Act IV: Helen's Deception
Quae vocat sedes habitanda captas?
815
Thessali montes et opaca Tempe,
an viros tellus dare militares
aptior Phthie meliorque fetu
fortis armenti lapidosa Trachin,
an maris vasti domitrix Iolcos?
820
urbibus centum spatiosa Crete,
parva Gortynis sterilisque Tricce,
an frequens rivis levibus Mothone,
quae sub Oetaeis latebrosa silvis
misit infestos Troiae ruinis
825
non semel arcus?
Olenos tectis habitata raris,
virgini Pleuron inimica divae,
an maris lati sinuosa Troezen?
Pelion regnum Prothoi superbum,
830
tertius caelo gradus? (hic recumbens
montis exesi spatiosus antro
iam trucis Chiron pueri magister,
tinnulas plectro feriente chordas,
tunc quoque ingentes acuebat iras
835
bella canendo)
An ferax varii lapidis Carystos,
an premens litus maris inquieti
semper Euripo properante Chalcis?
quolibet vento faciles Calydnae,
840
an carens numquam Gonoessa vento
quaeque formidat Borean Enispe?
Attica pendens Peparethos ora,
an sacris gaudens tacitis Eleusin?
*
numquid Aiacis Salamina veram
845
aut fera notam Calydona saeva,
quasque perfundit subiturus aequor
segnibus terras Titaressos undis?
Bessan et Scarphen, Pylon an senilem?
Pharin an Pisas Iovis et coronis
850
Elida claram?
Quolibet tristis miseras procella
mittat et donet cuicumque terrae,
dum luem tantam Troiae atque Achivis
quae tulit, Sparte, procul absit, absit
855
Argos et saevi Pelopis Mycenae,
Neritos parva brevior Zacyntho
et nocens saxis Ithace dolosis.
Quod manet fatum dominusque quis te,
aut quibus terris, Hecuba, videndam
860
ducet? in cuius moriere regno?
Quicumque hymen funestas, inlaetabilis
lamenta caedes sanguinem gemitus habet
est auspice Helena dignus, eversis quoque
nocere cogor Phrygibus: ego Pyrrhi toros
865
narrare falsos iubeor, ego cultus dare
habitusque Graios. arte capietur mea
meaque fraude concidet Paridis soror,
fallatur; ipsi levius hoc equidem reor:
optanda mors est sine metu mortis mori.
870
quid iussa cessas agere? ad auctorem redit
sceleris coacti culpa.— Dardaniae domus
generosa virgo, melior afflictos deus
respicere coepit teque felici parat
dotare thalamo; tale coniugium tibi
875
non ipsa sospes Troia, non Priamus daret.
nam te Pelasgae maximum gentis decus,
ad sancta lecti iura legitimi petit.
cui regna campi lata Thessalici patent,
te magna Tethys teque tot pelagi deae
880
placidumque numen aequoris tumidi Thetis
suam vocabunt, te datam Pyrrho socer
Peleus nurum vocabit et Nereus nurum.
depone cultus squalidos, festos cape.
dedisce captam; deprime horrentis comas
885
crinemque docta patere distingui manu.
hic forsitan te casus excelso magis
solio reponet. profuit multis capi.
Hoc derat unum Phrygibus eversis malum,
gaudere— flagrant strata passim Pergama:
890
o coniugale tempus! an quisquam audeat
negare? quisquam dubius ad thalamos eat.
quos Helena suadet? pestis exitium lues
utriusque populi, cernis hos tumulos ducum
et nuda totis ossa quae passim iacent
895
inhumata campis? haec hymen sparsit tuus.
tibi fluxit Asiae, fluxit Europae cruor,
cum dimicantes lenta prospiceres viros,
incerta voti— perge, thalamos appara.
taedis quid opus est quidve solemni face?
900
quid igne? thalamis Troia praelucet novis.
celebrate Pyrrhi, Troades, conubia,
celebrate digne: planctus et gemitus sonet.
Ratione quamvis careat et flecti neget
magnus dolor sociosque nonnumquam sui
905
maeroris ipsos oderit: causam tamen
possum tueri iudice infesto meam,
graviora passa, luget Andromacha Hectorem
et Hecuba Priamum: solus occulte Paris
lugendus Helenae est. dirum et invisum et grave est
910
servitia ferre? patior hoc olim iugum,
annis decem captiva, prostratum Ilium est,
versi penates? perdere est patriam grave,
gravius timere, vos levat tanti mali
comitatus: in me victor et victus furit,
915
quam quisque famulam traheret incerto diu
casu pependit, me meus traxit statim
sine sorte dominus, causa bellorum fui
tantaeque Teucris cladis? hoc Verum puta.
