εἴδεα μὲν τόσα θηρσί, τόσαι δʼ ἀνὰ δάσκιον ὕλην
νυμφίδιοι φιλότητες ὁμήθειαί τε πέλονται
ἔχθεά τε κρυεροί τε μόθοι νόμιοί τε χαμεῦναι.
τλησιπόνων δʼ ἀνδρῶν χρέος ἄπλετον ἀείδωμεν,
5
ἀμφότερον κρατερόν τε μένος καὶ ἐπίφρονα βουλὴν
κέρδεά τʼ αἰολόβουλα πολυφράστοις τε δόλοισι
φραξαμένην κραδίην· ἦ γάρ τε πρὸς ἄγρια φῦλα
μάρναται, οἷσι θεὸς σθένος ὤπασε καὶ μένος ἠῢ
καὶ φρένας οὐδʼ αὐτῶν πολὺ μείονας ἀγρευτήρων.
10
ἤθεα πολλὰ πέλει κλειτῆς πολυαρκέος ἄγρης,
ἄρμενα καὶ θήρεσσι καὶ ἔθνεσιν ἠδὲ χαράδραις,
μυρία· τίς κεν ἅπαντα μιῇ φρενὶ χωρήσειεν
εἰπέμεναι κατὰ μοῖραν ὑπʼ εὐκελάδοισιν ἀοιδαῖς;
τίς δʼ ἂν πάντʼ ἐσίδοι; τίς δʼ ἄν τόσον ὠπήσαιτο
15
θνητὸς ἐών; μοῦνοι δὲ θεοὶ ῥέα πάνθʼ ὁρόωσιν.
αὐτὰρ ἐγὼν ἐρέω τά τʼ ἐμοῖς ἴδον ὀφθαλμοῖσι,
θήρην ἀγλαόδωρον ἐπιστείχων ξυλόχοισιν,
ὅσσα τʼ ἀπʼ ἀνθρώπων ἐδάην, τοῖσιν τὰ μέμηλεν,
αἰόλα παντοίης ἐρατῆς μυστήρια τέχνης,
20
ἱμείρων τάδε πάντα Σεουήρου Διὸς υἱῷ
ἀείδειν· σὺ δέ, πότνα θεά, παγκοίρανε θήρης,
εὐμενέουσα θοῇ βασιληΐδι λέξον ἀκουῇ,
ὄφρα τεῶν ἔργων προμαθὼν ὀαρίσματα πάντα
θηροφονῇ, μακαριστὸς ὁμοῦ παλάμῃ καὶ ἀοιδῇ.
25
θηρῶν οἱ μὲν ἔασιν ἐπίφρονες, αἰολόβουλοι,
ἀλλὰ δέμας βαιοί· τοὶ δʼ ἔμπαλιν ἀλκήεντες,
βουλὴν δʼ ἐν στήθεσσιν ἀνάλκιδες· οἱ δʼ ἄρʼ ὁμαρτῇ
καὶ κραδίην δειλοὶ καὶ γυῖα πέλουσʼ ἀμενηνοί,
ἀλλὰ πόδεσσι θοοί· τοῖσιν δὲ θεὸς πόρε πάντα,
30
βουλὴν κερδαλέην, κρατερὸν δέμας, ὠκέα γοῦνα.
γιγνώσκουσι δʼ ἕκαστος ἑῆς φύσιος κλυτὰ δῶρα,
ἔνθʼ ὀλιγοδρανέες τε καὶ ἔνθα πέλουσι δαφοινοί.
οὐκ ἔλαφος κεράεσσι θρασύς, κεράεσσι δὲ ταῦρος·
οὐ γενύεσσιν ὄρυξ κρατερός, γενύεσσι λέοντες·
35
οὐ ποσὶ ῥινόκερως πίσυνος, πόδες ὅπλα λαγωῶν·
πόρδαλις οἶδʼ ὀλοὴ παλαμάων λοίγιον ἰόν,
καὶ σθένος αἰνὸς ὄϊς μέγα λαϊνέοιο μετώπου,
καὶ κάπρος μένος οἶδεν ἑῶν ὑπέροπλον ὀδόντων.
ὅσσαι μέν νυν ἔασιν ἐπακτήρεσσι δαφοινοῖς
40
μουναδὸν ἐν σκοπέλοισι προμήθειαί τε πάγαι τε,
κεκριμένας φράσομεν θήρας ἐπὶ θηρσὶν ἑκάστοις·
ξυνὰ δέ θʼ ὅσσα πέλουσιν, ὁμοίης ἔλλαχεν ᾠδῆς.
ξυνὰ θηροσύναι τε λίνων ξυναί τε ποδάγραι·
ξυνὰ δέ τʼ ἀνθρώποισι ποδωκέα πάντα γένεθλα
45
ἵπποις ἠδὲ κύνεσσι διωκέμεν· ἄλλοτε δʼ αὖτε
καὶ μούνοις ἵπποισι κυνῶν ἄτερ ἰθὺς ἐλαύνειν·
ἵπποισιν κείνοισιν, ὅσοι περὶ Μαυρίδα γαῖαν
φέρβοντʼ, ἢ Λιβύεσσιν· ὅσοι μὴ κάρτεϊ χειρῶν
ἄγχονται ψαλίοισι βιαζομένοιο χαλινοῦ,
50
πείθονται δὲ λύγοισιν, ὅπη βροτὸς ἡγεμονεύει.
τοὔνεκεν ἱππελάται κείνων ἐπιβήτορες ἵππων
ἠδὲ κύνας λείπουσι φίλους πίσυνοί τʼ ἐλόωσιν
ἵπποις ἠελίου τε βολῇ καὶ νόσφιν ἀρωγῶν.
ξυνὸν ἀκοντίζειν δὲ καὶ ἀντία τοξάζεσθαι
55
θῆρας ἀρειοτέρους, τοί τʼ ἀνδράσιν ἶφι μάχονται.
ἐς δὲ λίνον χρειὼ στέλλειν οἰήϊα θήρης,
καὶ πνοιὴν ἀνέμου φεύγειν ἄνεμόν τε δοκεύειν.
