Liber secundus
Book 2
Hoc quoque conposui Paelignis natus aquosis,
Quem penes est dominam servandi cura, Bagoa,
Ei mihi, quod dominam nec vir nec femina servas
Non ego mendosos ausim defendere mores
Nullus amor tanti est — abeas, pharetrate Cupido! —
Psittacus, Eois imitatrix ales ab Indis,
Ergo sufficiam reus in nova crimina semper?
Ponendis in mille modos perfecta capillis,
O numquam pro re satis indignande Cupido,
Tu mihi, tu certe, memini, Graecine, negabas
Prima malas docuit mirantibus aequoris undis
Ite triumphales circum mea tempora laurus!
Dum labefactat onus gravidi temeraria ventris,
Quid iuvat inmunes belli cessare puellas,
Anule, formosae digitum vincture puellae,
Pars me Sulmo tenet Paeligni tertia ruris —
Siquis erit, qui turpe putet servire puellae,
Carmen ad iratum dum tu perducis Achillen
Si tibi non opus est servata, stulte, puella,
Ille ego nequitiae Naso poeta meae.
Dum perago tecum pauca, sed apta, vaca.
Mutua nec Veneris gaudia nosse potes!
Falsaque pro vitiis arma movere meis.
Ut mihi sint totiens maxima vota mori.
Occidit — exequias ite frequenter, aves!
Ut vincam, totiens dimicuisse piget.
Comere sed solas digna, Cypassi, deas,
O in corde meo desidiose puer —
Uno posse aliquem tempore amare duas.
Peliaco pinus vertice caesa vias,
Vicimus: in nostro est, ecce, Corinna sinu,
In dubio vitae lassa Corinna iacet.
Nec fera peltatas agmina velle sequi,
In quo censendum nil nisi dantis amor,
Parva, sed inriguis ora salubris aquis.
Illo convincar iudice turpis ego!
Primaque iuratis induis arma viris,
At mihi fac serves, quo magis ipse velim!
Hoc quoque iussit Amor — procul hinc, procul este, severae!
Hesterna vidi spatiantem luce puellam
Qui primus pueris genitalia membra recidit,
Confiteor — siquid prodest delicta fateri;
Vota mori mea sunt, cum te peccasse recordor,
Ite, piae volucres, et plangite pectora pinnis
Sive ego marmorei respexi summa theatri,
Et mihi iucundo non rustica cognita furto,
Quid me, qui miles numquam tua signa reliqui,
Per te ego decipior, per te deprensus inermis —
Quae concurrentis inter temeraria cautes
Quam vir, quam custos, quam ianua firma, tot hostes,
Illa quidem clam me tantum molita pericli
Si sine Marte suis patiuntur vulnera telis,
Munus eas gratum! te laeta mente receptum
Sol licet admoto tellurem sidere findat,
Sim licet infamis, dum me moderatius urat,
Nos, Macer, ignava Veneris cessamus in umbra,
Quod licet, ingratum est; quod non licet acrius urit.
Non estis teneris apta theatra modis.
Illa, quae Danai porticus agmen habet.
Vulnera quae fecit, debuit ipse pati.
In mea nunc demens crimina fassus eo.
O mihi perpetuum nata puella malum!
Et rigido teneras ungue notate genas;
Eligis e multis, unde dolere velis;
Apta quidem dominae, sed magis apta mihi —
Laedis, et in castris vulneror ipse meis?
Ecce, duas uno tempore turpis amo!
Conspicuam fulvo vellere vexit ovem.
Servabant, nequa posset ab arte capi!
Ira digna mea; sed cadit ira metu.
Et caecas armant in sua fata manus?
Protinus articulis induat illa suis;
Et micet Icarii stella proterva canis,
Quae Paphon et fluctu pulsa Cythera tenet.
Et tener ausuros grandia frangit Amor.
Ferreus est, siquis, quod sinit alter, amat
5
Me legat in sponsi facie non frigida virgo,
5
Protinus, ut placuit, misi scriptoque rogavi.
5
Mollis in obsequium facilisque rogantibus esses,
5
Odi, nec possum, cupiens, non esse quod odi;
5
Non male deletae nudant tua facta tabellae,
5
Horrida pro maestis lanietur pluma capillis,
5
Candida seu tacito vidit me femina vultu,
5
Quis fuit inter nos sociati corporis index?
5
Cur tua fax urit, figit tuus arcus amicos?
5
Utraque formosa est, operosae cultibus ambae;
5
O utinam, nequis remo freta longa moveret,
5
Haec est praecipuo victoria digna triumpho,
5
Sed tamen aut ex me conceperat — aut ego credo;
5
Quae prima instituit teneros convellere fetus,
5
Tam bene convenias, quam mecum convenit illi,
5
Arva pererrantur Paeligna liquentibus undis,
5
Atque utinam dominae miti quoque praeda fuissem
5
Saepe meae 'tandem' dixi 'discede' puellae —
5
Speremus pariter, pariter metuamus amantes,
Et rudis ignoto tactus amore puer;
Rescripsit trepida 'non licet!' illa manu;
Si tuus in quavis praetepuisset amor.
Heu, quam quae studeas ponere ferre grave est!
Nec data furtive munera crimen habent.
Pro longa resonent carmina vestra tuba!
