§2.1.1–2.21.8
Quaeritis, unde mihi totiens scribantur amores,
§2.1.1–2.21.8
Liber eram et vacuo meditabar vivere lecto;
§2.1.1–2.21.8
'Qui nullum tibi dicebas iam posse nocere,
§2.1.1–2.21.8
Multa prius dominae delicta queraris oportet,
§2.1.1–2.21.8
hoc verum est, tota te ferri, Cynthia, Roma,
§2.1.1–2.21.8
non ita complebant Ephyraeae Laidos aedis,
§2.1.1–2.21.8
gavisa est certe sublatam Cynthia legem,
§2.1.1–2.21.8
eripitur nobis iam pridem cara puella:
§2.1.1–2.21.8
iste quod est, ego saepe fui: sed fors et in hora
§2.1.1–2.21.8
sed tempus lustrare aliis Helicona choreis,
§2.1.1–2.21.8
scribant de te alii vel sis ignota licebit:
§2.1.1–2.21.8
quicumque ille fuit, puerum qui pinxit Amorem,
§2.1.1–2.21.8
non tot Achaemeniis armantur etrusca sagittis
§2.1.1–2.21.8
quandocumque igitur nostros mors claudet ocellos,
§2.1.1–2.21.8
non ita Dardanio gavisus Atrida triumpho est,
§2.1.1–2.21.8
o me felicem! o nox mihi candida! et o tu
§2.1.1–2.21.8
Praetor ab Illyricis venit modo, Cynthia, terris,
§2.1.1–2.21.8
mentiri noctem, promissis ducere amantem,
§2.1.1–2.21.8
assiduae multis odium peperere querelae:
§2.1.1–2.21.8
quid mea si canis aetas candesceret annis,
§2.1.1–2.21.8
nunc etiam infectos demens imitare Britannos,
§2.1.1–2.21.8
ETSI me invito discedis, Cynthia, Roma,
§2.1.1–2.21.8
QVID fles abducta gravius Briseide? quid fles
§2.1.1–2.21.8
A QVANTVM de me Panthi tibi pagina finxit,
§2.1.1–2.21.8
Scis here mi multas pariter placuisse puellas;
§2.1.1–2.21.8
aut si es dura, nega: sin es non dura, venito!
§2.1.1–2.21.8
cui fugienda fuit indocti semita vulgi,
§2.1.1–2.21.8
'tu loqueris, cum sis iam noto fabula libro
§2.1.1–2.21.8
HOC erat in primis quod me gaudere iubebas?
§2.1.1–2.21.8
unica nata meo pulcherrima cura dolori,
§2.1.1–2.21.8
VIDI te in somnis fracta, mea vita, carina
§2.1.1–2.21.8
NUNC admirentur quod tam mihi pulchra puella
§2.1.1–2.21.8
AT VOS incertam, mortales, funeris horam
§2.1.1–2.21.8
IVPPITER, affectae tandem miserere puellae:
§2.1.1–2.21.8
DEFICIVNT magico torti sub carmine rhombi,
§2.1.1–2.21.8
HAEC tua, Persephone, maneat clementia, nec tu,
§2.1.1–2.21.8
HESTERNA, mea lux, cum potus nocte vagarer,
§2.1.1–2.21.8
MANE erat, et volui, si sola quiesceret illa,
§2.1.1–2.21.8
QVO fugis a demens? nulla est fuga: tu licet usque
§2.1.1–2.21.8
ISTA senes licet accusent convivia duri:
§2.1.1–2.21.8
QVAERIS, cur veniam tibi tardior? aurea Phoebi
§2.1.1–2.21.8
QUI videt, is peccat: qui te non viderit ergo,
§2.1.1–2.21.8
TRISTIA iam redeunt iterum sollemnia nobis:
§2.1.1–2.21.8
NON audis et verba sinis mea ludere, cum iam
§2.1.1–2.21.8
CVR quisquam faciem dominae iam credat Amori?
§2.1.1–2.21.8
LYNCEVS ipse meus seros insanit amores!
unde meus veniat mollis in ore liber.
at me composita pace fefellit Amor.
haesisti, cecidit spiritus ille tuus!
saepe roges aliquid, saepe repulsus eas,
et non ignota vivere nequitia?
ad cuius iacuit Graecia toea fores;
qua quondam edicta flemus uterque diu,
et tu me lacrimas fundere, amice, vetas?
hoc ipso eiecto carior alter erit.
et campum Haemonio iam dare tempus equo.
laudet, qui sterili semina ponit humo.
nonne putas miras hunc habuisse manus?
spicula quot nostro pectore fixit Amor.
accipe quae serves funeris acta mei.
cum caderent magnae Laomedontis opes;
lectule deliciis facte beate meis!
maxima praeda tibi, maxima cura mihi.
hoc erit infectas sanguine habere manus!
frangitur in tacito femina saepe viro.
et faceret scissas languida ruga genas?
ludis et externo tincta nitore caput?
laetor quod sine me devia rura coles.
anxia captiva tristius Andromacha?
tantum illi Pantho ne sit amica Venus!
scis mihi, Demophoon, multa venire mala.
quid iuvat haec nullo ponere verba loco?
ipsa petita lacu nunc mihi dulcis aqua est.
et tua sit toto Cynthia lecta foro?'
tam te formosam non pudet esse levem?
excludit quoniam sors mea 'saepe veni,'
Ionio lassas ducere rore manus,
serviat et tota dicar in urbe potens!
quaeritis, et qua sit mors aditura via;
tam formosa tuum mortua crimen erit.
et iacet exstincto laurus adusta foco;
Persephonae coniunx, saevior esse velis.
nec me servorum duceret ulla manus,
visere: at in lecto Cynthia sola fuit.
ad Tanain fugias, usque sequetur Amor.
nos modo propositum, vita, teramus iter
porticus a magno Caesare aperta fuit.
non cupiet: facti lumina crimen habent.
Cynthia iam noctes est operata decem.
flectant Icarii sidera tarda boves.
sic erepta mihi paene puella mea est.
m te nostros laetor adire deos.
non haec Calliope, non haec mihi cantat Apollo.
cur haec in terris facies humana moratur?
vix unum potes, infelix, requiescere mensem,
et saepe immeritos corrumpas dentibus unguis,
haec merui sperare? dabis mihi, perfida, poenas;
turba Menandreae fuerat nec Thaidos olim
ni nos divideret: quamvis diducere amantis
nullae sunt inimicitiae nisi amoris acerbae:
Penelope poterat bis denos salva per annos
iam libet et fortis memorare ad proelia turmas
omnia, crede mihi, tecum uno munera lecto
is primum vidit sine sensu vivere amantis,
hic me tam gracilis vetuit contemnere Musas,
nec mea tunc longa spatietur imagine pompa
nec sic errore exacto laetatus Vlixes,
quam multa apposita narramus verba lucerna,
non potuit saxo vitam posuisse Cerauno?
horum ego sum vates, quotiens desertus amaras
si quid vidisti, semper vidisse negato!
at non Tithoni spernens Aurora senectam
ut natura dedit, sic omnis recta figura est:
nullus erit castis iuvenis corruptor in agris,
quidve mea de fraude deos, insana, fatigas?
sed tibi iam videor Dodona verior augur.
nulla meis frustra lustrantur compita plantis;
hic unus dolor est ex omnibus acer amanti,
ingenuus quisquam alterius dat munera servo,
cui non his verbis aspergat tempora sudor?
una aut altera nox nondum est in amore peracta,
ista meis fiet notissima forma libellis,
et quaecumque in me fueras mentita fateri,
non, si Cambysae redeant et flumina Croesi,
quaeritis et caelo Phoenicum inventa sereno,
hoc tibi vel poterit coniunx ignoscere Iuno:
et iam Luna negat totiens descendere caelo,
sunt apud infernos tot milia formosarum:
obvia nescio quot pueri mihi turba minuta
obstipui: non illa mihi formosior umquam
non si Pegaseo vecteris in aere dorso,
illorum antiquis onerantur legibus aures:
tantam erat in speciem Poenis digesta columnis,
nam quid Praenesti dubias, o Cynthia, sortis,
atque utinam pereant, Nilo quae sacra tepente
lenta bibis: mediae nequeunt te frangere noctes.
expertus dico, nemo est in amore fidelis:
quid tua Socraticis tibi nunc sapientia libris
ingenium nobis ipsa puella facit.
