Plautus Stichus
EN Lat Orig
Act 4
Antipho
505 Íta me di bene amént measque mihi bene servassint filias,
ut mihi volup est, Pamphilippe, quia vos in patriam domum
rediisse video bene gesta re ambos, te et fratrem tuom.
Pamphilippvs
Satis abs te accipiam, nisi videam mihi te amicum esse, Antipho;
nunc quia amicum mihi experior esse, credetur tibi.
Antipho
510 Vocem ego te ad me ad cenam, frater tuos ni dixisset mihi,
te apud se cenaturum esse hodie, quom me ad se ad cenam vocat.
et magis pár fuerat me vobis dare cenam advenientibus,
quam me ad illúm promittere, nisi nollem ei advorsarier.
nunc me gratiam abs te inire verbis nil desidero:
515 cras apud me éritis et tu et ille cum vostris uxoribus.
Pamphilippvs
At apud perendie. nam ille heri me iam vocaverat
in hunc diem. sed satin ego tecum pacificatus sum, Antipho?
Antipho
Quando ita rem gessistis ut vos velle amicosque addecet,
pax commersque est vobis mecum. nam hoc tu facito ut cogites:
520 ut cuique homini res paratast, périnde amicis utitur:
si res firma, item fírmi amici sunt; sin res laxe labat,
itidem amici conlabascunt: res amicos invenit.
Epignomvs
Iam redeo. nimiast voluptas, ubi diu afueris domo,
domum ubi rédieris, tibi nullast aegritudo animo obviam.
525 nam ita me absente familiarem rem uxor curavit meam,
omnium me éxilem atque inanem fecit aegritudinum.
sed eccum fratrem Pamphilippum, incedit cum socero suo.
Pamphilippvs
Quid agitur, Epignome?
Epignomvs
Quid tu? quam dudum in portum venis?
Pamphilippvs
Hau longissume.
Epignomvs
Postilla iam iste est tranquillus tibi?
Antipho
530 Magis quam mare quo ambo estis vecti.
Epignomvs
530 Facis ut alias res soles.
hodiene exoneramus navem, frater?
Pamphilippvs
Clementer volo.
nos potius oneremus nosmet vícissatim voluptátibus.
quam mox coctast cena? inpransus ego sum.
Epignomvs
Abi intro ad me et lava.
Pamphilippvs
Deos salutatum atque uxorem módo intro devortor domum;
535 haec si ita ut volo conficio, continuo ad te transeo.
Epignomvs
Apud nos eccillam festinat cum sorore uxor tua.
Pamphilippvs
Optumest, iam istoc morai minus erit. iam ego apud te ero.
Antipho
Prius quam abis, praesente ted huic apologum agere unum volo.
Pamphilippvs
Maxume.
Antipho
Fuit olim, quasi ego sum, senex; ei filiae
540 duae erant, quasi nunc meae sunt; eae erant duobus nuptae fratribus,
quasi nunc meae sunt vobis.
Epignomvs
Miror quo evasurust apologus.
Antipho
Erant minori illi adulescenti fidicina et tibicina,
peregre advexerat, quasi nunc tu; sed ille erat caeleps senex,
quasi ego nunc sum.
Epignomvs
Perge porro. praesens hic quidem est apologus.
Antipho
545 Deinde senex ille illi dixit, cuius erat tibicina,
quasi ego nunc tibi dico:
Epignomvs
Ausculto atque animum advorto sedulo.
Antipho
Ego tibi meam filiam, bene quicum cubitares, dedi:
nunc mihi reddi ego aequom esse abs te quicum cubitem censeo.”
Epignomvs
Quis istuc dicit? an ille quasi tu?
Antipho
Quasi ego nunc dico tibi.
550 Immo duas dabo, inquit ille adulescensuna si parumst;
et si duarum paenitebit,” inquit addentur duae.
Epignomvs
Quis istuc quaeso? an ille quasi ego?
Antipho
Is ipse quasi tu. tum senex
ille quasi ego: si vis, inquitquattuor sane dato,
dúm equidem hercle quod edint addas, meum ne contruncent cibum.”
Epignomvs
555 Videlicet parcum illum fuisse senem, qui illi istaec dixerit,
quóm ille, illi qui pollicetur, eum cibum poposcerit.