In vultu tacitas arguis esse notas.
Sensit concubitus unde Corinna tuos?
Gloria pugnantes vincere maior erat.
Artibus in dubio est haec sit an illa prior.
Argo funestas pressa bibisset aquas!
In qua, quaecumque est, sanguine praeda caret.
Est mihi pro facto saepe, quod esse potest.
Militia fuerat digna perire sua.
Et digitum iusto commodus orbe teras!
Et viret in tenero fertilis herba solo.
Formosae quoniam praeda futurus eram!
In gremio sedit protinus illa meo.
Et faciat voto rara repulsa locum.
Atque aliquis iuvenum quo nunc ego saucius arcu
Et, cur non liceat, quaerenti reddita causa est,
Non tu natus equo, non fortibus utilis armis;
Nam desunt vires ad me mihi iusque regendum;
O utinam arguerem sic, ut non vincere possem!
Quod scelus Ismarii quereris, Philomela, tyranni,
Siquam laudavi, misero petis ungue capillos;
Num tamen erubui? num, verbo lapsus in ullo,
Quid? non Haemonius, quem cuspide perculit, heros
Pulchrior hac illa est, haec est quoque pulchrior illa;
Ecce, fugit notumque torum sociosque Penates
Non humiles muri, non parvis oppida fossis
Isi, Paraetonium genialiaque arva Canopi
Scilicet, ut careat rugarum crimine venter,
Felix, a domina tractaberis, anule, nostra;
Terra ferax Cereris multoque feracior uvis;
Dat facies animos. facie violenta Corinna est —
Saepe 'pudet!' dixi — lacrimis vix illa retentis
Quo mihi fortunam, quae numquam fallere curet?
Agnoscat flammae conscia signa suae,
Quod nimium dominae cura molesta tua est.
Bellica non dextrae convenit hasta tuae.
Auferor ut rapida concita puppis aqua.
Me miserum! quare tam bona causa mea est?
Expleta est annis ista querela suis;
Si culpo, crimen dissimulare putas.
Furtivae Veneris conscia signa dedi?
Confossum medica postmodo iuvit ope?
Et magis haec nobis, et magis illa placet!
Fallacisque vias ire Corinna parat.
Cincta, sed est ductu capta puella meo!
Quae colis et Memphin palmiferamque Pharon,
Sternetur pugnae tristis harena tuae?
Invideo donis iam miser ipse meis.
Dat quoque baciferam Pallada rarus ager;
Me miserum! cur est tam bene nota sibi?
'Me miseram! iam te' dixit 'amare pudet?'
Nil ego, quod nullo tempore laedat, amo!
Miratusque diu 'quo' dicat 'ab indice doctus
Si sapis, o custos, odium, mihi crede, mereri
Ista mares tractent; tu spes depone viriles.
Non est certa meos quae forma invitet amores —
Felix, qui quod amat defendere fortiter audet,
Alitis in rarae miserum devertere funus —
Sive bonus color est, in te quoque frigidus esse,
Quid, quod in ancilla siquis delinquere possit,
Venator sequitur fugientia; capta relinquit
Erro, velut ventis discordibus acta phaselos,
Quam tibi, me miserum, Zephyros Eurosque timebo
Pergama cum caderent bello superata bilustri,
Quaque celer Nilus lato delapsus in alveo
Si mos antiquis placuisset matribus idem,
O utinam fieri subito mea munera possem
Perque resurgentes rivis labentibus herbas
Scilicet a speculi sumuntur imagine fastus,
Inplicuitque suos circum mea colla lacertos
Viderat hoc in me vitium versuta Corinna,
10
Conposuit casus iste poeta meos?'
10
Desine; quem metuit quisque, perisse cupit.
10
Sunt tibi cum domina signa ferenda tua.
10
Centum sunt causae, cur ego semper amem.
10
Cui sua 'non feci!' dicere amica potest.
10
Magna, sed antiqua est causa doloris Itys.
10
Seu malus, alterius dicor amore mori.
10
Illum ego contendi mente carere bona?
10
Semper et inventis ulteriora petit.
10
Dividuumque tenent alter et alter amor.
10
Et gelidum Borean egelidumque Notum!
10
Ex tot in Atridis pars quota laudis erat?
10
Per septem portus in maris exit aquas,
10
Gens hominum vitio deperitura fuit,
10
Artibus Aeaeae Carpathiive senis!
10
Gramineus madidam caespes obumbrat humum.
10
Nec nisi conpositam se prius illa videt!
10
Et, quae me perdunt, oscula mille dedit.
10
Quaque capi possem, callida norat opem.
Ausus eram, memini, caelestia dicere bella
Vir quoque non sapiens; quid enim servare laboret,
Hanc inple meritis, huius tibi gratia prosit;
Sive aliqua est oculos in humum deiecta modestos,
Ferreus est nimiumque suo favet ille dolori,
Omnes, quae liquido libratis in aere cursus,
Atque ego peccati vellem mihi conscius essem!
Thessalus ancillae facie Briseidos arsit;
Nos tua sentimus, populus tibi deditus, arma;
Quid geminas, Erycina, meos sine fine dolores?
