Epistles
Aa
1 2

Book 1

Quinque dies tibi pollicitus me rure futurum,
Quae sit hiems Veliae, quod caelum, Vala, Salerni,
Ne perconteris, fundus meus, optime Quincti,
Quamvis, Scaeva, satis per te tibi consulis et scis,
Si bene te novi, metues, liberrime Lolli,
Prima dicte mihi, summa dicende Camena,
Troiam belli scriptorem. Maxime Lolli,
Iuli Flore, quibus terrarum militet oris
Albi, nostrorum sermonum candide iudex,
Si potes Archiacis conviva recumbere lectis
Nil admirari prope res est una, Numici,
Celso gaudere et bene rem gerere Albinovano
Septimius, Claudi, nimirum intellegit unus,
Urbis amatorem Fuscum salvere iubemus
Quid tibi visa Chios, Bullati, notaque Lesbos,
Fructibus Agrippae Siculis, quos colligis, Ieci,
Ut proficiscentem docui te saepe diuque,
Vilice silvarum et milli me reddentis agelli,
Prisco si credis, Maecenas docte, Cratino,
Vertumnum Ianumque, liber, spectare videris,
Sextilem totum mendax desideror. atque
quorum hominum regio et qualis via (nam mihi Baias
arvo pascat erum an bacis opulentet olivae,
quo tandem pacto deceat maioribus uti,
scurrantis speciem praebere, professus amicum
spectatum satis et donatum iam rude quaeris,
dum tu declamas Romae, Praeneste relegi;
Claudius Augusti privignus, scire laboro.
quid nunc te dicam facere in regione Pedana?
nec modica cenare times holus omne patella,
solaque quae possit facere et servare beatum,
Musa rogata refer, comiti scribaeque Neronis,
quanti me facias, nam cum rogat et prece cogit
ruris amatores, hac in re scilicet una
quid concinna Samos, quid Croesi regia Sardis,
si recte frueris, non est ut copia maior
Augusto reddes signata volumina, Vini,
quem tu fastidis, habitatum quinque focis et
nulla placere diu nec vivere carmina possunt,
scilicet ut prostes Sosiorum pumice mundus.
si me vivere vis sanum recteque valentem,
Musa supervacuas Antonius, et tamen illis
pomisne an pratis an amicta vitibus ulmo,
disce, docendus adhuc quae censet amiculus, ut si
ut matrona meretrici dispar erit atque
Maecenas, iterum antiquo me includere ludo.
qui quid sit pulchrum, quid turpe, quid utile, quid non,
Thracane vos Hebrusque nivali compede vinctus,
scribere quod Cassi Parmensis opuscula vincat,
supremo te sole domi, Torquate, manebo,
hunc solem et stellas et decedentia certis
si quaeret quid agam, dic multa et pulchra minantem
scilicet ut tibi se laudare et tradere coner,
multum dissimiles, at cetera paene gemelli
Zmyrna quid et Colophon? maiora minorave fama,
ab Iove donari possit tibi. tolle querellas:
si validus, si laetus erit, si denique poscet;
quinque bonos solitum Variam dimittere patres,
quae scribuntur aquae potoribus. ut male sanos
odisti clavis et grata sigilla pudico;
quam mihi das aegro, dabis aegrotare timenti,
me facit invisum, gelida cum perluor unda
scribetur tibi forma loquaciter et situs agri.
caecus iter monstrare velit; tamen aspice si quid
discolor, infido scurrae distabit amicus,
non eadem est aetas, non mens. Veianius armis
planius ac melius Chrysippo et Crantore dicit,
an freta vicinas inter currentia turris,
an tacitum silvas inter reptare salubris,
vina bibes iterum Tauro diffusa palustris
tempora momentis sunt qui formidine nulla
vivere nec recte nec suaviter; haud quia grando
dignum mente domoque legentis honesta Neronis,
fraternis animis (quidquid negat alter, et alter)
cunctane prae Campo et Tiberino flumine sordent?
pauper enim non est, cui rerum suppetit usus,
ne studio nostri pecces odiumque libellis
certemus, spinas animone ego fortius an tu
adscripsit Liber Satyris Faunisque poetas,
paucis ostendi gemis et communia laudas,
5 Maecenas, veniam, dum ficus prima calorque
5 per medium frigus, sane murteta relinqui
5 Continui montes, ni dissocientur opaca
5 et nos, quod cures proprium fecisse, loquantur.
5 est huic diversum vitio vitium prope maius,
5 Herculis ad postem fixis latet abditus agro,
5 cur ita crediderim, nisi quid te distinet, audi.
5 an pingues Asiae campi collesque morantur?
5 curantem quidquid dignum sapiente bonoque est?
5 inter Minturnas Sinuessanumque Petrinum.
5 imbuti spectent: quid censes munera terrae,
5 contuderit vitis oleamque momorderit aestus,
5 munere cum fungi propioris censet amici,
5 adnuimus pariter vetuli notique columbi.
5 an venit in votum Attalicis ex urbibus una,
5 si ventri bene, si lateri est pedibusque tuis, nil
5 sedulus importes opera vehemente minister.
5 evellas agro, et melior sit Horatius an res.
5 vina fere dulces oluerunt mane Camenae.
5 non ita nutritus, fuge quo descendere gestis.
dissignatorem decorat lictoribus atris,
dictaque cessantem nervis elidere morbum
valle, sed ut veniens dextrum latus aspiciat sol,
Si te grata quies et primam somnus in horam
asperitas agrestis et inconcinna gravisque,
ne populum extrema totiens exoret harena,
Fabula, qua Paridis propter narratur amorem
Quid studiosa cohors operum struit? hoc quoque curo.
non tu corpus cras sine pectore: di tibi formam,
si melius quid habes, arcesse, vel imperium fer.
quid maris extremos Arabas ditantis et Indos,
nec quia longinquis armentum aegrotet in agris;
quid possim videt ac novit me valdius ipso.
