Book 3
Odi profanum volgus et arceo.
Angustam amice pauperiem pati
Iustum et tenacem propositi virum
Descende caelo et dic age tibia
Caelo tonantem credidimus Iovem
Delicta maiorum inmeritus lues,
Quid fles, Asterie, quem tibi, candidi
Martiis caelebs quid agam kalendis,
“Donec gratus eram tibi
Extremum Tanain si biberes, Lyce,
Mercuri, nam te docilis magistro
Miserarum est neque amori dare ludum neque dulci
O fons Bandusiae splendidior vitro,
Herculis ritu modo dictus, o plebs,
Uxor pauperis Ibyci,
Inclusam Danaen turris aenea
Aeli vetusto nobilis ab Lamo,
Faune, Nympharum fugientum amator,
Quantum distet ab Inacho
Non vides, quanto moveas periclo,
O nata mecum consule Manlio,
Montium custos nemorumque, virgo,
Caelo supinas si tuleris manus
Intactis opulentior
Quo me, Bacche, rapis tui
Vixi puellis nuper idoneus
Inpios parrae recinentis omen
Festo quid potius die
Tyrrhena regum progenies, tibi
Exegi monumentum aere perennius
favete linguis: carmina non prius
robustus acri militia puer
non civium ardor prava iubentium,
regina longum Calliope melos,
regnare; praesens divus habebitur
Romane, donec templa refeceris
primo restituent vere Favonii
quid velint flores et acerra turis
nec quisquam potior bracchia candidae
saevo nupta viro, me tamen asperas
movit Amphion lapides canendo,
mala vino lavere, aut exanimari metuentis
dulci digne mero non sine floribus,
morte venalem petiisse laurum
tandem nequitiae fige modum tuae
robustaeque fores et vigilum canum
quando et priores hinc Lamias ferunt
per meos finis et aprica rura
Codrus pro patria non timidus mori
Pyrrhe, Gaetulae catulos leaenae?
seu tu querellas sive geris iocos
quae laborantis utero puellas
nascente luna, rustica Phidyle,
thesauris Arabum et divitis Indiae
plenum? quae nemora aut quos agor in specus,
et militavi non sine gloria;
ducat et praegnans canis aut ab agro
Neptuni faciam? prome reconditum,
non ante verso lene merum cado
regalique situ pyramidum altius,
audita Musarum sacerdos
condiscat et Parthos ferocis
non voltus instantis tyranni
seu voce nunc mavis acuta
Augustus adiectis Britannis
aedisque labentis deorum et
Thyna merce beatum,
plena miraris positusque carbo in
cervici iuvenis dabat,
porrectum ante foris obicere incolis
tuque testudo resonare septem
patruae verbera linguae.
cras donaberis haedo,
Caesar Hispana repetit penatis
famosisque laboribus;
tristes excubiae munierant satis
denominatos et nepotum
lenis incedas abeasque parvis
narras et genus Aeaci
dura post paulo fugies inaudax
seu rixam et insanos amores
ter vocata audis adimisque leto,
si ture placaris et horna
caementis licet occupes
velox mente nova? quibus
nunc arma defunctumque bello
rava decurrens lupa Lanuvino
Lyde, strenua Caecubum,
cum flore, Maecenas, rosarum et
quod non imber edax, non aquilo impotens
virginibus puerisque canto.
vexet eques metuendus hasta
mente quatit solida neque Auster,
seu fidibus citharave Phoebi.
imperio gravibusque Persis.
foeda nigro simulacra fumo.
constantis iuvenem fide
caespite vivo,
Persarum vigui rege beatior.”
plorares Aquilonibus
callida nervis,
tibi qualum Cythereae puer ales, tibi telas
cui frons turgida cornibus
victor ab ora.
maturo propior desine funeri
nocturnis ab adulteris,
per memores genus omne fastos,
aequus alumnis,
et pugnata sacro bella sub Ilio:
proelia raptor,
seu facilem, pia testa, somnum,
diva triformis,
fruge Laris avidaque porca:
terrenum omne tuis et mare publicum:
antris egregii Caesaris audiar
barbiton hic paries habebit,
fetaque volpes;
munitaeque adhibe vim sapientiae.
pressa tuis balanus capillis
possit diruere aut innumerabilis
5
regum timendorum in proprios greges,
5
vitamque sub divo et trepidis agat
5
dux inquieti turbidus Hadriae,
5
auditis? an me ludit amabilis
5
milesne Crassi coniuge barbara
5
dis te minorem quod geris, imperas:
5
Gygen? ille Notis actus ad Oricum
5
docte sermones utriusque linguae?