Iuppiter, ignosco pristina furta tua.
et turpis de te iam liber alter erit.'
et crepitum dubio suscitet ira pede!
et nobis aliquo, Cynthia, ventus erit.
tanta, in qua populus lusit Erichthonius;
non queat invitos Iuppiter ipse duos.
ipsum me iugula, lenior hostis ero.
vivere, tam multis femina digna procis;
et Romana mei dicere castra ducis.
auferet extremi funeris atra dies;
et levibus curis magna perire bona.
iussit et Ascraeum sic habitare nemus,
nec tuba sit fati vana querela mei;
cum tetigit carae litora Dulichiae;
quantaque sublato lumine rixa fuit!
a, Neptune, tibi qualia dona darem!
explevi noctes, fractus utroque toro.
aut si quid doluit forte, dolere nega!
desertum Eoa passa iacere domo est:
turpis Romano Belgicus ore color.
qui te blanditiis non sinat esse probam;
quid quereris nostram sic cecidisse fidem?
uxorem ille tuus pulcher amator habet!
o nimis exitio nata theatra meo,
speranti subito si qua venire negat.
ut promissa suae verba ferat dominae?
aut pudor ingenuus, aut reticendus amor
et dicor lecto iam gravis esse tuo.
Calve, tua venia, pace, Catulle, tua.
nec iam umore gravis tollere posse comas,
dicat ' De nostro surge, poeta, toro.'
quae sit stella homini commoda quaeque mala!
frangitur et Iuno, si qua puella perit.
nigraque funestum concinit omen avis.
pulchra sit in superis, si licet, una locis!
venerat (hos vetuit me numerare timor);
visa, neque ostrina cum fuit in tunica,
nec tibi si Persei moverit ala pedes;
hic locus est in quo, tibia docta, sones,
inter quas Danai femina turba senis.
quid petis Aeaei moenia Telegoni?
misit matronis Inachis Ausoniis!
an nondum est talos mittere lassa manus?
formosam raro non sibi quisque petit.
proderit aut rerum dicere posse vias?
5
sive illam Cois fulgentem incedere cogis,
5
fulva coma est longaeque manus, et maxima toto
5
quaerebam, sicca si posset piscis harena
5
nequiquam perfusa meis unguenta capillis,
5
inveniam tamen e multis fallacibus unam,
5
nec quae deletas potuit cormponere Thebas,
5
'At magnus Caesar.' sed magnus Caesar in armis:
5
possum ego in alterius positam spectare lacerto?
5
coniugium falsa poterat differre Minerva,
5
quod si deficiant vires, audacia certe
5
et tua transibit contemnens ossa viator,
5
idem non frustra ventosas addidit alas,
5
non ut Pieriae quercus mea verba sequantur,
5
nec mihi tunc fulcro sternatur lectus eburno,
5
nec sic Electra, salvum cum aspexit Oresten,
5
nam modo nudatis mecum est luctata papillis,
5
nunc sine me plena fiunt convivia mensa,
5
vel tu Tantalea moveare ad flumina sorte,
5
illum saepe suis decedens fovit in ulnis
5
illi sub terris fiant mala multa puellae,
5
nulla neque ante tuas orietur rixa fenestras,
5
non tam nocturna volucris funesta querela
5
tot noctes periere: nihil pudet? aspice, cantat
5
sive aliquis molli diducit candida gestu
5
quanta illum toto versant suspiria lecto,
5
et quaerit totiens 'Quaenam nunc porticus illam
5
quod si tam facilis spiraret Cynthia nobis,
5
me modo laudabas et carmina nostra legebas:
5
miles depositis annosus secubat armis,
5
qualem purpureis agitatam fluctibus Hellen,
5
nam mea cum recitat, dicit se odisse beatos:
5
seu pedibus Parthos sequimur seu classe Britannos,
5
venit enim tempus, quo torridus aestuat aer,
5
una ratis fati nostros portabit amores
5
vobiscum est Iope, vobiscum candida Tyro,
5
quorum alii faculas, alii retinere sagittas,
5
ibat et hinc castae narratum somnia Vestae,
5
vel si te sectae rapiant talaribus aurae,
5
quae non iure vado Maeandri iacta natasti,
5
hic equidem Phoebo visus mihi pulchrior ipso
5
cur ita te Herculeum deportant esseda Tibur?
5
quae dea tam cupidos totiens divisit amantis,
5
a pereat, quicumque meracas repperit uvas
5
polluit ille deus cognatos, solvit amicos,
5
aut quid Erechthei tibi prosunt carmina lecta?
hac totum e Coa veste volumen erit;
corpore, et incedit vel Iove digna soror,
nec solitus ponto vivere torvus aper;
ibat et expenso planta morata gradu.
quae fieri nostro carmine nota velit,
Phryne tam multis facta beata viris.
devictae gentes nil in amore valent.
nec mea dicetur, quae modo dicta mea est?
nocturno solvens texta diurna dolo;
laus erit: in magnis et voluisse sat est.
nec dicet 'Cinis hic docta puella fuit.'
fecit et humano corde volare deum:
aut possim Ismaria ducere valle feras,
nec sit in Attalico mors mea nixa toro.
cuius falsa tenens fleverat ossa soror;
interdum tunica duxit operta moram.
nunc sine me tota ianua nocte patet.
ut liquor arenti fallat ab ore sitim;
quam prius adiunctos sedula lavit equos;
quae mentita suas vertit inepta comas!
nec tibi clamatae somnus amarus erit.
Attica Cecropiis obstrepit in foliis,
liber: tu nimium credula, sola iaces.
bracchia, seu varios incinit ore modos!
cum recipi, quae non venerit, ipsa vetat?
integit?' et 'Campo quomovet illa pedes?'
non ego nequitiae dicerer esse caput,
ille tuus pennas tam cito vertit amor?
grandaevique negant ducere aratra boves,
aurea quam molli tergore vexit ovis.
carmina tam sancte nulla puella colit.
et maris et terrae caeca pericla viae;
incipit et sicco fervere terra Cane.
caerula ad infernos velificata lacus.
vobiscum Europe nec proba Pasiphae,
pars etiam visa est vincla parare mihi.
neu sibi neve mihi quae nocitura forent:
nil tibi Mercurii proderit alta via
turpia cum faceret Palladis ora tumor.
marmoreus tacita carmen hiare lyra;
Appia cur totiens te via Lanuvium?
quaecumque illa fuit, semper amara fuit.
corrupitque bonas nectare primus aquas!
et bene concordis tristia ad arma vocat.
nil iuvat in magno vester amore senex.
seu vidi ad frontem sparsos errare capillos,
aut cum Dulichias Pallas spatiatur ad aras,
aut ego si possem studiis vigilare severis:
non hic herba valet, non hic nocturna Cytaeis,
nec mihi tam duris insultet moribus et te
quin etiam falsos fingis tibi saepe propinquos,
nam citius paterer caput hoc discedere collo
omnia vertuntur: certe vertuntur amores:
visura et quamvis numquam speraret Vlixem,
aetas prima canat Veneres, extrema tumultus:
scilicet alterna quoniam iactamur in unda,
sed magis ut nostro stupefiat Cynthia versu:
desit odoriferis ordo mihi lancibus, adsint
nec sic incolumem Minois Thesea vidit,
illa meos somno lapsos patefecit ocellos
quare, si sapis, oblatas ne desere messis
vel tu Sisyphios licet admirere labores,
illum ad vicinos cum amplexa quiesceret Indos,
deme: mihi certe poteris formosa videri,
sola eris et solos spectabis, Cynthia, montis
nec tantum Niobe, bis sex ad busta superba,
et nunc inter eos tu sermo es, te ille superbus
interea nostri quaerunt sibi vulnus ocelli,
et rursus puerum quaerendo audita fatigat,
deinde, ubi pertuleris, quos dicit fama labores
nec sic per totam infamis traducerer urbem,
contendat mecum ingenio, contendat et arte,
putris et in vacua requiescit navis harena,
quam timui, ne forte tuum mare nomen haberet,
multum in amore fides, multum constantia prodest:
rursus et obiectum flemus caput esse tumultu
sed non tam ardoris culpa est neque crimina caeli
sed non unius, quaeso, miserere duorum!
et quot Troia tulit vetus et quot Achaia formas,
sed nudi fuerant. quorum lascivior unus,
talis visa mihi somno dimissa recenti.
instat semper Amor supra caput, instat amanti,
non tamen immerito! Phrygias nunc ire per undas
atque aram circum steterant armenta Myronis,
hoc utinam spatiere loco, quodcumque vacabis,
tu certe Iovis occultis in amoribus, Io,
Icare, Cecropiis merito iugulate colonis,
hospes in hospitium Menelao venit adulter:
tu satius memorem Musis imitere Philitan
§2.22a.8–2.22a.16
gaudet laudatis ire superba comis;
§2.22a.8–2.22a.16
Gorgonis anguiferae pectus operta comis;
§2.22a.8–2.22a.16
differtur, numquam tollitur ullus amor.
§2.22a.8–2.22a.16
non Perimedaeae gramina cocta manus;
§2.22a.8–2.22a.16
vellicet: heu sero flebis amata diu.
§2.22a.8–2.22a.16
oscula nec desunt qui tibi iure ferant.
§2.22a.8–2.22a.16
quam possem nuptae perdere more faces,
§2.22a.8–2.22a.16
vinceris aut vincis, haec in amore rota est.