Tu nidum servas; ego laudo ruris amoeni
an Lebedum laudas odio maris atque viarum?
divitiae poterunt regales addere maius.
si te forte meae gravis uret sarcina chartae,
Me quamvis Lamiae pietas et cura moratur,
laudibus arguitur vini vinosus Homerus;
non erit emisso reditus tibi. “quid miser egi?
dum pueris omnis pater et matercula pallet,
sulfura contemni vicus gemit, invidus aegris,
laevum discedens curru fugiente vaporet.
delectat, si te pulvis strepitusque rotarum,
est mihi purgatam crebro qui personet aurem:
Graecia barbariae lento collisa duello,
quis sibi res gestas Augusti scribere sumit?
di tibi divitias dederunt artemque fruendi.
iamdudum splendet focus et tibi munda supellex,
ludicra quid, plausus et amici dona Quiritis,
sed quia mente minus validus quam corpore toto
multa quidem dixi cur excusatus abirem;
rivos et musco circumlita saxa nemusque.
scis Lebedus quid sit: Gabiis desertior atque
si forte in medio positorum abstemius herbis
abicito potius, quam quo perferre iuberis
fratrem maerentis, rapto de fratre dolentis
quae se commendat tonsa cute, dentibus atris,
Ennius ipse pater numquam nisi potus ad arma
quid volui?” dices, ubi quis te laeserit, et scis
officiosaque sedulitas et opella forensis
qui caput et stomachum supponere fontibus audent
temperiem laudes, quid si rubicunda benigni
si laedit caupona, Ferentinum ire iubebo,
“solve senescentem mature sanus equum, ne
stultorum regum et populorum continet aestus.
bella quis et paces longum diffundit in aevum?
quid voveat dulci nutricula maius alumno,
mitte levis spes et certamina divitiarum
quo spectanda modo, quo sensu credis et ore?
nil audire velim, nil discere, quod levet aegrum;
sed timui mea ne finxisse minora putarer,
quid quaeris? vivo et regno, simul ista reliqui
Fidenis vicus; tamen illic vivere vellem,
vivis et urtica, sic vives protinus, ut te
clitellas ferus impingas, Asinaeque paternum
insolabiliter, tamen istuc mens animusque
dum volt libertas dici mera veraque virtus,
prosiluit dicenda. “Forum Putealque Libonis
in breve te cogi, cum plenus languet amator.
adducit febris et testamenta resignat.
Clusinis Gabiosque petunt et frigida rura.
corna vepres et pruna ferant? si quercus et ilex
nam neque divitibus contingunt gaudia solis,
peccet ad extremum ridendus et ilia ducat.”
Antenor censet belli praecidere causam:
quid Titius, Romana brevi venturus in ora?
qui sapere et fari possit quae sentiat, et cui
et Moschi causam: cras nato Caesare festus
Qui timet his adversa, fere miratur eodem
fidis offendar medicis, irascar amicis,
dissimilator opis propriae, mihi commodus uni.
quae vos ad caelum effertis rumore secundo,
oblitusque meorum, obliviscendus et illis,
confestim liquidus Fortunae rivus inauret,
cognomen vertas in risum et fabula fias.
fert et amat spatiis obstantia rumpere claustra,
virtus est medium vitiorum et utrimque reductum.
mandabo siccis, adimam cantare severis :”
Quod si non odio peccantis desipit augur,
10 quod si bruma nives Albanis illinet agris,
10 mutandus locus est et deversoria nota
10 multa fruge pecus, multa dominum iuvet umbra?
10 nec vixit male, qui natus moriensque fefellit.
10 Nunc itaque et versus et cetera ludicra pono;
10 quid Paris? ut salvus regnet vivatque beatus
10 Pindarici fontis qui non expalluit haustus,
10 gratia, fama, valetudo contingat abunde,
10 dat veniam somnumque dies; impune licebit
10 quo cupiens pacto: pavor est utrobique molestus,
10 cur me funesto properent arcere veterno;
10 sic ego, maioris fugiens opprobria culpae,
10 utque sacerdotis fugitivus liba recuso;
10 Neptunum procul e terra spectare furentem.
10 vel quia naturam mutare pecunia nescit,
10 Viribus uteris per divos, flumina, lamas.
10 rure ego viventem, tu dicis in urbe beatum.
10 alter in obsequium plus aequo pronus et imi
10 hoc simul edixi, non cessavere poetae
10 carus eris Romae, donec te deserat aetas;
ad mare descendet vates tuus et sibi parcet
praeteragendus equus, “quo tendis? non mihi Cumas
dicas adductum propius frondere Tarentum,
si prodesse tuis pauloque benignius ipsum
quid verum atque decens curo et rogo et omnis in hoc sum;
cogi posse negat. Nestor componere litis
fastidire lacus et rivos ausus apertos, ut valet?
et mundus victus non deficiente crumina?
aestivam sermone benigno tendere noctem.
improvisa simul species exterret utrumque.
quae nocuere sequar, fugiam quae profore credam;
frontis ad urbanae descendi praemia, quod si
pane egeo iam mellitis potiore placentis.
Sed neque qui Capua Romam petit, imbre lutoque
vel quia cuncta putas una virtute minora.
victor propositi simul ac perveneris illuc,
cui placet alterius, sua nimirum est odio sors.
derisor lecti sic nutum divitis horret,
nocturno certare mero, putere diurno,
contrectatus ubi manibus sordeseere volgi
contractusque leget; te, dulcis amice, reviset
est iter aut Baias,” laeva stomachosus habena
fons etiam rivo dare nomen idoneus, ut nec
te tractare voles, accedes siccus ad unctum.
condo et compono quae mox depromere possim.
inter Peliden festinat et inter Atriden;
ut meminit nostri? fidibusne Latinis
Inter spem curamque, timores inter et iras
Quo mihi fortunam, si non conceditur uti?
gaudeat an doleat, cupiat metuatne, quid ad rem,
Romae Tibur amem ventosus, Tibure Romam.
depositum laudas ob amici iussa pudorem,
Vivere Naturae si convenienter oportet,
aspersus, volet in caupona vivere; nec qui
Miramur, si Democriti pecus edit agellos
sic positum servabis onus, ne forte sub ala
stultus uterque locum immeritum causatur inique:
sic iterat voces et verba cadentia tollit,
quid? si quis voltu torvo ferus et pede nudo
coeperis, aut tineas pasees taciturnus inertis
cum Zephyris, si concedes, et hirundine prima.
dicet eques; sed equi frenato est auris in ore);
frigidior Thracam nec purior ambiat Hebrus,
“Si pranderet holus patienter, regibus uti
ac ne forte roges, quo me duce, quo lare tuter:
hunc amor, ira quidem communiter urit utrumque,
Thebanos aptare modos studet auspice Musa,
omnem crede diem tibi diluxisse supremum,
parcus ob heredis curam nimiumque severus
si, quicquid vidit melius peiusve sua spe,
Post haec, ut valeat, quo pacto rem gerat et se,
scribe tui gregis hunc et fortem crede bonumque.
ponendaeque domo quaerenda est area primum,
frigus collegit, furnos et balnea laudat
cultaque, dum peregre est animus sine corpore velox;
fasciculum portes librorum ut rusticus agnum,
in culpa est animus, qui se non effugit umquam.
ut puerum saevo credas dictata magistro
exiguaeque togae simulet textore Catonem,
aut fugies Uticam aut vinctus mitteris Ilerdam.