5
“donec non alia magis
5
audis, quo strepitu ianua, quo nemus
5
nec loquax olim neque grata, nunc et
5
operosaeque Minervae studium aufert, Neobule,
5
primis et venerem et proelia destinat;
5
unico gaudens mulier marito
5
inter ludere virgines
5
si non Acrisium virginis abditae
5
auctore ab illo ducis originem,
5
si tener pleno cadit haedus anno
5
quo Chium pretio cadum
5
cum per obstantis iuvenum catervas
5
quocumque lectum nomine Massicum
5
imminens villae tua pinus esto,
5
nec pestilentem sentiet Africum
5
si figit adamantinos
5
aeternum meditans decus
5
laevum marinae qui Veneris latus
5
rumpat et serpens iter institutum,
5
inclinare meridiem
5
iamdudum apud me est: eripe te morae
5
annorum series et fuga temporum.
reges in ipsos imperium est Iovis,
in rebus. illum ex moenibus hosticis
nec fulminantis magna manus Iovis:
insania? audire et videor pios
turpis maritus vixit et hostium,
hinc omne principium, huc refer exitum:
post insana Caprae sidera frigidas
voveram dulcis epulas et album
arsisti neque erat Lydia post Chloen,
inter pulcra satum tecta remugiat
divitum mensis et amica templis,
Liparaei nitor Hebri,
frustra: nam gelidos inficiet tibi
prodeat iustis operata sacris
et stellis nebulam spargere candidis.
custodem pavidum Iuppiter et Venus
qui Formiarum moenia dicitur
larga nec desunt Veneris sodali
mercemur, quis aquam temperet ignibus,
ibit insignem repetens Nearchum:
servas, moveri digna bono die,
quam per exactos ego laetus annos
fecunda vitis nec sterilem seges
summis verticibus dira Necessitas
stellis inserere et consilio Iovis?
custodit. hic, hic ponite lucida
si per obliquum similis sagittae
sentis et, veluti stet volucris dies,
ne semper udum Tibur et Aefulae
non omnis moriar multaque pars mei
clari Giganteo triumpho,
matrona bellantis tyranni
si fractus inlabatur orbis,
errare per lucos, amoenae
pro curia inversique mores!
di multa neglecti dederunt
noctis non sine multis
Libero caprum prope funeratus
multi Lydia nominis,
ventis et positas ut glaciet nives
dic modos, Lyde quibus obstinatas
simul unctos Tiberinis umeros lavit in undis,
rubro sanguine rivos
et soror clari ducis et decorae
non, siquid Pholoen, satis
risissent: fore enim tutum iter et patens
princeps et innantem Maricae
vina craterae, vetus ara multo
quo praebente domum et quota
grande certamen, tibi praeda cedat,
descende Corvino iubente
verris obliquum meditantis ictum
robiginem aut dulces alumni
clavos, non animum metu,
dicam insigne, recens, adhuc
funalia et vectis et arcus
terruit mannos: ego cui timebo,
parcis deripere horreo
declive contempleris arvum et
vitabit Libitinam; usque ego postera
cuncta supercilio moventis.
prospiciens et adulta virgo
inpavidum ferient ruinae.
quos et aquae subeunt et aurae.
consenuit socerorum in armis
Hesperiae mala luctuosae.
insomnis lacrimis agit.
arboris ictu.
Romana vigui clarior Ilia.”
puro numine Iuppiter?
adplicet auris,
eques ipso melior Bellerophonte, neque pugno
lascivi suboles gregis.
supplice vitta
et te, Chlori, decet: filia rectius
converso in pretium deo.
litoribus tenuisse Lirim,
fumat odore.
Paelignis caream frigoribus, taces.
maior an illa.
promere languidiora vina.
sanguine donem.
pomifero grave tempus anno.
non mortis laqueis expedies caput.
indictum ore alio. non secus in iugis
oppositis foribus minacis.
providus auspex,
cessantem Bibuli consulis amphoram.