§2.22a.8–2.22a.16
illum exspectando facta remansit anus.
§2.22a.8–2.22a.16
bella canam, quando scripta puella mea est.
§2.22a.8–2.22a.16
nostraque non ullis permanet aura locis.
§2.22a.8–2.22a.16
tunc ego sim Inachio notior arte Lino.
§2.22a.8–2.22a.16
plebei parvae funeris exsequiae.
§2.22a.8–2.22a.16
Daedalium lino cum duce rexit iter;
§2.22a.8–2.22a.16
ore suo et dixit 'Sicine, lente, iaces?'
§2.22a.8–2.22a.16
et stolidum pleno vellere carpe pecus;
§2.22a.8–2.22a.16
difficile ut toto monte volutet onus;
§2.22a.8–2.22a.16
maturos iterum est questa redire dies;
§2.22a.8–2.22a.16
mi formosa sat es, si modo saepe venis.
§2.22a.8–2.22a.16
et pecus et finis pauperis agricolae.
§2.22a.8–2.22a.16
sollicito lacrimans defluit a Sipylo.
§2.22a.8–2.22a.16
dicit se invito saepe fuisse domi.
§2.22a.8–2.22a.16
candida non tecto pectore si qua sedet,
§2.22a.8–2.22a.16
quem, quae scire timet, quaerere fata iubet.
§2.22a.8–2.22a.16
Herculis, ut scribat 'Muneris ecquid habes?'
§2.22a.8–2.22a.16
urerer et quamvis, nomine verba darem.
§2.22a.8–2.22a.16
in primis una discat amare domo:
§2.22a.8–2.22a.16
et vetus in templo bellica parma vacat:
§2.22a.8–2.22a.16
atque tua labens navita fleret aqua!
§2.22a.8–2.22a.16
qui dare multa potest, multa et amare potest
§2.22a.8–2.22a.16
cum Mavors dubias miscet utrimque manus;
§2.22a.8–2.22a.16
quam totiens sanctos non habuisse deos.
§2.22a.8–2.22a.16
vivam, si vivet; si cadet illa, cadam.
§2.22a.8–2.22a.16
et Thebae et Priami diruta regna senis:
§2.22a.8–2.22a.16
'Arripite hunc,' inquit, 'iam bene nostis eum
§2.22a.8–2.22a.16
heu quantum per se candida forma valet!
§2.22a.8–2.22a.16
et gravis ipse super libera colla sedet.
§2.22a.8–2.22a.16
et petere Hyrcani litora nota maris,
§2.22a.8–2.22a.16
quattuor artificis, vivida signa, boves.
§2.22a.8–2.22a.16
Cynthia' sed tibi me credere turba vetat,
§2.22a.8–2.22a.16
sensisti multas quid sit inire vias,
§2.22a.8–2.22a.16
pampineus nosti quam sit amarus odor!
§2.22a.8–2.22a.16
Colchis et ignotum nonne secuta virum est?
§2.22a.8–2.22a.16
et non inflati somnia Callimachi.
sive lyrae carmen digitis percussit eburnis,
qualis et Ischomache Lapithae genus heroine,
nec me tam facies, quamvis sit candida, cepit
nam cui non ego sum fallaci praemia vati?
nunc est ira recens, nunc est discedere tempus:
me iuvenum pictae facies, me nomina laedunt,
aut ego transirem tua limina clausa maritus,
magni saepe duces, magni cecidere tyranni,
nec non exanimem amplectens Briseis Achillem
nunc volo subducto gravior procedere vultu,
et merito hamatis manus est armata sagittis,
non ego sum formae tantum mirator honestae,
sat mea sat magna est, si tres sint pompa libelli,
quanta ego praeterita collegi gaudia nocte:
quam vario amplexu mutamus bracchia! quantum
deinde, ubi consumpto restabit munere pauper,
durius in terris nihil est quod vivat amante,
illa deos currum conscendens dixit iniquos,
an si caeruleo quaedam sua tempora fuco
illic te nulli poterunt corrumpere ludi,
me licet aeratis astringant bracchia nodis,
dispeream, si quicquam aliud quam gloria de te
sive vagi crines puris in frontibus errant,
cernere uti possis vultum custodis amari,
quare ne tibi sit mirum me quaerere vilis:
si libitum tibi erit, Lernaeas pugnet ad hydras
at me ab amore tuo deducet nulla senectus,
quae tum ego Neptuno, quae tum cum Castore fratri,
hoc perdit miseras, hoc perdidit ante puellas:
pro quibus optatis sacro me carmine damno:
et quaecumque erat in numero Romana puella,
hic erat, hunc mulier nobis irata locavit.'
'Quid tu matutinus,' ait 'speculator amicae,
excubat ille acer custos et tollere numquam
spargere et alterna communis caede Penatis
tum medium claro surgebat marmore templum,
cum videt accensis devotam currere taedis
cum te iussit habere puellam cornua Iuno
tuque o Eurytion vino Centaure peristi,
Lynceu, tune meam potuisti, perfide, curam
nam rursus licet Aetoli referas Acheloi,
10
miramur, facilis ut premat arte manus;
10
Centauris medio grata rapina mero;
10
(lilia non domina sint magis alba mea;
10
quae mea non decies somnia versat anus?
10
si dolor afuerit, crede, redibit amor.
10
me tener in cunis et sine voce puer;
10
respiciens udis prodita luminibus.
10
et Thebae steterant altaque Troia fuit.
10
candida vesana verberat ora manu;
10
nunc aliam citharam me mea Musa docet.
10
et pharetra ex umero Cnosia utroque iacet:
10
nec si qua illustris femina iactat avos:
10
quos ego Persephonae maxima dona feram.
10
immortalis ero, si altera talis erit.
10
oscula sunt labris nostra morata tuis!
10
dic alias iterum naviget Illyrias!
10
nec, modo si sapias, quod minus esse velis.
10
invitum et terris praestitit officium.
10
tinxerit, idcirco caerula forma bona est?
10
fanaque peccatis plurima causa tuis.
10
sint tua vel Danaes condita membra domo,
10
quaeritur: has laudes ille maritus habet.
10
Indica quos medio vertice gemma tenet.
10
captus et immunda saepe latere casa?
10
parcius infamant: num tibi causa levis?
10
et tibi ab Hesperio mala dracone ferat,
10
sive ego Tithonus sive ego Nestor ero.
10
quaeque tibi excepi, iam dea, Leucothoe!
10
seu mare per longum mea cogitet ire puella,
10
praeterea domibus flammam domibusque ruinas,
10
quidquid iurarunt, ventus et unda rapit.
10
scribam ego 'Per magnum est salva puella Iovem';
10
occidit: has omnis ignis avarus habet.
10
dixit, et in collo iam mihi nodus erat.
10
me similem vestris moribus esse putas?
10
te patietur humo lumina capta semel.
10
et ferre ad patrios praemia dira Lares!
10
et patria Phoebo carius Ortygia:
10
in nemus et Triviae lumina ferre deae.
10
et pecoris duro perdere verba sono.
10
nec non Ismario tu, Polypheme, mero.
10
tangere? nonne tuae tum cecidere manus?
10
fluxerit ut magno fractus amore liquor,
seu cum poscentis somnum declinat ocellos,
Mercurio satis fertur Boebeidos undis
ut Maeotica nix minio si certet Hibero,
quippe ubi nec causas nec apertos cernimus ictus,
non ita Carpathiae variant Aquilonibus undae,
me laedet, si multa tibi dabit oscula mater,
a mea tum qualis caneret tibi tibia somnos,
munera quanta dedi vel qualia carmina feci!
et dominum lavit maerens captiva cruentum,
surge, anima, ex humili; iam, carmine, sumite vires;
ante ferit quoniam, tuti quam cernimus hostem,
me iuvet in gremio doctae legisse puellae,
tu vero nudum pectus lacerata sequeris,
at dum demissis supplex cervicibus ibam,
non iuvat in caeco Venerem corrumpere motu:
Cynthia non sequitur fascis nec curat honores,
quem modo felicem invidia admirante ferebant,
cui maiora senis Tithoni gaudia vivi,
cum tibi nec frater nec sit tibi filius ullus,
illic assidue tauros spectabis arantis,
in te ego et aeratas rumpam, mea vita, catenas,
Colchida sic hospes quondam decepit Iason:
quae si forte aliquid vultu mihi dura negarat,
quam care semel in toto nox vertitur anno!
taetra venena libens et naufragus ebibat undas,
nonne fuit satius duro servire tyranno
at tu vix primas extollens gurgite palmas
hanc sequar et fidos una aget aura duos.
neu subeant labris pocula nigra tuis.
num sibi collatam doluit Venus? illa peraeque
ante tuosque pedes illa ipsa operata sedebit,
nec forma aeternum aut cuiquam est fortuna perennis:
hic alter iubet in medium propellere, at alter,
non ego tam facilis: sat erit mihi cognitus unus,
et iam si pecces, deus exorabilis ille est
una contentum pudeat me vivere amica?