Non quo more piris vesci Calaber iubet hospes,
maior utrum populum frumenti copia pascat;
infirmo capiti fluit utilis, utilis alvo.
nollet Aristippus.” “si sciret regibus uti,
nullius addictus iurare in verba magistri,
quidquid delirant reges, plectuntur Achivi.
an tragica desaevit et ampullatur in arte?
grata superveniet, quae non sperabitur hora.
adsidet insano, potare et spargere flores
defixis oculis animoque et corpore torpet?
ut placeat iuveni percontare utque cohorti,
novistine locum potiorem rure beato?
ut fortunatam plene praestantia vitam;
cum tu inter scabiem tantam et contagia lucri
ut vinosa glomus furtivae Pyrria lanae,
Tu mediastinus tacita prece rura petebas,
reddere vel partis mimum tractare secundas.
virtutemne repraesentet moresque Catonis?
ridebit monitor non exauditus, ut ille
15 tu me fecisti locupletem. vescere, sodes.
15 collectosne bibant imbres puteosne perennis
15 hae latebrae dulces, etiam, si credis, amoenae,
15 fastidiret holus qui me notat.” utrius horum
15 rupit Iarbitam Timagenis aemula lingua,
15 quo me cumque rapit tempestas, deferor hospes.
15 seditione, dolis, scelere atque libidine et ira
15 quid mihi Celsus agit? monitus multumque monendus,
15 me pinguem et nitidum bene curata cute vises,
15 incipiam, patiarque vel inconsultus haberi.
15 insani sapiens nomen ferat, aequus iniqui,
15 si dicet, recte, primum gaudere, subinde
15 est ubi plus tepeant hiemes, ubi gratior aura
15 nec si te validus iactaverit Auster in alto,
15 nil parvum sapias et adhuc sublimia cures:
15 ut cum pilleolo soleas conviva tribulis.
15 nunc urbem et ludos et balnea vilicus optas:
15 alter rixatur de lana saepe caprina,
15 qui male parentem in rupes protrusit asellum
iam satis est. at tu quantum vis tolle. benigne.
me constare mihi scis et discedere tristem
iugis aquae (nam vina nihil moror illius orae:
incolumem tibi me praestant Septembribus horis.
verba probes et facta doce, vel iunior audi
nunc agilis fio et mersor civilibus undis,
Iliacos intra muros peccatur et extra.
privatas ut quaerat opes et tangere vitet
cum ridere voles, Epicuri de grege porcum.
quid non ebrietas dissignat ? operta recludit,
ultra quam satis est Virtutem si petat ipsam.
praeceptum auriculis hoc instillare memento:
leniat et rabiem Canis et momenta Leonis,
idcirco navem trans Aegaeum mare vendas.
quae mare compescant causae, quid temperet annum,
neu volgo narres te sudavisse ferendo
propugnat nugis armatus: “scilicet, ut non
dum studet urbanus tenditque disertus haberi.
iratus: quis enim invitum servare laboret?
non invisa feres pueris munuscula parvis.
quandocumque trahunt invisa negotia Romam,
rure meo possum quidvis perferre patique;
Tu recte vivis, si curas esse quod audis,
cur sit Aristippi potior sententia, namque
virtutis verae custos rigidusque satelles;
Rursus, quid virtus et quid sapientia possit,
scripta Palatinus quaecumque recepit Apollo,
spes iubet esse ratas, ad proelia trudit inertem,
I nunc, argentum et marmor vetus aeraque et artes
ut tu fortunam, sic nos te, Celse, feremus.
cum semel accepit Solem furibundus acutum?
Incolumi Rhodos et Mytilene pulchra facit quod
stellae sponte sua iussaene vagentur et errent,
carmina, quae possint oculos aurisque morari
sit mihi prima fides, et vere quod placet ut non
decipit exemplar vitiis imitabile: quod si
hoc quoque te manet, ut pueros elementa docentem
tam teneor dono, quam si dimittar onustus.
non eadem miramur; eo disconvenit inter
ad mare cum veni, generosum et lene requiro,
iactamus iam pridem omnis te Roma beatum;
mordacem Cynicum sic eludebat, ut aiunt:
nunc in Aristippi furtim praecepta relabor
utile proposuit nobis exemplar Ulixen,
ne, si forte suas repetitum venerit olim
sollicitis animis onus eximit, addocet artes.
suspice, cum gemmis Tyrios mirare colores;
est ubi divellat somnos minus invida Cura?
paenula solstitio, campestre nivalibus auris,
quid premat obscurum lunae, quid proferat orbem,
Caesaris, oratus multa prece, nitere porro,
acriter elatrem! pretium aetas altera sordet.”
pallorem casu, biberent exsangue cuminum.
occupet extremis in vicis balba senectus.
ut libet; haec porcis hodie comedenda relinques.
meque et te. nam quae deserta et inhospita tesqua
quod curas abigat, quod cum spe divite manet
sed vereor ne cui de te plus quam tibi credas,
“scurror ego ipse mihi, populo tu; rectius hoc et
et mihi res, non me rebus, subiungere conor.
qui domitor Troiae multorum providus urbes
grex avium plumas, moveat cornicula risum
fecundi calices quem non fecere disertum?
gaude quod spectant oculi te mille loquentem;
deterius Libycis olet aut nitet herba lapillis?
per brumam Tiberis, Sextili mense caminus.
quid velit et possit rerum concordia discors,
vade; vale; cave ne titubes mandataque frangas.
ambigitur quid enim? Castor sciat an Dolichos plus;
o imitatores, servum pecus, ut mihi saepe
Cum tibi sol tepidus pluris admoverit auris,
20 prodigus et stultus donat quae spernit et odit;
20 credis, amoena vocat mecum qui sentit, et odit
20 in venas animumque meum, quod verba ministret,
20 neve putes alium sapiente bonoque beatum,
20 splendidius multo est. equus ut me portet, alat rex,
20 Ut nox longa quibus mentitur amica, diesque
20 et mores hominum inspexit, latumque per aequor,
20 furtivis nudata coloribus, ipse quid audes?
20 contracta quem non in paupertate solutum?