Telegoni iuga parricidae.
crescam laude recens, dum Capitolium
est ut viro vir latius ordinet
suspiret “eheu, ne rudis agminum
hac arte Pollux et vagus Hercules
me fabulosae Volture in Apulo
sub rege Medo Marsus et Apulus,
iam bis Monaeses et Pacori manus
atqui sollicitae nuntius hospitae,
hic dies anno redeunte festus
“me nunc Thressa Chloe regit,
ingratam Veneri pone superbiam,
quae velut latis equa trima campis
neque segni pede victus,
te flagrantis atrox hora Caniculae
virginum matres iuvenumque nuper
expugnat iuvenum domos,
aurum per medios ire satellites
late tyrannus:— cras foliis nemus
ludit herboso pecus omne campo
da lunae propere novae,
interim, dum tu celeres sagittas
non ille, quamquam Socraticis madet
nam quae nivali pascitur Algido
campestres melius Scythae,
exsomnis stupet Euhias
o quae beatam diva tenes Cyprum et
antequam stantis repetat paludes
nos cantabimus invicem
fastidiosam desere copiam et
scandet cum tacita virgine pontifex.
10
arbusta sulcis, hic generosior
10
sponsus lacessat regius asperum
10
enisus arcis attigit igneas,
10
nutricis extra limina Pulliae
10
anciliorum et nominis et togae
10
inauspicatos contudit impetus
10
suspirare Chloen et miseram tuis
10
corticem adstrictum pice dimovebit
10
dulcis docta modos et citharae sciens,
10
ne currente retro funis eat rota:
10
ludit exsultim metuitque tangi
10
catus idem per apertum fugientis agitato
10
nescit tangere, tu frigus amabile
10
sospitum; vos, o pueri et puellae
10
pulso Thyias uti concita tympano.
10
et perrumpere amat saxa potentius
10
multis et alga litus inutili
10
cum tibi nonae redeunt Decembres,
10
da noctis mediae, da, puer, auguris
10
promis, haec dentis acuit timendos,
10
sermonibus, te neglegit horridus:
10
devota quercus inter et ilices
10
quorum plaustra vagas rite trahunt domos
10
Hebrum prospiciens et nive candidam
10
Memphin carentem Sithonia nive,
10
imbrium divina avis imminentium,
10
Neptunum et viridis Nereidum comas;
10
molem propinquam nubibus arduis,
10
dicar, qua violens obstrepit Aufidus
descendat in campum petitor,
tactu leonem, quem cruenta
quos inter Augustus recumbens
ludo fatigatumque somno
oblitus aeternaeque Vestae,
nostros et adiecisse praedam
dicens ignibus uri,
amphorae fumum bibere institutae
pro qua non metuam mori,
non te Penelopen difficilem procis
nuptiarum expers et adhuc protervo
grege cervos iaculari et celer arto latitantem
fessis vomere tauris
iam virum expertae, male nominatis
illam cogit amor Nothi
ictu fulmineo: concidit auguris
demissa tempestas ab Euro
festus in pratis vacat otioso
Murenae: tribus aut novem
arbiter pugnae posuisse nudo
narratur et prisci Catonis
aut crescit Albanis in herbis
vivunt et rigidi Getae,
Thracen ac pede barbaro
regina, sublimi flagello
oscinem corvum prece suscitabo
tu curva recines lyra
omitte mirari beatae
et qua pauper aquae Daunus agrestium
moribus hic meliorque fama
per medias rapit ira caedes.”
purpureo bibet ore nectar,
fronde nova puerum palumbes
incolumi Iove et urbe Roma?
torquibus exiguis renidet.
temptat mille vafer modis:
consule Tullo.
si parcent animae fata superstiti”
Tyrrhenus genuit parens.
cruda marito.
fruticeto excipere aprum.
praebes et pecori vago.
parcite verbis.
lascivae similem ludere capreae,
Argivi domus ob lucrum
sternet, aquae nisi fallit augur
cum bove pagus,
miscentur cyathis pocula commodis.
sub pede palmam
saepe mero caluisse virtus.
victima, pontificum securis
inmetata quibus iugera liberas
lustratam Rhodopen, ut mihi devio
tange Chloen semel arrogantem.
solis ab ortu.
Latonam et celeris spicula Cynthiae;
fumum et opes strepitumque Romae.