Non illic urbes, non tu mirabere silvas;
At mea seposita est et ab omni milite dissors
Per tua sistra precor, per Anubidis ora verendi —
Quique iterum iaceret generis primordia nostri
Tunc ego, cum cupiam dominae tetigisse papillas
At meus ignis abest. verbo peccavimus uno! —
Non, tibi si facies animum dat et omina regni —
Vincor, et ingenium sumptis revocatur ab armis,
A, quotiens sani capitis mentita dolores
Centimanumque Gyen — et satis oris erat —
Unde nihil, quamvis non tueare, perit?
Si careas illa, quis tuus usus erit?
Uror, et insidiae sunt pudor ille meae;
Cui petitur victa palma cruenta rea.
Tu tamen ante alios, turtur amice, dole!
Aequo animo poenam, qui meruere, ferunt;
Serva Mycenaeo Phoebas amata duci.
Pigra reluctanti cessat in hoste manus.
Non erat in curas una puella satis?
Una est iniusti caerula forma maris.
Gloria, nec titulum muneris alter habet.
Sic tua sacra pius semper Osiris amet,
In vacuo lapides orbe, parandus erat.
Et laevam tunicis inseruisse manum,
Quae movet ardores est procul; ardor adest.
O facies oculos nata tenere meos! —
Resque domi gestas et mea bella cano.
Cunctantem tardo iussit abire pede!
Cum male se Tellus ulta est, ingestaque Olympo
Sed gerat ille suo morem furiosus amori
Est etiam facies, sunt apti lusibus anni;
Sive procax aliqua est, capior, quia rustica non est,
Ipse miser vidi, cum me dormire putares,
Plena fuit vobis omni concordia vita,
Nunc temere insimulas credendoque omnia frustra
Nec sum ego Tantalide maior, nec maior Achille;
Quid iuvat in nudis hamata retundere tela
Quid folia arboribus, quid pleno sidera caelo,
Nec medius tenuis conchas pictosque lapillos
Me duce ad hanc voti finem, me milite veni;
Pigraque labatur circa donaria serpens,
Quis Priami fregisset opes, si numen aquarum
Elabar digito quamvis angustus et haerens,
Non ego, si medius Polluce et Castore ponar,
Collatum idcirco tibi me contemnere debes;
Sceptra tamen sumpsi, curaque tragoedia nostra
A, quotiens finxit culpam, quantumque licebat
Ardua devexum Pelion Ossa tulit.
Et castum, multis quod placet, esse putet;
Indigna est pigro forma perire situ.
Spemque dat in molli mobilis esse toro.
Sobrius adposito crimina vestra mero.
Et stetit ad finem longa tenaxque fides.
Ipsa vetas iram pondus habere tuam.
Quod decuit reges, cur mihi turpe putem?
Ossibus? ossa mihi nuda relinquit amor.
In freta collectas alta quid addis aquas?
Pontus habet; bibuli litoris illa mora est.
Ipse eques, ipse pedes, signifer ipse fui.
Et comes in pompa corniger Apis eat!
Iusta recusasset pondera ferre Thetis?
Inque sinum mira laxus ab arte cadam.
In caeli sine te parte fuisse velim.
Aptari magnis inferiora licet.
Crevit, et huic operi quamlibet aptus eram.
Insonti, speciem praebuit esse nocens!
15
In manibus nimbos et cum Iove fulmen habebam,
15
Huic furtiva tuo libertas munere detur,
15
Fallere te potuit, quamvis habeare molestus;
15
Aspera si visa est rigidasque imitata Sabinas,
15
Multa supercilio vidi vibrante loquentes;
15
Quod fuit Argolico iuvenis Phoceus Orestae,
15
Adspice, ut auritus miserandae sortis asellus
15
Ut tamen iratos in te defixit ocellos,
15
Tot sine amore viri, tot sunt sine amore puellae! —
15
Sed tamen hoc melius, quam si sine amore iacerem —
15
Litora marmoreis pedibus signate, puellae;
15
Nec casum fortuna meis inmiscuit actis —
15
Huc adhibe vultus, et in una parce duobus!
15
Ilia si tumido geminos in ventre necasset,
15
Idem ego, ut arcanas possim signare tabellas,
15
Solliciti iaceant terraque premantur iniqua,
15
Traditur et nymphe mortalis amore Calypso
15
Risit Amor pallamque meam pictosque cothurnos
15
Sic ubi vexarat tepidosque refoverat ignis,
Quod bene pro caelo mitteret ille suo —
Quam dederis illi, reddat ut illa tibi.
Non caret effectu, quod voluere duo.
Velle, sed ex alto dissimulare puto.
Nutibus in vestris pars bona vocis erat.
Hoc tibi, dum licuit, psittace, turtur erat.
Adsiduo domitus verbere lentus eat!
Vidi te totis erubuisse genis;
Hinc tibi cum magna laude triumphus eat.
Hostibus eveniat vita severa meis!
Hactenus est tutum — cetera caeca via est.
Huc ades, o cura parte Triumphe mea!
Nam vitam dominae tu dabis, illa mihi.
Casurus dominae conditor Urbis erat;
Neve tenax ceram siccaque gemma trahat,
In longas orbem qui secuere vias! —
Capta recusantem detinuisse virum.
Sceptraque privata tam cito sumpta manu.
Rursus erat votis comis et apta meis.