20 navus mane forum et vespertinus pete tectum,
20 purior in vicis aqua tendit rumpere plumbum,
20 dum licet ac voltum servat Fortuna benignum,
20 Empedocles an Stertinium deliret acumen.
20 Brundisium Minuci melius via ducat an Appi.
20 bilem, saepe iocum vestri movere tumultus!
20 me libertino natum patre et in tenui re
haec seges ingratos tulit et feret omnibus annis,
quae tu pulchra putas, fornix tibi et uncta popina
quod me Lucanae iuvenem commendet amicae);
neu, si te populus sanum recteque valentem
officium facio; tu poscis vilia, verum
longa videtur opus debentibus, ut piger annus
dum sibi, dum sociis reditum parat, aspera multa
quae circumvolitas agilis thyma? non tibi parvum
Haec ego procurare et idoneus imperor et non
ne plus frumenti dotalibus emetat agris
quam quae per pronum trepidat cum murmure rivum?
Romae laudetur Samos et Chios et Rhodos absens,
Verum seu piscis seu porrum et caepe trucidas,
Quem damnosa Venus, quem praeceps alea nudat,
Libera per vacuum posui vestigia princeps,
maiores pinnas nido extendisse loqueris,
vir bonus et sapiens dignis ait esse paratus,
incutiunt urbis desiderium, video, et quod
tractus uter pluris lepores, uter educet apros;
dictitet, occultam febrem sub tempus edendi
dante minor, quamvis fers te nullius egentem.”
pupillis, quos dura premit custodia matrum;
pertulit, adversis rerum immersabilis undis.
ingenium, non incultum est et turpiter hirtum.
invitus, ne turpe toral, ne sordida mappa
Mutus et (indignum, quod sit peioribus ortus)
nempe inter varias nutritur silva columnas,
tu quamcumque deus tibi fortunaverit horam
utere Pompeio Grospho et, si quid petet, ultro
gloria quem supra vires et vestit et unguit,
non aliena meo pressi pede. qui sibi fidet,
ut quantum generi demas virtutibus addas;
nec tamen ignorat quid distent aera lupinis.
angulus iste feret piper et tus ocius uva,
utra magis piscis et echinos aequora celent,
dissimules, donec manibus tremor incidat unctis.
omnis Aristippum decuit color et status et res,
sic mihi tarda fluunt ingrataque tempora, quae spem
Sirenum voces et Circae pocula nosti;
seu linguam causis acuis seu civica iura
corruget naris, ne non et cantharus et lanx
hic tibi sit potius quam tu mirabilis illi.
laudaturque domus longos quae prospicit agros.
grata sume manu, neu dulcia differ in annum;
defer; nil Grosphus nisi verum orabit et aequum,
quem tenet argenti sitis importuna famesque,
dux reget examen. Parios ego primus iambos
me primis urbis belli placuisse domique,
dignum praestabo me etiam pro laude merentis.
nec vicina subest vinum praebere taberna
pinguis ut inde domum possim Phaeaxque reverti,
stultorum incurata pudor malus ulcera celat.
temptantem maiora, fere praesentibus aequum,
consiliumque morantur agendi naviter id quod
quae si cum sociis stultus cupidusque bibisset,
respondere paras seu condis amabile carmen,
ostendat tibi te, ne fidos inter amicos
quidquid sub terra est, in apricum proferet aetas,
Naturam expelles furca, tamen usque recurret,
ut quocumque loco fueris vixisse libenter
vilis amicorum est annona, bonis ubi quid deest.
quem paupertatis pudor et fuga, dives amicus,
ostendi Latio, numeros animosque secutus
corporis exigui, praecanum. solibus aptum,
25 quod si me noles usquam discedere, reddes
25 quae possit tibi, nec meretrix tibicina, cuius
25 scribere te nobis, tibi nos accredere par est.
25 Si quis bella tibi terra pugnata marique
25 contra, quem duplici panno patientia velat,
25 aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque,
25 sub domina meretrice fuisset turpis et excors,
25 prima feres hederae victricis praemia, quod si
25 sit qui dicta foras eliminet, ut coeat par
25 defodiet condetque nitentia, cum bene notum
25 et mala perrumpet furtim fastidia victrix.
25 te dicas, nam si ratio et prudentia curas,
25 Ne tamen ignores, quo sit Romana loco res,
25 saepe decem vitiis instructior, odit et horret,
25 Archilochi, non res et agentia verba Lycamben.
25 irasci celerem, tamen ut placabilis essem.
forte latus, nigros angusta fronte capillos,
ad strepitum salias terrae gravis; et tamen urges
Maenius, ut rebus maternis atque paternis
dicat et his verbis vacuas permulceat auris:
mirabor, vitae via si conversa decebit.
aeque neglectum pueris senibusque nocebit,
vixisset canis immundus vel amica luto sus.
frigida curarum fomenta relinquere posses,
iungaturque pari. Butram tibi Septiciumque,
porticus Agrippae, via te conspexerit Appi,
Non, qui Sidonio contendere callidus ostro
non locus effusi late maris arbiter aufert,
Cantaber Agrippae, Claudi virtute Neronis
aut, si non odit, regit ac veluti pia mater
ac ne me foliis ideo brevi oribus ornes,
forte meum si quis te percontabitur aevum,
reddes dulce loqui, reddes ridere decorum et
iampridem non tacta ligonibus arva bovemque
fortiter absumptis urbanus coepit haberi
“tene magis salvum populus velit an populum tu,
alter purpureum non exspectabit amictum,
restat ut his ego me ipse regam solerque elementis,
nos numerus sumus et fruges consumere nati,
quo te caelestis sapientia duceret, ires. hoc opus,
et nisi cena prior potiorque puella Sabinum
ire tamen restat Numa quo devenit et Ancus.
nescit Aquinatem potantia vellera fucum,
caelum, non animum, mutant, qui trans mare currunt,
Armenius cecidit; ius imperiumque Phraates
plus quam se sapere et virtutibus esse priorem
quod timui mutare modos et carminis artem,
me quater undenos sciat implevisse Decembris,
inter vina fugam Cinarae maerere protervae.
disiunctum curas et strictis frondibus exples;
scurra vagus, non qui certum praesepe teneret,
servet in ambiguo, qui consulit et tibi et urbi,
quidlibet indutus celeberrima per loca vadet,
non possis oculo quantum contendere Lynceus,
sponsi Penelopae nebulones, Alcinoique
hoc studium parvi properemus et ampli,
detinet, adsumam. locus est et pluribus umbris:
Si latus aut renes morbo temptantur acuto,
certius accipiet damnum propiusve medullis,
strenua nos exercet inertia: navibus atque
Caesaris accepit genibus minor; aurea fruges
volt et ait prope vera: “meae (contendere noli)
temperat Archilochi Musam pede mascula Sappho,
collegam Lepidum quo duxit Lollius anno.
