ἵστημι

I. causal, make to stand, imper. ἵστη Il. 21.313, E. Supp. 1230, καθ‐ίστα Il. 9.202: impf. ἵστην, Ep. ἵστασκε Od. 19.574; 3 pl. ἵσταν B. 10.112: fut. στήσω, Dor. στασῶ Theoc. 5.54: aor. 1 ἔστησα, Ep. 3 pl. ἔστασαν for ἔστησαν dub. in Od. 18.307, 3.182, 8.435, al. (v. ἔστασαν): hence, in late Poets, ἔστασας, ἔστασε, AP 9.714,708 (Phil.): aor. 1 Med. ἐστησάμην (never intr.), v. infr.A. 111.2, 3: pf. ἕστακα Cerc. 3, (καθ‐) Hyp. Eux. 28, UPZ 112.5 (ii B.C.), (περι‐) Pl. Ax. 370d, (ἀφ‐) LXX Je. 16.5, (παρ‐) Phld. Rh. 1.9S., al., (συν‐) S.E. M. 7.109; also ἕστηκα (v. infr.) in trans. sense, (δι‐) Arist. Vent. 973a18, (ἀφ‐) v.l. in LXX l.c.; ἑστακεῖα trans. in Test.Epict. 1.25.

II. intr., stand,

1. Act., aor. 2 ἔστην, Ep. στάσκον Il. 3.217; 3 pl. ἔστησαν, more freq. in Hom. ἔσταν, στάν [α]; imper. στῆθι, Dor. στᾶθι Sapph. 29, Theoc. 23.38; subj. στῶ, Ep. 2 and 3 sg. στήῃς, στήῃ (for στῇς, στῇ), Il. 17.30, 5.598; 1 pl. στέωμεν (as disyll.) 22.231, στείομεν 15.297; opt. σταῖεν, Ep. 3 pl. σταίησαν 17.733; inf. στῆναι, Ep. στήμεναι 17.167, Od. 5.414, Dor. στᾶμεν Pi. P. 4.2; part. στάς: pf. ἕστηκα: plpf. ἑστήκειν, sts. with strengthd. augm. εἱστήκειν, as E. HF 925, Ar. Av. 513, Th. 1.89, etc.; Ion. 3 sg. ἑστήκεε Hdt. 7.152:—from Hom. downwds. the shorter dual and pl. forms of the pf. are preferred, ἕστατον, ἕσταμεν, ἕστατε, ἑστᾶσι (IG 12(8).356 (Thasos, vi B.C.), etc.), in Hdt. ἑστέασι; imper. ἕσταθι Aristomen. 5; subj. ἑστῶ; opt. ἑσταίην; inf. ἑστάναι, Ep. ἑστάμεν, ἑστάμεναι(ἑστηκέναι only late, as Ael. VH 3.18); part. ἑστώς(ἑστηκώς rare in early Gr., Hdt. 2.126, Pl. Men. 93d, Lg. 802c, Arist. (infr. B. 11.2), Alex. 126.16, εἱστηκότα IG 12.374.179), fem. ἑστῶσα (not ἑστυῖα; but συνεστηκυιῶν prob. in Hp. Aër. 10), neut. ἑστός Pl. Ti. 40b, Tht. 183e, SIG 1234(Lycia), etc., (καθ‐) POxy. 68.32 (ii A.D.), (ἐν‐) PRyl. 98(a).10 (ii A.D.), (παρ‐) Ar. Eq. 564 (‐ώς freq. v.l. as in Pl. and Ar. ll.cc., preferred by Choerob. in Theod. 2.313); gen. ἑστῶτος; Ion. ἑστεώς, ἑστεός,ῶτος; Ep. ἑστηώς Hes. Th. 747; dat. pl. ἑστηῶσι cj. in Antim. 16.5, cf. Call. Dian. 134; Hom. does not use the nom., but has gen. ἑσταότος, acc. ἑσταότα, nom. pl. ἑσταότες, as if from ἑσταώς: so also plpf. ἑστάτην, ἕσταμεν, ἕστατε, ἕστασαν: late pres. ἑστήκω, formed from pf., Posidipp. ap. Ath. 10.412e: hence, fut. ἑστήξω Hom. Epigr. 15.14, X. Cyr. 6.2.17, Hegesipp. 1.25, ἑστήξομαι X. Cyn. 10.9 codd.