οἷα δὲ ποντοπόρων ἀκάτων ἐπιβήτορες ἄνδρες
ἑζόμενοι πρύμνῃσι, νεῶν ἐφέποντες ὀχῆας,
60
ἠέρα παπταίνουσι καὶ ἀργεστῇσι Νότοισι
πειθόμενοι τανύσαντο λινοπτερύγων ὅπλα νηῶν·
ὧδε καὶ ἐν τραφερῇ κέλομαι θηρήτορας ἄνδρας
παπταίνειν ἑκάτερθεν ἐπιπνείοντας ἀήτας,
ὄφρα λινοστατέωσι βοηλατέωσί τε πάντῃ
65
αὔραις ἀντιάσαντες· ἐπεὶ μάλα θήρεσι πᾶσιν
ὀξύταται ῥινῶν ὀσφρήσιες· εἰ δὲ φράσαιντο
ἢ σταλίκων ὀδμὴν ἢ πεπταμένοιο λίνοιο,
ἔμπαλιν ἰθύνουσιν, ἐπιστροφάδην δὲ φέβονται
αὐτοῖς ἄντα βροτοῖσι, πόνον δʼ ἅλιον θέσαν ἄγρης.
70
τῷ μοι παπταίνοιεν ἐπαιγίζοντας ἀήτας
θηροφόνοι, στάλικάς τε λινοστασίην τʼ ἐφέποιεν
ἀντιπέρην ἀνέμοιο βολῆς· ὄπιθεν δʼ ἐλάοιεν
ἐς Νότον αἰθρήεντος ἐγειρομένου Βορέαο·
ἐς δὲ Βορῆν σαλαγεῦντος ἐπὶ δροσεροῖο Νότοιο·
75
Εὔρου δʼ ἱσταμένοιο θέειν Ζεφυρίτισιν αὔραις·
κινυμένου Ζεφύρου δὲ θοῶς εἰς Εὖρον ἐλαύνειν.
ἀλλὰ σύ μοι πρώτιστα λεόντων ἔξοχον ἄγρην
ἐν θυμῷ βάλλοιο καὶ ἀνδρῶν ἄλκιμον ἦτορ.
χῶρον μὲν πρώτιστον ἐπεφράσσαντο κιόντες,
80
ἔνθα περὶ σπήλυγγας ἐρίβρομος ἠΰκομος λῖς
ἐνδιάει, μέγα δεῖμα βοῶν αὐτῶν τε νομήων·
θηρὸς δʼ αὖ μετέπειτα πελώριον ὠπήσαντο
ἴχνεσι τριβομένοισιν ἀταρπιτόν, ᾗ ἔνι πολλὸς
λαρὸν πιόμενος ποταμηπόρος ἰθὺς ὁδεύει.
85
ἔνθʼ ἤτοι βόθρον μὲν ἐΰδρομον ἀμφὶς ὄρυξαν,
εὐρὺν καὶ περίμετρον· ἀτὰρ μεσάτῃ ἐνὶ τάφρῳ
κίονα δειμάσθην μέγαν, ὄρθιον, ὑψικόλωνον·
τοῦ δʼ ἄπο μὲν κρεμάσαντο μετήορον αὖ ἐρύσαντες
ἀρνειὸν νεογιλὸν ὑπʼ ἀρτιτόκοιο τεκούσης·
90
ἔκτοθε δʼ αὖ βόθροιο περίτροχον ἐστεφάνωσαν
αἱμασιήν, πυκάσαντες ἐπασσυτέροις μυλάκεσσιν,
ὄφρα κε μὴ πελάσας δολερὸν χάος ἀθρήσειε·
καί ῥʼ ὁ μὲν ὑψικρεμὴς ὑπομάζιος ἀμνὸς ἀϋτεῖ·
τοῦ δέ τε πειναλέην κραδίην ἐπάταξεν ἰωή·
95
μαιόμενος δʼ ἴθυσε, φίλον κεχαρημένος ἦτορ,
ἴχνος ἐπισπέρχων βληχῆς ἠδʼ ἔνθα καὶ ἔνθα
παπταίνων πυρόεν· τάχα δʼ ἤλυθεν ἄγχι δόλοιο,
ἀμφί τε δινεῖται, κρατερὸς δέ ἑ λιμὸς ὀρίνει.
αὐτίκα δʼ αἱμασιὴν μὲν ὑπέρθορε γαστρὶ πιθήσας,
100
δέκτο δέ μιν χάος εὐρὺ περιστεφές, οὐδʼ ἐνόησεν,
ὡς ἐπὶ βυσσὸν ἵκανεν ἀνωΐστοιο βερέθρου·
παντόσε δινεῖται δὲ παλίσσυτος αἰὲν ὀρούων,
ὁπποῖος περὶ νύσσαν ἀεθλοφόρος θοὸς ἵππος,
ἀγχόμενος παλάμῃσι καὶ ἡνιόχοιο χαλινῷ.
105
οἱ δʼ ἄρʼ ἀπὸ σκοπιῆς τηλαυγέος ἀθρήσαντες
ἀγρευτῆρες ὄρουσαν, ἐριτμήτοισι δʼ ἱμᾶσι
δησάμενοι καθιᾶσιν ἐΰστροφα τυκτὰ μέλαθρα,
ὀπταλέον κἀκεῖσε δόλον κρύψαντες ἐδωδῆς·
αὐτὰρ ὅ γʼ ἐκ βόθροιο δοκεύμενος αὐτίκʼ ἀλύξειν
110
ἔνθὁ??ʼε καγχαλόων· παρὰ δʼ οὐκέτι νόστος ἕτοιμος·
ὧδε μὲν ἀμφὶ χυτὴν Λιβύων πολυδίψιον αἶαν.