Forte per angustam tenuis volpecula rimam
addit opus pigro rivus, si decidit imber,
impransus non qui civem dinosceret hoste,
Iuppiter,” Augusti laudes agnoscere possis:
personamque feret non inconcinnus utramque;
non tamen idcirco contemnas lippus inungui;
in cute curanda plus aequo operata iuventus,
si patriae volumus, si nobis vivere cari.
sed nimis arta premunt olidae convivia caprae,
quaere fugam morbi, vis recte vivere: quis non?
quam qui non poterit vero distinguere falsum,
quadrigis petimus bene vivere, quod petis hic est,
Italiae pleno defudit Copia cornu.
stultitiam patiuntur opes; tibi parvola res est.
temperat Alcaeus, sed rebus et ordine dispar,
30 repserat in cumeram frumenti, pastaque rursus
30 multa mole docendus aprico parcere prato.
30 quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus,
30 cum pateris sapiens emendatusque vocari,
30 alter Mileti textam cane peius et angui
30 nec quia desperes invicti membra Glyconis,
30 cui pulchrum fuit in medios dormire dies et
30 Debes hoc etiam rescribere, sit tibi curae
30 tu quotus esse velis rescribe et rebus omissis
30 si Virtus hoc una potest dare, fortis omissis
30 quem res plus nimio delectavere secundae,
30 est Ulubris, animus si te non deficit aequus.
30 arta decet sanum comitem toga; desine mecum
30 nec socerum quaerit, quem versibus oblinat atris,
ire foras pleno tendebat corpore frustra;
Nunc age, quid nostrum concentum dividat audi.
pernicies et tempestas barathrumque macelli,
respondesne tuo, dic sodes, nomine? “nempe
vitabit chlamydem, morietur frigore, si non
nodosa corpus nolis prohibere cheragra.
ad strepitum citharae cessatum ducere curam.
quantae conveniat Munatius; an male sarta
atria servantem postico falle clientem.
hoc age deliciis. Virtutem verba putas et
mutatae quatient. si quid mirabere, pones
certare.” Eutrapelus, cuicumque nocere volebat,
nec sponsae laqueum famoso carmine nectit,
quem tenues decuere togae nitidique capilli,
quidquid quaesierat, ventri donabat avaro.
vir bonus et prudens dici delector ego ac tu.”
rettuleris pannum. refer et sine vivat ineptus.
est quadam prodire tenus, si non datur ultra.
Ut iugulent hominem, surgunt de nocte latrones;
gratia nequiquam coit et rescinditur? at vos
lucum ligna: cave ne portus occupet alter,
cui mustela procul, si vis, ait, “effugere istinc,
invitus, fuge magna: Meet sub paupere tecto
vestimenta dabat pretiosa: “beatus enim iam
hunc ego, non alio dictum prius ore, Latinus
quem scis immunem Cinarae placuisse rapaci,
hic ubi nequitiae fautoribus et timidis nil
qui dedit hoc hodie, cras, si volet, auferet, ut si
Res gerere et captos ostendere civibus hostis
Fervet avaritia miseroque cupidine pectus:
ut te ipsum serves, non expergisceris? atqui
seu calidus sanguis seu rerum inscitia vexat
ne Cibyratica, ne Bithyna negotia perdas;
macra cavum repetes artum, quem macra subisti.”
reges et regum vita praecurrere amicos.
cum pulchris tunicis sumet nova consilia et spes,
volgavi fidicen. iuvat immemorata ferentem
quem bibulum liquidi media de luce Falerni,
aut paulum abstulerat, patinas cenabat omasi,
detulerit fasces indigno, detrahet idem.
attingit solium Iovis et caelestia temptat:
sunt verba et voces, quibus hunc lenire dolorem
si noles sanus, curres hydropicus; et ni
indomita cervice feros, ubicumque locorum
mille talenta rotundentur, totidem altera, porro et
hac ego si compellor imagine, cuncta resigno;
Cervus equum pugna melior communibus herbis
dormiet in lucem, scorto postponet honestum
ingenuis oculisque legi manibusque teneri.
35 cena brevis iuvat et prope rivum somnus in herba;
35 vilis et agninae, tribus ursis quod satis esset;
35 pone, meum est inquit: pono tristisque recedo.
35 principibus placuisse viris non ultima laus est.
35 possis et magnam morbi deponere partem.
35 posces ante diem librum cum lumine, si non
35 vivitis, indigni fraternum rumpere foedus,
35 tertia succedant et quae pars quadret acervum.
35 nec somnum plebis laudo satur altilium nec
35 pellebat, donec minor in certamine longo
35 officium, nummos alienos pascet, ad imum
35 Scire velis, mea cur ingratus opuscula lector
nec lusisse pudet, sed non incidere ludum,
scilicet ut ventres lamna candente nepotum
idem si clamet furem, neget esse pudicum,
non cuivis homini contingit adire Corinthum.
laudis amore tumes; sunt certa piacula, quae te
intendes animum studiis et rebus honestis,
pascitur in vestrum reditum votiva iuvenca.
scilicet uxorem cum dote fidemque et amicos
otia divitiis Arabum Uberrima muto.
imploravit opes hominis frenum que recepit;
Thraex erit aut holitoris aget mercede caballum.”
laudet ametque domi, premat extra limen iniquus:
non istic obliquo oculo mea commoda quisquam
diceret urendos correctus Bestius. idem,
contendat laqueo collum pressisse paternum,
sedit qui timuit ne non succederet. “Esto.
ter pure lecto poterunt recreare libello.
invidia vel amore vigil torquebere. nam cur
et genus et formam regina Pecunia donat,
saepe verecundum laudasti, rexque paterque
sed postquam victor violens discessit ab hoste,
Arcanum neque tu scrutaberis illius umquam,
non ego ventosae plebis suffragia venor
limat, non odio obscuro morsuque venenat:
quidquid erat nactus praedae maioris, ubi omne
mordear opprobriis falsis mutemque colores?