regnavit populorum, ex humili potens,
contendat, illi turba clientium
dulce et decorum est pro patria mori:
hac te merentem, Bacche pater, tuae
texere, mirum quod foret omnibus
hoc caverat mens provida Reguli
paene occupatam seditionibus
ut Proetum mulier perfida credulum
sume, Maecenas, cyathos amici
“me torret face mutua
o quamvis neque te munera nec preces
tu potes tigris comitesque silvas
fies nobilium tu quoque fontium
hic dies vere mihi festus atras
te lanae prope nobilem
demersa exitio; diffidit urbium
annosa cornix. dum potes, aridum
inter audacis lupus errat agnos,
qui Musas amat imparis,
fertur et leni recreare vento
tu lene tormentum ingenio admoves
cervice tinguet: te nihil attinet
fruges et Cererem ferunt
ripas et vacuum nemus
sis licet felix, ubicumque mavis,
summo carmine quae Cnidon
plerumque gratae divitibus vices
princeps Aeolium carmen ad Italos
sit maior: aequa lege Necessitas
mors et fugacem persequitur virum
vexere tigres indocili iugum
quicumque celsae nidum Aceruntiae
dissentientis condicionibus
delevit urbem Dacus et Aethiops,
falsis inpulerit criminibus nimis
sospitis centum et vigiles lucernas
Thurini Calais filius Ornyti,
nec tinctus viola pallor amantium
ducere et rivos celeres morari;
me dicente cavis inpositam ilicem
exiget curas ego nec tumultum
tonsae Luceriam, non citharae decent
portas vir Macedo et subruit aemulos
conpone lignum: cras genium mero
spargit agrestis tibi silva frondes,
ternos ter cyathos attonitus petet
sparsum odoratis umerum capillis,
plerumque duro, tu sapientium
temptare multa caede bidentium
nec cultura placet longior annua
mirari libet. o Naiadum potens
et memor nostri, Galatea, vivas
fulgentisque tenet Cycladas et Paphon
mundaeque parvo sub lare pauperum
deduxisse modos. sume superbiam
15
sortitur insignis et imos,
15
nec parcit inbellis iuventae
15
collo trahentes, hac Quirinus
15
saltusque Bantinos et arvum
15
foedis et exemplo trahentis
15
hic classe formidatus, ille
15
casto Bellerophontae
15
perfer in lucem: procul omnis esto
15
pro quo bis patiar mori,
15
nec vir Pieria paelice saucius
15
cessit immanis tibi blandienti
15
saxis, unde loquaces
15
nec mori per vim metuam tenente
15
nec flos purpureus rosae
15
reges muneribus; munera navium
15
curabis et porco bimenstri
15
gaudet invisam pepulisse fossor
15
vates; tris prohibet supra
15
qualis aut Nireus fuit aut aquosa
15
curas et arcanum iocoso
15
parvos coronantem marino
15
defunctumque laboribus
15
Baccharumque valentium
15
teque nec laevos vetet ire picus
15
iunctis visit oloribus
15
cenae sine aulaeis et ostro
15
quaesitam meritis et mihi Delphica
omne capax movet urna nomen.
poplitibus timidoque tergo.
Martis equis Acheronta fugit,
pingue tenent humilis Forenti,
perniciem veniens in aevum,
missilibus melior sagittis.
maturare necem, refert;
clamor et ira.
si parcent puero fata superstiti.”
curvat, supplicibus tuis
ianitor aulae
lymphae desiliunt tuae.
Caesare terras.
nec poti, vetulam, faece tenus cadi.
saevos inlaqueant duces.
cum famulis operum solutis.
ter pede terram.
rixarum metuens tangere Gratia
raptus ab Ida.
consilium retegis Lyaeo,
rore deos fragilique myrto.
aequali recreat sorte vicarius.
proceras manibus vertere fraxinos,
nec vaga cornix.
dicetur, merita Nox quoque nenia.
sollicitam explicuere frontem.
lauro cinge volens, Melpomene, comam.
destrictus ensis cui super inpia
Virtus, repulsae nescia sordidae,
gratum elocuta consiliantibus
ut tuto ab atris corpore viperis
si non periret inmiserabilis
fecunda culpae saecula nuptias
narrat paene datum Pelea Tartaro,
mitte civilis super urbe curas:
“quid si prisca redit Venus
parcas, nec rigida mollior aesculo
Cerberus, quamvis furiale centum
i pete unguentum, puer, et coronas
crescentem sequitur cura pecuniam
nudis iuncta sororibus.
tu spem reducis mentibus anxiis
inmunis aram si tetigit manus,
illic matre carentibus
nil parvum aut humili modo,
sed vides, quanto trepidet tumultu
Iam clarus occultum Andromedae pater
cervice pendet, non Siculae dapes
intaminatis fulget honoribus
Iunone divis: “Ilion, Ilion
dormirem et ursis, ut premerer sacra
captiva pubes. “signa ego Punicis
primum inquinavere et genus et domos:
Magnessam Hippolyten dum fugit abstinens,
occidit Daci Cotisonis agmen,
diductosque iugo cogit aeneo?