Clausit amica fores! ego cum Iove fulmen omisi;
Conscius esse velis — domina est obnoxia servo;
Aptius ut fuerit precibus temptasse, rogamus,
Sive es docta, places raras dotata per artes;
Non oculi tacuere tui, conscriptaque vino
Quid tamen ista fides, quid rari forma coloris,
Ecce novum crimen! sollers ornare Cypassis
At quanto, si forte refers, praesentior ipse
Roma, nisi inmensum vires promosset in orbem,
Hostibus eveniat viduo dormire cubili
Et vobis alii ventorum proelia narrent;
Nec belli est nova causa mei. nisi rapta fuisset
Saepe tibi sedit certis operata diebus,
Si Venus Aenean gravida temerasset in alvo,
Umida formosae tangam prius ora puellae —
Aut iuvenum comites iussissent ire puellas,
Creditur aequoream Pthio Nereida regi,
Hinc quoque me dominae numen deduxit iniquae,
Quas mihi blanditias, quam dulcia verba parabat
Excidit ingenio Iuppiter ipse meo.
Conscius esse times — dissimulare licet.
Dum bene ponendi munera tempus habes.
Sive rudis, placita es simplicitate tua.
Mensa, nec in digitis littera nulla fuit.
Quid vox mutandis ingeniosa sonis,
Obicitur dominae contemerasse torum.
Per Veneris feci numina magna fidem!
Stramineis esset nunc quoque tecta casis.
Et medio laxe ponere membra toro!
Quas Scylla infestet, quasve Charybdis aquas;
Tyndaris, Europae pax Asiaeque foret.
Qua cingit laurus Gallica turma tuas.
Caesaribus tellus orba futura fuit.
Tantum ne signem scripta dolenda mihi.
Si fuit in longas terra secanda vias!
Egeriam iusto concubuisse Numae,
Deque cothurnato vate triumphat Amor.
Oscula, di magni, qualia quotque dabat!
Iuppiter, ignoscas! nil me tua tela iuvabant;
Scripta leget secum — matrem misisse putato!
Est, quae Callimachi prae nostris rustica dicat
Sermonem agnovi, quod non videatur, agentem
Quid iuvat, ut datus es, nostrae placuisse puellae? —
Di melius, quam me, si sit peccasse libido,
Tu, dea, tu iubeas animi periuria puri
Fessus in acceptos miles deducitur agros;
At mihi saevus amor somnos abrumpat inertes,
Et quibus emineant violenta Ceraunia saxis;
Femina silvestris Lapithas populumque biformem
Tuque laborantes utero miserata puellas,
Tu quoque, cum posses nasci formosa, perisses,
Sit labor, ut condar loculis: exire negabo,
Tum mihi, si premerem ventosas horridus Alpes,
Vulcano Venerem, quamvis incude relicta
Quod licet, aut artes teneri profitemur Amoris —
Tu quoque, quae nostros rapuisti nuper ocellos,
20
Clausa tuo maius ianua fulmen habet.
20
Venerit ignotus — postmodo notus erit.
20
Carmina — cui placeo, protinus ipsa placet.
20
Verbaque pro certis iussa valere notis.
20
Infelix, avium gloria, nempe iaces!
20
Sordida contemptae sortis amica iuvet!
20
Carpathium tepidos per mare ferre Notos!
20
Mittitur in saltus carcere liber equus;
20
Simque mei lecti non ego solus onus!
20
Quo lateant Syrtes magna minorque sinu.
20
Turpiter adposito vertit in arma mero;
20
Quarum tarda latens corpora tendit onus,
20
Temptasset, quod tu, si tua mater opus;
20
Adstringens digitos orbe minore tuos.
20
Dummodo cum domina, molle fuisset iter.
20
Turpiter obliquo claudicet ille pede.
20
Ei mihi, praeceptis urgeor ipse meis! —
20
Saepe time simulans, saepe rogata nega;
Blanditias elegosque levis, mea tela, resumpsi;
Ibit ad adfectam, quae non languebit, amicam:
Est etiam, quae me vatem et mea carmina culpet —
Iamque frequens ierat mensa conviva relicta;
Tu poteras fragiles pinnis hebetare zmaragdos
Quis Veneris famulae conubia liber inire
Pro quibus officiis pretium mihi dulce repende
Longaque subductam celant navalia pinum,
Me mea disperdat nullo prohibente puella —
Haec alii referant ad vos; quod quisque loquetur,
Femina Troianos iterum nova bella movere
Lenis ades precibusque meis fave, Ilithyia!
Ipse ego, cum fuerim melius periturus amando,
Non ego dedecori tibi sum, mea vita, futurus,
Cum domina Libycas ausim perrumpere Syrtes
Carminis hoc ipsum genus inpar; sed tamen apte
Aut, quod Penelopes verbis reddatur Ulixi,
Et sine me ante tuos proiectum in limine postis
Mollierunt duras lenia verba fores.
Visat! iudiciis aegra sit illa tuis.
Culpantis cupiam sustinuisse femur.
Conpositi iuvenes unus et alter erant.
Tincta gerens rubro Punica rostra croco.
Tergaque conplecti verbere secta velit?
Concubitus hodie, fusca Cypassi, tuos!
Tutaque deposito poscitur ense rudis.
Si satis una potest, si minus una, duae!
Credite! credenti nulla procella nocet.