2. Pass., ἵσταμαι: imper. ἵστασο Hes. Sc. 449, ἵστω S. Ph. 893, Ar. Ec. 737: impf. ἱστάμην: fut. σταθήσομαι And. 3.34, Aeschin. 3.103: more freq. στήσομαι Il. 20.90, etc.: aor. ἐστάθην Od. 17.463, etc.; rarely ἔστην, Dor. 3 sg. ἔσστα SIG 56.43 (Argos, v B.C.): pf. ἕσταμαι(δι‐) v.l. in Pl. Ti. 81d, κατεστέαται v.l. in Hdt. 1.196. (From I.-E. sthā-, cf. Skt. sthā- (aor. á-sthā-t), Lat. stare, etc.; Gr. redupl. pres. and pf. fr. si-sthā-, se-sthā-.)

A. Causal, make to stand, set up, πελέκεας ἑξείης Od. 19.574; ἔγχος μέν ῥ’ ἔστησε φέρων πρὸς κίονα he set it against the pillar, 1.127, cf. Il. 15.126; ἱ. ἱστόν set up the loom, or raise the mast (v. ἱστός 1 and 11); κρητῆρας στήσασθαι to have bowls set up, Od. 2.431; θεοῖς . . κρητῆρα στήσασθαι in honour of the gods, Il. 6.528; στῆσαί τινα ὀρθόν, στ. ὀρθὰν καρδίαν, Pi. P. 3.53,96; ὀρθῷ στ. ἐπὶ σφυρῷ Id. I. 7(6).13; ἐς ὀρθὸν ἱ. τινά E. Supp. 1230; ὁ Ξανθίας τὸν φαλλὸν ὀρθὸν στησάτω Ar. Ach. 243; ὀρθὸν οὖς ἵστησιν S. El. 27; στῆσαι λόγχας, for battle, Id. Ant. 145(lyr.); esp. raise buildings, statues, trophies, etc., ἱ. ἀνδριάντα Hdt. 2.110; τροπαῖα S. Tr. 1102; τροπαῖον ἱ. τῶν πολεμίων Isoc. 4.150, cf.IG 22.1457.26; τροπαῖον στησάμενοι X. HG 2.4.7; τροπαῖον ἂν στήσαιτο τῶν ταύτης τρόπων Ar. Pl. 453; τὰ μακρὰ στῆσαι τείχη Th. 1.69; ἱ. τινὰ χαλκοῦν set him up in brass, raise a brazen statue to him, D. 13.21, 19.261 (so in pf., stand, οὗτος ἕστηκε λίθινος Hdt. 2.141:—Pass., σφυρήλατος ἐν Ὀλυμπία στάθητι Pl. Phdr. 236b; σταθῆναι χαλκοῦς Arist. Rh. 1410a33).

II. set, place, of things or persons, τρίποδ’ ἔστασαν ἐν πυρί Od. 8.435, etc.; ὥς σ’ ἄγχι γῆς στήσωσι Καδμείας S. OC 399, etc.; fix, τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὴν γῆν Philostr. VA 1.10; esp. set men in order or array, πεζοὺς δ’ ἐξόπιθε στῆσεν Il. 4.298, cf. 2.525, etc.; στῆσαί τινας τελευταίους X. Cyr. 6.3.25, etc.