Spartana puppis vestra si secuit freta;
920
sin rapta Phrygiis praeda remigibus fui
deditque donum iudici victrix dea.
ignosce raptae, iudicem iratum mea
habitura causa est: ista Menelaum manent
arbitria, nunc hanc luctibus paulum tuis,
925
Andromacha, omissis flecto— vix lacrimas queo
retinere,
Quantum est Helena quod lacrimat malum.
cur lacrimat autem? fare quos Ithacus dolos,
quae scelera nectat; utrum ab Idaeis iugis
iactanda virgo est, arcis an celsae edito
930
mittenda saxo? num per has vastum in mare
volvenda rupes, latere quas scisso levat
altum vadoso Sigeon spectans sinu?
dic, fare, quicquid subdolo vultu tegis.
leviora mala sunt cuncta, quam Priami gener
935
Hecubaeque Pyrrhus, fare, quam poenam pares
exprome et unum hoc deme nostris cladibus
falli: paratas perpeti mortem vides.
Vtinam iuberet me quoque interpres deum
abrumpere ense lucis invisae moras
940
vel Achillis ante busta furibunda manu
occidere Pyrrhi, fata comitantem tua,
Polyxene miseranda, quam tradi sibi
cineremque Achilles ante mactari suum, ,
campo maritus ut sit Elysio, iubet.
945
Vide ut animus ingens laetus audierit necem.
cultus decoros regiae vestis petit
et admoveri crinibus patitur manum.
mortem putabat illud, hoc thalamos putat.
at misera luctu mater audito stupet;
950
labefacta mens succubuit. assurge, alleva
animum et cadentem, misera, firma spiritum.
quam tenuis anima vinculo pendet levi—
minimum est quod Hecubam facere felicem potest.
spirat, revixit, prima mors miseros fugit.
955
Adhuc Achilles vivit in poenas Phrygum?
adhuc rebellat? o manum Paridis levem,
cinis ipse nostrum sanguinem ac tumulus sitit,
modo turba felix latera cingebat mea,
lassabar in tot oscula et tantum gregem
960
dividere matrem; sola nunc haec est super
votum, comes, levamen, afflictae quies;
haec totus Hecubae fetus, hac sola vocor
iam voce mater, dura et infelix age
elabere anima, denique hoc unum mihi
965
remitte funus, inrigat fletus genas
imberque victo subitus e vultu cadit.
Laetare, gaude, nata. quam vellet tuos
Cassandra thalamos, vellet Andromache tuos.
Nos Hecuba, nos, nos, Hecuba, lugendae sumus,
970
quas mota classis huc et huc sparsas feret;
hanc cara tellus sedibus patriis teget.
Magis invidebis, si tuam sortem scies.
An aliqua poenae pars meae ignota est mihi?
Versata dominos urna captivis dedit.
975
Cui famula trador ? ede; quem dominum voco ?
Te sorte prima Scyrius iuvenis tulit.
Cassandra felix, quam furor sorti exim it
Phoebusque.
Regum hanc maximus rector tenet.
estne aliquis, Hecubam qui suam dici velit?
980
Ithaco obtigisti praeda nolenti brevis.
Quis tam impotens ac durus et iniquae ferus
sortitor urnae regibus reges dedit?
quis tam sinister dividit captas deus?
quis arbiter crudelis et miseris gravis
985
eligere dominos nescit et saeva manu
dat iniqua miseris fata? quis matrem Hectoris
armis Achillis miscet? ad Vlixen vocor:
nunc victa, nunc captiva, nunc cunctis mihi
obsessa videor cladibus— domini pudet,
990
non servitutis. Hectoris spolium feret
qui tulit Achillis? sterilis et saevis fretis
inclusa tellus non capit tumulos meos—
duc, duc, Vlixe, nil moror, dominum sequor;
me mea sequentur fata: non pelago quies
995
tranquilla veniet, saevi et ventis mare,
995
*
et bella et ignes et mea et Priami mala.
dumque ista veniant, interim hoc poenae loco est:
sortem occupavi, praemium eripui tibi.—
Sed en citato Pyrrhus accurrit gradu
1000
vultuque torvo. Pyrrhe, quid cessas? age
recludo ferro pectus et Achillis tui
coniunge soceros, perge, mactator senum,
et hic decet te sanguis: abreptam trabe.
maculate superos caede funesta deos,
1005
maculate manes— quid precer vobis? precor
his digna sacris aequora: hoc classi accidat
toti Pelasgae, ratibus hoc mille accidat
meae precabor, cum vehar, quicquid rati.
Tap any Latin word to look it up