Antipho
Videlicet non fuisse illum aequom ádulescentem, qui ilico
ubi ille poscit denegavit dare se granum tritici.
hercle qui aequom postulabat ille senex, quando quidem
560 filiae illae dederat dotem, accipere pro tibicina.
Epignomvs
Hercle ille quidem certo adulescens docte vorsutus fuit,
qui seni illi concubinam dare dotatam noluit.
Antipho
Senex quidem voluit, si posset, indipisci de cibo;
quia nequit, qua lege licuit velle dixit fieri.
565 fiat ille inquít adulescens. facis benigne inquit senex.
habeon rem pactam? inquit. faciam ita inquit ut fieri voles.
sed ego ibo intro et gratulabor vostrum adventum filiis.
poste ibo lautum ín pyelum, ibi fovebo sénectutem meam.
post ubi lavero, otiosus vos opperiar accubans.—
Pamphilippvs
570 Graphicum mortalem Antiphonem, ut apologum fecit quam fabre.
Epignomvs
Etiam nunc scelestus se esse ducit pro adulescentulo.
dabitur homini amica, noctu quae in lecto occentet senem;
namque edepol aliud quidem illi quid amica opus sit nescio.
Pamphilippvs
Sed quid agit parasitus noster Gelasimus? etiam valet?
Epignomvs
575 Vidi edepol hominem haud perdudum.
Pamphilippvs
575 Quid agit?
Epignomvs
575 Quod famelicus.
Pamphilippvs
Quin vocavisti hominem ad cenam?
Epignomvs
Ne quid advéniens perderem.
atque eccum tibi lúpum in sermone: praesens esuriens adest.
Pamphilippvs
Ludificemur hominem.
Epignomvs
Capti consili memorem mones.
Gelasimvs
Sed ita ut occepi narrare vobis: quom hic non adfui,
580 cúm amicis deliberavi iam et cum cognatis meis.
ita mi auctores fuere, ut egomet me hodie iugularem fame.
sed videone ego Pamphilippum cum fratre Epignomo? atque is est.
adgrediar hominem. o sperate Pamphilippe, o spes mea,
o mea vita, o mea voluptas, salve. salvom gaudeo
585 peregre te in patriam rediisse.
Pamphilippvs
585 Salvo salve, Gelasime.
Gelasimvs
Valuistin bene?
Pamphilippvs
Sustentatumst sedulo.
Gelasimvs
Edepol gaudeo.
edepol ne ego nunc mihi medimnum mille esse argenti velim.
Epignomvs
Quid eo tibi opust?
Gelasimvs
Hunc hercle ad cenam ut vocem, te non vocem.
Epignomvs
Advorsum te fabulare.
Gelasimvs
Illud quidem, ambos ut vocem;
590 et equidem simitu hau maligne vos invitassem domum
ad me, sed mihi ipsi domi meae nihil est. atque hoc scitis vos.
Epignomvs
Edepol te vocem lubenter, si superfiat locus.
Gelasimvs
Quin tum stans obstrusero aliquid strenue.
Epignomvs
Immo unum hoc potest.
Gelasimvs
Quid?
Epignomvs
Vbi convivae abierint, tum venias.
Gelasimvs
Vae aetati tuae.
Epignomvs
595 Vasa lautum, non ad cenam dico.
Gelasimvs
595 Di te perduint.
quid ais, Pamphilippe?
Pamphilippvs
Ad cenam hercle alio promisi foras.
Gelasimvs
Quid, foras?
Pamphilippvs
Foras hércle vero.
Gelasimvs
Qui malum tíbi lasso libet
foris cenare?
Pamphilippvs
Vtrum tu censes?
Gelasimvs
Iuben domi cenam coqui
atque ad illúm renuntiari?
Pamphilippvs
Solus cenabo domi?
Gelasimvs
600 Non enim sólus: me vocato.
Pamphilippvs
600 At ille ne suscenseat,
mea qui causa sumptum fecit.
Gelasimvs
Facile excusari potest.
mihi modo ausculta, iube cénam domi coqui.
Epignomvs
Non me quidem
faciet auctore, hodie ut illum decipiat.
