ δείνʼ ἐγὼ τλάς.
Ἀντιγόνη
τί τλάς; τί τλάς; οὐχ ὁρᾷ Δίκα κακούς,
οὐδʼ ἀμείβεται βροτῶν ἀσυνεσίας.
Οἰδίπους
ὅδʼ εἰμὶ μοῦσαν ὃς ἐπὶ καλ-
λίνικον οὐράνιον ἔβαν
1730 μειξοπαρθένου κόρας
αἴνιγμʼ ἀσύνετον εὑρών.
Ἀντιγόνη
Σφιγγὸς ἀναφέρεις ὄνειδος.
ἄπαγε τὰ πάρος εὐτυχήματʼ αὐδῶν.
τάδε σʼ ἐπέμενε μέλεα πάθεα
1735 φυγάδα πατρίδος ἄπο γενόμενον,
πάτερ, θανεῖν που.
ποθεινὰ δάκρυα παρὰ φίλαισι παρθένοις
λιποῦσʼ ἄπειμι πατρίδος ἀποπρὸ γαίας
ἀπαρθένευτʼ ἀλωμένα.
1740 φεῦ τὸ χρήσιμον φρενῶν
ἐς πατρός γε συμφορὰς
εὐκλεᾶ με θήσει·
τάλαινʼ ἐγὼ σῶν συγγόνου θʼ ὑβρισμάτων,
ὃς ἐκ δόμων νέκυς ἄθαπτος οἴχεται
1745 μέλεος, ὅν, εἴ με καὶ θανεῖν, πάτερ, χρεών,
σκότια γᾷ καλύψω.
Οἰδίπους
πρὸς ἥλικας φάνηθι σάς.
Ἀντιγόνη
ἅλις ὀδυρμάτων ἐμῶν.
Οἰδίπους
σὺ δʼ ἀμφὶ βωμίους λιτὰς
Ἀντιγόνη
1750 κόρον ἔχουσʼ ἐμῶν κακῶν.
Οἰδίπους
ἴθʼ ἀλλὰ Βρόμιος ἵνα τε σηκὸς
ἄβατος ὄρεσι μαινάδων.
Ἀντιγόνη
Καδμείαν νεβρίδα
1755 στολιδωσαμένα ποτʼ ἐγὼ Σεμέλας
θίασον ἱερὸν ὄρεσιν ἀνεχόρευσα,
χάριν ἀχάριτον ἐς θεοὺς διδοῦσα;
Οἰδίπους
πάτρας κλεινῆς πολῖται, λεύσσετʼ, Οἰδίπους ὅδε,
ὃς τὰ κλείνʼ αἰνίγματʼ ἔγνω καὶ μέγιστος ἦν ἀνήρ,
1760 ὃς μόνος Σφιγγὸς κατέσχον τῆς μιαιφόνου κράτη,
νῦν ἄτιμος αὐτὸς οἰκτρὸς ἐξελαύνομαι χθονός.
ἀλλὰ γὰρ τί ταῦτα θρηνῶ καὶ μάτην ὀδύρομαι;
τὰς γὰρ ἐκ θεῶν ἀνάγκας θνητὸν ὄντα δεῖ φέρειν.
Χορός
μέγα σεμνὴ Νίκη, τὸν ἐμὸν
1765 βίοτον κατέχοις
καὶ μὴ λήγοις στεφανοῦσα.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1913
OCT
Murray, OCT, 1913 · 1913
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up