III. bring to a standstill, stay, check, λαὸν δὲ στῆσον Il. 6.433; νέας, ἵππους, ἡμιόνους στῆσαι, Od. 3.182, Il. 5.755, 24.350; μύλην στῆσαι to stop the mill, Od. 20.111; στῆσεν ἄρ’ (sc. ἡμιόνους) 7.4; στῆσε δ’ ἐν Ἀμνισῷ (sc. νῆα) 19.188; βᾶριν Iamb. Myst. 6.5; στῆσαι τὴν φάλαγγα halt it, X. Cyr. 7.1.5; ἵστησι ῥοῦν Pl. Cra. 437b, etc.; ἵ. τὴν ψυχὴν ἐπὶ τοῖς πράγμασιν ib.437a; στ. τὰ ὄμματα fix them, of a dying man, Id. Phd. 118; στ. τὸ πρόσωπον compose the countenance, X. Cyr. 1.3.9; στήσαντες ἐπὶ τούτων τὴν διήγησιν Plb. 3.2.6: esp. in Medic., ἵ. κοιλίαν Dsc. 1.20; τὰς κοιλίας Philotim. ap. Orib. 4.10.1; αἱμορραγίας Dsc. 1.129: abs., Arist. HA 605a29:—Med., ἱστάμενος τῷ νοσήματι Hp. Ep. 19 (Hermes 53.65).

2. set on foot, stir up, κονίης . . ἱστᾶσιν ὀμίχλην Il. 13.336; ἵστη δὲ μέγα κῦμα 21.313; νεφέλην ἔστησε Κρονίων Od. 12.405, cf. Il. 5.523; of battle, etc., φυλόπιδα στήσειν stir up strife, Od. 11.314; ἔριν στήσαντες 16.292 (so intr. φύλοπις ἕστηκε the fray is on foot, Il. 18.172):—also in Med., στησάμενοι δ’ ἐμάχοντο ib.533, Od. 9.54; πολέμους ἵστασθαι Hdt. 7.9.β’, 175, 236; so ἱστάναι βοήν A. Ch. 885; κραυγήν E. Or. 1529 (Pass., θόρυβος ἵσταται βοῆς arises, S. Ph. 1263); also of passions and states of mind, μῆνιν, ἐλπίδα στῆσαι, Id. OT 699, E. IA 788(lyr.).

3. set up, appoint, τινὰ βασιλέα Hdt. 1.97; τύραννον S. OT 940, cf. OC 1041, Ant. 666:—Med., ἐστάσαντο τύραννον Alc. 37A; φύλακας στησόμεθα Pl. R. 484d:—Pass., ὁ ὑπὸ Δαρείου σταθεὶς ὕπαρχος Hdt. 7.105, cf. IG 9(1).32.23 (Stiris, ii B.C.).

4. establish, institute, χορούς, παννυχίδα, Hdt. 3.48, 4.76 (so στήσασθαι ἤθεά τε καὶ νόμους Id. 2.35; ἀγῶνα h.Ap. 150); στῆσαι χορόν, Ὀλυμπιάδα, ἑορτάν, Pi. P. 9.114, O. 2.3, 10(11).58; κτερίσματα S. El. 433; χορούς B. 10.112, D. 21.51; οὐχ ὑγιῶς ἱστάμενος λόγον setting up a bad argument, Anon.Lond. 26.34:—Pass., ἀγορὴ ἵσταταί τινι Hdt. 6.58.

5. = Lat. statuere, determine, γνῶναι καὶ στῆσαι D.H. 8.68; διαγεινώσκειν καὶ ἱστάναι Not. Arch. 4.21 (Aug.):—Pass., τὰ ὑπό τινος σταθέντα OGI 665.27 (Egypt, i A.D.); τὰ ἑσταμένα Wilcken Chr. 167.27 (ii B.C.).

6. fix by agreement, ὁ σταθεὶς τόκος PGrenf. 1.31.1 (i B.C.), cf. PFlor. 14.11 (iv A.D.); τὸ ἑσταμένον ἐνοίκιον BGU 253.15 (iii A.D.).

