Terra parens quondam caelestibus invida regnis
Titanumque simul crebros miserata dolores
omnia monstrifero complebat Tartara fetu
invisum genitura nefas Phlegramque retexit
5
tanta prole tumens et in aethera protulit hostes.
fit sonus : erumpunt crebri necdumque creati
iam dextras in bella parant superosque lacessunt
stridula volventes gemino vestigia lapsu.
pallescunt subito stellae flectitque rubentes
10
Phoebus equos docuitque timor revocare meatus.
Oceanum petit Arctos inocciduique Triones
occasum didicere pati. tum fervida natos
talibus hortatur genetrix in proelia dictis :
“O pubes domitura deos, quodcumque videtis,
15
pugnando dabitur ; praestat victoria munduin.
sentiet ille meas tandem Saturnius iras,
cognoscet, quid Terra potest, si viribus ullis
vincor, si Cybele nobis meliora creavit !
cur nullus Telluris honos ? cur semper acerbis
20
me damnis urgere solet ? quae forma nocendi
defuit ? hinc volucrem vivo sub pectore pascit
infelix Scythica fixus convalle Prometheus ;
hinc Atlantis apex flammantia pondera fulcit
et per canitiem glacies asperrima durat.
25
quid dicam Tityon, cuius sub vulture saevo
viscera nascuntur gravibus certantia poenis ?
sed vos, o tandem veniens exercitus ultor,
solvite Titanas vinclis, defendite matrem.
sunt freta, sunt montes : nostris ne parcite membris ;
30
in Iovis exitium telum non esse recuso.
ite, precor, miscete polum, rescindite turres
sidereas. rapiat fulmen sceptrumque Typhoeus ;
Enceladi iussis mare serviat ; alter habenas
Aurorae pro Sole regat : te Delphica laurus
35
stringet, Porphyrion, Cirrhaeaque templa tenebis.”
His ubi consiliis animos elusit inanes,
iam credunt vicisse deos mediisque revinctum
Neptunum traxisse fretis ; hic sternere Martem
cogitat, hic Phoebi laceros divellere crines ;
40
hic sibi promittit Venerem speratque Dianae
coniugium castamque cupit violare Minervam.
Interea superos praenuntia convocat Iris,
qui fluvios, qui stagna colunt, cinguntur et ipsi
auxilio Manes ; nec te, Proserpina, longe
45
umbrosae tenuere fores ; rex ipse silentum
Lethaeo vehitur curru lucemque timentes
insolitam mirantur equi trepidoque volatu
spissas caeruleis tenebras e naribus efflant.
ac velut hostilis cum machina terruit urbem,
50
undique concurrunt arcem defendere cives :
haud secus omnigenis coeuntia numina turmis
ad patris venere domes, tum Iuppiter infit :
“O numquam peritura cohors, o debita semper
caelo progenies, nullis obnoxia fatis :
55
cernitis ut Tellus nostrum coniuret in orbem
prole nova dederitque alios interrita partus ?
ergo, quot dederit natos, tot funera matri
reddamus : longo maneat per saecula luctu
tanto pro numero paribus damnata sepulcris.”
60
Iam tuba nimborum sonuit, iam signa ruendi
his Aether, his Terra dedit confusaque rursus
pro domino Natura timet, discrimina rerum
miscet turba potens : nunc insula deserit aequor,
nunc scopuli latuere mari. quot litora restant
65
nuda ! quot antiquas mutarunt flumina ripas !
hic rotat Haemonium praeduris viribus Oeten ;
hic iuga conixus manibus Pangaea coruscat ;
hunc armat glacialis Athos ; hoc Ossa movent e
tollitur ; hic Rhodopen Hebri cum fonte revellit
70
et socias truncavit aquas summaque levatus
rupe Giganteos umeros inrorat Enipeus :
subsedit patulis Tellus sine culmine campis
in natos divisa suos. Horrendus ubique
it fragor et pugnae spatium discriminat aer.
75
primus terrificum Mavors non segnis in agmen
Odrysios impellit equos, quibus ille Gelonos
sive Getas turbare solet : splendentior igni
aureus ardescit clipeus, galeamque nitentes
adrexere iubae. tum concitus ense Pelorum
80
transigit adverse, femorum qua fine volutus
duplex semifero conectitur ilibus anguis,
atque uno ternas animas interficit ictu.
tum super insultans avidus languentia curru
membra terit multumque rotae sparsere cruorem.
85
Occurrit pro fratre Mimas Lemnumque calentem
cum lare Vulcani spumantibus eruit undis
et prope torsisset, si non Mavortia cuspis
ante revelato cerebrum fudisset ab ore.
ille, viro toto moriens, serpentibus imis
90
vivit adhuc stridore ferox et parte rebelli
victorem post fata petit. Tritonia virgo
prosilit ostendens rutila cum Gorgone pectus ;
adspectu contenta suo non utitur hasta
(nam satis est vidisse semel) primumque furentem
95
longius in faciem saxi Pallanta reformat.
ille procul subitis fixus sine vulnere nodis
ut se letifero sensit durescere visu
(et steterat iam paene lapis) quo vertimur ? inquit,
“quae serpit per membra silex ? qui torpor inertem
100
marmorea me peste ligat ?” vix pauca locutus,
quod timuit, iam totus erat ; saevusque Damastor,
ad depellendos iaculum cum quaereret hostes,
germani rigidum misit pro rupe cadaver.
Hic vero interitum fratris miratus Echion
105
inscius, auctorem dum vult temptare nocendo,
te, Dea, respexit, solam quam cernere nulli
bis licuit. meruit sublata audacia poenas
et didicit cum morte deam. sed turbidus ira
Palleneus, oculis aversa tuentibus atrox,
110
ingreditur caecasque manus in Pallada tendit.
hunc mucrone ferit dea comminus ; ac simul angues
Gorgoneo riguere gelu corpusque per unum
pars moritur ferro, partes periere videndo.
Ecce autem medium spiris delapsus in aequor
115
Porphyrion trepidam conatur rumpere Delon,
scilicet ad superos ut torqueat improbus axes,
horruit Aegaeus ; stagnantibus exilit antris
longaevo cum patre Thetis desertaque mansit
regia Neptuni famulis veneranda profundis.
120
exclamant placidae Cynthi de vertice Nymphae,
Nymphae, quae rudibus Phoebum docuere sagittis
errantes agitare feras primumque gementi
Latonae struxere torum, cum lumina caeli
parturiens geminis ornaret fetibus orbem.
125
implorat Paeana suum conterrita Deles
auxiliumque rogat : “si te gratissima fudit
in nostros Latona sinus, succurre precanti.
en iterum convulsa feror.”
Tap any Latin word to look it up