Inpulit in regno, iuste Latine, tuo;
Digna est, quam iubeas muneris esse tui.
Vidissem nullos matre negante dies.
Quodve tener digitus ferre recuset, onus.
Et dare non aequis vela ferenda Notis.
Iungitur herous cum breviore modo.
Scribimus et lacrimas, Phylli relicta, tuas,
Longa pruinosa frigora nocte pati.
Carmina sanguineae deducunt cornua lunae,
Si faciet tarde, ne te mora longa fatiget,
Molliter incedit — motu capit; altera dura est —
Inproba tum vero iungentes oscula vidi —
Non fuit in terris vocum simulantior ales —
Adde, quod ornandis illa est operata capillis
Quid renuis fingisque novos, ingrata, timores?
Me quoque, qui totiens merui sub amore puellae,
Sufficiam — graciles, non sunt sine viribus artus;
Sero respicitur tellus, ubi fune soluto
Femina Romanis etiamnunc urbe recenti
Ipse ego tura dabo fumosis candidus aris,
Quid plenam fraudas vitem crescentibus uvis,
Me gere, cum calidis perfundes imbribus artus,
Non quae virgineo portenta sub inguine latrant,
Tu quoque me, mea lux, in quaslibet accipe leges;
Quod Paris et Macareus et quod male gratus Iason
Sic mihi durat amor longosque adolescit in annos;
Et revocant niveos solis euntis equos;
Inposita gremio stertere fronte potes.
At poterit tacto mollior esse viro.
Illa mihi lingua nexa fuisse liquet —
Reddebas blaeso tam bene verba sono!
Et tibi perdocta est grata ministra manu —
Unum est e dominis emeruisse satis.
Defunctum placide vivere tempus erat.
Pondere, non nervis corpora nostra carent;
Currit in inmensum panda carina salum;
Inmisit soceros armaque saeva dedit.
Ipse feram ante tuos munera vota pedes.
Pomaque crudeli vellis acerba manu?
Damnaque sub gemmam fer pereuntis aquae —
Nec timeam vestros, curva Malea, sinus;
Te deceat medio iura dedisse foro.
Hippolytique parens Hippolytusque legant,
Hoc iuvat; haec animi sunt alimenta mei.
25
Carmine dissiliunt abruptis faucibus angues,
25
Nec tu, linigeram fieri quid possit ad Isim,
25
Haec quia dulce canit flectitque facillima vocem,
25
Qualia non fratri tulerit germana severo,
25
Raptus es invidia — non tu fera bella movebas;
25
Scilicet ancillam, quae tam tibi fida, rogarem!
25
Quod si stulta negas, index anteacta fatebor,
25
'Vive' deus 'posito' siquis mihi dicat 'amore!'
25
Et lateri dabit in vires alimenta voluptas.
25
Navita sollicitus cum ventos horret iniquos
25
Vidi ego pro nivea pugnantes coniuge tauros;
25
Adiciam titulum: 'servata Naso Corinna!'
25
Sponte fluant matura sua — sine crescere nata;
25
Sed, puto, te nuda mea membra libidine surgent,
25
Non quae submersis ratibus saturata Charybdis
25
Non tibi crimen ero, nec quo laetere remoto;
25
Quodque tenens strictum Dido miserabilis ensem
25
Pinguis amor nimiumque patens in taedia nobis
Inque suos fontes versa recurrit aqua.
Quaesieris nec tu curva theatra time!
Oscula cantanti rapta dedisse velim;
Sed tulerit cupido mollis amica viro;
Garrulus et placidae pacis amator eras.
Quid, nisi ut indicio iuncta repulsa foret?
Et veniam culpae proditor ipse meae,
Deprecer — usque adeo dulce puella malum est.
Decepta est opera nulla puella mea;
Et prope tam letum, quam prope cernit aquam.
Spectatrix animos ipsa iuvenca dabat.
Tu modo fac titulo muneribusque locum.
Est pretium parvae non leve vita morae.
Et peragam partes anulus ille viri.
Fundit et effusas ore receptat aquas.
Non erit hic nobis infitiandus amor.
Dicat et Aoniae Lesbis amata lyrae.
Vertitur et, stomacho dulcis ut esca, nocet.
Carminibus cessere fores, insertaque posti,
Conscius adsiduos commissi tollet honores —
Haec querulas habili percurrit pollice chordas —
Qualia credibile est non Phoebo ferre Dianam,
Ecce, coturnices inter sua proelia vivunt;
Per Venerem iuro puerique volatilis arcus,
Quoque loco tecum fuerim, quotiensque, Cypassi,
Cum bene pertaesum est, animoque relanguit ardor,
Saepe ego lascive consumpsi tempora noctis,
Quod si concussas Triton exasperet undas,
Me quoque, qui multos, sed me sine caede, Cupido
Si tamen in tanto fas est monuisse timore,
Vestra quid effoditis subiectis viscera telis,
Inrita quid voveo? parvum proficiscere munus;
Quod si Neptuni ventosa potentia vincat,
Sunt mihi pro magno felicia carmina censu,
Quam cito de toto rediit meus orbe Sabinus
Si numquam Danaen habuisset aenea turris,
Quamvis robur erat, carmine victa sera est.
Quis minor est autem quam tacuisse labor?
Tam doctas quis non possit amare manus?
Sed Venerem Marti saepe tulisse suo.
