πῦρ

A. v. πυρά, τά:—fire, π. καίειν or δαίειν to kindle fire, Il. 8.521, Od. 7.7, etc.; π. ἀνακαίειν, ἅπτειν, ἐξάπτειν, αἴθειν, ἐναύειν, v. sub vocc.; π. ποιεῖν, ποιήσασθαι, Anaxipp. 1.12, X. An. 5.2.27; οἴσετε π. Il. 15.718; π. προσέφερον X. An. 5.2.14; π. ἐμβαλεῖν νηυσί, κλισίῃσι, Il. 15.597, Od. 8.501 (tm.); π. φυσητέον, ῥιπίζειν, Ar. Lys. 293, Plu. Flam. 21; as exclam., "πῦρ" βοᾷ Men. Sam. 208.

b. π. τεχνικόν, v. τεχνικός.

2. funeral-fire (cf. πυρά), ὄφρα πυρός με . . λελάχωσι θανόντα Il. 7.79, 22.342, cf. 15.350, 23.76; ζῶντα διδόναι τινὰ πυρί burn one alive, Hdt. 1.86.

3. sacrificial fire, ἐν πυρὶ βάλλε θυηλάς Il. 9.220, cf. Od. 3.341,446; κατὰ τοῦ π. σπένδειν Pl. Criti. 120a; διὰ τοῦ π. ὀμνύναι D. 54.40.

4. hearthfire, πυρὸς ἐσχάραι Il. 10.418, cf. Od. 5.59; ἕως ἂν αἴθῃ πῦρ ἐφ’ ἑστίας ἐμῆς A. Ag. 1435; πυρὶ δέχεσθαί τινα E. Or. 47; τὸ π. τὸ ἀθάνατον the fire of Vesta, Plu. Num. 9, etc.; deified, Πῦρ ἀθάνατον SIG 826 ii 14 (Delph., ii B.C.).

5. lightning, κεραυνὸς ἀενάου πυρός Pi. P. 1.6; πῦρ πνέοντος κεραυνοῦ Id. Fr. 146; πυρὸς ἀμφήκης βόστρυχος A. Pr. 1044 (anap.); πυρὶ καὶ στεροπαῖς S. OT 470 (anap.); παλτῷ ῥιπτεῖ πυρί Id. Ant. 131 (anap.); θείῳ πυρὶ παμφαής Id. Ph. 728 (lyr.).

b. fire, light, or heat of the sun, θερινὸν π., opp. χειμών, Pi. P. 3.50, cf. Pl. Lg. 865b; of the stars, π. πνείοντα ἄστρα S. Ant. 1146 (lyr.); summer solstice, Alcm. 79, Paul.Al. A. 3.

6. flame of torches, S. Ant. 964 (lyr.), etc.; π. εὐάγγελον, ἄγγαρον, πομπόν, of the beacon fire, A. Ag. 21,282,299.

7. fever heat, violent fever, πῦρ ἔλαβέν [τινα] Hp. Epid. 1.26.ή, al.; ὁ δ’ ἔχων θέρμαν καὶ π. ἧκεν Ar. Fr. 690; τεταρταίῳ πυρί Call. Aet. 3.1.17; π. ἄγριον Hp. Epid. 7.20 (of erysipelas acc. to Gal. 19.134).

II. phrases, ἐν πυρὶ γενέσθαι to be consumed, come to nothing, Il. 2.340; φεύγων καπνὸν εἰς πῦρ δεσποτείας ἐμπεπτωκώς 'out of the frying pan into the fire, Pl. R. 569b, cf. Prov. ap. Simp. in Epict. p.72 D.; ἦν ἄρα πυρός γ’ ἕτερα θερμότερα Ar. Eq. 382; πῦρ ἐπὶ πῦρ ἐγχεῖν, ἄγειν, φέρειν, ἐπεισφέρειν, Cratin. 18, Ar. Fr. 453, Arist. Pr. 880a21, Plu. 2.61a; εἰς π. ξαίνειν 'plough the sands', Pl. Lg. 780c; βασανίζειν χρυσὸν ἐν πυρί Id. R. 413e, cf. Plb. 21.20.7: as a type of things irresistible or terrible, ἀντίος εἶμι, καὶ εἰ πυρὶ χεῖρας ἔοικε Il. 20.371; μάρναντο δέμας πυρὸς αἰθομένοιο 11.596, al.; Ἕκτωρ πυρὸς αἰνὸν ἔχει μένος 17.565, cf. 6.182; so τὸ πεπρωμένον οὐ π. σχήσει Pi. Fr. 232; κρεῖσσον ἀμαιμακέτου πυρός S. OT 177; οὐδὲν θηρίον γυναικὸς ἀμαχώτερον, οὐδὲ π. Ar. Lys. 1015; ἀναρχία κρείσσων πυρός E. Hec. 608; ἐχίδνης καὶ πυρὸς περαιτέρω Id. Andr. 271; so διὰ πυρὸς ἰέναι (as we say) to go through fire and water, dash through any danger, X. Smp. 4.16, cf. Oec. 21.7, Ar. Lys. 133; but διὰ πυρὸς ἦλθε ἑτέρῳ λέχεϊ she raged furiously against the other partner of the bed, E. Andr. 487 (lyr.); διὰ πυρὸς ἔμολον ματρί Id. El. 1183 (lyr.); σωθήσεται οὕτω δὲ ὡς διὰ πυρός 1 Ep.Cor. 3.15; εἰς π. ἅλλεσθαι X. Mem. 1.3.9; κἂν εἰς π. ἐμβαῖεν Lib. Ep. 314.3; π. διέρπειν S. Ant. 265; of persons, ὦ π. σύ . . Id. Ph. 927; of Hannibal, Plu. Flam. 21: metaph. of anxious hope, θάλπει τῷδ’ ἀνηκέστῳ πυρί S. El. 888; of love, ἀρσενικῷ θέρεται π. Call. Epigr. 27.5, cf. 45.2. (Cf. Arm. hur, OE. fyr 'fire', etc.)