nec Mauris animum mitior anguibus:
muniant angues caput eius atque
et cadum Marsi memorem duelli,
maiorumque fames. iure perhorrui
insanire iuvat: cur Berecyntiae
virisque et addis cornua pauperi
non sumptuosa blandior hostia,
privignis mulier temperat innocens
nil mortale loquar. dulce periculum est,
pronus Orion. ego quid sit ater
ostendit ignem, iam Procyon furit
dulcem elaborabunt saporem,
nec sumit aut ponit securis
fatalis incestusque iudex
lauroque conlataque myrto
adfixa delubris et arma
hoc fonte derivata clades
et peccare docentis
Medus infestus sibi luctuosis
si flava excutitur Chloe
non hoc semper erit liminis aut aquae
spiritus taeter saniesque manet
Spartacum siqua potuit vagantem
late conspicuum tollere verticem,
cessant flamina tibiae?
post te neque iratos trementi
mollivit aversos Penatis
nec dotata regit virum
o Lenaee, sequi deum
Hadriae novi sinus et quid albus
et stella vesani Leonis,
20
non avium citharaeque cantus
20
arbitrio popularis aurae.
20
et mulier peregrina vertit
20
non sine dis animosus infans.
20
militibus sine caede” dixit
20
in patriam populumque fluxit.
20
fallax historias movet.
20
dissidet armis,
20
reiectaeque patet ianua Lydiae?”
20
caelestis patiens latus.
20
ore trilingui;
20
fallere testa.
20
Maecenas, equitum decus.
20
cur pendet tacita fistula cum lyra?
20
regum apices neque militum arma.
20
farre pio et saliente mica.
20
coniunx nec nitido fidit adultero;
20
cingentem viridi tempora pampino.
20
peccet Iapyx.
20
sole dies referente siccos;
somnum reducent: somnus agrestium
Virtus, recludens inmeritis mori
in pulverem ex quo destituit deos
vester, Camenae, vester in arduos
“derepta vidi, vidi ego civium
motus doceri gaudet Ionicos
frustra: nam scopulis surdior Icari
servit Hispanae vetus hostis orae
“quamquam sidere pulchrior
quin et Ixion Tityosque voltu
dic et argutae properet Neaerae
quanto quisque sibi plura negaverit,
parcentis ego dexteras
te Liber et si laeta aderit Venus
dos est magna parentium
hostium uxores puerique caecos
iam pastor umbras cum grege languido
lenis virorum non humilis domos
caelum, negata temptat iter via
mercede pacta Laomedon, mihi
tollor Sabinos, seu mihi frigidum
retorta tergo bracchia libero
matura virgo et fingitur artibus
voces audit adhuc integer. at tibi
Cantaber, sera domitus catena,
ille est, tu levior cortice et inprobo
risit invito, stetit urna paulum
murreum nodo cohibere crinem;
ab dis plura feret nil cupientium
odi: sparge rosas, audiat invidus
segnesque nodum solvere Gratiae
virtus et metuens alterius viri
sentiant motus orientis Austri et
rivumque fessus quaerit et horidi
fastidit umbrosamque ripam,
coetusque volgaris et udam
castaeque damnatum Minervae
Praeneste seu Tibur supinum
portasque non clausas et arva
iam nunc et incestos amores
ne vicinus Enipeus
iam Scythae laxo meditantur arcu
iracundior Hadria:
sicca, dum grato Danai puellas
si per invisum mora ianitorem
nudus castra peto et transfuga divitum
dementem strepitum Lycus
vivaeque producent lucernae,
certo foedere castitas,
aequoris nigri fremitum et trementis
dumeta Silvani, caretque
non Zephyris agitata Tempe.
spernit humum fugiente penna.
cum populo et duce fraudulento.
seu liquidae placuere Baiae.
Marte coli populata nostro.
de tenero meditatur ungui.
plus iusto placeat cave;
cedere campis.
tecum vivere amem, tecum obeam lubens.”
carmine mulces.
fiet, abito.
partis linquere gestio,
et vicina seni non habilis Lyco.
dum rediens fugat astra Phoebus.
et peccare nefas aut pretium est mori.
verbere ripas.
ripa vagis taciturna ventis.