αὐτὰρ ἐϋρρείταο παρʼ ὄχθαις Εὐφρήταο
ἵππους μὲν χαροποὺς μεγαλήτορας ἀρτύνονται
θήρειον ποτὶ μῶλον· ἐπεὶ χαροποὶ γεγάασι
115
κραιπνότατοι θείειν καὶ ἀναιδέες ἶφι μάχεσθαι
καὶ μοῦνοι τετλᾶσι λεόντων ἀντία βρυχήν·
οἱ δʼ ἄλλοι τρειουσι καὶ ἀγκλίνουσιν ὀπωπάς,
δειμαίνοντες ἄνακτος ἑοῦ πυριλαμπέα κανθόν,
ὣς ἐφάμην καὶ πρόσθεν ἐν ἱππαλέοισιν ἀοιδαῖς.
120
πεζοὶ δʼ ἐκτανύσαντο λίνοιο περίδρομον ἕρκος,
ἄρκυας ἀσσυτέροις ἐπιδειμάμενοι σταλίκεσσι·
τόσσον δʼ αὖθʼ ἑκάτερθεν ἐπιπρονένευκε κεραίη,
ὅσσον ἐπημύει κέρας ἀρτιτόκοιο σελήνης.
τρισσοὶ δʼ αὖ λοχόωσι λίνων ἔπι θηρητῆρες,
125
εἷς μέσατος, δοιοὶ δʼ ἄρʼ ἐπʼ ἀκροτάτοισι κορύμβοις,
ὁππόσον ἐκ μεσάτοιο γεγωνότος ἀμφοτέροισιν
εἰσαΐειν ἑκάτερθε διπλῶν ἀκρόπτερα φωτῶν.
οἱ δʼ ἄλλοι στήσαντο νόμῳ πολέμοιο δαφοινοῦ,
φρυκτοὺς αὐσταλέους πυριλαμπέας ἀμφὶς ἔχοντες·
130
ἀνδρῶν δʼ αὐτὸς ἕκαστος ἔχει σάκος ἐν χερὶ λαιῇ,
ἁ̓σπίδος ἐν πατάγῳ θηρσὶν μέγα δεῖμα δαφοινοῖς·
δεξιτερῇ δὲ φέρει πεύκης ἄπο δαιόμενον πῦρ·
ἔξοχα γὰρ δείδοικε πυρὸς μένος ἠΰκομος λῖς,
οὐδʼ ἐσιδεῖν τέτληκεν ἀταρμύκτοισιν ὀπωπαῖς.
135
οἱ δʼ ὁπότʼ ἀθρήσωσι λεόντων ἄλκιμον ἦτορ,
πάντες ὁμῶς ἱππῆες ἐπέσσυθεν, ἀμφὶ δὲ πεζοὶ
ἕσπονται παταγεῦντες, ἀϋτὴ δʼ αἰθέρʼ ἱκάνει.
θῆρες δʼ οὐ μίμνουσιν, ἐπιστροφάδην δὲ νέονται
θυμὸν ὀδὰξ πρίοντες, ἀμυνέμεν οὐκ ἐθέλοντες.
140
ὡς δʼ ἰχθῦς ἀνὰ νύκτα δολόφρονες ἀσπαλιῆες
πρὸς βόλον ἰθύνουσι θοαῖς ἀκάτοισι φέροντες
λαμπομένας δαΐδας· τοὶ δὲ τρείουσιν ἰδόντες
ἔλλοπες, οὐδὲ μένουσιν ἑλισσομένην ἀμαρυγήν·
ὣς καὶ θῆρες ἄνακτες ἐπιμύουσιν ὀπωπάς.
145
καὶ τότε δειδιότες κτύπον ἀνδρῶν καὶ φλόγα πυρσῶν
αὐτόματοι πλεκτῇσι λίνων λαγόνεσσι πέλασσαν.
ἔστι δέ τις θήρης τρίτατος νόμος Αἰθιοπήων
ἀκάματος, μέγα θαῦμα· τὸ δʼ ἀνέρες ἀλκήεντες
Αἴθοπες ἠνορέῃ πίσυνοι πίσυρες τελέουσι.
150
πλεκτὰ σάκη τεύχουσιν ἐϋστρέπτοισι λύγοισι
καρτερὰ καὶ πλευρῇσι περίδρομα, κὰδ δὲ βοείας
ἀζαλέας τανύουσιν ἐπʼ ἀσπίσιν ὀμφαλοέσσαις
ἄλκαρ ἔμεν τʼ ὀνύχων βριαρῶν γενύων τε δαφοινῶν·
αὐτοὶ δʼ οἰὸς ἄωτα πρόπαν δέμας ἀμφιέσαντο,
155
σφιγξάμενοι καθύπερθεν ἐπασσυτέροις τελαμῶσι·
καὶ κόρυθες κρύπτουσι καρήατα· μοῦνα δʼ ἀθρήσαις
χείλεά τε ῥῖνάς τε καὶ ὄμματα μαρμαίροντα.
ἄντα δὲ θηρὸς ἴασιν ἀολλέες, εὐκελάδοισι
μάστιξιν θαμινῇσι διʼ ἠέρος αἰθύσσοντες·
160
αὐτὰρ ὅ γε σπήλυγγος ὑπεκπροθορὼν ἀλίαστος
βρυχᾶται πετάσας φόνιον χάος ἀντία φωτῶν,
δερκόμενος χαροποῖσιν ὑπʼ ὄμμασιν αἰθόμενον πῦρ,
θυμῷ παφλάζων ἴκελος δίοισι κεραυνοῖς.
οὐ τοῖον Γάγγαο ῥόος πρόσθʼ ἠελίοιο
165
Ἰνδὸν ὑπὲρ δάπεδον Μαρυανδέα λαὸν ἀμείβων
μυκᾶται βρύχημα πελώριον, ὁππότε κρημνῶν
ἐκπροθορὼν ἐκάλυψε μέλαν δέμας αἰγιαλοῖο·
ὅστε καὶ εὐρύτατός περ ἐὼν καί τʼ εἴκοσιν ἄλλοις
κυρτοῦται ποταμοῖσι κορυσσόμενος λάβρον ὕδωρ·
170
οἷον ἐπισμαραγεῖ δρίος ἄσπετον ἠδὲ χαράδραι
βρυχηθμοῖς ὀλοοῖσιν, ἐπιβρέμεται δʼ ὅλος αἰθήρ.