in quo Solis erat supra fastigia currus;
scilicet umbrosis sordet Pompeia columnis
a quotiens quernis laesisti frondibus ora,
vino forma perit, vino corrumpitur aetas,
quid si non constans illa et tam certa fuisset?
atque etiam ut Phrygio fallax Maeandria campo
invenio causas mille poeta novas;
virgineum Brimo composuisse latus.
utque rosae puro lacte natant folia),
unde tamen veniant tot mala caeca via est;
nec dubio nubes vertitur atra Noto,
me soror et cum quae dormit amica simul:
tibia, funesta tristior illa tuba!
illa tamen numquam ferrea dixit 'Amo.'
propositum flavis in Simoenta vadis,
Pierides, magni nunc erit oris opus.
nec quisquam ex illo vulnere sanus abit.
auribus et puris scripta probasse mea.
nec fueris nomen lassa vocare meum,
dicebar sicco vilior esse lacu.
si nescis, oculi sunt in amore duces.
semper amatorum ponderat una sinus.
nunc decimo admittor vix ego quoque die.
quam gravis amisso Memnone luctus erat.
frater ego et tibi sim filius unus ego.
et vitem docta ponere falce comas;
ferratam Danaes transiliamque domum.
eiecta est (tenuit namque Creusa) domo.
frigida de tota fronte cadebat aqua.
a pereant, si quos ianua clausa iuvat!
et modo pavonis caudae flabella superbae
et numquam pro te deneget esse miser:
et gemere in tauro, saeve Perille, tuo?
saepe meum nomen iam peritura vocas.
unum litus erit sopitis unaque tecto
s amans novit, quando periturus et a qua
prae se formosis invidiosa dea est.
narrabitque sedens longa pericla sua.
longius aut propius mors sua quemque manet.
'Intereat, qui nos non putat esse deos!
vel tu vel si quis verior esse potest.
si modo praesentis viderit esse preces.
hoc si crimen erit, crimen Amoris erit:
et valvae, Libyci nobile dentis opus,
porticus, aulaeis nobilis Attalicis,
mandisti et stabulis arbuta pasta tuis!
vino saepe suum nescit amica virum.
posses in tanto vivere flagitio?
errat et ipsa suas decipit unda vias,
seu nuda erepto mecum luctatur amictu,
cedite iam, divae, quas pastor viderat olim
nec de more comae per levia colla fluentes,
non eget hic medicis, non lectis mollibus aeger,
quam facile irati verbo mutantur amantes:
omnia me laedent: timidus sum (ignosce timori)
unde mihi Parthis natos praebere triumphis?
ergo iam multos nimium temerarius annos,
foedavitque comas, et tanti corpus Achilli
iam negat Euphrates equitem post terga tueri
in me tela manent, manet et puerilis imago:
haec ubi contigerint, populi confusa valeto
osculaque in gelidis pones suprema labellis,
nec mihi iam fastus opponere quaerit iniquos,
ipse Paris nuda fertur periisse Lacaena,
at tu nunc nostro, Venus, o succurre dolori,
nunc iacere e duro corpus iuvat, impia, saxo,
cum sene non puduit talem dormire puellam
ipse tuus semper tibi sit custodia lectus,
atque ibi rara feres inculto tura sacello,
de te quodcumque, ad surdas mihi dicitur auris:
sic a Dulichio iuvene est elusa Calypso:
quaeris, Demophoon, cur sim tam mollis in omnis?
contra, reiecto quae libera vadit amictu,
et manibus dura frigus habere pila,
(quos utinam in nobis, vita, experiare labores!)
Gorgonis et satius fuit obdurescere vultu,
quod si forte tuos vidisset Glaucus ocellos,
arbor, et ex una saepe bibemus aqua;
morte, neque hic Boreae flabra neque arma timet.
an contempta tibi Iunonis templa Pelasgae?
tu quoniam es, mea lux, magno dimissa periclo,
haec te non meritum totas exspectat in horas:
apparent non ulla toro vestigia presso,
mi nemo obiciat. libeat tibi, Cynthia, mecum
altera deiectos Parnasi vertice Gallos,
et platanis creber pariter surgentibus ordo,
an, quoniam agrestem detraxit ab ore figuram
me miserum, ut multo nihil est mutata Lyaeo!
tu mihi vel ferro pectus vel perde veneno:
qualis et Adrasti fuerit vocalis Arion,
tum vero longas condimus Iliadas;
Idaeis tunicas ponere verticibus!
non oculi, geminae, sidera nostra, faces,
huic nullum caeli tempus et aura nocet;
dum licet, iniusto subtrahe colla iugo.
et miser in tunica suspicor esse virum.
nullus de nostro sanguine miles erit.
improba, qui tulerim teque tuamque domum?
maximaque in parva sustulit ossa manu;
Parthorum et Crassos se tenuisse dolet:
sed certe pennas perdidit ille suas;
fabula: nam domina iudice tutus ero.
cum dabitur Syrio munere plenus onyx.
nec mihi ploranti lenta sedere potest.
cum Menelaeo surgeret e thalamo;
rumpat ut assiduis membra libidinibus!
sumere et in nostras trita venena manus;
et canae totiens oscula ferre comae.
nec nimis ornata fronte sedere velis.
haedus ubi agrestis corruet ante focos;
tu modo ne dubita de gravitate mea.
vidit amatorem pandere vela suum.
quod quaeris, 'quare' non habet ullus amor.
custodum et nullo saepta timore, placet?
et cupit iratum talos me poscere eburnos,
iam tibi de timidis iste protervus erit,
Caucasias etiam si pateremur avis.
esses Ionii facta puella maris,
et tabula una duos poterit componere amantis,
iam licet et Stygia sedeat sub harundine remex,
Palladis aut oculos ausa negare bonos?
munera Dianae debita redde choros,
at tu nescio quas quaeris, inepte, fores.
signa volutantis nec iacuisse duos.
rorida muscosis antra tenere iugis.
altera maerebat funera Tantalidos.
flumina sopito quaeque Marone cadunt,
Iuppiter, idcirco facta superba dea es?
iam bibe: formosa es: nil tibi vina nocent,
a domina tantum te modo tolle mea.
tristis ad Archemori funera victor equus:
15
seu quidquid fecit sive est quodcumque locuta,
15
hanc utinam faciem nolit mutare senectus,
15
nec si qua Arabio lucet bombyce puella
15
ambulat—et subito mirantur funus amici!
15
nec tu non aliquid, sed prima nocte, dolebis;
15
his olim, ut fama est, vitiis ad proelia ventum est,
15
quod si vera meae comitarent castra puellae,
15
ecquandone tibi liber sum visus? an usque
15
cum tibi nec Peleus aderat nec caerula mater,
15
India quin, Auguste, tuo dat colla triumpho,
15
evolat heu nostro quoniam de pectore nusquam,
15
quae si forte bonas ad pacem verterit auris,
15
deinde, ubi suppositus cinerem me fecerit ardor
15
atque utinam non tam sero mihi nota fuisset
15
nudus et Endymion Phoebi cepisse sororem
15
ergo muneribus quivis mercatur amorem?
15
nec licet in triviis sicca requiescere luna,
15
at tu etiam iuvenem odisti me, perfida, cum sis
15
credam ego narranti, noli committere, famae:
15
protinus et nuda choreas imitabere sura;
15
ossa tibi iuro per matris et ossa parentis
15
a nimium faciles aurem praebere puellae,
15
cur aliquis sacris laniat sua bracchia cultris
15
cui saepe immundo Sacra conteritur Via socco,
15
quaeque nitent Sacra vilia dona Via.
15
qui nunc se in tumidum iactando venit honorem:
15
sed tamen obsistam. teritur robigine mucro
15
et tibi ob invidiam Nereides increpitarent,
15
prora cubile mihi seu mihi puppis erit.
15
cernat et infernae tristia vela ratis:
15
semper, formosae, non nostis parcere verbis.
15
redde etiam excubias divae nunc, ante iuvencae;
15
quae cum Sidoniae nocturna ligamina mitrae
15
aspice ut in toto nullus mihi corpore surgat
15
illic aspicies scopulis haerere Sorores
15
deinde inter matrem deus ipse interque sororem
15
et leviter nymphis tota crepitantibus urbe
15
an tibi non satis est fuscis Aegyptus alumnis?
15
cum tua praependent demissae in pocula sertae,
15
te socium vitae, te corporis esse licebit,
15
non Amphiareae prosint tibi fata quadrigae
§2.23.16–2.1.29
maxima de nihilo nascitur historia.
§2.23.16–2.1.29
etsi Cumaeae saecula vatis aget!
§2.23.16–2.1.29
(non sum de nihilo blandus amator ego):
§2.23.16–2.1.29
sic est incautum, quidquid habetur amor.
§2.23.16–2.1.29
omne in amore malum, si patiare, leve est.
