Fourth Episode
Ἄδμητος
ἰώ, στυγναὶ
πρόσοδοι, στυγναὶ δὄψεις χήρων
μελάθρων. ἰώ μοί μοι. αἶ αἶ.
ποῖ βῶ; ποῖ στῶ; τί λέγω; τί δὲ μή;
πῶς ἂν ὀλοίμαν;
865 βαρυδαίμονα μήτηρ μἔτεκεν.
ζηλῶ φθιμένους, κείνων ἔραμαι,
κεῖνἐπιθυμῶ δώματα ναίειν.
οὔτε γὰρ αὐγὰς χαίρω προσορῶν
οὔτἐπὶ γαίας πόδα πεζεύων·
870 τοῖον ὅμηρόν μἀποσυλήσας
Ἅιδῃ Θάνατος παρέδωκεν.
πρόβα, πρόβα· βᾶθι κεῦθος οἴκων.
αἰαῖ.
πέπονθας ἄξιαἰαγμάτων.
.
διὀδύνας ἔβας, σάφοἶδα . . .
φεῦ φεῦ.
875 τὰν νέρθε δοὐδὲν ὠφελεῖς.
875 ἰώ μοί μοι.
τὸ μήποτεἰσιδεῖν φιλίας ἀλόχου
πρόσωπόν ἄντα λυπρόν.
ἔμνησας μου φρένας ἥλκωσεν·
τί γὰρ ἀνδρὶ κακὸν μεῖζον ἁμαρτεῖν
880 πιστῆς ἀλόχου; μή ποτε γήμας
ὤφελον οἰκεῖν μετὰ τῆσδε δόμους.
ζηλῶ δἀγάμους ἀτέκνους τε βροτῶν·
μία γὰρ ψυχή, τῆς ὑπεραλγεῖν
μέτριον ἄχθος·
885 παίδων δὲ νόσους καὶ νυμφιδίους
εὐνὰς θανάτοις κεραϊζομένας
οὐ τλητὸν ὁρᾶν, ἐξὸν ἀτέκνους
ἀγάμους τεἶναι διὰ παντός.
τύχα τύχα δυσπάλαιστος ἥκει·
αἰαῖ.
890 πέρας δέ γοὐδὲν ἀλγέων τίθης.
890 .
βαρέα μὲν φέρειν, ὅμως δὲ . . .
φεῦ φεῦ.
τλᾶθʼ· οὐ σὺ πρῶτος ὤλεσας . . .
ἰώ μοί μοι.
γυναῖκα· συμφορὰ δἑτέρους ἑτέρα
πιέζει φανεῖσα θνατῶν.
895 μακρὰ πένθη λῦπαί τε φίλων
τῶν ὑπὸ γαῖαν.
τί μἐκώλυσας ῥῖψαι τύμβου
τάφρον ἐς κοίλην καὶ μετἐκείνης
τῆς μέγἀρίστης κεῖσθαι φθίμενον;
900 δύο δἀντὶ μιᾶς Ἅιδης ψυχὰς
τὰς πιστοτάτας σὺν ἂν ἔσχεν, ὁμοῦ
χθονίαν λίμνην διαβάντε.
ἐμοί τις ἦν
ἐν γένει, κόρος ἀξιόθρηνος
905 ὤλετἐν δόμοισιν
μονόπαις· ἀλλἔμπας
ἔφερε κακὸν ἅλις, ἄτεκνος ὤν,
πολιὰς ἐπὶ χαίτας
ἤδη προπετὴς ὢν
910 βιότου τε πόρσω.
σχῆμα δόμων, πῶς εἰσέλθω;
πῶς δοἰκήσω μεταπίπτοντος
δαίμονος; οἴμοι. πολὺ γὰρ τὸ μέσον·
915 τότε μὲν πεύκαις σὺν Πηλιάσιν
σύν θὑμεναίοις ἔστειχον ἔσω,
φιλίας ἀλόχου χέρα βαστάζων,
πολυάχητος δεἵπετο κῶμος,
τήν τε θανοῦσαν κἄμὀλβίζων,
920 ὡς εὐπατρίδαι καὶ ἀπἀμφοτέρων
ὄντες ἀρίστων σύζυγες εἶμεν·
νῦν δὑμεναίων γόος ἀντίπαλος
λευκῶν τε πέπλων μέλανες στολμοὶ
πέμπουσί μἔσω
925 λέκτρων κοίτας ἐς ἐρήμους.
παρεὐτυχῆ
σοὶ πότμον ἦλθεν ἀπειροκάκῳ τόδ
ἄλγος· ἀλλἔσωσας
βίοτον καὶ ψυχάν.
930 ἔθανε δάμαρ, ἔλιπε φιλίαν·
τί νέον τόδε; πολλοῖς
ἤδη παρέλυσεν
θάνατος δάμαρτας.
935 φίλοι, γυναικὸς δαίμονεὐτυχέστερον
τοὐμοῦ νομίζω, καίπερ οὐ δοκοῦνθὅμως·
τῆς μὲν γὰρ οὐδὲν ἄλγος ἅψεταί ποτε,
πολλῶν δὲ μόχθων εὐκλεὴς ἐπαύσατο.
ἐγὼ δʼ, ὃν οὐ χρῆν ζῆν, παρεὶς τὸ μόρσιμον
940 λυπρὸν διάξω βίοτον· ἄρτι μανθάνω.
πῶς γὰρ δόμων τῶνδεἰσόδους ἀνέξομαι;
τίνἂν προσειπών, τοῦ δὲ προσρηθεὶς ὕπο,
τερπνῆς τύχοιμἂν ἐξόδου; ποῖ τρέψομαι;
μὲν γὰρ ἔνδον ἐξελᾷ μἐρημία,
945 γυναικὸς εὐνὰς εὖτἂν εἰσίδω κενὰς
θρόνους τἐν οἷσιν ἷζε, καὶ κατὰ στέγας
αὐχμηρὸν οὖδας, τέκνα δἀμφὶ γούνασι
πίπτοντα κλαίῃ μητέρʼ, οἳ δὲ δεσπότιν
στένωσιν οἵαν ἐκ δόμων ἀπώλεσαν.
950 τὰ μὲν κατοἴκους τοιάδʼ· ἔξωθεν δέ με
γάμοι τἐλῶσι Θεσσαλῶν καὶ ξύλλογοι
γυναικοπληθεῖς· οὐ γὰρ ἐξανέξομαι
λεύσσων δάμαρτος τῆς ἐμῆς ὁμήλικας.
ἐρεῖ δέ μὅστις ἐχθρὸς ὢν κυρεῖ τάδε·