καί ῥʼ ὁ μὲν αὐτίκʼ ὄρουσε λιλαιόμενος χροὸς ἆσαι,
λαίλαπι χειμερίῃ πανομοίϊος· οἱ δὲ μένουσιν
ἀστεμφεῖς πυρόεσσαν ἐπαιγίζουσαν ἐνιπήν.
175
αὐτὰρ ὅ γʼ ἔν τʼ ὀνύχεσσι γένυσσί τε λευγαλέῃσιν
ἄσχετος ὅν κεν ἕλῃσιν ἐπαιθύσσων κεραΐζει.
τὸν δ ἕτερος κατόπισθε μεταθρώσκων αἰζηῶν
κικλήσκει, παταγῶν τε διαπρύσιόν τε γεγωνώς.
αἶψα δʼ ἐπιστρεφθεὶς μεγαλήνωρ ἠΰκομος λῖς
180
ὦρτο λιπὼν ὃν ἔμαρψεν ὑπὸ στόμα· καὶ πάλιν ἄλλος
δόχμιος ἠϋγένειον ὀρίνει θῆρα κελαινόν·
ἄλλοι δʼ ἀλλαχόθεν μιν ἐπασσύτεροι κλονέουσι
ῥινοῖσιν πίσυνοι σακέεσσί τε καὶ τελαμῶσι,
τοὺς οὔτε κρατεροὶ γενύων τάμνουσιν ὀδόντες,
185
οὔτε σιδηρείων ὀνύχων πείρουσιν ἀκωκαί.
αὐτὰρ ὁ μαψίδιον φθινύθει πόνον, ἄκριτα θύων,
τὸν μὲν καλλείπων, τὸν δʼ αἰρόμενος χθονὸς αἶψα
αὖ ἐρύων, τῷ δʼ αὖτις ἀάσχετος ἰθὺς ὀρούων.
ὡς δʼ ὁπότʼ ἐν πολέμοισιν ἀρήϊον ἄνδρα κραταιὸν
190
δήϊος ἀμφιβάλῃ στεφάνη μαλεροῖο μόθοιο,
αὐτὰρ ὅ γε πνείων μένος Ἄρεος ἔνθα καὶ ἔνθα
ἀΐσσει, παλάμῃ κραδάων πεφονωμένον ἔγχος,
ὀψὲ δέ μιν δάμνησιν ἐνυάλιος λόχος ἀνδρῶν,
πάντες ὁμοῦ βρίσαντες· ὁ δʼ ὀκλάζει κατὰ γαίης,
195
βαλλόμενος πυκινῇσι τανυρροίζοισιν ἀκωκαῖς·
ὣς ὅ γʼ ἀνηνύστοισιν ἀπειπάμενος καμάτοισιν
ὀψὲ βροτοῖσιν ἔδωκε βραβήϊα πάντα μόθοιο·
ἀφρὸν ἀποσταλάει δὲ ποτὶ σχερὸν αἱματόεντα·
εἴκελος αἰδομένῳ δἐ ποτὶ χθόνα κανθὸν ἐρείδει.
200
ὡς δὲ βροτὸς πολλοῖσιν ἐρεψάμενος κοτίνοισι
πυγμαχίης ἐν ἀγῶσιν, ὑπʼ ἀνέρος ἀλκήεντος
ἄντην ἀσσυτέρῃσιν ὐπʼ ὠτειλῇσι δαμασθείς,
ἔστη μὲν πρώτιστα λελουμένος αἵματι λάβρῳ,
οἷα μεθυσφαλέων, ἑτεροκλινέων τε κάρηνον·
205
αὐτὰρ ἔπειτʼ ἐπὶ γαῖαν ὑποκλαδὸν ἐξετανύσθη·
ὣς ὅ γʼ ἐπὶ ψαμάθου κεκαφηότα γυῖα τάνυσσεν.
οἱ δὲ τότʼ ἐγκονέουσι πολὺ πλέον, αἶψα δʼ ὕπερθε
πάντες ἐρεισάμενοι κρατεροῖσι δέουσʼ ὑπὸ δεσμοῖς
οὐδὲν ἀλευόμενον, μάλα δʼ ἤρεμον ἀτρεμέοντα.
210
ὦ μέγα τολμήεντες, ὅσον χάδον, ὅσσον ἔρεξαν,
αἰνόν κεῖνο πέλωρον ἅτε κτίλον ἀείρουσιν.
ἔκλυον ὡς βόθροισιν ὁμοίοισίν τε δόλοισι
θήρασσαν καὶ θῶας ἀναιδέας, ἠδὲ γένεθλα
πορδαλίων ἀπάτησαν, ἀτὰρ πολὺ μείοσι βόθροις·
215
κίονα δʼ οὐχὶ λίθοιο, δρυὸς δʼ ἐτάμοντο κεραίην·
οὐδὲ μὲν ὑψικρεμῆ χιμάρου γόνον ᾐώρησαν,
ἀλλὰ κυνός· τοῦ δʼ αὖτʼ ἀπὸ μήδεα δῆσαν ἱμάσθλαις
λεπταλέαις· ὁ δʼ ἄρʼ ὦκα περισπερχὴς ὀδύνῃσιν
ὠρυθμοῖς ὑλάει καὶ πορδαλίεσσιν ἀϋτεῖ·
220
ἡ δὲ μάλʼ ἰάνθη, διά τε δρίος ἰθὺς ὀρούει.
ὡς δʼ ὁπότʼ ἰχθυβόλοι κύρτου δόλον ἐστήσαντο,
πλεξάμενοι σπάρτῳ Σαλαμινίδι, καὶ λαγόνεσσι
πούλυπον ἢ κεστρῆα πυρὶ φλεγέθοντες ἔθεντο·
ὀδμὴ δʼ ἐς πλαταμῶνας ἀφίκετο, καὶ ποτὶ κύρτον
225
ἔλλοπας αὐτομόλους εἰσήγαγεν, οὐδὲ δύνανται
αὖτις ὑπεκδῦναι, δεινοῦ δʼ ἤντησαν ὀλέθρου·
ὣς κείνη, σκυλακῆος ἀπόπροθεν εἰσαΐουσα,
ἔδραμε καὶ θόρεν, οὔτινʼ ὀϊσσαμένη δόλον εἶναι,
γαστέρι πειθομένη δὲ μυχοὺς ἐπέλασσε βερέθρου.