25
desiderantem quod satis est neque
25
est et fideli tuta silentio
25
iam nec Lacaenae splendet adulterae
25
vestris amicum fontibus et choris
25
auro repensus scilicet acrior
25
mox iuniores quaerit adulteros
25
quamvis non alius flectere equum sciens
25
neglegens, ne qua populus laboret,
25
audiat Lyde scelus atque notas
25
lenit albescens animos capillus
25
contemptae dominus splendidior rei,
25
spissa te nitidum coma,
25
o quisquis volet inpias
25
sic et Europe niveum doloso
25
tu civitatem quis deceat status
tumultuosum sollicitat mare
merces: vetabo, qui Cereris sacrum
famosus hospes nec Priami domus
non me Philippis versa acies retro,
miles redibit: flagitio additis
inter mariti vina neque eligit
aeque conspicitur gramine Martio,
parce privatus nimium cavere et
virginum poenas et inane lymphae
litium et rixae cupidos protervae;
quam si quidquid arat inpiger Apulus
puro te similem, Telephe, Vespero
caedis et rabiem tollere civicam,
credidit tauro latus et scatentem
curas et urbi sollicitus times
nec saevus Arcturi cadentis
volgarit arcanae, sub isdem
periura pugnacis Achivos
devota non extinxit arbor
damnum; neque amissos colores
cui donet inpermissa raptim
nec quisquam citus aeque
dona praesentis cape laetus horae,
dolium fundo pereuntis imo
non ego hoc ferrem calidus iuventa
occultare meis dicerer horreis,
tempestiva petit Rhode;
si quaeret pater urbium
beluis pontum mediasque fraudes
quid Seres et regnata Cyro
impetus aut orientis Haedi,
sit trabibus fragilemque mecum
Hectoreis opibus refringit
nec Sicula Palinurus unda.
lana refert medicata fuco
gaudia luminibus remotis,
Tusco denatat alveo.
linque severa.
seraque fata,
consule Planco.
magnas inter opes inops.
me lentus Glycerae torret amor meae.
subscribi statuis, indomitam audeat
palluit audax.
Bactra parent Tanaisque discors.
non verberatae grandine vineae
solvat phaselon; saepe Diespiter
nostrisque ductum seditionibus
utcumque mecum vos eritis, libens
nec vera virtus, cum semel excidit,
sed iussa coram non sine conscio
prima nocte domum claude neque in vias
quae manent culpas etiam sub Orco.
purae rivos aquae silvaque iugerum
refrenare licentiam,
nuper in pratis studiosa florum et
prudens futuri temporis exitum
30
fundusque mendax arbore nunc aquas
30
neglectus incesto addidit integrum,
30
bellum resedit; protinus et gravis
30
insanientem navita Bosporum
30
curat reponi deterioribus.
30
surgit marito, seu vocat institor
30
sub cantu querulae despice tibiae
30
inpiae, (nam quid potuere maius?)
30
paucorum et segetis certa fides meae
30
clarus postgenitis: quatenus, heu nefas
30
debitae Nymphis opifex coronae
30
caliginosa nocte premit deus
culpante, nunc torrentia agros
raro antecedentem scelestum
iras et invisum nepotem,
temptabo et urentis harenas
si pugnat extricata densis
seu navis Hispanae magister,
et te saepe vocanti
inpiae sponsos potuere duro
fulgentem imperio fertilis Africae
virtutem incolumem odimus,
nocte sublustri nihil astra praeter
ridetque, si mortalis ultra
sidera, nunc hiemes iniquas.
deseruit pede Poena claudo.
Troica quem peperit sacerdos,
litoris Assyrii viator,
cerva plagis, erit ille fortis
dedecorum pretiosus emptor.
duram difficilis mane.
perdere ferro.
fallit sorte beatior.
sublatam ex oculis quaerimus invidi.
vidit et undas.
fas trepidat. quod adest memento
contracta pisces aequora sentiunt
Marti redonabo; illum ego lucidas
visam Britannos hospitibus feros
qui perfidis se credidit hostibus
non his iuventus orta parentibus
una de multis face nuptiali
quamquam nec Calabrae mella ferunt apes
quid tristes querimoniae,
quae simul centum tetigit potentem
conponere aequos; cetera fluminis
iactis in altum molibus: huc frequens
inire sedes, discere nectaris
et laetum equino sanguine Concanum,
et Marte Poenos proteret altero;
infecit aequor sanguine Punico
digna periurum fuit in parentem
nec Laestrygonia Bacchus in amphora
si non supplicio culpa reciditur,
oppidis Creten, “pater, o relictum
ritu feruntur, nunc medio alveo
35
caementa demittit redemptor
35
sucos et adscribi quietis
35
visam pharetratos Gelonos
35
qui lora restrictis lacertis
35
Pyrrhumque et ingentem cecidit
35
splendide mendax et in omne virgo
35
languescit mihi nec pinguia Gallicis
35
quid leges sine moribus
35
filiae nomen pietasque” dixit
35
cum pace delabentis Etruscum
cum famulis dominusque terrae
ordinibus patiar deorum.
