Boethius De consolatione philosophiae
EN Lat Orig
Book 5
Rupis Achaemeniae scopulis ubi uersa sequentum
πάντ᾽ ἐφορᾶν καὶ πάντ᾽ ἐπακούειν
Quaenam discors foedera rerum
Quondam porticus attulit
Quam uariis terras animalia permeant figuris!
Pectoribus figit spicula pugna fugax,
Puro clarum lumine Phoebum
Causa resoluit? Quis tanta deus
Obscuros nimium senes
Namque alia extento sunt corpore puiueremque uerrunt
Tigris et Euphrates uno se fonte resoluunt
Melliflui canit oris Homerus:
Veris statuit bella duobus,
Qui sensus et imagines
Continuumque trahunt ui pectoris incitata sulcum,
Et mox abiunctis dissociantur aquis.
Qui tamen intima uiscera terrae
Vt quae carptim singula constent
E corporibus extimis
Sunt quibus alarum leuitas uaga uerberetque uentos
5 Si coeant cursumque iterum reuocentur in unum,
5 Non ualet aut pelagi radiorum
5 Eadem nolint mixta iugari?
5 Credant mentibus imprimi,
5 Et liquido longi spatia aetheris enatet uolatu,
Confluat alterni quod trahit unda uadi;
Infirma perrumpere luce.
An nulla est discordia ueris
Vt quondam celeri stilo
Haec pressisse solo uestigia gressibusque gaudent
Conuenient puppes et uulsi flumine trunci
Haud sic magni conditor orbis;
Semperque sibi certa cohaerent?
Mos est aequore paginae.
Vel uirides campos transmittere uel subire siluas.
Mixtaque fortuitos implicet unda modos,
Huic ex alto cuncta tuenti
Sed mens caecis obruta membris
Quae nullas habeat notas,
Quae uariis uideas licet omnia discrepare formis,
Quos tamen ipsa uagos terrae decliuia casus
Nulla terrae mole resistunt,
Nequit oppressi luminis igne
Pressas figere litteras.
Prona tamen facies hebetes ualet ingrauare sensus.
10 Gurgitis et lapsi defluus ordo regit.
10 Non nox atris nubibus obstat.
10 Rerum tenues noscere nexus.
10 Sed mens si propriis ingens
10 Vnica gens hominum celsum leuat altius cacumen
Sic quae permissis fluitare uidetur habenis
Quae sint, quae fuerint ueniantque
Sed cur tanto flagrat amore
Nihil motibus explicat,
Atque leuis recto stat corpore despicitque terras.
Fors patitur frenos ipsaque lege meat.
Vno mentis cernit in ictu;
Veri tectas reperire notas?
Sed tantum patiens iacet
Haec nisi terrenus male desipis, admonet figura,
Quem, quia respicit omnia solus,
Scitne quod appetit anxia nosse?
Notis subdita corporum
Qui recto caelum uultu petis exserisque frontem,
Verum possis dicere solem.
Sed quis nota scire laborat?
Cassasque in speculi uicem
In sublime feras animum quoque, ne grauata pessum
15 At si nescit, quid caeca petit?
15 Rerum reddit imagines,
15 Inferior sidat mens corpore celsius leuato.
Quis enim quidquam nescius optet
Vnde haec sic animis uiget
Aut quis ualeat nescita sequi?
Cernens omnia notio?
Quoue inueniat, quisque repertam
Quae uis singula perspicit
Queat ignarus noscere formam?
Aut quae cognita diuidit?
20 An cum mentem cerneret altam.
20 Quae diuisa recolligit
Pariter summam et singula norat?
Alternumque legens iter
Nunc membrorum condita nube
Nunc summis caput inserit,
Non in totum est oblita sui
Nunc decedit in infima,
Summamque tenet singula perdens.
Tum sese referens sibi
25 Igitur quisquis uera requirit,
25 Veris falsa redarguit?
Neutro est habitu; nam neque nouit
Haec est efficiens magis
Nec penitus tamen omnia nescit,
Longe causa potentior
Sed quam retinens meminit summam
Quam quae materiae modo
Consulit alte uisa retractans,
Impressas patitur notas.
30 Vt seruatis queat oblitas
30 Praecedit tamen excitans
Addere partes.
Ac uires animi mouens
Viuo in corpore passio.
Cum uel lux oculos ferit
Vel uox auribus instrepit,
35 Tum mentis uigor excitus
Quas intus species tenet
Ad motus similes uocaus
Notis applicat ex teris
Introrsumque reconditis
40 Formis miscet imagines.
Tap any Latin word to look it up
An open-access project

Tap any Latin word to look it up