quid, qui pervenit, fecitne viriliter?” atqui
invidus, iracundus, iners, vinosus, amator,
quae laedunt oculum festinas demere; si quid
ac bene nummatum decorat Suadela Venusque,
audisti coram nec verbo parcius absens:
non equitem dorso, non frenum depulit ore.
commissumque teges et vino tortus et ira.
impensis cenarum et tritae munere vestis;
rident vicini glaebas et saxa moventem.
verterat in fumum et cinerem, non hercule miror,
falsus honor iuvat et mendax infamia terret
hic est aut nusquam, quod quaerimus, hic onus horret,
nemo adeo ferus est, ut non mitescere possit,
est animum, differs curandi tempus in annum?
mancupiis locuples eget aeris Cappadocum rex:
inspice si possum donata reponere laetus.
sic qui pauperiem veritus potiore metallis
nec tua laudabis studia aut aliena reprendes,
non ego, nobilium scriptorum auditor et ultor,
40 cum servis urbana diaria rodere mavis;
40 aiebat, “si qui comedunt bona, cum sit obeso
40 quem nisi mendosum et medicandum ? Vir bonus est quis?
40 ut parvis animis et parvo corpore maius;
40 si modo culturae patientem commodet aurem.
40 dimidium facti qui coepit habet; sapere aude;
40 ne fueris hic tu. chlamydes Lucullus, ut aiunt,
40 haud male Telemachus, proles parientis Ulixei:
40 libertate caret, dominum vehet improbus atque
40 nec, cum venari volet ille, poemata panges.
40 grammaticas ambire tribus et pulpita dignor.
horum tu in numerum voto ruis: invidet usum
nil melius turdo, nil vulva pulchrius ampla.”
“qui consulta patrum, qui leges imaque servat,
hic subit et perfert, aut virtus nomen inane est,
Virtus est vitium fugere et sapientia prima
incipe! qui recte vivendi prorogat horam,
si posset centum scaenae praebere rogatus,
“non est aptus equis Ithace locus, ut neque planis
serviet aeternum, quia parvo nesciet uti.
gratia sic fratrum geminorum, Amphionis atque
hinc illae lacrimae. “spissis indigna theatris
lignorum et pecoris tibi calo argutus et horti,
Nimirum hic ego sum. nam tuta et parvola laudo,
quo multae magnaeque secantur iudice lites,
aut decus et pretium recte petit experiens vir.
stultitia caruisse, vides, quae maxima credis
rusticus exspectat dum defluat amnis; at ille
qui possum tot? ait; “tamen et quaeram et quot habebo
porrectus spatiis nec multae prodigus herbae:
cui non conveniet sua res, ut calceus olim,
Zethi, dissiluit, donec suspecta severo
scripta pudet recitare et nugis addere pondus,”
optat ephippia bos, piger optat arare caballus.
cum res deficiunt, satis inter vilia fortis :
quo res sponsore et quo causae teste tenentur.”
Coram rege sua de paupertate tacentes
esse mala, exiguum censum turpemque repulsam,
labitur et labetur in omne volubilis aevum
mittam:” post paulo scribit sibi milia quinque
Atride, magis apta tibi tua dona relinquam.”
si pede maior erit, subvertet, si minor, uret.
conticuit lyra. fraternis cessisse putatur
si dixi, rides, ait, “et Iovis auribus ista
quam scit uterque libens censebo exerceat artem.
verum ubi quid melius contingit et unctius, idem
sed videt hunc omnis domus et vicinia tota
plus poscente ferent : distat, sumasne pudenter
quanto devites animi capitisque labore;
Quaeritur argentum puerisque beata creandis
esse domi chlamydum; partem vel tolleret omnis,
parvum parva decent: mihi iam non regia Roma,
Laetus sorte tua vives sapienter, Aristi,
moribus Amphion: tu cede potentis amici
servas: fidis enim manare poetica mella
45 vos sapere et solos aio bene vivere, quorum
45 introrsum turpem, speciosum pelle decora.
45 an rapias; atqui rerum caput hoc erat, hic fons.
45 impiger extremos curris mercator ad Indos,
45 uxor, et incultae pacantur vomere silvae:
45 exilis domus est, ubi non et multa supersunt
45 sed vacuum Tibur placet aut imbelle Tarentum.
45 nec me dimittes incastigatum, ubi plura
45 lenibus imperiis, quotiensque educet in agros
45 te solum, tibi pulcher.” ad haec ego naribus uti
conspicitur nitidis fundata pecunia villis.
nec furtum feci nec fugi, si mihi dicat
“indotata mihi soror est, paupercula mater,
per mare pauperiem fugiens, per saxa, per ignis:
quod satis est cui contingit, nihil amplius optet.
et dominum fallunt et prosunt furibus. ergo
Strenuus et fortis causisque Philippus agendis
cogere quam satis est ac non cessare videbor,
Aetolis onerata plagis iumenta canesque,
formido et, luctantis acuto ne secer ungui,
si res sola potest facere et servare beatum,
servus, habes pretium, loris non ureris, aio.
et fundus nec vendibilis nec pascere firmus,”
ne cures-ea, quae stulte miraris et optas,
non domus et fundus, non aeris acervus et auri
clarus, ab officiis octavam circiter horam
imperat aut servit collecta pecunia cuique,
surge et inhumanae senium depone Camenae,
displicet iste locus, clamo et diludia posco,
hoc primus repetas opus, hoc postremus omittas.
non hominem occidi: non pasces in cruce corvos.
qui dicit, clamat, victum date! succinit alter,
discere et audire et meliori credere non vis?
aegroto domini deduxit corpore febris,
dum redit atque Foro nimium distare Carinas
tortum digna sequi potius quam ducere funem.
cenes ut pariter pulmenta laboribus empta:
ludus enim genuit trepidum certamen et iram,
Si fortunatum species et gratia praestat,
sum bonus et frugi : renuit negitatque Sabellus.
et mihi! dividuo findetur munere quadra,
quis circum pagos et circum compita pugnax
non animo curas; valeat possessor oportet,
iam grandis natu queritur, conspexit, ut aiunt,
Haec tibi dictabam post fanum putre Vacunae,
Romanis sollemne viris opus, utile famae
ira truces inimicitias et funebre bellum.
50 mercemur servum, qui dictet nomina, laevum
50 cautus enim metuit foveam lupus accipiterque
50 sed tacitus pasci si posset corvus, haberet
50 magna coronari contemnat Olympia, cui spes,
50 si comportatis rebus bene cogitat uti.
50 adrasum quendam vacua tonsoris in umbra
50 excepto quod non simul esses, cetera laetus.