955 Ἰδοῦ τὸν αἰσχρῶς ζῶνθʼ, ὃς οὐκ ἔτλη θανεῖν,
ἀλλἣν ἔγημεν ἀντιδοὺς ἀψυχίᾳ
πέφευγεν Ἅιδην· εἶτἀνὴρ εἶναι δοκεῖ;
στυγεῖ δὲ τοὺς τεκόντας, αὐτὸς οὐ θέλων
θανεῖν. τοιάνδε πρὸς κακοῖσι κληδόνα
960 ἕξω. τί μοι ζῆν δῆτα κέρδιον, φίλοι,
κακῶς κλύοντι καὶ κακῶς πεπραγότι;
ἐγὼ καὶ διὰ μούσας
καὶ μετάρσιος ᾖξα, καὶ
πλείστων ἁψάμενος λόγων
965 κρεῖσσον οὐδὲν Ἀνάγκας
ηὗρον, οὐδέ τι φάρμακον
Θρῄσσαις ἐν σανίσιν, τὰς
Ὀρφεία κατέγραψεν
970 γῆρυς, οὐδὅσα Φοῖβος Ἀσκληπιάδαις ἔδωκε
φάρμακα πολυπόνοις ἀντιτεμὼν βροτοῖσιν.
μόνας δοὔτἐπὶ βωμοὺς
ἔστιν οὔτε βρέτας θεᾶς
975 ἐλθεῖν, οὐ σφαγίων κλύει.
μή μοι, πότνια, μείζων
ἔλθοις τὸ πρὶν ἐν βίῳ.
καὶ γὰρ Ζεὺς τι νεύσῃ,
σὺν σοὶ τοῦτο τελευτᾷ.
980 καὶ τὸν ἐν Χαλύβοις δαμάζεις σὺ βίᾳ σίδαρον,
οὐδέ τις ἀποτόμου λήματός ἐστιν αἰδώς.
καὶ σἐν ἀφύκτοισι χερῶν εἷλε θεὰ δεσμοῖς.
985 τόλμα δʼ· οὐ γὰρ ἀνάξεις ποτἔνερθεν
κλαίων τοὺς φθιμένους ἄνω.
καὶ θεῶν σκότιοι φθίνουσι
990 παῖδες ἐν θανάτῳ.
φίλα μὲν ὅτἦν μεθἡμῶν,
φίλα δὲ καὶ θανοῦσἔσται,
γενναιοτάταν δὲ πασᾶν ἐζεύξω κλισίαις ἄκοιτιν.
995 μηδὲ νεκρῶν ὡς φθιμένων χῶμα νομιζέσθω
τύμβος σᾶς ἀλόχου, θεοῖσι δὁμοίως
τιμάσθω, σέβας ἐμπόρων.
1000 καί τις δοχμίαν κέλευθον
ἐκβαίνων τόδἐρεῖ·
Αὕτα ποτὲ προύθανἀνδρός,
νῦν δἐστὶ μάκαιρα δαίμων·
χαῖρʼ, πότνι’, εὖ δὲ δοίης. τοῖαί νιν προσεροῦσι
1005 φῆμαι.
Tap any Greek word to look it up
An open-access project
Murray 1902
OCT
Murray, OCT, 1902 · 1902
The Editor

Gilbert Murray (1866–1957) was Regius Professor of Greek at the University of Oxford from 1908 to 1936. Born in Sydney, Australia, he became one of the most prominent Hellenists of his age — both as a scholar and as a public intellectual who used verse translations of Greek tragedy to bring ancient drama to modern audiences. His translations of Euripides were staged in London's West End to considerable popular success. Beyond classics, Murray was a committed internationalist who helped draft the League of Nations covenant and served as chairman of the League of Nations Union.

About This Edition

Murray's OCT of Euripides, published in three volumes (1902–1909, revised 1913), provided the first modern critical text of all surviving Euripidean plays based on systematic manuscript collation. Murray worked primarily from the two principal manuscript families — the "select" manuscripts (L and P, preserving ten plays with extensive scholia) and the "alphabetical" manuscripts (preserving an additional nine plays). His text is considered moderately interventionist: Murray was willing to accept conjectures from the great Dutch and German scholars of the 18th and 19th centuries where he judged the manuscript text corrupt. James Diggle's OCT (1981–1994) has now superseded Murray's for scholarly purposes, though Murray's remains widely cited.

Tap any Greek word to look it up