§2.23.16–2.1.29
his Troiana vides funera principiis;
§2.23.16–2.1.29
non mihi sat magnus Castoris iret equus.
§2.23.16–2.1.29
in nostrum iacies verba superba caput?
§2.23.16–2.1.29
Scyria nec viduo Deidamia toro.
§2.23.16–2.1.29
et domus intactae te tremit Arabiae;
§2.23.16–2.1.29
assiduusque meo sanguine bella gerit.
§2.23.16–2.1.29
possum inimicitias tunc ego ferre Iovis.
§2.23.16–2.1.29
accipiat Manis parvula testa meos,
§2.23.16–2.1.29
condicio! cineri nunc medicina datur.
§2.23.16–2.1.29
dicitur et nudae concubuisse deae.
§2.23.16–2.1.29
Iuppiter, indigna merce puella perit.
§2.23.16–2.1.29
aut per rimosas mittere verba fores.
§2.23.16–2.1.29
ipsa anus haud longa curva futura die.
§2.23.16–2.1.29
et terram mmor transilit et maria.
§2.23.16–2.1.29
omnia ab externo sint modo tuta viro.
§2.23.16–2.1.29
(si fallo, cinis heu sit mihi uterque gravis!)
§2.23.16–2.1.29
discite desertae non temere esse bonae!
§2.23.16–2.1.29
et Phrygis insanos caeditur ad numeros?
§2.23.16–2.1.29
nec sinit esse moram, si quis adire velit;
§2.23.16–2.1.29
a peream, si me ista movent dispendia, sed me
§2.23.16–2.1.29
discidium vobis proximus annus erit.
§2.23.16–2.1.29
ferreus et parvo saepe liquore silex:
§2.23.16–2.1.29
candida Nesaee, caerula Cymothoe.
§2.23.16–2.1.29
omnia perpetiar: saevus licet urgeat Eurus ;
§2.23.16–2.1.29
si modo clamantis revocaverit aura puellae,
§2.23.16–2.1.29
hoc tibi lingua nocens, hoc tibi forma dedit.
§2.23.16–2.1.29
votivas noctes, ei mihi solve decem!
§2.23.16–2.1.29
solverit atque oculos moverit illa gravis,
§2.23.16–2.1.29
spiritus admisso notus adulterio.'
§2.23.16–2.1.29
et canere antiqui dulcia furta Iovis,
§2.23.16–2.1.29
Pythius in longa carmina veste sonat.
§2.23.16–2.1.29
cum subito Triton ore recondit aquam.
§2.23.16–2.1.29
cur tibi tam longa Roma petita via?
§2.23.16–2.1.29
et mea deducta carmina voce legis.
§2.23.16–2.1.29
te dominum admitto rebus, amice, meis:
§2.23.16–2.1.29
aut Capanei magno grata ruina Iovi.
quod mihi si tantum, Maecenas, fata dedissent,
quantum quod posito formose saltat Iaccho,
hostis si quis erit nobis, amet ille puellas:
at tu per dominae Iunonis dulcia iura
aspera Centauros eadem dementia iussit
hinc etenim tantum meruit mea gloria nomen,
sic igitur prima moriere aetate, Properti?
tunc igitur veris gaudebat Graecia nuptis,
et si qua extremis tellus se subtrahit oris,
quid tibi iucundum est siccis habitare medullis?
et sit in exiguo laurus super addita busto,
alltc pedes caecis lucebat semita nobis:
quod si pertendens animo vestita cubaris,
semper in Oceanum mittit me quaerere gemmas,
quod quamvis ita sit, dominam mutare cavebo:
quin ego deminuo curam, quod saepe Cupido
ipse ego venabor: iam nunc me sacra Dianae
me tibi ad extremas mansurum, vita, tenebras:
huic quoque, qui restat, iam pridem quaeritur alter
uni cuique dedit vitium natura creato:
differet haec numquam, nec poscet garrula, quod
fallaci dominae iam pudet esse iocum!
at me non aetas mutabit tota Sibyllae,
at nullo dominae teritur sub crimine amor, qui
sed tibi subsidio delphinum currere vidi,
velaque in incertum frigidus Auster agat;
concessum nulla lege redibit iter.
sed tibi vexatae per multa pericula vitae
afflabunt tibi non Arabum de gramine odores,
dixit, et opposita propellens savia dextra
ut Semela est combustus, ut est deperditus Io,
falleris, ista tui furtum via monstrat amoris:
quidve tibi prodest viduas dormire puellas?
largius effuso madeat tibi mensa Falerno,
lecto te m, lecto te deprecor uno:
desine et Aeschyleo componere verba coturno,
ut possem heroas ducere in arma manus,
egit ut euhantis dux Ariadna choros,
gaudeat in puero, si quis amicus erit.
parce tuis animis, vita, nocere tibi.
frangere in adversum pocula Pirithoum.
gloria ad hibernos lata Borysthenidas.
sed morere; interitu gaudeat illa tuo!
tunc etiam felix inter et arma pudor.
sentiat illa tuas postmodo capta manus!
si pudor est, alio traice tela una!
quae tegat exstincti funeris umbra locum,
scilicet insano nemo in amore videt.
scissa veste meas experiere manus:
et iubet ex ipsa tollere dona Tyro.
tum flebit, cum in me senserit esse fidem.
huic malus esse solet, cui bonus ante fuit.
suscipere et Veneris ponere vota iuvat.
ambos una fides auferet, una dies.
experta in primo, stulta, cavere potes.
mi fortuna aliquid semper amare dedit.
astrictus ploret saepe dedisse pater,
non labor Alcidae, non niger ille dies.
restat et immerita sustinet aure minas.
qui, puto, Arioniam vexerat ante lyram.
quicumque et venti miserum vexastis Vlixem
extremo venit mollior hora die.
sed quos ipse suis fecit Amor manibus.
prosilit in laxa nixa pedem solea.
denique ut ad Troiae tecta volarit avis.
non urbem, demens, lumina nostra fugis!
sed tibi, crede mihi, cornua rursus erunt,
spumet et aurato mollius in calice.
rivalem possum non ego ferre Iovem.
desine, et ad mollis membra resolve choros.
non ego Titanas canerem, non Ossan Olympo
et quantum, Aeolio cum temptat carmina plectro,
tranquillo tuta descendis flumine cumba:
non m taurus ferit uncis cornibus hostem,
cur exempla petam Graium? tu criminis auctor
tu mihi sola places: placeam tibi, Cynthia, s:
exagitet nostros Manis, sectetur et umbras,
at tu non una potuisti nocte vacare,
haec ego castra sequar; vates tua castra canendo
intactos isto satius temptare veneno:
et duo sint versus: QVI NVNC IACET HORRIDA PVLVIS,
hoc sensi prodesse magis: contemnite, amantes!
quin etiam, si me ulterius provexerit ira,
atque utinam Romae nemo esset dives, et ipse
incipiam captare feras et reddere pinu
quod si nec nomen nec me tua forma teneret,
nos quocumque loco, nos omni tempore tecum
me licet et Thamyrae cantoris fata sequantur,
nec dicet ' Timeo, propera iam surgere, quaeso:
tu mea compones et dices 'Ossa, Properti,
ultro contemptus rogat, et peccasse fatetur
iamque ego conabar summo me mittere saxo,
et Danaum Euboico litore mille ratis;
Io versa caput primos mugiverat annos:
parcite iam, fratres, iam certos spondet amores;
sic ego tam sancti custos deludor amoris:
quod si nemo exstat qui vicerit Alitis arma,
nil agis, insidias in me componis inanis,
aut nos e nostra te, saeva, fugabimus urbe:
nulla tamen lecto recipit se sola libenter:
ipse meas s quod nil est, aemulor umbras,
incipe iam angusto versus includere torno,
20
impositam, ut caeli Pelion esset iter,
20
par Aganippeae ludere docta lyrae;
20
quid tibi tam parvi litoris unda nocet?
20
verum etiam instanti laesa repugnat ovis.
20
nutritus duro, Romule, lacte lupae:
20
hic erit et patrio nomine pluris amor.
20
insultetque rogis, calcet et ossa mea!
20
impia, non unum sola manere diem!
20
magnus ero: servent hunc mihi fata diem!
20
non ego, sed tenuis vapulat umbra mea.
20
VNIVS HIC QVONDAM SERVVS AMORIS ERAT.
20
sic hodie veniet, si qua negavit heri.
20
ostendes matri bracchia laesa tuae.
20
straminea posset dux habitare casa!
20
cornua et audaces ipse monere canis;
20
posset servitium mite tenere tuum.
20
sive aegra pariter sive valellte sumus.
20
numquam ad formosas, invide, caecus ero.
20
infelix, hodie vir mihi rure venit.'
20
haec tua sunt? eheu tu mihi certus eras,
20
laesus, et invitis ipse redit pedibus.
20
cum mihi discussit talia visa metus.
