Boethius De consolatione philosophiae
EN Lat Orig
Book 4
Sunt etenim pennae uolucres mihi
Quos uides sedere celsos solii culmine reges
Vela Neritii ducis
Quod tantos iuuat excitare motus
Si quis Arcturi sidera nescit
Si uis celsi iura tonantis
Bella bis quinis operatus annis
Quae celsa conscendant poli.
Purpura claros nitente saeptos tristibus armis
Et uagas pelago rates
Et propria fatum sollicitare manu?
Propinqua summo cardine labi,
Pura sollers cernere mente,
Vltor Atrides Phrygiae ruinis
Quas sibi cum uelox mens induit,
Ore toruo comminantes rabie cordis anhelos,
Eurus appulit insulae,
Si mortem petitis, propinquat ipsa
Cur legat tardus plaustra Bootes
Aspice summi culmina caeli.
Fratris amissos thalamos piauit;
Terras perosa despicit,
Detrahat si quis superbis uani tegmina cultus,
Pulchra qua residens dea
Sponte sua uolucres nec remoratur equos.
Mergatque seras aequore flammas,
Illic iusto foedere rerum
Ille dum Graiae dare uela classi
5 Aeris inmensi superat globum,
5 Iam uidebit intus artas dominos ferre catenas.
5 Solis edita semine
5 Quos serpens leo tigris ursus aper
5 Cum nimis celeres explicet ortus,
5 Veterem seruant sidera pacem.
5 Optat et uentos redimit cruore,
Nubesque postergum uidet,
Hinc enim libido uersat auidis corda uenenis.
Miscet hospitibus nouis
Dente petunt, idem se tamen ense petunt.
Legem stupebit aetheris alti.
Non sol rutilo concitus igne
Exuit patrem miserumque tristis
Quique agili motu calet aetheris,
Hinc flagellat ira mentem fluctus turbida tollens
Tacta carmine pocula.
An distant quia dissidentque mores,
Palleant plenae cornua lunae
Gelidum Phoebes impedit axem
Foederat natae iugulum sacerdos,
Transcendit ignis uerticem,
Maeror aut captos fatigat aut spes lubrica torquet
Quos ut in uarios modos
Iniustas acies et fera bella mouent
Infecta metis noctis opacae
Nec quae summo uertice mundi
Fleuit amissos Ithacus sodales
Donec in astriferas surgat domos
Ergo cum caput tot unum cernas ferre tyrannos,
Vertit herbipotens manus,
Alternisque uolunt perire telis?
Quaeque fulgenti texerat ore
Flectit rapidos Vrsa meatus.
Quos ferus uasto recubans in antro
10 Phoeboque coniungat uias
10 Non facit quod optat ipse dominis pressus iniquis.
10 Hunc apri facies tegit,
10 Non est iusta satis saeuitiae ratio.
10 Confusa Phoebe detegat astra,
10 Numquam occiduo lota profundo
10 Mersit inmani Polyphemus aluo;
Aut comitetur iter gelidi senis
Ille Marmaricus leo
Vis aptam meritis uicem referre?
Commouet gentes publicus error
Cetera cernens sidera mergi
Sed tamen caeco furibundus ore
Miles corusci sideris,
Dente crescit et unguibus.
Dilige iure bonos et miseresce malis.
Lassantque crebris pulsibus aera.
Cupit oceano tingere flammas.
Gaudium maestis lacrimis rependit.
Vel quocumque micans nox pingitur,
Hic lupis nuper additus,
Nemo miratur flamina Cori
Semper uicibus temporis aequis
Herculem duri celebrant labores.
Recurrat astri circulum
Flere dum parat, ululat.
Litus frementi fundere fluctu
Vesper seras nuntiat umbras
Ille Centauros domuit superbos,
15 Atque ubi iam exhausti fuerit satis,
15 Ille tigris ut Indica
15 Nec niuis duram frigore molem
15 Reuehitque diem Lucifer almum.
15 Abstulit saeuo spolium leoni
Polum relinquat extimum
lecta mitis obambulat.
Feruente Phoebi soluier aestu.
Sic aeternos reficit cursus
Fixit et certis uolucres sagittis.
Dorsaque uelocis premat aetheris
Sed licet uariis malis
Hic enim causas cernere promptum est,
Alternus amor, sic astrigeris
Poma cernenti rapuit draconi
Compos uerendi luminis.
Numen Arcadis alitis
Illic latentes pectora turbant.
Bellum discors exulat oris.
Aureo laeuam grauior metallo,
Hic regum sceptrum dominus tenet
Obsitum miserans ducem
Cuncta quae rara prouehit aetas
Haec concordia temperat aequis
Cerberum traxit triplici catena.
20 Orbisque habenas temperat
20 Peste soluerit hospitis,
20 Stupetque subitis mobile uulgus,
20 Elementa modis, ut pugnantia
20 Victor immitem posuisse fertur
Et uolucrem currum stabilis regit
Iam tamen mala remiges
Cedat inscitiae nubilus error,
Vicibus cedant umida siccis
Pabulum saeuis dominum quadrigis.
Rerum coruscus arbiter.
Ore pocula traxerant,
Cessent profecto mira uideri.
Iungantque fidem frigora flammis
Hydra combusto periit ueneno,
Huc te si reducem referat uia,
Iam sues Cerealia
Pendulus ignis surgat in altum
Fronte turpatus Achelous amnis
Quam nunc requiris immemor:
Glande pabula uerterant
Terraeque graues pondere sidant.
Ora demersit pudibunda ripis.
25 ' Haec,' dices, ' memini, patria est mihi,
25 Et nihil manet integrum
25 Isdem causis uere tepenti
25 Strauit Antaeum Libycis harenis,
Hinc ortus, hic sistam gradum.'
Voce corpore perditis.
Spirat florifer annus odores,
Cacus Euandri satiauit iras
Quod si terrarum placeat tibi
Sola mens stabilis super
Aestas Cererem feruida siccat,
Quosque pressurus foret altus orbis
Noctem relictam uisere,
Monstra quae patitur gemit.
Remeat pomis grauis autumnus,
Saetiger spumis umeros notauit.
Quos miseri toruos populi timent
O leuem nimium manum
Hiemem defluus inrigat imber
Vltimus caelum 1 labor inreflexo
30 Cernes tyrannos exules.
30 Nec potentia gramina.
30 Haec temperies alit ac profert
30 Sustulit collo pretiumque rursus
Membra quae ualeant licet.
Quidquid uitam spirat in orbe.
Vltimi caelum meruit laboris.
Corda uertere non ualent!
Eadem rapiens condit et aufert
Ite nunc fortes ubi celsa magni
Intus est hominum uigor
Obitu mergens orta supremo.
Ducit exempli uia! Cur inertes
Arce conditus abdita.
Sedet interea conditor altus
Terga nudatis? Superata tellus
35 Haec uenena potentius
35 Rerumque regens flectit habenas
35 Sidera donat.
Detrahunt hominem sibi
Rex et dominus fons et origo
Dira quae penitus ineant
Lex et sapiens arbiter aequi
Nec nocentia corpori
Et quae motu concitat ire.
Mentis uulnere saeuiunt.
Sistit retrahens ac uaga firmat.
40 Nam nisi rectos reuocans itus
Flexos iterum cogat in orbes,
Quae nunc stabilis continet ordo
Dissaepta suo fonte fatiscant.
Hic est cunctis communis amor
45 Repetuntque boni fine teneri,
Quia non aliter durare queant,
Nisi conuerso rursus amore
Refluant causae quae dedit esse.
Tap any Latin word to look it up
An open-access project

Tap any Latin word to look it up