et Scythicum inviolatus amnem.
sensit iners timuitque mortem,
Antiochum Hannibalemque dirum,
nobilis aevum,
crescunt vellera pascuis:
vanae proficiunt, si neque fervidis
“victa furore!
in mare, nunc lapides adesos
fastidiosus: sed Timor et Minae
dum longus inter saeviat Ilion
vos Caesarem altum, militia simul
hic, unde vitam sumeret inscius,
sed rusticorum mascula militum
“surge” quae dixit iuveni marito,
inportuna tamen pauperies abest
pars inclusa caloribus
unde quo veni? levis una mors est
stirpisque raptas et pecus et domos
scandunt eodem, quo dominus, neque
Romamque pontus, qualibet exsules
fessas cohortes abdidit oppidis,
pacem duello miscuit. o pudor!
proles, Sabellis docta ligonibus
“surge, ne longus tibi somnus unde
nec, si plura velim, tu dare deneges.
mundi nec Boreae finitimum latus
virginum culpae. vigilansne ploro
volventis una, non sine montium
decedit aerata triremi et
in parte regnanto beati;
finire quaerentem labores
o magna Carthago, probrosis
versare glaebas et severae
non times detur; socerum et scelestas
contracto melius parva cupidine
durataeque solo nives
turpe conmissum an vitiis carentem
clamore vicinaeque silvae,
40
post equitem sedet atra Cura.
40
dum Priami Paridisque busto
40
Pierio recreatis antro.
40
altior Italiae ruinis!”
40
matris ad arbitrium recisos
40
falle sorores,
40
vectigalia porrigam
40
mercatorem abigunt, horrida callidi
40
ludit imago
40
cum fera diluvies quietos
quodsi dolentem nec Phrygius lapis
insultet armentum et catulos ferae
vos lene consilium et datis et dato
fertur pudicae coniugis osculum
portare fustis, sol ubi montium
quae velut nactae vitulos leaenae
quam si Mygdoniis regnum Alyattei
vincunt aequora navitae,
vana, quae porta fugiens eburna
inritat amnis. ille potens sui
nec purpurarum sidere clarior
celent inultae, stet Capitolium
gaudetis, almae. scimus, ut inpios
parvosque natos ut capitis minor
mutaret umbras et iuga demeret
singulos eheu lacerant: ego illis
campis continuem. multa petentibus
magnum pauperies opprobrium iubet
somnium ducit? meliusne fluctus
laetusque deget cui licet in diem
delenit usus nec Falerna
fulgens triumphatisque possit
Titanas immanemque turbam
ab se removisse et virilem
bubus fatigatis amicum
mollior nec te feriam neque intra
desunt multa: bene est cui deus obtulit
quidvis et facere et pati
ire per longos fuit an recentis
dixisse “vixi: cras vel atra
vitis Achaemeniumque costum,
Roma ferox dare iura Medis.
fulmine sustulerit caduco
torvus humi posuisse voltum,
tempus agens abeunte curru.
claustra tenebo.
parca quod satis est manu.
virtutisque viam deserit arduae?
carpere flores?
nube polum pater occupato
45
cur invidendis postibus et novo
45
horrenda late nomen in ultimas
45
qui terram inertem, qui mare temperat
45
donec labantis consilio patres
45
damnosa quid non inminuit dies?
45
me pater saevis oneret catenis,
45
vel nos in Capitolium,
45
siquis infamem mihi nunc iuvencum
45
vel sole puro; non tamen inritum
sublime ritu moliar atrium?
extendat oras, qua medius liquor
ventosum et urbis regnaque tristia
firmaret auctor numquam alias dato
aetas parentum, peior avis, tulit
quod viro clemens misero peperci,
quo clamor vocat et turba faventium,
dedat iratae, lacerare ferro et
quodcumque retro est efficiet neque
cur valle permutem Sabina
secernit Europen ab Afro,
divosque mortalisque turmas
interque maerentis amicos
nos nequiores, mox daturos
me vel extremos Numidarum in agros
vel nos in mare proximum
frangere enitar modo multum amati
diffinget infectumque reddet
divitias operosiores?
qua tumidus rigat arva Nilus.
imperio regit unus aequo.
egregius properaret exul.
progeniem vitiosiorem.
classe releget:
gemmas et lapides aurum et inutile,
cornua monstri.
quod fugiens semel hora vexit.”
aurum inrepertum et sic melius situm,
magnum illa terrorem intulerat Iovi
atqui sciebat, quae sibi barbarus
i pedes quo te rapiunt et aurae,
summi materiem mali,
inpudens liqui patrios Penates,
Fortuna saevo laeta negotio et
50
cum terra celat, spernere fortior
50
fidens iuventus horrida bracchiis
50
tortor pararet: non aliter tamen
50
dum favet nox et Venus, i secundo
50
mittamus, scelerum si bene paenitet.