230
Πορδάλιας καὶ δῶρα Διωνύσοιο δάμασσαν,
θηροφόνων δολερῶν δολερὴν πόσιν οἰνοχοεύντων,
οὐδὲν ἀλευομένων ζαθέοιο κότον Διονύσου.
πορδάλιες νῦν μὲν θηρῶν γένος, ἀλλὰ πάροιθεν
οὐ θῆρες βλοσυραί, χαροπαὶ δʼ ἐπέλοντο γυναῖκες,
235
οἰνάδες, ὠσχοφόροι, τριετηρίδες, ἀνθοκάρηνοι,
Βάκχου φοιταλιῆος ἐγερσιχόροιο τιθῆναι.
νηπίαχον γὰρ Βακχον Ἀγηνορὶς ἔτραφεν Ἰνώ,
μαζὸν ὀρεξαμένη πρωτόρρυτον υἱέϊ Ζηνός·
σὺν δʼ ἄρʼ ὁμῶς ἀτίτηλε καὶ Αὐτονόη καὶ Ἀγαύη·
240
ἀλλʼ οὐκ εἰν Ἀθάμαντος ἀταρτηροῖσι δόμοισιν,
οὔρεϊ δʼ ὃν τότε Μηρὸν ἐπικλήδην καλέεσκον.
Ζηνὸς γὰρ μεγάλην ἄλοχον μέγα δειμαίνουσαι
καὶ Πενθῆα τύραννον Ἐχιονίδην τρομέουσαι
εἰλατίνῃ χηλῷ δῖον γένος ἐγκατέθεντο,
245
νεβρίσι δʼ ἀμφεβάλοντο καὶ ἐστέψαντο κορύμβοις
ἐν σπέϊ, καὶ περὶ παῖδα τὸ μυστικὸν ὠρχήσαντο·
τύμπανα δʼ ἐκτύπεον καὶ κύμβαλα χερσὶ κρόταινον,
παιδὸς κλαυθμυρισμῶν προκαλύμματα· πρῶτα δʼ ἔφαινον
ὄργια κευθομένῃ περὶ λάρνακι· σὺν δʼ ἄρα τῇσιν
250
Ἀόνιαι λάθρη τελετῶν ἅπτοντο γυναῖκες·
ἐκ δʼ ὄρεος πιστῇσιν ἀγερμοσύνην ἑτάρῃσιν
ἔντυον ἰθῦσαι Βοιωτίδος ἔκτοθε γαίης·
μέλλε γὰρ ἤδη, μέλλεν ἀνήμερος ἡ πρὶν ἐοῦσα
γαῖα φυτηκομέειν ὑπὸ λυσιπόνῳ Διονύσῳ.
255
χηλὸν δʼ ἀρρήτην ἱερὸς χορὸς ἀείρασαι
στεψάμεναι νώτοιστν ἐπεστήριξαν ὄνοιο·
Εὐρίπου δʼ ἵκανον ἐπʼ ᾐόνας, ἔνθα κίχανον
πρέσβυν ὁμοῦ τεκέεσσιν ἁλίπλανον· ἀμφὶ δὲ πᾶσαι
γριφέας ἐλλίσσοντο βυθοὺς ἀκάτοισι περῆσαι·
260
αὐτὰρ ὅ γʼ αἰδεσθεὶς ἱεράς ὑπέδεκτο γυναῖκας.
καὶ δή οἱ χλοερὴ μὲν ἐπήνθεε σέλμασι μῖλαξ,
πρύμνην δʼ ὡραίη ἕλινος καὶ κισσὸς ἔρεπτον·
καί κεν ὑπὲρ πόντοιο κυβίστεον ἀσπαλιῆες
δείματι δαιμονίῳ πεπτηότες, ἀλλὰ πάροιθεν
265
ἐς γαῖαν δόρυ κέλσε· πρὸς Εὐβοίην δὲ γυναῖκες
ἠδʼ ἐπʼ Ἀρισταίοιο θεὸν κατάγοντο φέρουσαι,
ὅσθʼ ὕπατον μὲν ἔναιεν ὄρος Καρύῃσιν ὑπʼ ἄντρῳ,
μυρία δʼ ἄγραυλον βιοτὴν ἐδιδάξατο φωτῶν·
πρῶτος ποιμένιον ἱδρύσατο, πρῶτος ἐκεῖνος
270
καρποὺς ἀγριάδος λιπαρῆς ἔθλιψεν ἐλαίης,
καὶ ταμίσῳ πρῶτος γάλα πήξατο, καὶ ποτὶ σίμβλους
ἐκ δρυὸς ἀείρας ἀγανὰς ἐνέκλεισε μελίσσας.
ὃς τότε καὶ Διόνυσον ἑῷ νεογιλὸν ὑπʼ ἄντρῳ
Ἰνώης ἔθρεψε δεδεγμένος ἐκ χηλοῖο,
275
σὺν Δρυάσιν δʼ ἀτίτηλε μελισσοκόμοισί τε Νύμφαις
Εὐβοΐσιν τε κόρῃσι καὶ Ἀονίῃσι γυναιξίν.
ἤδη κουρίζων δʼ ἑτέραις μετὰ παισὶν ἄθυρε·
νάρθηκα προταμὼν στυφελὰς οὐτάζετο πέτρας,
αἱ δὲ θεῷ μέθυ λάρον ἀνέβλυσαν ὠτειλάων.
280
ἄλλοτε δʼ ἀρνειοὺς αὐτῇς ἐδάϊξε δορῇσι
καὶ μελεϊστὶ τάμεν νέκυας δʼ ἔρριψεν ἔραζε,
αὖτις δʼ ἅψεα χερσὶν ἐϋσταλέως συνέβαλλεν,
οἱ δʼ ἄφαρ ἔζωον χλοεροῦ θʼ ἅπτοντο νομοῖο.