7. bring about, cause, ἀμπνοάν Pi. P. 4.199; στῆσαι δύσκηλον χθόνα make its case desperate, A. Eu. 825.

IV. place in the balance, weigh, Il. 19.247, 22.350, 24.232, Ar. V. 40; [ἐκπώματα] Thphr. Char. 18.7; ἀριθμοῦντες καὶ μετροῦντες καὶ ἱστάντες X. Cyr. 8.2.21, etc.; ἱστάναι τι πρὸς ἀργύριον weigh a thing against silver, Hdt. 2.65; ἀγαθὸς ἱστάναι good at weighing, Pl. Prt. 356b; τὸ ἐγγὺς καὶ τὸ πόρρω στήσας ἐν τῷ ζυγῷ ibid., cf. Lys. 10.18; ἐπὶ τὸ ἱστάναι ἐλθεῖν have recourse to the scales, Pl. Euthphr. 7c:—Pass., ἵστασθαι ἐπὶ ζυγοῦ Arr. Epict. 1.29.15; σταθείς weighed, IG 11(2).161 B 113 (Delos, iii B.C.).

2. weigh out, pay, LXX 3 Ki. 21.39, cf. Za. 11.12, Ev.Matt. 26.15.

B. Pass. and intr. tenses of Act., to be set or placed, stand, Hom. etc., ἀγχοῦ, ἆσσον, Il. 2.172, 23.97; ἄντα τινός 17.30; ἐς μέσσον Od. 17.447; σταθεὶς ἐς μέσον Hdt. 3.130; ἀντίοι ἔσταν, ἐναντίοι ἔστησαν, Il. 1.535, Od. 10.391: prov. of critical circumstances, ἐπὶ ξυροῦ ἵσταται ἀκμῆς Il. 10.173: freq. merely a stronger form of εἶναι, to be in a certain place or state, ἀργύρεοι σταθμοὶ ἐν χαλκέῳ ἕστασαν οὐδῷ Od. 7.89, etc.; ἑστάτω for ἔστω, S. Aj. 1084; τὰ νῦν ἑστῶτα,= τὰ νῦν, Id. Tr. 1271 (anap.); ἐμοὶ δ’ ἄχος ἕστακεν Id. Aj. 200(lyr.): with Adv., ξυμφορᾶς ἵν’ ἕσταμεν, ἵν’ ἕστ. χρείας, in what case or need we are, Id. Tr. 1145, OT 1442; ποῦ τύχης ἕστηκεν; Id. Aj. 102; later also ἀδίκως, ὀρθῶς, εὐλαβῶς ἵστασθαι, behave wrongly, etc., Plb. 18.3.2, 33.6.3, 18.33.4.

2. take up an intellectual attitude, ὡς ἵστασθαι δεῖ περὶ χρημάτων κτήσεως Phld. Oec. p.38J.; οὐκ ὀρθῶς ἵ. Id. Rh. 1.53S.

3. in pregnant sense, στῆναι ἐς . . Hdt. 9.21; στ. ἐς δίκην E. IT 962; στ. παρά τινα Il. 24.169 (but οἱ μὴ στάντες παρὰ τὰ δεινά those who did not face the danger, D.H. 9.28): c. acc. loci, τί τοῦτ’ αἰθερίαν ἕστηκε πέτραν; E. Supp. 987 (lyr.); στῆτε τόνδε τρίβον Id. Or. 1251:c. acc. cogn., ποίαν μ’ ἀνάστασιν δοκεῖς . . στῆναι; S. Ph. 277.