50
inpudens Orcum moror. o deorum
50
ludum insolentem ludere pertinax
quam cogere humanos in usus
fratresque tendentes opaco
dimovit obstantis propinquos
omine et nostri memorem sepulcro
eradenda cupidinis
siquis haec audis, utinam inter errem
transmutat incertos honores,
omne sacrum rapiente dextra,
Pelion inposuisse Olympo.
et populum reditus morantem
scalpe querelam.”
pravi sunt elementa et tenerae nimis
nuda leones.
nunc mihi nunc alii benigna.
quicumque mundo terminus obstitit
sed quid Typhoeus et validus Mimas
quam si clientum longa negotia
mentes asperioribus
antequam turpis macies decentis
laudo manentem; si celeres quatit
hunc tanget armis, visere gestiens,
aut quid minaci Porphyrion statu,
diiudicata lite relinqueret
formandae studiis. nescit equo rudis
occupet malas teneraeque sucus
pennas, resigno quae dedit et mea
55
qua parte debacchentur ignes,
55
quid Rhoetus evolsisque truncis
55
tendens Venafranos in agros
55
haerere ingenuus puer
55
defluat praedae, speciosa quaero
55
virtute me involvo probamque
qua nebulae pluviique rores.
Enceladus iaculator audax
aut Lacedaemonium Tarentum.
venarique timet, ludere doctior,
pascere tigris
pauperiem sine dote quaero.
sed bellicosis fata Quiritibus
contra sonantem Palladis aegida
seu Graeco iubeas trocho
“vilis Europe” pater urget absens:
non est meum, si mugiat Africis
hac lege dico, ne nimium pii
possent ruentes? hinc avidus stetit
seu malis vetita legibus alea,
“quid mori cessas? potes hac ab orno
malus procellis, ad miseras preces
rebusque fidentes avitae
Volcanus, hinc matrona Iuno et
cum periura patris fides
pendulum zona bene te secuta
decurrere et votis pacisci
60
tecta velint reparare Troiae.
60
numquam umeris positurus arcum
60
consortem socium fallat et hospites
60
laedere collum.
60
ne Cypriae Tyriaeque merces
Troiae renascens alite lugubri
qui rore puro Castaliae lavit
indignoque pecuniam
sive te rupes et acuta leto
addant avaro divitias mari:
fortuna tristi clade iterabitur
crinis solutos, qui Lyciae tenet
heredi properet. scilicet inprobae
saxa delectant, age te procellae
tunc me biremis praesidio scaphae
ducente victrices catervas
dumeta natalemque silvam
crescunt divitiae, tamen
crede veloci, nisi erile mavis
tutum per Aegaeos tumultus
coniuge me Iovis et sorore.
Delius et Patareus Apollo.
curtae nescio quid semper abest rei.
carpere pensum
aura feret geminusque Pollux.
65
ter si resurgat murus aeneus
65
vis consili expers mole ruit sua,
65
regius sanguis dominaeque tradi
auctore Phoebo, ter pereat meis
vim temperatam di quoque provehunt
barbarae paelex.”” aderat querenti
excisus Argivis, ter uxor
in maius; idem odere viris
perfidum ridens Venus et remisso
capta virum puerosque ploret”
omne nefas animo moventis.
filius arcu.
non hoc iocosae conveniet lyrae —
testis mearum centimanus Gyas
mox ubi lusit satis, “abstineto”
70
quo, Musa, tendis? desine pervicax
70
sententiarum, notus et integrae
70
dixit “irarum calidaeque rixae,
referre sermones deorum et
temptator Orion Dianae
cum tibi invisus laceranda reddet
magna modis tenuare parvis.
virginea domitus sagitta.
cornua taurus.
iniecta monstris Terra dolet suis
uxor invicti Iovis esse nescis.
maeretque partus fulmine luridum
mitte singultus, bene ferre magnam
75
missos ad Orcum; nec peredit
75
disce fortunam; tua sectus orbis
inpositam celer ignis Aetnen
nomina ducet.”
incontinentis nec Tityi iecur
reliquit ales, nequitiae additus
custos; amatorem trecentae
80
Pirithoum cohibent catenae.
—
Tap any Latin word to look it up