50 vitaeque et membris; praesertim cum valeas et
qui fodicet latus et cogat trans pondera dextram
suspectos laqueos et opertum miluus hamum,
plus dapis et rixae multo minus invidiaeque.
cui sit condicio dulcis sine pulvere palmae?
qui cupit aut metuit, iuvat illum sic domus et res,
cultello proprios purgantem leniter unguis.
vel cursu superare canem vel viribus aprum
porrigere: “hic multum in Fabia valet, ille Velina;
oderunt peccare boni virtutis amore,
Brundisium comes aut Surrentum ductus amoenum
Vilius argentum est auro, virtutibus aurum.
ut lippum pictae tabulae, fomenta podagram,
Demetri, (puer hic non laeve iussa Philippi
possis, adde virilia quod speciosius arma
cui libet hic fasces dabit eripietque curule
tu nihil admittes in te formidine poenae:
qui queritur salebras et acerbum frigus et imbres,
“o cives, cives, quaerenda pecunia primum est;
auriculas citharae collecta sorde dolentis.
accipiebat) “abi, quaere et refer, unde domo, quis,
non est qui tractet; scis, quo clamore coronae
cui volet importunus ebur.” frater, pater adde:
sit spes fallendi, miscebis sacra profanis.
aut cistam effractam et subducta viatica plorat,
virtus post nummos!” haec Ianus summus ab imo
sincerum est nisi vas, quodcumque infundis acescit.
cuius fortunae, quo sit patre quove patrono.”
proelia sustineas campestria; denique saevam
55 ut cuique est aetas, ita quemque facetus adopta.
55 nam de mille fabae modiis cum surripis unum,
55 nota refert meretricis acumina, saepe catellam,
55 prodocet, haec recinunt iuvenes dictata senesque,
55 Sperne voluptates; nocet empta dolore voluptas,
55 it, redit et narrat, Voltcium nomine Menam,
55 militiam puer et Cantabrica bella tulisti
Si bene qui cenat bene vivit, lucet, eamus
damnum est, non facinus, mihi pacto lenius isto.
saepe periscelidem raptam sibi flentis, uti mox
laevo suspensi loculos tabulamque lacerto.
semper avarus eget; certum voto pete finem.
praeconem, tenui censu, sine crimine, notum
sub duce qui templis Parthorum signa refigit
quo ducit gula; piscemur, venemur, ut olim
vir bonus, omne forum quem spectat et omne tribunal,
nulla fides damnis verisque doloribus adsit,
est animus tibi, sunt mores, est lingua fidesque,
invidus alterius macrescit rebus opimis;
et properare loco et cessare et quaerere et uti,
nunc et, si quid abest. Italis adiudicat armis.
Gargilius, qui mane plagas, venabula, servos
quandocumque deos vel porco vel bove placat,
nec semel irrisus triviis attollere curat
sed quadringentis sex septem milia desunt ;
invidia Siculi non invenere tyranni
gaudentem parvisque sodalibus et lare certo
Ac ne te retrahas et inexcusabilis absis,
differtum transire forum populumque iubebat,
Line pater! clare, clare cum dixit, Apollo!
fracto crure planum, licet illi plurima manet
plebs eris. at pueri ludentes, rex eris, aiunt,
maius tormentum, qui non moderabitur irae,
et ludis et post decisa negotia Campo.
quamvis nil extra numerum fecisse modumque
60 unus ut e multis populo spectante referret
60 labra movet metuens audiri: “pulchra Laverna,
60 lacrima, per sanctum iuratus dicat Osirim:
60 si recte facies. hic murus aeneus esto,
60 infectum volet esse, dolor quod suaserit et mens,
60 “scitari libet ex ipso quodcumque refers: dic
60 curas, interdum nugaris rure paterno:
emptum mulus aprum, crudi tumidique lavemur,
da mihi fallere, da iusto sanctoque videri,
credite, non ludo; crudeles, tollite claudum!
nil conscire sibi, nulla pallescere culpa.
dum poenas odio per vim festinat inulto,
ad cenam veniat.” non sane credere Mena,
partitur lintres exercitus, Actia pugna
quid deceat, quid non, obliti, Caerite cera
noctem peccatis et fraudibus obice nubem.”
quaere peregrinum, vicinia rauca reclamat.
Roscia, dic sodes, melior lex an puerorum est
ira furor brevis est: animum rege; qui nisi paret
mirari secum tacitus, quid multa? benigne,
te duce per pueros hostili more refertur;
digni, remigium vitiosum Ithacensis Ulixei,
Qui melior servo, qui liberior sit avarus,
nenia, quae regnum recte facientibus offert,
imperat; hunc frenis, hunc tu compesce catena.
respondet. neget ille mihi? “negat improbus et te
adversarius est frater, lacus Hadria, donec
cui potior patria fuit interdicta voluptas.
in triviis fixum cum se demittit ob assem,
et maribus Curiis et decantata Camillis?
Fingit equum tenera docilem cervice magister
neglegit aut horret.” Volteium mane Philippus
alterutrum velox Victoria fronde coronet,
65 si, Mimnermus uti censet, sine amore iocisque
65 non video; nam qui cupiet, metuet quoque; porro,
65 isne tibi melius suadet, qui “rem facias, rem,
65 ire viam qua monstret eques; venaticus, ex quo
65 vilia vendentem tunicato scruta popello
65 consentire suis studiis qui crediderit te,
nil est iucundum, vivas in amore iocisque?.
qui metuens vivet, liber mihi non erit umquam,
si possis, recte, si non, quocumque modo, rem,”
tempore cervinam pellem latravit in aula,
occupat et salvere iubet prior, ille Philippo
fautor utroque tuum laudabit pollice ludum.