ἤδη καὶ θιάσοισιν ἐμέμβλετο καὶ κατὰ πᾶσαν
285
γαῖαν ἐκίδνατο δῶρα Θυωναίου Διονύσου.
πάντῃ δὲ θνητοῖς ἀρετὴν πωλέσκετο φαίνων·
ὀψὲ δὲ καὶ Θήβης ἐπεβήσατο καὶ πυρίπαιδι
πᾶσαι ὑπηντίασαν Καδμηΐδες· αὐτὰρ ὁ μάργος
Πενθεὺς οὐχὶ δετὰς παλάμας ἔδεεν Διονύσου,
290
καὶ θεὸν αὐτοφόνοισιν ἀπείλεε χερσὶ δαΐξαι,
οὐ Τυρίου Κάδμοιο καταιδόμενος τρίχα λευκήν,
οὐδὲ κυλινδομένην οἷσι πρὸ πόδεσσιν Ἀγαύην·
σύρειν δʼ αἰνομόροισιν ἐβώστρεεν οἷς ἑτάροισι,
σύρειν τε κλείειν τε, χορόν τʼ ἐλάασκε γυναικῶν.
295
οἱ μέν νυν Βρόμιον Πενθηϊάδαι φυλακῆες
δεσμοῖσιν δοκέοντο σιδηρείοισιν ἄγεσθαι
ἄλλοι Καδμεῖοί τε· θεοῦ δʼ οὐχ ἅπτετο δεσμά·
παχνώθη δὲ κέαρ θιασώτισι, πάντα δʼ ἔραζε
ῥῖψαν ἀπὸ κροτάφων στεφανώματα θύσθλα τε χειρῶν·
300
πάσαις δʼ ἐστάλαον Βρομιώτισι δάκρυ παρειαί·
αἶψα δʼ ἀνηΰτησαν· ἰὼ μάκαρ, ὦ Διόνυσε,
ἅπτε σέλας φλογερὸν πατρώϊον, ἂν δʼ ἐλέλιξον
γαῖαν, ἀταρτηροῦ δʼ ὄπασον τίσιν ὦκα τυράννου·
θὲς δὲ παρὰ σκοπιῇσι, πυρίσπορε, Πενθέα ταῦρον,
305
ταῦρον μὲν Πενθῆα δυσώνυμον, ἄμμε δὲ θῆρας
ὠμοβόρους, ὀλοοῖσι κορυσσομένας ὀνύχεσσιν,
ὄφρα μιν, ὦ Διόνυσε, διὰ στόμα δαιτρεύσωμεν.
ὣς φάσαν εὐχόμεναι· τάχα δʼ ἔκλυε Νύσιος ἀρῆς.
Πενθέα μὲν δὴ ταῦρον ἐδείξατο φοίνιον ὄμμα,
310
αὐχένα τʼ ᾐώρησε, κέρας τʼ ἀνέτειλε μετώπου·
ταῖσι δὲ γλαυκιόωσαν ἐθήκατο θηρὸς ὀπωπήν,
καὶ γένυας θώρηξε, κατέγραψεν δʼ ἐπὶ νώτου
ῥινὸν ὅπως νεβροῖσι, καὶ ἄγρια θήκατο φῦλα.
αἱ δὲ θεοῦ βουλῇσιν ἀμειψάμεναι χρόα καλὸν
315
πορδάλιες Πενθῆα παρὰ σκοπέλοισι δάσαντο.
τοιάδʼ ἀείδοιμεν, τοῖα φρεσὶ πιστεύοιμεν·
ὅσσα Κιθαιρῶνος δὲ κατὰ πτύχας ἔργα γυναικῶν,
ἢ μυσαρὰς κείνας, τὰς ἀλλοτρίας Διονύσου,
μητέρας οὐχ ὁσίως ψευδηγορέουσιν ἀοιδοί.
320
Θηροφόνος δέ τις ὧδε πάγην ἑτάροισι σὺν ἄλλοις
θηρσὶ φιλακρήτοισιν ἐμήσατο πορδαλίεσσι.
πίδακα λεξάμενοι Λιβύης ἀνὰ διψάδα γαῖαν,
ἥ τʼ ὀλίγη μάλα πολλὸν ἀνυδρότατον κατὰ χῶρον
ἀπροφάτως ἀΐδηλον ἀνασταλάει μέλαν ὕδωρ,
325
οὐδὲ πρόσω χεῖται κελαρύσμασιν, ἀλλὰ μάλʼ αἰνῶς
βλύζει τε σταδίη τε μένει ψαμάθοισί τε δύνει·
ἔνθεν πορδαλίων γένος ἄγριον εἶσι μετʼ ἠὼ
πιόμενον· τοὶ δʼ αἶψα κατὰ κνέφας ὁρμηθέντες
ἀγρευτῆρες ἄγουσιν ἐείκοσιν ἀμφιφορῆας
330
οἴνου νηδυμίοιο, τὸν ἑνδεκάτῳ λυκάβαντι
θλῖψε τις οἰνοπέδῃσι φυτηκομίῃσι μεμηλώς·
ὕδατι δʼ ἐγκέρασαν λαρὸν μέθυ καὶ προλιπόντες
πίδακα πορφυρέην οὐ τηλόθεν εὐνάζονται,
προπροκαλυψάμενοι δέμας ἄλκιμον ἢ σισύρῃσιν
335
ἢ αὐτοῖσι λίνοισιν· ἐπεὶ σκέπας οὔ τι δύνανται
εὑρέμεν οὔτε λίθων οὔτʼ ἠϋκόμων ἀπὸ δένδρων·
πᾶσα γὰρ ἐκτέταται ψαφαρὴ καὶ ἀδένδρεος αἶα.