Forsitan et fiunt inde frequenter anus.
Me non admissi criminis esse reum!
Narrabo dominae, quotque quibusque modis!
Nescio quo miserae turbine mentis agor.
Utilis et forti corpore mane fui.
Quam tibi sit toto nullus in ore color!
Iussit militiae signa movere suae.
Hac tibi sit pugna dimicuisse satis!
Et nondum natis dira venena datis?
Illa datam tecum sentiat esse fidem!
Et subventuros auferat unda deos,
Et multae per me nomen habere volunt;
Scriptaque diversis rettulit ille locis!
Non esset Danae de Iove facta parens;
Quid mihi profuerit velox cantatus Achilles?
Ille placet versatque domum neque verbera sentit;
Illa placet gestu numerosaque bracchia ducit
'Quid facis?' exclamo, 'quo nunc mea gaudia differs?
Plenus eras minimo, nec prae sermonis amore
Ut rapit in praeceps dominum spumantia frustra
Felix, quem Veneris certamina mutua perdunt!
Tum generosa voces fecundae sidera Ledae
Colchida respersam puerorum sanguine culpant
Tu nostris niveos umeris inpone lacertos;
Novi aliquam, quae se circumferat esse Corinnam.
Candida Penelope signum cognovit Ulixis;
Dum servat Iuno mutatam cornibus Io,
30
Quid pro me Atrides alter et alter agent,
30
Ille potens — alii, sordida turba, iacent.
30
Et tenerum molli torquet ab arte latus —
30
Iniciam dominas in mea iura manus!
30
In multos poteras ora vacare cibos.
30
Frena retentantem durior oris equus;
30
Di faciant, leti causa sit ista mei!
30
Et 'felix,' dicas 'quem sua terra tenet!'
30
Aque sua caesum matre queruntur Ityn;
30
Corpore nos facili dulce feremus onus.
30
Ut fiat, quid non illa dedisse velit?
30
Legit ab Hippolyto scripta noverca suo.
30
Facta est, quam fuerat, gratior illa Iovi.
Quique tot errando, quot bello, perdidit annos,
Huic, verae ut lateant causae, finguntur inanes;
Ut taceam de me, qui causa tangor ab omni,
Haec tibi sunt mecum, mihi sunt communia tecum —
Nux erat esca tibi, causaeque papavera somni,
Ut subitus, prope iam prensa tellure, carinam
Induat adversis contraria pectora telis
Tutius est fovisse torum, legisse libellos,
Utraque saeva parens, sed tristibus utraque causis
Saepe petens Hero iuvenis transnaverat undas;
Sed neque diversi ripa labuntur eadem
Iam pius Aeneas miserae rescripsit Elissae,
Quod licet et facile est quisquis cupit, arbore frondis
Raptus et Haemoniis flebilis Hector equis?
Atque ambo domini, quod probat una, probant.
Illic Hippolytum pone, Priapus erit!
In bona cur quisquam tertius ista venit?'
Pellebatque sitim simplicis umor aquae.
Tangentem portus ventus in alta rapit —
Miles et aeternum sanguine nomen emat.
Threiciam digitis increpuisse lyram.
Iactura socii sanguinis ulta virum.
Tum quoque transnasset, sed via caeca fuit.
Frigidus Eurotas populiferque Padus,
Quodque legat Phyllis, si modo vivit, adest.
Carpat et e magno flumine potet aquam.
At facie tenerae laudata saepe puellae,
Cum bene vir traxit vultum rugasque coegit,
Tu, quia tam longa es, veteres heroidas aequas
Haec ego, quaeque dolor linguae dictavit; at illi
Vivit edax vultur ducensque per aera gyros
Sic me saepe refert incerta Cupidinis aura,
Quaerat avarus opes et, quae lassarit arando,
At, si vana ferunt volucres mea dicta procellae,
Dicite, quis Tereus, quis vos inritet Iason
At sine te, quamvis operosi vitibus agri
Nec nisi tu nostris cantabitur ulla libellis;
Tristis ad Hypsipylen ab Iasone littera venit;
Siqua volet regnare diu, deludat amantem.
Ad vatem, pretium carminis, ipsa venit.
Quod voluit fieri blanda puella, facit.
Et potes in toto multa iacere toro.
Conscia purpureus venit in ora pudor,
Miluus et pluviae graculus auctor aquae;
Notaque purpureus tela resumit Amor.
Aequora periuro naufragus ore bibat.
Aequa tamen puppi sit Galatea tuae!
Figere sollicita corpora vestra manu?
Me teneant, quamvis amnibus arva natent,
Ingenio causas tu dabis una meo.
Det votam Phoebo Lesbis amata lyram.
Ei mihi, ne monitis torquear ipse meis!
35
Magna datur merces! heroum clara valete
35
Sed tamen interdum tecum quoque iurgia nectat,
35
Haec habilis brevitate sua est. corrumpor utraque;
35
Quale coloratum Tithoni coniuge caelum
35
Vivit et armiferae cornix invisa Minervae —
35
Fige, puer! positis nudus tibi praebeor armis;
35
At mihi contingat Veneris languescere motu,
35
Vestrum crimen erit talis iactura puellae,
35
Hoc neque in Armeniis tigres fecere latebris,
35
Et vocet in rivos currentem rusticus undam,
35
Nec tibi, qua tutum vati, Macer, arma canenti
35
Quidlibet eveniat, nocet indulgentia nobis —
Nomina; non apta est gratia vestra mihi!