Vive, vale! si quid novisti rectius istis,
perdidit arma, locum Virtutis deseruit, qui
ut propius spectes lacrimosa poemata Pupi,
militat in silvis catulus, nunc adhibe puro
excusare laborem et mercennaria vincla,
Protinus ut moneam (si quid monitoris eges tu)
candidus imperti; si nil, his utere mecum.
semper in augenda festinat et obruitur re.
an qui Fortunae te responsare superbae
pectore verba puer, nunc te melioribus offer,
quod non mane domum venisset, denique quod non
quid de quoque viro et cui dicas, saepe videto,
vendere cum possis captivum, occidere noli;
liberum et erectum praesens hortatur et aptat ?
quo semel est imbuta recens, servabit odorem
providisset eum. “sic ignovisse putato
percontatorem fugito: nam garrulus idem est,
70 serviet utiliter; sine pascat durus aretque,
70 Quod si me populus Romanus forte roget, cur
70 testa diu. quod si cessas aut strenuus anteis,
70 me tibi, si cenas hodie mecum.” ut libet. “ergo
70 nec retinent patulae commissa fideliter aures,
naviget ac mediis hiemet mercator in undis,
non ut porticibus sic iudiciis fruar isdem,
nec tardum opperior nec praecedentibus insto.
post nonam venies: nunc i, rem strenuus auge.”
et semel emissum volat irrevocabile verbum,
annonae prosit, portet frumenta penusque.
nec sequar aut fugiam quae diligit ipse vel odit,
ut ventum ad cenam est, dicenda tacenda locutus
non ancilla tuum iecur ulceret ulla puerve
Vir bonus et sapiens audebit dicere: “Pentheu,
olim quod volpes aegroto cauta leoni
tandem dormitum dimittitur. Hic ubi saepe
intra marmoreum venerandi limen amici,
rector Thebarum, quid me perferre patique
respondit, referam: “quia me vestigia terrent,
occultum visus decurrere piscis ad hamum,
ne dominus pueri pulchri caraeve puellae
75 indignum coges?” Adimam bona. “Nempe pecus, rem,
75 omnia te adversum spectantia, nulla retrorsum.”
75 mane cliens et iam certus conviva, iubetur
75 munere te parvo beet aut incommodus angat.
lectos, argentum: tollas licet.” “In manicis ot
belua multorum es capitum, nam quid sequar aut quem?
rura suburbana indictis comes ire Latinis,
qualem commendes, etiam atque etiam aspice, ne mox
compedibus saevo te sub custode tenebo.”
pars hominum gestit conducere publica; sunt qui
impositus mannis arvum caelumque Sabinum
incutiant aliena tibi peccata pudorem,
Ipse deus, simul atque volam, me solvet. opinor,
frustis et pomis viduas venentur avaras
non cessat laudare, videt ridetque Philippus,
fallimur et quondam non dignum tradimus: ergo
hoc sentit moriar. mors ultima linea rerum est.
excipiantque senes, quos in vivaria mittant;
et sibi dum requiem, dum risus undique quaerit,
quem sua culpa premet, deceptus omitte tueri,
80 multis occulto crescit res faenore. Verum
80 dum septem donat sestertia, mutua septem
80 ut penitus notum, si temptent crimina, serves
esto aliis alios rebus studiisque teneri:
promittit, persuadet uti mercetur agellum.
tuterisque tuo fidentem praesidio: qui
idem eadem possunt horam durare probantes?
mercatur. ne te longis ambagibus ultra
dente Theonino cum circumroditur, ecquid
nullus in orbe sinus Bais praelucet amoenis,
quam satis est morer, ex nitido fit rusticus atque
ad te post paulo ventura pericula sentis?
si dixit dives, lacus et mare sentit amorem
sulcos et vineta crepat mera, praeparat ulmos,
nam tua res agitur, paries cum proximus ardet,
85 festinantis eri; cui si vitiosa libido
85 immoritur studiis et amore senescit habendi.
85 et neglecta solent incendia sumere vires.
fecerit auspicium, “cras ferramenta Teanum
verum ubi oves furto, morbo periere capellae,
Dulcis inexpertis cultura potentis amici:
tolletis, fabri!” lectus genialis in aula est:
spem mentita seges, bos est enectus arando,
expertus metuit. tu, dum tua navis in alto est,
nil ait esse prius, melius nil caelibe vita;
offensus damnis media de nocte caballum
hoc age, ne mutata retrorsum te ferat aura.
si non est, iurat bene solis esse maritis.
arripit iratusque Philippi tendit ad aedis.
oderunt hilarem tristes tristemque iocosi,
90 quo teneant voltus mutantem Protea nodo?
90 quem simul aspexit scabrum intonsumque Philippus,
90 sedatum celeres, agilem navumque remissi;
quid pauper? ride: mutat cenacula, lectos,
durus, ait, “Voltei, nimis attentusque videris
potores bibuli media de nocte Falerni
balnea, tonsores, conducto navigio aeque
esse mihi.” “pol, me miserum, patrone, vocares,
oderunt porrecta negantem pocula, quamvis
nauseat ac locuples, quem ducit priva triremis.
si velles,” inquit, “verum mihi ponere nomen.
nocturnos iures te formidare tepores.
Si curatus inaequali tonsore capillos
quod te per Genium dextramque deosque Penatis
deme supercilio nubem: plerumque modestus
95 occurri, rides; si forte subucula pexae
95 obsecro et obtestor, vitae me redde priori!”
95 occupat obscuri speciem, taciturnus acerbi.
trita subest tunicae, vel si toga dissidet impar,
Qui semel aspexit, quantum dimissa petitis
Inter cuncta leges et percontabere doctos,
rides: quid, mea cum pugnat sententia secum,
praestent, mature redeat repetatque relicta.
qua ratione queas traducere leniter aevum,
quod petiit spernit, repetit quod nuper omisit,
metiri se quemque suo modulo ae pede verum est.
num te semper inops agitet vexetque cupido,
aestuat et vitae disconvenit ordine toto,
num pavor et rerum mediocriter utilium spes,
100 diruit, aedificat, mutat quadrata rotundis?
100 virtutem doctrina paret Naturane donet,
insanire putas sollemnia me neque rides,
quid minuat curas, quid te tibi reddat amicum,
nec medici credis nec curatoris egere
quid pure tranquillet, honos an dulce lucellum,
a praetore dati, rerum tutela mearum
an secretum iter et fallentis semita vitae.
cum sis et prave sectum stomacheris ob unguem
Me quotiens reficit gelidus Digentia rivus,
105 de te pendentis, te respicientis amici.
105 quem Mandela bibit, rugosus frigore pagus,
Ad summam: sapiens uno minor est Iove, dives,
quid sentire putas? quid credis, amice, precari?
liber, honoratus, pulcher, rex denique regum,
sit mihi quod nunc est, etiam minus, et mihi vivam
praecipue sanus, nisi cum pituita molesta est.
quod superest aevi, si quid superesse volunt di;
sit bona librorum et provisae frugis in annum
110 copia, neu fluitem dubiae spe pendulus horae.
Sed satis est orare Iovem, qui ponit et aufert,
det vitam, det opes; aequum mi animum ipse parabo.
Contents Book 2

—

Tap any Latin word to look it up