20
et qui movistis duo litora, cum ratis Argo
20
nunc dea, quae Nili flumina vacca bibit.
20
et iam ad mandatam venimus ecce domum.'
20
ex illo felix nox mihi nulla fuit.
20
communis culpae cur reus unus agor?
20
tendis iners docto retia nota mihi.
20
cum Tiberi Nilo gratia nulla fuit.
20
est quiddam, quod vos quaerere cogat Amor.
20
stultus, quod stulto saepe timore tremo.
20
inque tuos ignis, dure poeta, veni.
nec veteres Thebas, nec Pergama nomen Homeri,
et sua cum antiquae committit scripta Corinnae,
alter saepe uno mutat praecordia Verbo,
nec tibi periuro scindam de corpore vestis,
tu rapere intactas docuisti impune Sabinas:
quid? non Antigonae tumulo Boeotius Haemon
quin etiam multo duxistis pocula risu:
at caput in magnis ubi non est tangere signis,
quam si perdideris, quis erit qui talia cantet,
nec minus haec nostri notescet fama sepulcri,
pulsabant alii frustra dominamque vocabant:
necdum inclinatae prohibent te ludere mammae:
numquam Venales essent ad munus amicae,
non tamen ut vastos ausim temptare leones
septima iam plenae deducitur orbita lunae,
sed tibi si exilis videor tenuatus in artus,
et quas Euphrates et quas mihi misit Orontes,
certus eras eheu, quamvis nec sanguine avito
tu quoque, qui pleno fastus assumis amore,
dux erat ignoto missa columba mari.
Ino etiam prima terris aetate vagata est:
atque ita me iniecto dixerunt rursus amictu:
nec tu Virginibus reverentia moveris ora:
sed de me minus est: famae iactura pudicae
at tu, quae nostro nimium placata dolore es,
semper in absentis felicior aestus amantis:
una tamen causa est, qua crimina tanta remitto,
tu non Antimacho, non tutior ibis Homero:
Xerxis et imperio bina coisse vada,
carmina quae quivis non putat aequa suis.
altera vix ipso sanguine mollis erit.
nec mea praeclusas fregerit ira fores,
per te nunc Romae quidlibet audet Amor.
corruit ipse suo saucius ense latus,
forsitan et de me verba fuere mala.
ponitur hac imos ante corona pedes;
(haec mea Musa levis gloria magna tua est),
quam fuerant Pthii busta cruenta viri.
mecum habuit positum lenta puella caput.
viderit haec, si quam iam peperisse pudet.
atque una fieret cana puella domo;
aut celer agrestis comminus ire sues.
cum de me et de te compita nulla tacent:
falleris: haud umquam est culta labore Venus.
me iuerint: nolim furta pudica tori;
nobilis et quamvis non ita dives eras.'
credule, nulla diu femina pondus habet.
illa meis tantum non umquam desit ocellis,
hanc miser implorat navita Leucothoen.
'I nunc et noctes disce manere domi.'
hic quoque non nescit quid sit amare chorus;
tanta tibi miserae, quanta meretur, erit.
noctibus his vacui ter faciamus iter.
elevat assiduos copia longa viros.
errabant multo quod tua verba mero.
despicit et magnos recta puella deos.
regnave prima Remi aut animos Carthaginis altae,
num tibi nascenti primis, mea vita, diebus
nec tibi conexos iratus carpere crinis,
felix Admeti coniunx et lectus Vlixis,
et sua cum miserae permiscuit ossa puellae,
hic etiam petitur, qui te prius ante reliquit:
sic nos nunc, inopes laudis conscendere carmen,
qui caput et digitos et lumina nigra puellae,
tu quoque si quando venies ad fata, memento,
haec mihi devictis potior victoria Parthis,
dum nos fata sinunt, oculos satiemus amore:
numquam septenas noctes seiuncta cubares,
haec igitur mihi sit lepores audacia mollis
interea nobis non numquam ianua mollis,
percontere licet: saepe est experta puella
libertas quoniam nulli iam restat amanti:
nil ego non patiar, numquam me iniuria mutat:
an quisquam in mediis persolvit vota procellis.
incendat navem Iuppiter ipse licet.
Andromede monstris fuerat devota marinis:
si tamen Oeagri quaedam compressa figura
nuper enim de te nostras me laedit ad auris
sed numquam vitae fallet me ruga severae:
sed non ante gravis taurus succumbit aratro,
Cimbrorumque minas et bene facta Mari:
candidus argutum sternuit omen Amor?
nec duris ausim laedere pollicibus:
et quaecumque viri femina limen amat!
qua sine Thebanam noluit ire domum?
di faciant, isto capta fruare viro!
pauperibus sacris vilia tura damus.
hoc iter ad lapides cana veni memores.
haec spolia, haec reges, haec mihi currus erunt.
nox tibi longa venit, nec reditura dies.
candida tam foedo bracchia fusa viro,
excipere et structo figere avem calamo,
non numquam lecti copia facta tui.
officium tota nocte valere meum.
nullus liber erit, si quis amare volet.
ferre ego formosam nullum onus esse puto.
cum saepe in portu fracta carina natet?
certe isdem nudi pariter iactabimur oris.
haec eadem Persei nobilis uxor erat.
Bistoniis olim rupibus accubuit.
rumor, et in tota non bonus urbe fuit.
omnes iam norunt quam sit amare bonum.
cornua quam validis haeserit in laqueis,
25
bellaque resque tui memorarem Caesaris, et tu
25
haec tibi contulerunt caelestia munera divi,
25
rusticus haec aliquis tam turpia proelia quaerat,
25
templa Pudicitiae quid opus statuisse puellis,
25
sed non effugies: mecum moriaris oportet;
25
haec mihi vota tuam propter suscepta salutem,
25
nondum etiam Ascraeos norunt mea carmina fontis,
25
interea cave sis nos aspernata sepultos:
25
magna ego dona tua figam, Cytherea, columna,
25
atque utinam haerentis sic nos vincire catena
25
non quia peccarim (testor te), sed quia vulgo
25
qua formosa suo Clitumnus flumina luco
25
nec mihi muneribus nox ulla est empta beatis:
25
Iuppiter Alcmenae geminas requieverat Arctos,
25
credo ego non paucos ista periisse figura,
25
aut prius infecto deposcit praemia cursu,
25
me licet unda ferat, te modo terra tegat.
25
Callisto Arcadios erraverat ursa per agros:
25
hic ubi me prima statuent in parte choreae,
25
sed tu non debes inimicae credere linguae:
25
nec tu iam duros per te patieris amores:
Caesare sub magno cura secunda fores.
haec tibi ne matrerm forte dedisse putes.
cuius non hederae circuiere caput.
si cuivis nuptae quidlibet esse licet?
hoc eodem ferro stillet uterque cruor.
cum capite hoc Stygiae iam poterentur aquae,
sed modo Permessi flumine lavit Amor.
non nihil ad verum conscia terra sapit.
taleque sub nostro nomine carmen erit:
velles, ut numquam solveret ulla dies!
formosis levitas semper amica fuit.
integit, et niveos abluit unda boves.
quidquid eram, hoc animi gratia magna tui.
et caelum noctu bis sine rege fuit;
credo ego sed multos non habuisse fidem.
septima quam metam triverit arte rota?
sed non Neptunus tanto crudelis amori,
haec nocturna suo sidere vela regit.
et medius docta cuspide Bacchus erit,
semper formosis fabula poena fuit.
trux tamen a nobis ante domandus eris.
nam quotiens Mutinam aut civilia busta Philippos
non non humani partus sunt talia dona:
scribam igitur, quod non umquam tua deleat aetas,
quae manus obscenas depinxit prima tabellas
quamvis ista mihi mors est inhonesta futura:
et lectum flentes circum staremus amici?
atque utinam primis animam me ponere cunis
HAS PONO ANTE TVAS TIBI, DIVA, PROPERTIVS AEDIS
exemplo iunctae tibi sint in amore columbae,
barbarus exclusis agitat vestigia lumbis,
tu quotiens aliquid conabere, vita, memento
cum te tam multi peterent, tu me una petisti:
nec tamen idcirco languens ad fulmina venit:
parvo dilexit spatio Minoida Theseus,
mendaces ludunt flatus in amore secundi:
Neptunus fratri par in amore Iovi:
quod si forte tibi properarint fata quietem,
tum capiti sacros patiar pendere corymbos:
non tua deprenso damnata est fama veneno:
harum nulla solet rationem quaerere mundi,
aut canerem Siculae classica bella fugae,
ista decem menses non peperere bona.
'Cynthia, forma potens; Cynthia, verba levis.'
et posuit casta turpia visa domo,
mors inhonesta quidem, tu moriere tamen.
hic ubi tum, pro di, perfida, quisve fuit?
iussisset quaevis de Tribus una Soror!