τὰς δʼ ἄρα σειριόεντος ὑπʼ ἠελίοιο τυπείσας
ἀμφότερον δίψη τε φίλη τʼ ἐκάλεσσεν ἀϋτμή·
340
πίδακι δʼ ἐμπέλασαν Βρομιώτιδι καὶ μέγα χανδὸν
λάπτουσιν Διόνυσον, ἐπʼ ἀλλήλῃσι δὲ πᾶσαι
σκιρτεῦσιν μὲν πρῶτα χοροιτυπέουσιν ὁμοῖαι,
εἶτα δέμας βαρύθουσι, προσώπατα δʼ ἐς χθόνα δῖαν
ἠρέμα νευστάζουσι κάτω· μετέπειτα δὲ πάσας
345
κῶμα βιησάμενον χαμάδις βάλεν ἄλλυδις ἄλλην.
ὡς δʼ ὁπότʼ εἰλαπίνῃσιν ἀφυσσάμενοι κρητήρων
ἥλικες εἰσέτι παῖδες, ἔτι χνοάοντες ἰούλους,
λαρὸν ἀείδωσι, προκαλιζόμενοι μετὰ δεῖπνον
ἀλλήλους ἑκάτερθεν ἀμοιβαδίοισι κυπέλλοις,
350
ὀψὲ δʼ ἐλώφησαν· τοὺς δʼ ἔρριφεν ἄλλον ἐπʼ ἄλλῳ
καὶ φρεσὶ καὶ βλεφάροισιν ἐπιβρῖσαν μένος οἴνου·
ὣς κεῖναι μάλα θῆρες ἐπʼ ἀλλήλῃσι χυθεῖσαι
νόσφι πόνου κρατεροῖσιν ὑπʼ ἀγρευτῆρσι γένοντο.
Ἄρκτοισιν δὲ πονεῦσι κλυτὴν περιώσιον ἄγρην
355
Τίγριν ὅσοι ναίουσι καὶ Ἀρμενίην κλυτότοξον.
πουλὺς ὄχλος βαίνουσι τανύσκια βένθεα δρυμῶν,
ἴδριες αὐτολύτοις σὺν ἐϋρίνεσσι κύνεσσιν,
ἴχνια μαστεύσοντʼ ὀλοῶν πουλύπλανα θηρῶν.
ἀλλʼ ὁπότʼ ἀθρήσωσι κύνες σημήϊα ταρσῶν,
360
ἕσπονται στιβέας τε ποδηγετέουσιν ὁμαρτῇ,
ῥῖνας μὲν ταναὰς σχεδόθεν χέρσοιο τιθέντες·
εἰσοπίσω δʼ εἴπέρ τι νεώτερον ἀθρήσειαν
ἴχνος, ἐπειγόμενοι θόρον αὐτίκα καγχαλόωντες
ληθόμενοι τοῦ πρόσθεν· ἐπὴν δʼ εἰς ἄκρον ἵκωνται
365
εὐπλανέος στιβίης θηρός τε παναίολον εὐνήν,
αὐτίχʼ ὁ μὲν θρώσκει παλάμης ἄπο θηρητῆρος,
οἰκτρὰ μάλʼ ὑλακόων, κεχαρημένος ἔξοχα θυμόν.
ὡς δʼ ὅτε παρθενικὴ γλαγόεντος ἐν εἴαρος ὥρῃ
ἀβλαύτοισι πόδεσσιν ἀνʼ οὔρεα πάντʼ ἀλάληται,
370
ἄνθεα διζομένη· τὸ δέ οἱ μάλα τηλόθʼ ἐούσῃ
νηδύμιον προπάροιθεν ἴον μήνυσεν ἀϋτμή·
τῇ δὲ μάλʼ ἰάνθη μείδησέ τε θυμὸς ἐλαφρός,
ἀμᾶται δʼ ἀκόρητος, ἀναψαμένη δὲ κάρηνον
εἶσιν ἐς ἀγραύλων δόμον ἀείδουσα τοκήων·
375
ὣς κυνὸς ἰάνθη θυμὸς θρασύς· αὐτὰρ ἐπακτὴρ
καὶ μάλα μιν θύνοντα βιησάμενος τελαμῶσι
καγχαλόων παλίνορσος ἔβη μεθʼ ὅμιλον ἑταίρων.
τοῖσι δὲ καὶ δρυμὸν διεπέθραδε, θῆρά τε πικρὴν
αὐτὸς καὶ συνάεθλος ὅπου λοχόωντες ἔλειψαν.
380
οἱ δʼ ἄρʼ ἐπειγόμενοι στάλικας στήσαντο κραταιοὺς
δίκτυά τʼ ἀμπετάσαντο καὶ ἄρκυας ἀμφεβάλοντο·
ἐν δὲ δύω κλῖναν δοιαῖς ἑκάτερθε κεραίαις
ἀνέρας ἀκρολίνους ὑπὸ μειλινέοισι πάγοισιν.
ἐκ δʼ αὐτῶν κεράων τε καὶ αἰζηῶν πυλαωρῶν
385
λαιῇ μὲν μήρινθον ἐΰστροφον ἐκτανύουσι
μηκεδανήν, λινέην, ὀλίγον γαίης ἐφύπερθεν,
ὅσσον ἐπʼ ὀμφαλὸν ἀνδρὸς ἱκανέμεναι στροφάλιγγα·
τῆς ἀπὸ μὲν κρέμαται περιδαίδαλα παμφανόωντα
ἄνθεα ταινιῶν πουλύχροα, δείματα θηρῶν,
390
ἐκ δʼ ἄρʼ ἀπήρτηται πτίλα μυρία παμφανόωντα,
οἰωνῶν τε διηερίων περικαλλέα ταρσὰ
γυπάων πολιῶν τε κύκνων δολιχῶν τε πελαργῶν.
δεξιτερῇ δὲ λόχους ὑπὸ ῥωγάσιν ἐστήσαντο,
ἢ χλοεροῖς πετάλοισι θοῶς πυκάσαντο μέλαθρα,
395
τυτθὸν ἀπʼ ἀλλήλων, πίσυρας δʼ ἐκάλυψαν ἑκάστῳ
ἀνέρας, ὁρπήκεσσι πρόπαν δέμας ἀμφιβαλόντες.
