παραλύω

I. c. acc. rei, loose and take off, detach, τὰ πηδάλια τῶν νεῶν Hdt. 3.136 (so in Med., παραλυόμενοι τὰ πηδάλια taking off the rudders, X. An. 5.1.11 :—Pass., παραλελυμέναι τοὺς ταρσούς with their oars taken off, Plb. 8.4.2) ; τὴν πτέρυγα ‐λύσασα τοῦ χιτωνίου Ar. Fr. 325 ; τὸν θώρακα Plu. Ant. 76 :—Med., π. τὴν ῥαφὴν [τοῦ χιτῶνος] Id. Cleom. 37 ; τοὺς στεφάνονς Id. 2.646a :—Pass., Hdt. 3.105.
b. hamstring, ἅρματα LXX 2 Ki. 8.4.
2. undo, put an end to, πόνους E. Andr. 304 (lyr.); τὴν τοῦ παιδίου ἀμφισβήτησιν relinquish it, Is. 4.10 :—Med., get rid of, τὸν κίνδυνον D.H. 6.28.
3. undo secretly, τὰ σακκία τῶν χρημάτων Plu. 2.10b, cf. D.S. 13.106.
4. pay a penalty, LXX Ge. 4.15 ; = Lat.persolvo, νόμισμα PStrassb. 50.8, 14 (vi A.D.).
II. c. acc. pers. et gen. rei, part from, πολλοὺς ἤδη παρέλυσεν θάνατος δάμαρτος E. Alc. 932 (lyr., dub.l.) ; μία γάρ σφεων παρελύθη ὑπὸ Ἰώνων one city (Smyrna) was detached from them, Hdt. 1.149 ; π. τινὰ τῆς στρατιῆς release from military service, Id. 7.38 (and in Pass., to be exempt from it, 5.75), cf. Plb. 6.33.10 ; τοῦ ὅρκου OGI 266.46 (Pergam., iii B.C.) ; π. τινὰ δυσφρονᾶν set free from cares, Pi. O. 2.52 ; π. τινὰ τῆς στρατηγίης dismiss from the command, Hdt. 6.94, cf. Th. 7.16, 8.54 ; τῆς δυνάμεως τινά Arist. Pol. 1315a12 (so in Pass., π. τῆς φυλακῆς Plu. Cleom. 37 ; τῆς ἀρχῆς Eun. VS p.481 B.) ; also τὴν ἀρχήν τινι π. ib. p.479 B.; τοὺς Ἀθηναίους π. τῆς ἐς αὐτὸν ὀργῆς set them free, release them from . . , Th. 2.65 ; φαρμάκῳ π. ἑαυτὸν τοῦ ζῆν Str. 8.6.14 ; παραλελύσθαι τοῦ φόβου Plb. 30.4.7 : c. acc. only, set free, δυστάνου ψυχάν E. Alc. 117 (lyr.) :—Med., obtain leave of absence from, τοὺς παιδονόμους SIG 577.56 (Milet., iii/ii B.C.).
III. loose besides, in addition, π. καὶ ἑτέραν [κύνα] X. Cyn. 6.14.
IV. disable, enfeeble, Pl. Ax. 367b ; π. τροφῆς ἀποχῇ τὸ σῶμα Plu. Demetr. 38 :—mostly in Pass., to be paralysed, δεξιὴ χεὶρ παρελύθη Hp. Epid. 1.26.ιγ/ ; τὰ παραλελυμένα τοῦ σώματος μόρια Arist. EN 1102b18 : generally, to be exhausted, flag, ἡ δύναμις . . τῆς πόλεως παρελύθη Lys. 13.46 ; τῇ σωματικῇ δυνάμει παραλυόμενος ὑπὸ τῶν τραυμάτων Plb. 16.5.7 ; παραλελυμένοι καὶ τοῖς σώμασι καὶ ταῖς ψυχαῖς Id. 20.10.9 ; τὴν δύναμιν παρελέλυντο Id. 1.58.9 ; τὰς χεῖρας Telesp.38 H.
Liddell, Scott & Jones
A Greek-English Lexicon, 1940
An open-access project