II. stand still, halt, ἀλλ’ ἄγε δὴ στέωμεν Il. 11.348, cf. Od. 6.211, 10.97; opp. φεύγω, 6.199, etc.; stand idle, Il. 4.243, al.; ἑστάναι to be stationary, opp. κινεῖσθαι, Pl. R. 436c, etc.; κατὰ χώρην ἑστάναι Hdt. 4.97; οὐ μὴν ἐνταῦθ’ ἕστηκε τὸ πρᾶγμα does not rest here, D. 21.102, cf. 10.36; ἐὰν ἡ κοιλία στῇ if the bowels are constipated, Arist. HA 588a8: c. part., οὐ στήσεται ἀδικῶν D. 10.10; come to a stop, rest satisfied, ἄν τις ὀρθῶς ἐπιβάλῃ, ἔπειτα σταθῇ Epicur. Fr. 423; οὐχ ἱστάμενοι Plot. 3.1.2: impers., ἵσταται there is a stop, one comes to a stop, Arist. APr. 43a37, al.; οὐκ ἔστη ἐνταῦθα κακοῖς γενομένοις ἀποθανεῖν Plot. 3.2.8; also ἵστασθαι μέχρι τοῦ γένους Them. in APo. 55.8,al.

2. metaph., stand firm, X. HG 5.2.23; τῇ διανοίᾳ Plb. 21.11.3; of arguments or propositions, hold good, Phld. Rh. 1.83, 2.192 S.: part., ἑστηκώς fixed, stable, Arist. GA 776a35, EN 1104a4, Metaph. 1047a15; δεῖ τὸ κρίμα ἑστηκὸς καὶ κύριον εἶναι SIG 826ii29 (Delph., ii B.C.); λογισμὸς ἑστὼς καὶ νουνεχής Plb. 3.105.9; τέχναι οὐκ ἔχουσαι τὸ ἑστηκός, ἀλλὰ τὸ στοχαστικόν Phld. Rh. 1.71S.(so Adv. ἑστηκότως, opp. στοχαστικῶς, ib.70S.), cf. Iamb. Protr. 21.κ’; χρεία ἑστηκυῖα καὶ τεταγμένη Plb. 6.25.10; ἑστηκότα θεωρήματα, ἑστηκότες σκοποί, Phld. Rh. 1.2S., Po. 5.22; of age, ἑστηκυῖα ἡλικία Pl. Lg. 802c; τιμαὶ ἑστηκυῖαι fixed prices, PTeb.ined. 703.177.

III. to be set up or upright, stand up, rise up, κρημνοὶ ἕστασαν Il. 12.55; ὀρθαὶ τρίχες ἔσταν 24.359, cf. A. Th. 564(lyr.), Pl. Ion 535c, etc.; κονίη ἵστατο Il. 2.151; ἵστατο κῦμα 21.240; of a horse, ἵστασθαι ὀρθός to rear, Hdt. 5.111; ἵστασθαι βάθρων from the steps, S. OT 143.

2. to be set up, erected, or built, στήλη, ἥ τ’ ἐπὶ τύμβῳ ἑστήκῃ Il. 17.435; ἕστακε τροπαῖον A. Th. 954(lyr.); μνημεῖον Ar. Eq. 268, etc.; v. supr. A. 11.

3. generally, arise, begin, ἵστατο νεῖκος Il. 13.333; cf. A. 111.2.

4. in marking Time, ἔαρος νέον ἱσταμένοιο when spring is not long begun, Od. 19.519; ἕβδομος ἑστήκει μείς the seventh month was begun, Il. 19.117; τοῦ μὲν φθίνοντος μηνός, τοῦ δ’ ἱσταμένοιο as one month ends and the next begins, Od. 14.162, cf. Hes. Op. 780; later μὴν ἱστάμενος, μεσῶν, φθίνων, first in Hdt. 6.57, 106, cf. And. 1.121, Aeschin. 3.67; σχεδὸν ἤδη μεσημβρία ἵσταται Pl. Phdr. 242a.

5. to be appointed, στῆναι ἐς ἀρχήν Hdt. 3.80; v. supr. A. 111.3.