EXVVIAS, TOTA NOCTE RECEPTVS AMANS.
masculus et totum femina coniugium.
et subito felix nunc mea regna tenet!
venturum paucis me tibi Luciferis.
possum ego naturae non meminisse tuae?
nullus amor vires eripit ipse suas.
Phyllida Demophoon, hospes uterque malus.
si qua venit sero, magna ruina venit.
testis Amymone, latices dum ferret, in arvis
illa sepulturae fata beata tuae,
nam sine te nostrum non valet ingenium.
testis eris puras, Phoebe, videre manus.
nec cur fraternis Luna laboret equis,
§2.3.29–2.1.79
eversosque focos antiquae gentis Etruscae,
§2.3.29–2.1.79
gloria Romanis una es tu nata puellis:
§2.3.29–2.1.79
crede mihi, quamvis contemnas murmura famae,
§2.3.29–2.1.79
illa puellarum ingenuos eorrupit ocellos
§2.3.29–2.1.79
ille etiam abrepta desertus coniuge Achilles
§2.3.29–2.1.79
quid si longinquos retinerer miles ad Indos,
§2.3.29–2.1.79
nam quo tam dubiae servetur spiritus horae?
§2.3.29–2.1.79
nunc a te, mea lux, veniet mea litore navis
§2.3.29–2.1.79
errat, qui finem vesani quaerit amoris:
§2.3.29–2.1.79
aspice quid donis Eriphyla invenit amaris,
§2.3.29–2.1.79
hic me nec solae poterunt avertere silvae,
§2.3.29–2.1.79
tum me vel tragicae vexetis Erinyes, et me
§2.3.29–2.1.79
quid? cum e complexu Briseidos iret Achilles,
§2.3.29–2.1.79
iam tibi Iasonia nota est Medea carina
§2.3.29–2.1.79
tu tamen interea, quamvis te diligat illa,
§2.3.29–2.1.79
compressa, et Lernae pulsa tridente palus.
§2.3.29–2.1.79
narrabis Semelae, quo sit formosa periclo,
§2.3.29–2.1.79
sin autem longo nox una aut altera lusu
§2.3.29–2.1.79
nec si post Stygias aliquid restabit erumpnas,
30
et Ptolomaeei litora capta Phari,
30
Romana accumbes prima puella Iovi,
30
hic tibi pallori, Cynthia, versus erit.
30
nequitiaeque suae noluit esse rudis.
30
cessare in tectis pertulit arma sua.
30
aut mea si staret navis in Oceano?
30
Nestoris est visus post tria saecla cinis:
30
servato, an mediis sidat onusta vadis.
30
verus amor nullum novit habere modum.
30
arserit et quantis nupta Creusa malis.
30
nec vaga muscosis flumina fusa iugis,
30
inferno damnes, Aeace, iudicio,
30
num fugere minus Thessala tela Phryges?
30
et modo servato sola relicta viro.
30
in tacito cohibe gaudia clausa sinu.
30
iam deus amplexu votum persolvit, at illi
30
credet et illa, suo docta puella malo;
30
consumpta est, non me crimina parva movent.
30
nec si consulto fulmina missa tonent.
aut canerem Aegyptum et Nilum, cum attractus in urbem
nec semper nobiscum humana cubilia vises;
a gemat, in terris, ista qui protulit arte
viderat ille fuga, stratos in litore Achivos,
sed vobis facile est verba et componere fraudes:
cui si longaevae minuisset fata senectae
quod si forte aliqua nobis mutabere culpa,
terra prius falso partu deludet arantis,
nullane sedabit nostros iniuria fletus?
quin ego in assidua mutem tua nomina lingua:
atque inter Tityi volucris mea poena vagetur,
quid? ferus Andromachae lecto cum surgeret Hector?
dura est quae multis simulatum fingit amorem,
namque in armore suo semper sua maxima cuique
aurea divinas urna profudit aquas.
et tibi Maeonias omnis heroidas inter
Tyndaris externo patriam mutavit amore,
aspice me, cui parva domi fortuna relicta est
septem captivis debilis ibat aquis,
post Helenam haec terris forma secunda redit.
turpia sub tacita condita laetitia!
fervere et Hectorea Dorica castra face;
hoc unum didicit femina semper opus.
Gallicus Iliacis miles in aggeribus,
vestibulum iaceam mortuus ante tuum!
et citius nigros Sol agitabit equos,
an dolor hic vitiis nescit abesse tuis?
absenti nemo non nocuisse velit.
tumque ego Sisyphio saxa labore geram!
bella Mycenaeae non timuere rates?
et se plus uni si qua parare potest.
nescio quo pacto verba nocere solent.
crudelem et Borean rapta Orithyia negavit:
primus erit nulla non tribuente locus.
et sine decreto viva reducta domum est.
nullus et antiquo Marte triumphus avi,
aut regum auratis circumdata colla catenis,
hac ego nunc mirer si flagret nostra iuventus?
non istis olim variabant tecta figuris:
viderat informem multa Patroclon harena
non sic incerto mutantur flamine Syrtes,
non ille Antilochi vidisset corpus humari,
fluminaque ad caput incipient revocare liquores,
tot iam abiere dies, cum me nec cura theatri
nec tu supplicibus me sis venerata tabellis:
ille vel hic classis poterant vel perdere muros:
noli nobilibus, noli conferre beatis:
quamvis te persaepe vocet, semel ire memento:
hic deus et terras et maria alta domat
nunc, utcumque potes, fato gere saucia morem:
ipsa Venus fertur corrupta libidine Martis,
ut regnem mixtas inter conviva puellas
Actiaque in Sacra currere rostra Via;
pulchrius hac fuerat, Troia, perire tibi.
tum paries nullo crimine pictus erat.
porrectum et sparsas caede iacere comas,
nec folia hiberno tam tremefacta Noto,
diceret aut 'O mors, cur mihi sera venis?'
aridus et sicco gurgite piscis erit,
nec tetigit Campi, nec mea mensa iuvat.
ultima talis erit quae mea prima fides.
hic ego Pelides, hic ferus Hector ego.
vix venit, extremo qui legat ossa die.
invidiam quod habet, non solet esse diu.
crede mihi, nobis mitescet Scylla, nec umquam
et deus et durus vertitur ipse dies.
nec minus in caelo semper honesta fuit.
hoc ego, quo tibi nunc elevor, ingenio!
35
te mea Musa illis semper contexeret armis,
35
olim mirabar, quod tanti ad Pergama belli
35
sed non immerito! velavit aranea fanum
35
omnia formosam propter Briseida passus:
35
quam cito feminea non constat foedus in ira,
35
tu tamen amisso non numquam flebis amico:
35
quam possim nostros alio transferre dolores:
35
at pudeat certe, pudeat! nisi forte, quod aiunt,
35
hoc mihi perpetuo ius est, quod s amator
35
aspice uti caelo modo sol modo luna ministret:
35
hi tibi nos erimus: sed tu potius precor ut me
35
at si saecla forent antiquis grata puellis,
35
alternante vacans vasta Charybdis aqua;
35
quamvis Ida Parim pastorem dicat amasse
35
me iuvet hesternis positum languere corollis,
et sumpta et posita pace fidele caput:
Europae atque Asiae causa puella fuit:
et mala desertos occupat herba deos.
tantus in erepto saevit amore dolor.
sive ea causa gravis sive ea causa levis.
fas est praeteritos semper amare viros.
huius ero vivus, mortuus huius ero.
turpis amor surdis auribus esse solet.
nec cito desisto nec temere incipio.
sic etiam nobis una puella parum est.
demissis plangas pectora nuda comis.
essem ego quod nunc tu: tempore vincor ego.
ipsaque sidera erunt nullis obscura tenebris,
atque inter pecudes accubuisse deam,
quem tetigit iactu certus ad ossa deus.
Theseus infernis, superis testatur Achilles,
nunc, Pari, tu sapiens et tu, Menelae, fuisti,
quos igitur tibi custodes, quae limina ponam,
at postquam sera captiva est reddita poena,
nunc, quoniam ista tibi placuit sententia, cedam:
testis, qui niveum quondam percussit Adonem
quod mihi secum talis concedere noctes
cerne ducem, modo qui fremitu complevit inani
altera me cupidis teneat foveatque lacertis,
non tamen ista meos mutabunt saecula mores:
purus et Orion, purus et Haedus erit.
hoc et Hamadryadum spectavit turba sororum
Actia Vergilium custodis litora Phoebi,
hic Ixioniden, ille Menoetiaden.
tu quia poscebas, tu quia lentus eras.
quae numquam supra pes inimicus eat?
fortem illum Haemoniis Hectora traxit equis.
tela, precor, pueri, promite acuta magis,
venantem Idalio vertice durus aper,
illa velit, vitae longus et annus erit.