Et simulet lacrimas carnificemque vocet.
Conveniunt voto longa brevisque meo.
Subrubet, aut sponso visa puella novo;
Illa quidem saeclis vix moritura novem;
Hic tibi sunt vires, hac tua dextra facit;
Cum moriar, medium solvar et inter opus;
Nereidesque deae Nereidumque pater.
Perdere nec fetus ausa leaena suos.
Frigidaque arboreas mulceat aura comas,
Aureus in medio Marte tacetur Amor.
Quod sequitur, fugio; quod fugit, ipse sequor.
Ad mea formosos vultus adhibete, puellae,
Tu contra obiciens, quae tuto diluat illa,
Non est culta — subit, quid cultae accedere possit;
Quale rosae fulgent inter sua lilia mixtae,
Occidit illa loquax humanae vocis imago,
Huc tamquam iussae veniunt iam sponte sagittae —
Atque aliquis nostro lacrimans in funere dicat:
Vade memor nostri vento reditura secundo;
At tenerae faciunt, sed non inpune, puellae;
Non ego Paelignos videor celebrare salubres,
Et Paris est illic et adultera, nobile crimen,
At tu, formosae nimium secure puellae,
Carmina, purpureus quae mihi dictat Amor!
Et veris falso crimine deme fidem.
Ornata est — dotes exhibet ipsa suas.
Aut ubi cantatis Luna laborat equis,
Psittacus, extremo munus ab orbe datum!
Vix illis prae me nota pharetra sua est!
'Conveniens vitae mors fuit ista tuae!'
Inpleat illa tuos fortior aura sinus!
Saepe, suos utero quae necat, ipsa perit.
Non ego natalem, rura paterna, locum —
Et comes extincto Laodamia viro.
Incipe iam prima claudere nocte forem.
Sic tibi semper honos, sic alta peculia crescent.
Candida me capiet, capiet me flava puella,
Aut quod, ne longis flavescere possit ab annis,
Optima prima fere manibus rapiuntur avaris;
Infelix, tota quicumque quiescere nocte
Tum mare in haec magnus proclinet litora Nereus;
Ipsa perit, ferturque rogo resoluta capillos,
Sed Scythiam Cilicasque feros viridesque Britannos,
Si bene te novi, non bella libentius istis
Incipe, quis totiens furtim tua limina pulset,
40
Haec fac, in exiguo tempore liber eris.
40
Est etiam in fusco grata colore Venus.
40
Maeonis Assyrium femina tinxit ebur.
40
Inplentur numeris deteriora suis.
40
Sustinet et somnos praemia magna vocat!
40
Huc venti spirent, huc agat aestus aquas!
40
Et clamant 'merito!' qui modo cumque vident.
40
Quaeque Prometheo saxa cruore rubent.
40
Dicis, et a vestris in mea castra venis.
40
Quaerere, quid latrent nocte silente canes,
Adspicis indicibus nexas per colla catenas?
Seu pendent nivea pulli cervice capilli,
Hic erat aut alicui color ille simillimus horum,
Tristia Phylacidae Thersites funera vidit,
Stulte, quid est somnus, gelidae nisi mortis imago!
Ipsa roges, Zephyri veniant in lintea pleni,
Ista sed aetherias vanescant dicta per auras,
Ulmus amat vitem, vitis non deserit ulmum;
Quas ferat et referat sollers ancilla tabellas,
Squalidus orba fide pectora carcer habet.
Leda fuit nigra conspicienda coma;
Et numquam visu pulchrior illa fuit.
Iamque cinis vivis fratribus Hector erat.
Longa quiescendi tempora fata dabunt.
Ipsa tua moveas turgida vela manu!
Et sint ominibus pondera nulla meis!
Separor a domina cur ego saepe mea?
Cur totiens vacuo secubet ipsa toro.
Quaerit aquas in aquis et poma fugacia captat
Seu flavent, placuit croceis Aurora capillis.
Spectabat terram — terram spectare decebat;
Quid referam timidae pro te pia vota puellae —
Me modo decipiant voces fallacis amicae;
Primus ego adspiciam notam de litore puppim,
Di faciles, peccasse semel concedite tuto,
At mihi te comitem iuraras usque futuram —
Mordeat ista tuas aliquando cura medullas,
Tantalus — hoc illi garrula lingua dedit.
Omnibus historiis se meus aptat amor.
Maesta erat in vultu — maesta decenter erat.
Vota procelloso per mare rapta Noto?
Sperando certe gaudia magna feram.
Et dicam: 'nostros advehit illa deos!'
Et satis est; poenam culpa secunda ferat!
Per me perque oculos, sidera nostra, tuos!
Daque locum nostris materiamque dolis.
45
Dum nimium servat custos Iunonius Io,
45
Me nova sollicitat, me tangit serior aetas;
45
Sicut erant, et erant culti, laniare capillos
45
Septima lux venit non exhibitura sequentem,
45
Et modo blanditias dicat, modo iurgia nectat;
45
Excipiamque umeris et multa sine ordine carpam
45
Verba puellarum, foliis leviora caducis,
45
Ille potest vacuo furari litore harenas,
Ante suos annos occidit; illa dea est!