αὐτὰρ ἐπὴν κατὰ κόσμον ἐπαρτέα πάντα πέλωνται,
σάλπιγξ μὲν κελάδησε πελώριον, ἡ δέ τε λόχμης
ὀξὺ λέληκε θοροῦσα καὶ ὀξὺ δέδορκε λακοῦσα·
400
αἰζηοὶ δʼ ἐπόρουσαν ἀολλέες, ἐκ δʼ ἑκάτερθεν
ἀντία θηρὸς ἴασι φαλαγγηδὸν κλονέοντες.
ἡ δʼ ὅμαδον προλιποῦσα καὶ ἀνέρας ἰθὺς ὀρούει,
γυμνὸν ὅπου λεύσσει πεδίον πολύ· κεῖθεν ἔπειτα
ἑξείης κατὰ νῶτον ἐγειρόμενος λόχος ἀνδρῶν
405
κλαγγηδὸν παταγοῦσιν, ἐπʼ ὀφρύα μηρίνθοιο
σευόμενοι καὶ δεῖμα πολύχροον· ἡ δέ τʼ ἀνιγρὴ
ἀμφίβολος μάλα πάμπαν ἀτυζομένη πεφόρηται·
πάντα δʼ ὁμοῦ δείδοικε, λόχον, κτύπον, αὐλόν, ἀϋτήν,
δειμαλέην μήρινθον· ἐπεὶ κελάδοντος ἀήτεω
410
ταινίαι τʼ ἐφύπερθε διηέριαι κραδάουσι
κινύμεναι πτέρυγές τε λιγήϊα συρίζουσι.
τοὔνεκα παπταίνουσα κατʼ ἄρκυος ἀντίον ἕρπει,
ἐν δʼ ἔπεσεν λινέοισι λόχοις· τοὶ δʼ ἐγγὺς ἐόντες
ἀκρόλινοι θρώσκουσι καὶ ἐγκονέοντες ὕπερθε
415
σπαρτόδετον τανύουσι περίδρομον· ἄλλο δʼ ἐπʼ ἄλλῳ
νηήσαντο λίνον· μάλα γὰρ τότε θυμαίνουσιν
ἄρκτοι καὶ γενύεσσι καὶ ἀργαλέαις παλάμῃσι·
δηθάκι δʼ ἐξαυτῆς φύγον ἀνέρας ἀγρευτῆρας
δίκτυά τʼ ἐξήλυξαν, ἀΐστωσαν δέ τε θήρην.
420
ἀλλὰ τότε κρατερός τις ἀνὴρ παλάμην ἐπέδησεν
ἄρκτου δεξιτερήν, χήρωσέ τε πᾶσαν ἐρωήν,
δῆσέ τʼ ἐπισταμένως, τάνυσέν τε ποτὶ ξύλα θῆρα,
καὶ πάλιν ἐγκατέκλεισε δρυὸς πεύκης τε μελάθρῳ,
πυκνῇσι στροφάλιγξιν ἑὸν δέμας ἀσκήσασαν.
425
χρειὼ δὲ σκοπέλου μὲν ἀνάντεος ἠδὲ πάγοιο
σεύεσθαι προθέοντα ποδώκεα φῦλα λαγωῶν,
πρὸς δὲ κάταντα σοφῇσι προμηθείῃσιν ἐλαύνειν·
αὐτίκα γὰρ σκύλακάς τε καὶ ἀνέρας ἀθρήσαντες
πρὸς λόφον ἰθύνουσιν· ἐπεὶ μάλα γιγνώσκουσιν,
430
ὅττι πάροιθεν ἔασιν ὀλιζότεροι πόδες αὐτοῖς.
τοὔνεκα ῥηΐδιοι πτώκεσσι πέλουσι κολῶναι,
ῥηΐδιοι πτώκεσσι, δυσάντεες ἱππελάτῃσι.
ναὶ μὴν ἀτραπιτοῖο πολυστιβίην ἀλεείνειν
καὶ πάτον, ἐν δʼ ἄρα τῇσι γεωμορίῃσιν ἐλαύνειν·
435
κουφότεροι γὰρ ἔασι τρίβῳ καὶ ποσσὶν ἐλαφροὶ
ῥεῖά τʼ ἐπιθρώσκουσιν· ἀρηρομένῃ δʼ ἐνὶ γαίῃ
καὶ θέρεος βαρύθουσι πόδες καὶ χείματος ὥρῃ
ἄχρις ἐπισφυρίων ὀλοὴν κρηπῖδα φέρουσιν.
ἤν ποτʼ ἐλῇς δόρκον δέ, φυλάσσεο μὴ μετὰ πολλὸν
440
ἐκτάδιον δολιχόν τε δρόμον καί τέρμα πόνοιο
τυτθὸν ὑποσταίη, λαγόνων δʼ ἀπὸ μήδεα χεύῃ·
δόρκοι γὰρ περίαλλα δρόμοις ἐνὶ μεσσατίοισι
κυστίδα κυμαίνουσιν, ἀναγκαίοισιν ὑπʼ ὄμβροις
βριθόμενοι λαγόνας, ποτὶ δʼ ἰσχίον ὀκλάζουσιν·
445
ἢν δʼ ὀλίγον πνεύσωσι πολυσφαράγων ἀπὸ λαιμῶν,
πολλὸν ἀρειότεροι λαιψηρότεροί τε φέβονται,
γούνασιν εὐφόρτοισι καὶ ἔγκασι κουφοτέροισι.
κερδὼ δʼ οὔτε λόχοισιν ἁλώσιμος οὔτε βρόχοισιν
οὔτε λίνοις· δεινὴ γὰρ ἐπιφροσύνῃσι νοῆσαι,
450
δεινὴ δʼ αὖτε κάλωα ταμεῖν, ὑπὸ δʼ ἅμματα λῦσαι,
καὶ πυκινοῖσι δόλοισιν ὀλισθῆσαι θανάτοιο.
ἀλλὰ κύνες μιν ἄειραν ἀολλέες· οὐδʼ ἄρʼ ἐκεῖνοι
καὶ κρατεροί περ ἐόντες ἀναιμωτὶ δαμάσαντο.
Tap any Greek word to look it up