Gelasimvs
Non tu hinc abis?
nisi me non perspicere censes quid agas. cave sis tu tibi,
605 nam illic homó tuam hereditatem inhiát, quasi esuriens lupus.
non tu scis, quam éfflictentur homines noctu hic in via?
Pamphilippvs
Tanto pluris qui defendant ire advorsum iussero.
Gelasimvs
Iube
Epignomvs
Non it, non it, quia tanto opere suades ne ebitat.
Gelasimvs
domi mi tibique tuaeque uxori celeriter cenam coqui.
610 si hercle faxis, non opinor dices deceptum fore.
Pamphilippvs
Per hanc tibi cenam incenato, Gelasime, esse hodie licet.
Gelasimvs
Ibisne ad cenam foras?
Pamphilippvs
Apud frátrem ceno in proxumo.
Gelasimvs
Certumnest?
Pamphilippvs
Certum.
Gelasimvs
Edepol te hodie lapide percussum velim.
Pamphilippvs
Non metuo: per hortúm transibo, non prodibo in publicum.
Epignomvs
615 Quid ais, Gelasime?
Gelasimvs
615 Oratores tu accipis, habeas tibi.
Epignomvs
Tua pol refert.
Gelasimvs
Enim, si quidem meá refert, opera utere.
Epignomvs
Posse edepol tibi opinor etiam uni locum condi
ubi accubes.
Pamphilippvs
Sane faciundum censeo.
Gelasimvs
O lux oppidi.
Epignomvs
Si arte poteris accubare.
Gelasimvs
Vél inter cuneos ferreos;
620 tantillum loculi, ubi catellus cubet, id mi satis est loci.
Epignomvs
Exorabo aliquo modo. veni.
Gelasimvs
Hucine?
Epignomvs
Immo in carcerem;
nam hic quidem genium meliorem tuom non facies. eamus, tu.
Pamphilippvs
Deos salutabo modo, poste ad te continuo transeo.—
Gelasimvs
Quid igitur?
Epignomvs
Dixi equidem, in carcerem ires.
Gelasimvs
Quin si iusseris,
625 eo quoque ibo.
Epignomvs
625 Di immortales, hic quidem pól summam in crucem
cena aut prandio perduci potest.
Gelasimvs
Ita ingenium meumst:
quicumvis depugno multo facilius quam cum fame.
Epignomvs
Dum parasitus mi atque fratri fuisti, rem confregimus.
Gelasimvs
Non nego ista ápud te.
Epignomvs
Satis spectatast mihi iam tua felicitas;
630 nunc ego nolo ex Gelasimo mihi fieri te Catagelasimum.—
Gelasimvs
Iamne abiisti? Gelasime, vide quíd es capturus consili.
egone? tune. mihine? tibine. viden ut annonast gravis?
viden, benignitates hominum ut periere et prothymiae?
viden ridiculos nihili fieri, atque ipsos parasitarier?
635 numquam edepol me vivom quisquam in crastinum inspiciet diem;
nam mihi iam intus potione iuncea onerabo gulam,
neque ego hoc committam, ut me esse homines mortuom dicant fame.—
Tap any Latin word to look it up
An open-access project
Leo 1896
Leo, Weidmann, 1896 · 1896
The Editor

Friedrich Leo (1851–1914) was one of the greatest Latin scholars of the imperial German university system. Professor at Göttingen from 1889, he combined textual criticism with literary history to an unusual degree. His Geschichte der römischen Literatur (1913) was a landmark work, and his editions of Plautus (1895–1896) and Seneca's tragedies set new standards. Leo's Plautine scholarship was transformative: he was the first to systematically analyse Plautus's metrical practice, using it as a tool for detecting interpolations and establishing the text.

About This Edition

Leo's edition of Plautus, published by Weidmann in Berlin (2 vols., 1895–1896), represented a dramatic advance over previous editions. Leo was the first editor to take full account of the Ambrosian palimpsest (Codex Ambrosianus, 4th–5th century), the oldest witness to Plautus's text, which had been imperfectly read by earlier scholars. His text is characterised by rigorous metrical analysis and a willingness to identify passages he considered interpolated. W. M. Lindsay's OCT (1904–1905) drew heavily on Leo's work while sometimes differing on individual readings.

Tap any Latin word to look it up