Haec melior, specie corporis illa placet.
Et fuit in teneras impetus ire genas —
Et stabat vacuo iam tibi Parca colo.
Saepe fruar domina, saepe repulsus eam.
Oscula. pro reditu victima vota cadet;
Inrita, qua visum est, ventus et unda ferunt.
Uxorem stulti siquis amare potest.
Vidi ego conpedibus liventia crura gerentem,
Denique quas tota quisquam probet urbe puellas,
Ut faciem vidi, fortes cecidere lacerti;
Nec tamen ignavo stupuerunt verba palato;
Quod dubius Mars est, per te, privigne Cupido, est;
Inque tori formam molles sternentur harenae,
Siqua mei tamen est in te pia cura relicti,
Iamque ego praemoneo: nisi tu servare puellam
Unde vir incestum scire coactus erat.
Noster in has omnis ambitiosus amor.
Defensa est armis nostra puella suis.
Clamavit moriens lingua: 'Corinna, vale!'
Et movet exemplo vitricus arma tuo.
Et cumulus mensae quilibet esse potest.
Incipe pollicitis addere facta tuis,
Incipis, incipiet desinere esse mea!
Poena minor merito. nocuit mala lingua duobus;
Qui modo saevus eram, supplex ultroque rogavi,
Colle sub Elysio nigra nemus ilice frondet,
Tu levis es multoque tuis ventosior alis,
Illic adposito narrabis multa Lyaeo —
Parvaque quamprimum rapientibus esseda mannis
Multa diuque tuli; speravi saepe futurum,
50
Vir doluit, famae damna puella tulit.
50
Oscula ne nobis deteriora daret.
50
Udaque perpetuo gramine terra viret.
50
Gaudiaque ambigua dasque negasque fide.
50
Paene sit ut mediis obruta navis aquis;
50
Ipsa per admissas concute lora iubas!
50
Cum bene servasses, ut bene verba darem.
Crede mihi, nulli sunt crimina grata marito,
Risit et ex animo dedit optima — qualia possent
Siqua fides dubiis, volucrum locus ille piarum
Si tamen exaudis, pulchra cum matre, Cupido,
Dumque ad me properas, neque iniquae tempora noctis
At vos, qua veniet, tumidi, subsidite, montes,
Lentus es et pateris nulli patienda marito;
Nec quemquam, quamvis audiat, illa iuvant.
Excutere irato tela trisulca Iovi;
Dicitur, obscenae quo prohibentur aves.
Indeserta meo pectore regna gere!
Nec te praecipites extimuisse Notos.
Et faciles curvis vallibus este, viae!
At mihi concessi finis amoris erit!
Seu tepet, indicium securas prodis ad aures;
Torqueor infelix, ne tam bona senserit alter,
Illic innocui late pascuntur olores
Accedant regno, nimium vaga turba, puellae!
Omnia pro veris credam, sint ficta licebit —
Scilicet infelix numquam prohibebor adire?
Sive amat, officio fit miser ille tuo.
Et volo non ex hac illa fuisse nota.
Et vivax phoenix, unica semper avis;
Ambobus populis sic venerandus eris.
Cur ego non votis blandiar ipse meis?
Nox mihi sub nullo vindice semper erit?
55
Culpa nec ex facili quamvis manifesta probatur;
55
Haec quoque, quam docui, multo meliora fuerunt,
55
Explicat ipsa suas ales Iunonia pinnas,
55
Haec mihi quamprimum caelo nitidissimus alto
55
Nil metuam? per nulla traham suspiria somnos?
Iudicis illa sui tuta favore venit.
Et quiddam visa est addidicisse novi.
Oscula dat cupido blanda columba mari.
Lucifer admisso tempora portet equo!
Nil facies, cur te iure perisse velim?
Viderit ipse licet, credet tamen ille neganti
Quod nimium placuere, malum est, quod tota labellis
Psittacus has inter nemorali sede receptus
Quid mihi cum facili, quid cum lenone marito?
Damnabitque oculos et sibi verba dabit.
Lingua tua est nostris, nostra recepta tuis.
Convertit volucres in sua verba pias.
Corrumpit vitio gaudia nostra suo.
Adspiciat dominae lacrimas, plorabit et ipse,
Nec tamen hoc unum doleo — non oscula tantum
Ossa tegit tumulus — tumulus pro corpore magnus —
Quin alium, quem tanta iuvat patientia, quaeris?
60
Et dicet: 'poenas garrulus iste dabit!'
60
Iuncta queror, quamvis haec quoque iuncta queror;
60
Quo lapis exiguus par sibi carmen habet:
60
Me tibi rivalem si iuvat esse, veta!
Quid dispar certamen inis? tibi verbera victo
Illa nisi in lecto nusquam potuere doceri.
Colligor ex ipso dominae placuisse sepulcro.
Adsunt, in gremio iudicis illa sedet.
Nescio quis pretium grande magister habet.
Ora fuere mihi plus ave docta loqui.
Non scelus adgredimur, non ad miscenda coimus
Toxica, non stricto fulminat ense manus.
65
Quaerimus, ut tuto per te possimus amare.
Quid precibus nostris mollius esse potest?
—
Tap any Latin word to look it up