Actia damnatis aequora militibus:
altera si quando non sinit esse locum;
unus quisque sua noverit ire via.
quod mihi si ponenda tuo sit corpore vita,
Silenique senes et pater ipse chori;
Caesaris et fortis dicere posse ratis,
digna quidem facies, pro qua vel obiret Achilles;
nam nihil invitae tristis custodia prodest:
inferior multo cum sim vel matre vel armis,
figite certantes atque hanc mihi solvite vitam!
illis formosum iacuisse paludibus; illuc
si dabit haec multas, fiam immortalis in illis:
hunc infamis arnor versis dare terga carinis
aut si forte irata meo sit facta ministro,
at, vos qui officia in multos revocatis amores,
exitus hic nobis non inhonestus erit.
cum quibus Idaeo legisti poma sub antro,
qui nunc Aeneae Troiani suscitat arma
40
sed neque Phlegraeos Iovis Enceladique tumultus
40
vel Priamo belli causa probanda fuit.
40
quam peccare pudet, Cynthia, tuta sat est.
40
sanguis erit vobis maxima palma meus.
40
diceris effusa tu, Venus, isse coma.
40
nocte una quivis vel deus esse potest.
40
iussit et extremo quaerere in orbe fugam.
40
ut sciat esse aliam, quae velit esse mea!
40
quantus sic cruciat lumina vestra dolor!
40
supposita excipiens, Nai, caduca manu.
40
iactaque Lavinis moenia litoribus.
intonet angusto pectore Callimachus,
si quis vult fama tabulas anteire vetustas,
nos uxor numquam, numquam seducet amica:
sidera sunt testes et matutina pruina
sed frustra mutos revocabis, Cynthia, Manis:
qualem si cuncti cuperent decurrere vitam
Caesaris haec virtus et gloria Caesaris haec est:
nam melius duo defendunt retinacula navim,
vidistis pleno teneram candore puellam,
an quisquam in tanto stuprorum examine quaerit
cedite Romani scriptorcs, cedite Grai!
nec mea conveniunt duro praecordia versu
hic dominam exemplo ponat in arte meam:
semper amica mihi, semper et uxor eris.
et furtim misero ianua aperta mihi,
et pressi multo membra iacere mero,
illa, qua vicit, condidit arma manu.
tutius et geminos anxia mater alit.
vidistis fuscam, ducit uterque color;
'Cur haec tam dives? quis dedit? unde dedit?'
nescio quid maius nascitur Iliade.
Caesaris in Phrygios condere nomen avos.
sive illam Hesperiis, sive illam ostendet Eois,
te nihil in vita nobis acceptius umquam:
non ferrum crudele neque esset bellica navis,
sed quascumque tibi vestis, quoscumque smaragdos,
vidistis quandam Argiva prodire figura,
o nimium nostro felicem tempore Romam,
tu canis umbrosi subter pineta Galaesi
navita de ventis, de tauris narrat arator,
uret et Eoos, uret et Hesperios.
nunc quoque erit, quamvis sis inimica, nihil.
nec nostra Actiacum verteret ossa mare,
quosve dedit flavo lumine chrysolithos,
vidistis nostras, utraque forma rapit;
si contra mores una puella facit!
Thyrsin et attritis Daphnin harundinibus,
45
enumerat miles vulnera, pastor ovis;
45
his saltem ut tenear iam finibus! aut mihi, si quis,
45
nec domina ulla meo ponet vestigia lecto:
45
nec totiens propriis circum oppugnata triumphis
45
haec videam rapidas in vanum ferre procellas:
45
illaque plebeio vel sit sandycis amictu:
45
haec eadem ante illam iam impune et Lesbia fecit:
45
utque decem possint corrumpere mala puellas
nos contra angusto versantes proelia lecto:
acrior, ut moriar, venerit alter amor!
s ero, quoniam non licet esse tuum.
lassa foret crinis solere Roma suos.
quae tibi terra, velim, quae tibi fiat aqua.
haec atque illa mali vulneris una via est.
quae sequitur, certe est invidiosa minus.
missus et impressis haedus ab uberibus.
qua pote quisque, in ea conterat arte diem.
ac veluti primo taurus detractat aratra,
atque utinam, si forte pios eduximus annos,
haec certe merito poterunt laudare minores:
non semper placidus periuros ridet amantis
cum satis una tuis insomnia portet ocellis,
qui quaerit Tatios veteres durosque Sabinos,
felix, qui vilis pomis mercaris amores!
laus in amore mori: laus altera, si datur uno
post venit assueto mollis ad arva iugo,
ille vir in medio fiat amore lapis!
laeserunt nullos pocula nostra deos.
Iuppiter et surda neglegit aure preces.
una sat est cuivis femina multa mala.
hic posuit nostra nuper in urbe pedem.
huic licet ingratae Tityrus ipse canat.
posse frui: fruar o s amore meo!
sic primo iuvenes trepidant in amore feroces,
tu modo, dum lucet, fructum ne desere vitae!
vidistis toto sonitus percurrere caelo,
tu prius et fluctus poteris siccare marinos,
felix intactum Corydon qui temptat Alexin
50
si memini, solet illa levis culpare puellas,
50
dehinc domiti post haec aequa et iniqua ferunt.
50
non ob regna magis diris cecidere sub armis
50
omnia si dederis oscula, pauca dabis.
50
fulminaque aetheria desiluisse domo:
50
altaque mortali deligere astra manu,
50
agricolae domini carpere delicias!
et totam ex Helena non probat Iliada.
turpia perpessus vates est vincla Melampus,
Thebani media non sine matre duces,
ac veluti folia arentis liquere corollas,
non haec Pleiades faciunt neque aquosus Orion,
quam facere, ut nostrae nolint peccare puellae:
quamvis ille sua lassus requiescat avena,
seu mihi sunt tangenda novercae pocula Phaedrae,
cognitus Iphicli surripuisse boves;
quam, mihi si media liceat pugnare puella,
quae passim calathis strata natare vides,
nec sic de nihilo fulminis ira cadit;
hic mos Saturno regna tenente fuit,
laudatur facilis inter Hamadryadas.
pocula privigno non nocitura suo,
quem non lucra, magis Pero formosa coegit,
mortem ego non fugiam morte subire tua.
sic nobis, qui nunc magnum spiramus amantes,
periuras tunc ille solet punire puellas,
et cum Deucalionis aquae fluxere per orbem,
tu canis Ascraei veteris praecepta poetae,
seu mihi Circaeo pereundum est gramine, sive
mox Amythaonia nupta futura domo.
forsitan includet crastina fata dies.
deceptus quoniam flevit et ipse deus.
et post antiquas Deucalionis aquas.
quo seges in campo, quo viret uva iugo.
55
Colchis Iolciacis urat aena focis,
55
quare ne tibi sit tanti Sidonia vestis,
55
dic mihi, quis potuit lectum servare pudicum,
55
tale facis carmen docta testudine quale
una meos quoniam praedata est femina sensus,
ut timeas, quotiens nubilus Auster erit.
quae dea cum solo vivere sola deo?
Cynthius impositis temperat articulis.
ex hac ducentur funera nostra domo.
uxorem quondam magni Minois, ut aiunt,
non tamen haec ulli venient ingrata legenti,
omnis humanos sanat medicina dolores:
corrupit torui candida forma bovis;
sive in amore rudis sive peritus erit.
s amor morbi non amat artificem.
nec minus aerato Danae circumdata muro
nec minor hic animis, ut sit minor ore, canorus
60
tarda Philoctetae sanavit crura Machaon,
60
non potuit magno casta negare Iovi.
60
anseris indocto carmine cessit olor.
Phoenicis Chiron lumina Phillyrides,
quod si tu Graias es tuque imitata Latinas,
haec quoque perfecto ludebat Iasone Varro,
et deus exstinctum Cressis Epidaurius herbis
semper vive meo libera iudicio!
Varro Leucadiae maxima flamma suae;
restituit patriis Androgeona focis,
haec quoque lascivi cantarunt scripta Catulli,
Mysus et Haemonia iuvenis qua cuspide vulnus
Lesbia quis ipsa notior est Helena;
65
senserat, hac ipsa cuspide sensit opem.
65
haec etiam docti confessa est pagina Calvi,
hoc si quis vitium poterit mihi demere, s
cum caneret miserae funera Quintiliae.
Tantalea poterit tradere poma manu;
et modo formosa quam multa Lycoride Gallus
dolia virgineis idem ille repleverit urnis,
mortuus inferna vulnera lavit aqua!
ne tenera assidua colla graventur aqua;
Cynthia quin etiam versu laudata Properti,
70
idem Caucasia solvet de rupe Promethei
70
hos inter si me ponere Fama volet.
bracchia et a medio pectore pellet avem.
quandocumque igitur vitam mea fata reposcent,
et breve in exiguo marmore nomen ero,
Maecenas, nostrae spes invidiosa iuventae,
75
et vitae et morti gloria iusta meae,
si te forte meo ducet via proxima busto,
esseda caelatis siste Britanna iugis,
taliaque illacrimans mutae iace verba favillae:
'Huic misero fatum dura puella fuit.'
Tap any Latin word to look it up